PL242223B1 - Wózek jezdny do kolejki podwieszonej - Google Patents

Abstract

Wynalazek dotyczy budowy wózka jezdnego do kolejki podwieszonej, przydatnego w pracach transportowych w górnictwie podziemnym. Wózek jezdny (1) ma poziomą belkę nośną (2) zawieszoną tocznie rolkami nośnymi (4a) na bieżniach (5a) szyny jezdnej (5). W poziomej belce nośnej (2) posadowiona jest przesuwnie w pionie U-kształtna obejma (6), osadzona przejezdnie rolkami prowadzącymi zamocowanymi do jej pionowych wsporników (7) na bieżniach (5a) szyny jezdnej (5). Rolka prowadząca jest sprzężona z tarczą pomiarową mechanizmu pomiaru poślizgu. U-kształtna obejma (6) ma pionowe prowadnice przechodzące przez otwory belki nośnej (2), a przynajmniej jedna z prowadnic rozparta jest swoją płytką oporową (25) o belkę nośną (2) przynajmniej jedną rozprężną sprężyną. Prowadnica osadzona jest przesuwnie z bocznymi luzami w szczelinie poziomej belki nośnej (2), dzięki czemu obejma (6) ma możliwość pokonywania nierówności i zakrętów szyn jezdnych (5). Druga rolka prowadząca połączona jest z wyzwalaczem (14), współpracującym z dwuramienną dźwignią (17) zamocowaną obrotowo do wysięgnika (12), która połączona jest drugim ramieniem (17b) z drążkiem (19) zaworu bezpieczeństwa (20) włączonego w układ awaryjnego hamowania.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest wózek jezdny do kolejki podwieszonej, przydatny szczególnie w górnictwie podziemnym węgla kamiennego.

Pociąg kolejki podwieszonej może składać się z kilku modułów i wózków jezdnych połączonych ze sobą przegubowo i rozłącznie uchwytami sworzniowymi, a także przewodami ze złączkami wtykowymi. Modułami takimi mogą być przykładowo wózek napędowy oraz podzespół zasilania i sterowania.

Znany jest, na przykład z polskiego opisu patentowego nr PL223298B1, podwieszony ciągnik manewrowy z napędem akumulatorowym, przeznaczony do prac pomocniczych i transportowych na drogach kolejek podwieszonych, wyposażonych w dwuteowe szyny jezdne podwieszone pod stropem wyrobisk. Ciągnik manewrowy ma wózek napędowy oraz podzespół zasilania i sterowania, przy czym jedna z czterech rolka nośna wózka napędowego ma tarczę pomiarową, korzystnie zębatą, sprzężoną z nią obrotowo na sztywno, współpracującą z czujnikiem przekazującym sygnały o obrotach tej tarczy do układu sterującego. Wózek napędowy wyposażony jest także w silniki elektryczne, napędzające poprzez przekładnię koła napędowe dociskane do środnika szyn jezdnych za pomocą siłowników sprężynowych. Zainstalowanie mechanizmu pomiaru poślizgu na wózku napędowym, w sąsiedztwie kół napędowych narażonych na poślizg, wydaje się być oczywiste i uzasadnione. Jednakże przeznaczenie do pełnienia tej funkcji jednej z rolek nośnych wózka napędowego może mieć niekorzystne konsekwencje. Wynika to z budowy wózka napędowego zawieszonego na czterech rolkach nośnych, wyznaczających stałą płaszczyznę położenia i ruchu tych rolek, podczas gdy płaszczyznę taką wyznaczają geometrycznie jednoznacznie tylko trzy rolki nośne. Zatem nawet przy niewielkich odchyleniach bieżni szyn jezdnych od płaszczyzny wyznaczonej przez rolki nośne, może wystąpić brak kontaktu jednej rolki nośnej z bieżnią. Jeśli jest to rolka będąca rolką pomiarową mechanizmu pomiaru poślizgu, układ sterujący nie otrzymuje ciągłych pomiarów ale pomiary impulsowe, zaburzające działanie tego układu sterującego.

