PL24514B1 - Bruk z kostek oraz kostka do ukladania tego bruku. - Google Patents

Description

Stwierdzono, ze najlepsza nawierzchnie stanowi obecnie bruk z kostek, jesli chodzi o budowe drogi, przeznaczonej do inten¬ sywnego ruchu. Jednakze nawet najlepszy z istniejacych bruków psuje sie jeszcze zbyt szybko, jezeli nie jest ulozony na po¬ dlozu, rozkladajacym równomiernie na grunt nacisk pojazdów w poszczególnych miejscach nawierzchni drogi. Zastosowanie podloza zupelnie jednolitego pociaga za so¬ ba wystepowanie innych wad, poniewaz nie wszystkie materialy nadaja sie równie do¬ brze do uzycia przy wykonywaniu go, po¬ za tym w razie zastosowania zlepienców (aglomeratów) podloze takie utrudnia do¬ step do róznych kanalów podziemnych.

Próbowano zatem stosowac kostki powia¬ zane ze soba, które z tego powodu nie wy¬ magaja koniecznie takiego jednolitego po¬ dloza. Jak dotychczas, zalecane sa trzy ro¬ dzaje takich bruków.

W bruku pierwszego rodzaju poszcze¬ gólne kostki, tworzace nawierzchnie drogo¬ wa, sa polaczone ze soba za pomoca sworz¬ ni, klinów, trzpieni, nitów i t. d., ale te do¬ datkowe laczniki mimo troskliwej obróbki, która podnosi znacznie koszt wykonania bruku, niszczeja pod dzialaniem wplywów atmosferycznych i wskutek tego nastepuje rozluznienie nawierzchni. W bruku drugie¬ go rodzaju stykajace sie ze soba pionowe sciany sasiednich kostek sa zaopatrzone z jednej strony we wpusty lub czopy, a z drugiej w zlobki lub gniazda, co jednak wymaga zwiekszenia grubosci kostek, a za¬ razem powoduje nadmierny wzrost kosztubruku, który juz z powodu obróbki jest dosc wysoki, zwlaszcza w razie uzycia ciez¬ kiego materialu. W bruku trzeciego rodza¬ ju, utworzonym z kostek, laczacych sie ze soba za pomoca pólwpustów, te ostatnie wady wystepuja bez porównania slabiej, a- le dzieje sie to ze szkoda dla polaczen, któ¬ re wówczas staja sie niezupelne. W istocie, jesli sie wezmie pod uwage dwie sasiadu¬ jace ze soba kostki w takim ukladzie, to kazda z nich posiada jedna pochyla scia¬ ne, która styka sie z odpowiednia do niej równolegla sciana sasiedniej kostki, wobec czego jedna kostka-nie pozwala drugiej przesunac sie np. w kierunku z góry na dól, ale nic nie stoi na przeszkodzie przesuwa¬ niu sie tej drugiej kostki w kierunku prze¬ ciwnym.

Wynalazek niniejszy polega na nadaniu kostkom ksztaltu takiego, aby miedzy sa¬ siednimi kostkami mogla powstac pewna liczba laczników w ksztalcie bryl geome¬ trycznych, których zespól jest zdolny za¬ pewnic zupelne polaczenie miedzy dowol¬ nymi parami stykajacych sie kostek, t. j. polaczenie, uniemozliwiajace przesuwanie sie ich w kierunku pionowym zarówno w góre, jak i w dól. To doskonale polacze¬ nie dowolnych par stykajacych sie ze soba kostek mozna uzyskac za pomoca polacze¬ nia bezposredniego lub posredniego.

W polaczeniu bezposrednim kazda z dwóch stykajacych sie ze soba kostek po¬ winna posiadac co najmniej jedna odchy¬ lona od pionu (pochyla) sciane, oparta na równoleglej scianie drugiej kostki, oraz co najmniej jedna pochyla sciane, umieszczo¬ na ponizej innej sciany drugiej kostki (przy czym oczywiscie nie wchodzi tu w rachube jakikolwiek uklad, poslugujacy sie czopami i zlobkami).

W polaczeniu posrednim nalezy rozpa¬ trywac co najmniej trójki kostek, stykaja¬ cych sie parami ze soba, przy czym mozli¬ we sa dwa rozwiazania. Pierwsze z nich polega na wytworzeniu opisanego uprzed¬ nio bezposredniego polaczenia miedzy pier¬ wsza i druga oraz druga i trzecia kostka, co oczywiscie wyklucza wszelki ruch wzgledny pierwszej i trzeciej kostki nawet wówczas, gdy miedzy tymi ostatnimi nie ma zadnego polaczenia bezposredniego.

Drugie rozwiazanie opiera sie na nastepu¬ jacym rozumowaniu: jezeli pierwsza kost¬ ka jest oparta na drugiej, a druga — na trzeciej, to pierwsza przeciwstawia sie za posrednictwem drugiej przesuwaniu sie trzfeciej kostki z dolu do góry, jezeli po¬ nadto trzecia kostka opiera sie bezposred¬ nio na pierwszej, to wykluczony jest rów¬ niez jej ruch ku dolowi, dzieki czemu za¬ chodzi równiez doskonale polaczenie mie¬ dzy kostka pierwsza i trzecia. Jest rzecza jasna, ze taki sam stosunek zachodzi mie¬ dzy kostka pierwsza i druga oraz miedzy druga i trzecia.