Celem wynalazku jest opracowanie takiej konstrukcji wózka jezdnego do kolejki podwieszonej, która oprócz zapewnienia rzetelnego pomiaru poślizgu umożliwi automatyczne włączenie hamulca awaryjnego w przypadku przekroczenia założonej, dopuszczonej prędkości jazdy.

Wózek jezdny do kolejki podwieszonej według wynalazku, będący w szczególności łącznikiem między sąsiednimi modułami pociągu kolejki podwieszonej, którego pozioma belka nośna, zakończona uchwytami złącznymi, ma cztery pionowe ramiona rozmieszczone symetrycznie po dwa przy każdym końcu belki nośnej, wyposażone w osadzone na bieżniach szyn jezdnych rolki nośne o osiach obrotu równoległych do powierzchni bieżni szyn jezdnych, zawierający ponadto mechanizm pomiaru poślizgu posadowiony tocznie dwoma, zlokalizowanymi naprzeciw siebie rolkami prowadzącymi na bieżni szyn jezdnych, z których jedna jest rolką pomiarową połączoną obrotowo na sztywno z tarczą pomiarową uzębioną na obwodzie, sprzężoną z czujnikiem zliczania obrotów połączonym elektrycznie z układem sterowania. Istota wynalazku polega na tym, że rolki prowadzące zamocowane są do pionowych wsporników U-kształtnej obejmy połączonej przesuwnie w kierunku pionowym, wzdłuż przynajmniej jednej prowadnicy i za pomocą przynajmniej jednego elementu sprężystego, z poziomą belką nośną wózka jezdnego.

Korzystnym jest, gdy obejma ma poniżej dna skierowane w dół prowadnice osadzone w otworach prowadzących poziomej belki nośnej, przy czym pionowa prowadnica zakończona jest zamocowaną do niej rozłącznie od dołu płytką oporową, pomiędzy którą a dnem belki nośnej umieszczone są elementy sprężyste w postaci sprężyn rozprężnych.

W korzystnym wykonaniu jedna pionowa prowadnica, zamocowana od spodu w środkowej części dna obejmy ma postać pionowej, prostokątnej płetwy usytuowanej poprzecznie do pionowych wsporników tej obejmy, i osadzona jest przesuwnie w pionie, z bocznymi luzami, w odpowiadającej jej szczelinie poziomej belki nośnej, zaś zamocowana rozłącznie do jej końca płytka oporowa ma dwa wystające w górę występy, na których osadzone są elementy sprężyste w postaci sprężyn rozprężnych.

Korzystnym jest także, gdy obejma wyposażona jest w zamocowany na sztywno do jednego pionowego wspornika, usytuowanego po przeciwnej stronie niż rolka prowadząca, będąca rolką pomiarową poślizgu, wysięgnik, na którym zamocowany jest włącznik hamowania awaryjnego.

W korzystnym wykonaniu włącznik hamowania awaryjnego zawiera usytuowany na pionowym wsporniku, i połączony obrotowo z drugą rolką prowadzącą, wyzwalacz wyposażony w wysuwny bezwładnościowo trzpień, w kierunku którego skierowane jest ramię, wyposażone w występ, dwuramiennej dźwigni zamocowanej obrotowo na wysięgniku, której drugie ramię połączone jest z drążkiem zaworu bezpieczeństwa włączonego w układ hydrauliczny hamowania awaryjnego.

Zasadniczą zaletą wózka jezdnego według wynalazku jest to, że umożliwia dokonanie w czasie rzeczywistym pewnego i ciągłego pomiaru poślizgu po bieżni szyny jezdnej, oraz pewne i również ciągłe zabezpieczenie hamulcem awaryjnym w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości przez wózek jezdny. U-kształtna obejma swoją masą dociska rolki prowadzące do bieżni, na których są posadowione, przy wspomaganiu tego dociskania pionową prowadnicą, przykładowo w postaci pionowej prostokątnej płetwy, za pomocą rozprężnych sprężyn osadzonych między płytką oporową tej prowadnicy a dnem U-kształtnej obejmy. To, że prowadnice osadzone są w poziomej belce nośnej z luzami bocznymi umożliwia wpisywanie się rolek prowadzących w krzywizny bieżni szyn jezdnych i zapobiega wypadnięciu wózka jezdnego z trasy na zakrętach, wzniesieniach oraz spadkach toru jezdnego. Wykorzystywana jest również druga, oprócz spełniającej rolę pomiarowej poślizgu, rolka prowadząca jako element włącznika hamowania awaryjnego, przez co uzyskuje się zwielokrotnienie funkcji jednego wózka jezdnego. Zauważyć trzeba, że wózek jezdny według wynalazku ma prostą i łatwą do konserwacji budowę, co również jest jego zaletą.

Wynalazek został bliżej objaśniony w przykładzie wykonania na rysunku, gdzie na fig. 1 przedstawiono wózek jezdny w widoku z boku, na fig. 2 - wózek jezdny w widoku z góry, a na fig. 3 - wózek jezdny w przekroju wzdłuż linii A-A zaznaczonej na fig. 1.

Wózek jezdny 1 (fig. 1) ma poziomą belkę nośną 2 wyposażoną na końcach w sprzęgi 3 do łączenia z sąsiednimi modułami pociągu kolejki podwieszonej, oraz cztery pionowe ramiona 4 rozmieszczone symetrycznie przy każdym końcu belki nośnej 2, które w górnej części mają zamocowane obrotowo rolki nośne 4a osadzone tocznie na bieżniach 5a szyny jezdnej 5. W poziomej belce 2, pomiędzy przednimi i tylnymi ramionami 4 posadowiona jest przesuwnie w kierunku pionowym U-kształtna obejma 6, do której dwóch pionowych wsporników 7, równoległych do siebie, zamocowane są obrotowo, po jednej, rolki prowadzące 8, 8’, osadzone również tocznie na bieżniach 5a szyny jezdnej 5. Jedna z tych rolek prowadzących 8’ (fig. 2, fig. 3) połączona jest obrotowo na sztywno z tarczą pomiarową 9, uzębioną na obwodzie, sprzężoną z czujnikiem 10 zliczania obrotów połączonym przewodem 11 układem sterującym (nie pokazanym), pełniąc funkcję rolki pomiarowej mechanizmu pomiaru poślizgu. Po przeciwnej stronie niż rolka prowadząca 8’, obejma 6 ma pionowy wspornik 7 wyposażony w wysięgnik 12, który służy do zamocowania włącznika hamowania awaryjnego 13. Na włącznik hamowania awaryjnego 13 składa się druga rolka prowadząca 8 posadowiona tocznie na bieżni 5a szyny jezdnej 5, połączona obrotowo z wyzwalaczem 14 (fig. 1) wyposażonym w wysuwny bezwładnościowo trzpień 15, w kierunku którego skierowane jest ramię 17a, wyposażone w występ 16, dwuramiennej dźwigni 17 zamocowanej obrotowo na osi 18 do wysięgnika 12, której drugie ramię 17b połączone jest z drążkiem 19 zaworu bezpieczeństwa 20 włączonego w (nie pokazany) układ hydrauliczny hamowania awaryjnego. U-kształtna obejma 6 (fig. 3) ma poniżej dna 6a skierowane w dół prowadnice 21, rozmieszczone na narożach tego prostokątnego dna 6a, osadzone przesuwnie w pionie w odpowiadających im otworach prowadzących 2a poziomej belki nośnej 2. Dodatkowo, do dna 6a obejmy 6 zamocowana jest pośrodku pionowa prowadnica 22 mająca postać prostokątnej płetwy usytuowanej poprzecznie względem jej pionowych wsporników 7, która osadzona jest przesuwnie w pionie, z bocznymi luzami 23, w szczelinie 2b poziomej belki nośnej 2. Poniżej poziomej belki nośnej 2 pionowa prowadnica 22 do swego końca ma zamocowaną śrubami 24 płytkę oporową 25, która ma dwa występy 26, na które nałożone są rozprężne sprężyny 27 wspierające się górnymi końcami o poziomą belkę nośną 2. Rozprężne sprężyny 27 ciągną w dół płytkę oporową 25 wraz z pionową prowadnicą 22, mającą postać płetwy, a przez to ciągną w dół całą U-kształtną obejmę 6, dzięki czemu wywierają na rolki prowadzące 8, 8’ siłę dociskającą je do bieżni 5a szyny jezdnej 5. Z jednej strony umożliwia to rzetelny pomiar poślizgu, a z drugiej strony utrzymywanie w pełnej gotowości do działania włącznika hamowania awaryjnego 13. Jednocześnie takie osadzenie pionowej prowadnicy 22, w przypisanej jej szczelinie 2b poziomej belki nośnej 2, z bocznymi luzami 23 pozwala na wpisywanie się rolek prowadzących 8, 8' w bieżnie 5a szyny jezdnej 5 na zakrętach i pionowych nierównościach trasy jezdnej.

Claims (5)

1. Wózek jezdny do kolejki podwieszonej, będący w szczególności łącznikiem między sąsiednimi modułami pociągu kolejki podwieszonej, którego pozioma belka nośna, zakończona uchwytami złącznymi, ma cztery pionowe ramiona rozmieszczone symetrycznie po dwa przy każdym końcu belki nośnej, wyposażone w osadzone na bieżniach szyn jezdnych rolki nośne o osiach obrotu równoległych do powierzchni bieżni szyn jezdnych, zawierający ponadto mechanizm pomiaru poślizgu posadowiony tocznie dwoma, zlokalizowanymi naprzeciw siebie rolkami prowadzącymi na bieżni szyn jezdnych, z których jedna jest rolką pomiarową połączoną obrotowo na sztywno z tarczą pomiarową uzębioną na obwodzie, sprzężoną z czujnikiem zliczania obrotów połączonym elektrycznie z układem sterowania, znamienny tym, że rolki prowadzące (8, 8’) zamocowane są do pionowych wsporników (7) U-kształtnej obejmy (6) połączonej przesuwnie w kierunku pionowym, wzdłuż przynajmniej jednej prowadnicy (21, 22) i za pomocą przynajmniej jednego elementu sprężystego (27), z poziomą belką nośną (2) wózka jezdnego (1).

2. Wózek jezdny według zastrz. 1, znamienny tym, że obejma (6) ma poniżej dna (6a) skierowane w dół prowadnice (21, 22) osadzone w otworach prowadzących (2a) poziomej belki nośnej (2), przy czym pionowa prowadnica (22) zakończona jest zamocowaną do niej rozłącznie od dołu płytką oporową (25), pomiędzy którą a dnem belki nośnej (2) umieszczone są elementy sprężyste (27) w postaci sprężyn rozprężnych.

3. Wózek jezdny według zastrz. 2, znamienny tym, że pionowa prowadnica (22), zamocowana od spodu w środkowej części dna (6a) obejmy (6) ma postać pionowej, prostokątnej płetwy usytuowanej poprzecznie do pionowych wsporników (7) tej obejmy (6), i osadzona jest przesuwnie w pionie, z bocznymi luzami (23), w odpowiadającej jej szczelinie (2b) poziomej belki nośnej (2), zaś zamocowana rozłącznie do jej końca płytka oporowa (25) ma dwa wystające w górę występy (26), na których osadzone są elementy sprężyste (27) w postaci sprężyn rozprężnych.

4. Wózek jezdny według zastrz. 1 albo 2 albo 3, znamienny tym, że obejma (6) wyposażona jest w zamocowany na sztywno do jednego pionowego wspornika (7), usytuowanego po przeciwnej stronie niż rolka prowadząca (8’), będąca rolką pomiarową poślizgu, wysięgnik (12), na którym zamocowany jest włącznik hamowania awaryjnego (13).

5. Wózek jezdny według zastrz. 4, znamienny tym, że włącznik hamowania awaryjnego (13) zawiera usytuowany na pionowym wsporniku (7), i połączony obrotowo z drugą rolką prowadzącą (8), wyzwalacz (14) wyposażony w wysuwny bezwładnościowo trzpień (15), w kierunku którego skierowane jest ramię (17a), wyposażone w występ (16), dwuramiennej dźwigni (17) zamocowanej obrotowo na wysięgniku (12), której drugie ramię (17b) połączone jest z drążkiem (19) zaworu bezpieczeństwa (20) włączonego w układ hydrauliczny hamowania awaryjnego.