Opisany sposób laczenia wedlug wyna¬ lazku umozliwia zatem uzyskanie na¬ wierzchni ciaglej i posiadajacej wszelkie zalety nawierzchni jednolitej, a mimo to da¬ jacej sie latwo ukladac i rozbierac. Poza tym latwosc zastosowania sposobu i jego prostota wynikaja stad, ze kostki wedlug wynalazku posiadaja kilka pionowych pla¬ szczyzn symetrii i w zastosowaniu do dane¬ go rodzaju drogi sa wszystkie do siebie po¬ dobne.

Rysunek przedstawia jako przyklady dwie odmiany bruków i kostek wedlug wy¬ nalazku. Fig. 1 przedstawia widok perspek¬ tywiczny pierwszej odmiany kostki, a fig, 2 widok z góry polaczenia czterech kostek tego rodzaju, fig. 3 przedstawia w perspek¬ tywie widok drugiej odmiany kostki, a fig. 4 — widok z góry polaczenia czterech ta¬ kich kostek.

W odmianie wedlug fig. 1 i 2 kostka sklada sie z dwóch nalozonych na siebie i stanowiacych jedna calosc prostopadlo¬ scianów, których dluzsze osie poziome sa skierowane do siebie pod katem prostym, a srodki symetrii leza na wspólnej linii pio^ — 2 —nowej. Z firg. 2 Wlddc; ze kostki A i 5, A i C, B i D oraz C i D sa polaczone ze soba bezposrednio, natomiast kostki A i Z) oraz B i C tylko posrednio, w mysl pierwszego rozwiazania.

Fig. 3 i 4 przedstawiaja bruk wedlug drugiego rozwiazania. Kostka na fig. 3 sklada sie z foremnej plyty szesciobocznej 3, zaopatrzonej na sciance spodniej w trzy pionowe zebra 4, które biegna promieniowo przecinajac sie lub nie przecinajac sie w srodku plyty i siegaja poza jej brzegi prze¬ chodzac przez srodki trzech nie przylega¬ jacych do siebie dolnych krawedzi bocz¬ nych scianek. Zebra te zachodza pod górna czesc 3 sasiednich kostek. Polaczenie tych kostek jest przykladem rozwiazania dru¬ giego.

Bruk, przedstawiony na fig. 3 i 4 posia¬ da wiele zalet. Przede wszystkim umozli¬ wia on nadzwyczaj skuteczne laczenie cze¬ sci skladowych nawierzchni, która mimo to nadal daje sie latwo rozbierac. Szescio- boczny ksztalt górnej czesci kostek powo¬ duje doskonaly rozklad natezen stycznych, wywolywanych przez pojazdy; natezenia te przenosza sie istotnie na brzegi jezdni, co prawie wyklucza powstawania falistosci.

Wreszcie, dzieki wzmocnieniu górnej plyty kostki pionowymi zebrami, grubosc jej mo¬ ze byc znacznie mniejsza. Bruk tego rodza¬ ju mozna ukladac bezposrednio na warstwie piasku, przytrzymywanej pionowymi ze¬ brami. Krawezniki drogi moga byc wyko¬ nane z betonu lub dowolnego innego ma¬ terialu.

Bruk z tych kostek moze byc wykonany z dowolnego materialu, np. z drzewa, me¬ talu i t. d., i moze byc jednorodny lub róz¬ norodny. Górna czesc bruku moze byc gladka lub rowkowana i sluzyc bezposred¬ nio jako jezdnia albo moze byc pokryta warstwa dowolnego materialu.

Mimo ze glównym celem wynalazku jest uczynienie zbytecznym podloza jednolite¬ go, nalezy jednak podkreslic, ze kostki we¬ dlug wynalazku mozna ewentualnie ukla¬ dac równiez na miiiej lub bardziej wytrzy¬ malej warstwie spodniej, przypominajacej stale podloze.

Zastrzczeiria patentowe. 1. Bruk, skladajacy sie^z kostek, za¬ opatrzonych w czesci wystajace i opieraja¬ cych sie na odpowiednich im czesciach kostki lub kostek sasiednich, znamienny tym, ze czesci wystajace tworzacych go ko¬ stek dosiegaja w przyblizeniu srodka kost¬ ki lub kostek sasiednich. 2. Kostka do ukladania bruku wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze posiada ksztalt dwóch umieszczonych jeden na dru¬ gim prostopadloscianów, tworzacych jedna calosc, których dluzsze osie poziome sa prostopadle wzgledem siebie i których srodki symetrii znajduja sie na wspólnej linii pionowej, a szerokosc kazdego z pro¬ stopadloscianów stanowi w przyblizeniu polowe jego dlugosci. 3. Kostka do ukladania bruku wedlug zastrz. 1, posiadajaca postac plyty o ksztal¬ cie szesciokata foremnego, znamienna tym, ze u spodu jest zaopatrzona w trzy zebra (4), które biegna promieniowo przecinajac sie lub nie przecinajac sie w srodku plyty i siegaja poza jej brzegi, przechodzac przez srodki trzech nie przylegajacych do siebie dolnych krawedzi bocznych scianek tej plyty.

Societe Francaise duVialit.

Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 24514.

FlG.l Fig° Z 1 1 l 1 Ci/c 1 J- ir • u u 1 ¦' ii I JO '% i i J j e r 1 1 Fig.3 Diuk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa.