PL237109B1 - Sposób epoksydowania oleju lnianego za pomocą kwasu nadoctowego - Google Patents

Sposób epoksydowania oleju lnianego za pomocą kwasu nadoctowego Download PDF

Info

Publication number
PL237109B1
PL237109B1 PL428156A PL42815618A PL237109B1 PL 237109 B1 PL237109 B1 PL 237109B1 PL 428156 A PL428156 A PL 428156A PL 42815618 A PL42815618 A PL 42815618A PL 237109 B1 PL237109 B1 PL 237109B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
oil
hydrogen peroxide
catalyst
acetic acid
organic layer
Prior art date
Application number
PL428156A
Other languages
English (en)
Other versions
PL428156A1 (pl
Inventor
Marlena Musik
Eugeniusz Milchert
Edyta Makuch
Original Assignee
Univ West Pomeranian Szczecin Tech
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Univ West Pomeranian Szczecin Tech filed Critical Univ West Pomeranian Szczecin Tech
Priority to PL428156A priority Critical patent/PL237109B1/pl
Publication of PL428156A1 publication Critical patent/PL428156A1/pl
Publication of PL237109B1 publication Critical patent/PL237109B1/pl

Links

Landscapes

  • Epoxy Compounds (AREA)

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia jest sposób epoksydowania oleju lnianego za pomocą kwasu nadoctowego powstającego "in situ" w reakcji kwasu octowego z nadtlenkiem wodoru w obecności katalizatora, który charakteryzuje się tym, że jako katalizator stosuje się TiSBA-15 w ilości 3,0 - 10,0% wagowy w stosunku do epoksydowanego oleju. Proces prowadzi się w temperaturze 50 - 80°C, przy stosunku molowym nadtlenku wodoru do ilości wiązań nienasyconych w oleju H2O2/C=C= 1,0-4,0:1, kwasu octowego do ilości wiązań nienasyconych w oleju CH3COOH/C=C= 0,4-0,7:1. Następnie roztwór poreakcyjny ochładza się do temperatury otoczenia, odfiltrowuje kryształy katalizatora, rozdziela na warstwę wodną i organiczną zawierającą epoksydowany olej. Warstwę organiczną przemywa się wodą w celu usunięcia kwasu octowego, po czym osusza pod obniżonym ciśnieniem 20 - 30 kPa z ciągłym przepływem azotu. Reakcję epoksydacji prowadzi się w czasie 4 - 8 godzin od zakończenia wprowadzania 30 - 60% roztworu nadtlenku wodoru.

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku jest sposób epoksydowania oleju lnianego za pomocą kwasu nadoctowego.
Szereg epoksydowanych olejów roślinnych lub ich estrów alkilowych stosuje się jako plastyfikatory i stabilizatory polimerów, łatwo biodegradowalne smary, antyutleniacze, półprodukty w syntezach polioli, aminoalkoholi i innych związków z aktywnym wodorem, stosowanych w produkcji poliuretanów, środków powierzchniowo czynnych (emulgatory, środki piorące, myjące).
Przemysłowe metody epoksydowania olejów roślinnych polegają na reakcji wiązań nienasyconych wybranych olejów (sojowy, rzepakowy, kanola, rycynowy, kukurydziany i inne) z kwasem nadoctowym lub nadmrówkowym w obecności kwasu siarkowego lub silnie kwaśnego kationitu jako katalizatora. W procesach tych powstają jednak znaczne ilości produktów ubocznych, głównie glikoli, monoi dihydroksyestrów kwasu mrówkowego lub octowego. Kwas nadoctowy lub nadmrówkowy powstaje „ in situ ” w reakcji 30-70 proc. nadtlenku wodoru z odpowiednim z wymienionych katalizatorów lub otrzymuje się bezpośrednio przed epoksydowaniem (R. Mungro, Narayan C. Pradhan, V.V. Goud, A. K. Dalai, Epoxidation of canola oil with hydrogen peroxide catalyzed by acidic ion exchange resin, J. Am. Oil Chem. Soc. 2008, 85, 887-896; Pat. USA 4 215 058,1980, Proces of epoxidation of oils, Eric JourdanLaforte).
Znane jest również epoksydowanie estrów metylowych kwasów tłuszczowych za pomocą wodoronadtlenku tert-butylu (WNTB) w obecności mezoporowatego katalizatora Ti-MCM-41, zawierającego tytan Ti(IV) wbudowany do struktury krzemionki. Epoksydowano estry metylowe otrzymane podczas transestryfikacji olejów: słonecznikowego, kolendrowego, rycynowego, sojowego. Najwyższe selektywności przemian wiązań podwójnych do grup oksiranowych i najwyższe konwersje wiązań podwójnych otrzymano w reakcji z estrami metylowymi oleju sojowego i rycynowego. (M. Guidotti, N. Ravasio, R. Psaro, E. Gianotti, L Marchese, S Coluccia. Heterogeneous catalytic epoxidation of fatty acid methyl esters on titanium-grafted silicas, J. Mol. Catalysis A: Chem. 2006, 250, 218-225).
Amorficzny tytan osadzony na krzemionce (Ti/SiO2) stosowano jako katalizator epoksydowania oleinianu metylu za pomocą WNTB w obecności takich rozpuszczalników jak: toluen, n-heksan, acetonitryl. Ten sposób pozwalał uzyskiwać podobne wydajności grup epoksydowych jak w przypadku katalizatora Ti-MCM-41. Otrzymywanie katalizatora Ti/SiO2 jest jednak prostsze i nie wymaga użycia surfaktanta. Jednocześnie wolniej obniża się jego aktywność na skutek wymywania tytanu. (L.A. Rios, P. Weckes, H. Schuster, W. F. Hoeldrich, Mesoporous and amorphous Ti-silicas on the epoxidation of vegetable oils, J. Catal. 2005, 232, 19-26).
Ze zgłoszenia patentowego P.407165 znany jest sposób epoksydowania oleju lnianego, który charakteryzuje się tym, że miesza się olej lniany z lodowatym kwasem octowym oraz kwasem siarkowym i stopniowo dodaje się nadtlenek wodoru o stężeniu 30% wag. Proces prowadzi się w temperaturze 20 do 50°C, przy stosunku molowym nadtlenku wodoru do kwasu octowego i do kwasu siarkowego 0,5 : 0,25 : 0,01 oraz stosunku molowym nadtlenku wodoru do oleju lnianego 3 - 12 : 1, podczas intensywnego mieszania. Roztwór poreakcyjny miesza się co najmniej 3 godz. od zakończenia wprowadzania nadtlenku wodoru, ochładza do temperatury otoczenia, dodaje równą objętościowo ilość wody, następnie oddziela górną warstwę organiczną od wodnego roztworu kwasu octowego i siarkowego, warstwę organiczną zobojętnia się 1 do 5% roztworem węglanu sodu do pH = 7 i suszy się. Warstwę organiczną suszy się w temperaturze 30°C, pod ciśnieniem obniżonym od 20 do 60 kPa albo bezwodnym siarczanem sodu, a następnie prowadzi filtrację.
Ze zgłoszenia patentowego P.427356 znany jest sposób otrzymywania epoksydowanego oleju lnianego, w procesie technologicznym polegającym na działaniu nadkwasem octowym, otrzymywanym w reakcji lodowatego kwasu octowego z nadtlenkiem wodoru w obecności kwasu siarkowego(VI) jako katalizatora, który charakteryzuje się tym, że miesza się lodowaty kwas octowy ze stężonym kwasem siarkowym w ilości od 2-3% wag w stosunku do sumy użytego kwasu octowego i roztworu nadtlenku wodoru, podwyższa się temperaturę do 40°C i miesza się przez 20-30 min. Po ochłodzeniu do temperatury otoczenia w tak otrzymanym roztworze nadkwasu w kwasie octowym zobojętnia się kwas siarkowy(VI) za pomocą wodorowęglanu sodu - NaHCOs lub węglanu sodu - Na2CO3 i prowadzi reakcję wprowadzając olej lniany w temperaturze 50-85°C, przy stosunku molowym użytego kwasu octowego do wiązania nienasyconego w oleju 0,8-1,4 : 1 i stosunku molowym wprowadzonego nadtlenku wodoru
PL 237 109 B1 do wiązania nienasyconego 0,8-6,0 : 1. Reakcję epoksydacji prowadzi się w czasie 6 godz. od zakończenia wprowadzania oleju lnianego, podczas intensywnego mieszania. Wodorowęglan sodu lub węglan sodu stosuje się w ilości stechiometrycznej w stosunku do wprowadzonego kwasu siarkowego(VI).
Sposób epoksydowania oleju lnianego, według wynalazku, za pomocą kwasu nadoctowego powstającego „in situ” w reakcji kwasu octowego z nadtlenkiem wodoru w obecności katalizatora, charakteryzuje się tym, że jako katalizator stosuje się Ti-SBA-15 w ilości 3,0-10,0% wagowy w stosunku do epoksydowanego oleju. Proces prowadzi się w temperaturze 50-80°C, przy stosunku molowym nadtlenku wodoru do ilości wiązań nienasyconych w oleju H2O2/C = C = 1,0-4,0 : 1, kwasu octowego do ilości wiązań nienasyconych w oleju CH3COOH/C = C = 0,4-0,7 : 1. Następnie roztwór poreakcyjny ochładza się do temperatury otoczenia, odfiltrowuje kryształy katalizatora, rozdziela na warstwę wodną i organiczną zawierającą epoksydowany olej. Warstwę organiczną przemywa się wodą w celu usunięcia kwasu octowego, po czym osusza pod obniżonym ciśnieniem 20-30 kPa z ciągłym przepływem azotu.
Reakcję epoksydacji prowadzi się w czasie 4-8 godzin od zakończenia wprowadzania 30-60% roztworu nadtlenku wodoru.
Warstwę organiczną przemywa się wodą co najmniej dwa razy.
Zaletą epoksydowania oleju lnianego w obecności katalizatora Ti-SBA-15 jest możliwość prowadzenia procesu w stosunkowo łagodnych warunkach (ciśnienie atmosferyczne, temperatura 50-80°C). W powiązaniu ze stosowaniem równomolowego lub nieco wyższego stosunku molowego nadtlenku wodoru do ilości wiązań nienasyconych wiąże się to zapewnieniem bezpiecznych warunków pracy. Powstający przejściowo kwas nadoctowy nie gromadzi się w środowisku reakcji, ponieważ przereagowuje z wiązaniami podwójnymi oleju. Szybkość reakcji powstawania kwasu nadoctowego jest niższa niż zachodzącej pod jego wpływem epoksydacji. Dodatkową korzyścią jest łatwość otrzymywania katalizatora Ti-SBA-15. W jego syntezie zużywa się łatwo biodegradowalne trójblokowe kopolimery tlenku etylenu i tlenu propylenu typu poli-(EO-PO-EO) o handlowej nazwie Pluronik.
W porównaniu do innych mezoporowatych katalizatorów tytanowo-silikatowych (Ti-MCM-41, TiMCM-48, Ti-MCM-51) katalizator Ti-SBA-15 ma większą średnicę porów, sięgającą 50 A, większą grubość ścian, wyższą odporność termiczną. To sprawia, że w procesie epoksydowania mogą brać udział duże cząsteczki oleju, docierając do miejsc aktywnych tytanu położonych wewnątrz porów.
Przedmiot wynalazku przedstawiają poniższe przykłady wykonania.
P r z y k ł a d 1
Do szklanej kolby reakcyjnej o pojemności 150 cm3, wyposażonej w mieszadło propelerowe, termometr, chłodnicę zwrotną, wkraplacz wprowadzono 29,0 g oleju lnianego, 2,2 g katalizatora tytanowosilikatowego Ti-SBA-15 oraz 1,8 g lodowatego kwasu octowego. Podczas mieszania z szybkością obrotów mieszadła 1200 rpm, po ustaleniu w reaktorze temperatury 50°C, w ciągu 30 min wkroplono 8,3 g nadtlenku wodoru o stężeniu 30% wag. Stałą temperaturę reakcji utrzymywano za pomocą ultratermostatu z obiegiem wodnym. Proces prowadzono 8 godz. od zakończenia wprowadzania nadtlenku. W tak prowadzonym procesie stosunek molowy nadtlenku wodoru do ilości wiązań nienasyconych wynosił H2O2/C = C = 1,0 : 1 a stosunek molowy CH3COOH/C = C = 0,4 : 1. Zawartość wiązań nienasyconych obliczono w oparciu o oznaczoną zawartość poszczególnych kwasów tłuszczowych w oleju (norma międzynarodowa EN ISO 5508:1990). Po ochłodzeniu mieszaniny reakcyjnej do temperatury otoczenia na filtrze ze szkła spiekanego oddzielano kryształy katalizatora. W rozdzielaczu wyodrębniano warstwę epoksydowanego oleju i warstwę wodną zawierającą kwas octowy. Epoksydowany olej trzykrotnie przemywano wodą destylowaną w ilości po 20 cm3. Warstwę epoksydowanego oleju po ostatnim przemyciu osuszano w wyparce obrotowej z odparowaniem wody pod próżnią 20 kPa, z ciągłym przepływem azotu przez osuszany produkt. Liczba epoksydowa otrzymanego oleju wynosiła: LE = 0,21 mol/100 g oleju. Liczba jodowa oleju przed epoksydacją wynosiła LIo = 0,73 mol/100 g oleju, po epoksydowaniu obniżyła się do LI = 0,45 mol/100 g oleju. Konwersja wiązań podwójnych wyniosła K = 38,4%, przy selektywności przemiany do związków oksiranowych S = 75,0%. Konwersję obliczano z zależności: K = (LIo - LI)/LIo x 100%, gdzie LIo - liczba jodowa oleju przed epoksydowaniem (mol/100 g oleju), LI - liczba jodowa oleju po epoksydowaniu (mol/100 g oleju). Selektywność przemiany ustalano na podstawie zależności: LE/(LIo - LI) x 100%.
P r z y k ł a d 2
Do reaktora jak w przykładzie 1 wprowadzono 30,0 g oleju lnianego, 1,6 g katalizatora Ti-SBA15 oraz 3,3 g lodowatego kwasu octowego. Podczas mieszania z intensywnością 900 rpm, po uzyskaniu w reaktorze temperatury 80°C, w ciągu 20 min stopniowo wprowadzono 17,3 g nadtlenku wodoru o stę
PL 237 109 B1 żeniu 60% wag. Na podstawie obliczeń przedstawionych w przykładzie 1 w realizowanym procesie stosowano: stosunek molowy H2O2/C = C = 4 : 1, CH3COOH/C = C = 0,7 : 1. Po zakończeniu wprowadzania nadtlenku kontynuowano epoksydowanie w ciągu 4 godz. Mieszaninę poreakcyjną ochłodzono do temperatury pokojowej i na lejku z przegrodą ze szkła spiekanego odfiltrowano kryształy katalizatora. Przesącz rozdzielono na warstwę organiczną, zawierającą epoksydowany olej i wodną z zawartym w niej kwasem octowym. Warstwę organiczną dwukrotnie przemyto wodą destylowaną w celu usunięcia rozpuszczonego w niej kwasu octowego. Warstwę organiczną po drugim przemywaniu osuszono na wyparce obrotowej, pod ciśnieniem obniżonym do 30 kPa, podczas ciągłego przepływu azotu. Oznaczona liczba epoksydowa tak otrzymanego oleju wynosiła LE = 0,31 mol/100 g oleju a liczba jodowa LI = 0,40 mol/100 g oleju. Z obliczeń jak w przykładzie 1 wynika, że konwersja wiązań podwójnych wyniosła K = 45,2%, przy selektywności przemiany do epoksyzwiązków S = 93,9%.
P r z y k ł a d 3
W szklanym reaktorze o pojemności 100 cm3 z wyposażeniem jak w przykładzie 1 umieszczono 15,0 g oleju lnianego, 0,5 g katalizatora Ti-SBA-15 oraz 1,3 g lodowatego kwasu octowego. Podczas mieszania z intensywnością 1500 rpm, po ogrzaniu w ultratermostacie do temperatury 70°C, w ciągu 30 min wkroplono 8,0 g nadtlenku wodoru o stężeniu 30% wag. Z podanych ilości reagentów i rozpuszczalnika wynika, że proces prowadzono przy stosunku molowym H2O2/C = C = 1,9 : 1 i CH3COOH/C = C = 0,6 : 1. Czas mierzony od zakończenia dozowania nadtlenku wodoru wynosił 7 godz. Po ochłodzeniu mieszaniny poreakcyjnej do temperatury otoczenia metodą filtracji oddzielono katalizator. Filtrat rozdzielono na warstwę organiczną, zawierającą głównie epoksydowany olej oraz wodną, w której znajdował się kwas octowy. Warstwę organiczną przemyto 2 razy wodą destylowaną w ilości po 20 cm3 w celu usunięcia kwasu octowego. Przemytą warstwę organiczną osuszano w wyparce obrotowej. Pod próżnią 20 kPa, podczas ciągłego przepływu azotu, usunięto wodę. Ilość wprowadzonego tlenu oksiranowego, wyrażona liczbą epoksydową wyniosła: LE = 0,14 mol/100 g oleju, a ilość wiązań podwójnych wyrażona liczbą jodową: LI = 0,53 mol/100 g oleju. Tym oznaczeniom odpowiada konwersja wiązań nienasyconych: K = 27,4%, przy selektywności przemiany: S = 70,0%.

Claims (3)

  1. Zastrzeżenia patentowe
    1. Sposób epoksydowania oleju lnianego za pomocą kwasu nadoctowego powstającego „in situ” w reakcji kwasu octowego z nadtlenkiem wodoru w obecności katalizatora, znamienny tym, że jako katalizator stosuje się Ti-SBA-15 w ilości 3,0-10,0% wagowy w stosunku do epoksydowanego oleju, przy czym proces prowadzi się w temperaturze 50-80°C, przy stosunku molowym nadtlenku wodoru do ilości wiązań nienasyconych w oleju H2O2/C = C = 1,0-4,0:1, kwasu octowego do ilości wiązań nienasyconych w oleju CH3COOH/C = C = 0,4-0,7:1, następnie roztwór poreakcyjny ochładza się do temperatury otoczenia, odfiltrowuje kryształy katalizatora, rozdziela na warstwę wodną i organiczną zawierającą epoksydowany olej, po czym warstwę organiczną przemywa się wodą i osusza pod obniżonym ciśnieniem 20-30 kPa z ciągłym przepływem azotu.
  2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że reakcję epoksydacji prowadzi się w czasie 4-8 godzin od zakończenia wprowadzania 30-60% roztworu nadtlenku wodoru.
  3. 3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że warstwę organiczną przemywa się wodą co najmniej dwa razy.
PL428156A 2018-12-13 2018-12-13 Sposób epoksydowania oleju lnianego za pomocą kwasu nadoctowego PL237109B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL428156A PL237109B1 (pl) 2018-12-13 2018-12-13 Sposób epoksydowania oleju lnianego za pomocą kwasu nadoctowego

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL428156A PL237109B1 (pl) 2018-12-13 2018-12-13 Sposób epoksydowania oleju lnianego za pomocą kwasu nadoctowego

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL428156A1 PL428156A1 (pl) 2020-06-15
PL237109B1 true PL237109B1 (pl) 2021-03-22

Family

ID=71086880

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL428156A PL237109B1 (pl) 2018-12-13 2018-12-13 Sposób epoksydowania oleju lnianego za pomocą kwasu nadoctowego

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL237109B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL428156A1 (pl) 2020-06-15

Similar Documents

Publication Publication Date Title
Stewart et al. Homogeneous and heterogenised masked N-heterocyclic carbenes for bio-based cyclic carbonate synthesis
CN109232696A (zh) 一种16a-羟基泼尼松龙产品的制备方法
US2692271A (en) Method of epoxidation
US7932409B2 (en) Process to produce polyols
US20170044090A1 (en) Ring Opening Of Epoxidized Fatty Acid Esters
PL237109B1 (pl) Sposób epoksydowania oleju lnianego za pomocą kwasu nadoctowego
EP2531496B1 (en) Manufacture of an epoxyethyl carboxylate or glycidyl carboxylate
WO2012098295A1 (en) Process for epoxydation of vegetable oils
TWI501945B (zh) (甲基)丙烯酸羥烷基酯之製造方法
CN109232695A (zh) 一种16a,21-双乙酰氧基泼尼松龙的制备方法
US6740763B1 (en) Thin-film epoxidation of an unsaturated oil or alkyl fatty acid ester
WO2006093281A1 (ja) α-ヒドロキシ-ω-グリシジルエーテルの製造方法
CN103387560A (zh) 2-[(4r,6s)-6-取代甲基-2,2-二甲基-1,3-二氧六环]-乙酸酯的制备方法
ES2928469T3 (es) Procedimiento de elaboración de la vitamina K1
US2106347A (en) Production of carbonylic compounds
US3177227A (en) Lactone production
JP2013241374A (ja) 脂環式ジエポキシ化合物の製造方法
PL225806B1 (pl) Sposób epoksydowania oleju rzepakowego w reakcji z kwasem nadoctowym in situ
US6734315B1 (en) Thin-film epoxidation of an unsaturated oil or alkyl fatty acid ester
JP3522363B2 (ja) ポリイソプレンエポキシドの製造方法
CN108530395A (zh) 链烷二醇单缩水甘油基醚(甲基)丙烯酸酯的制造方法
CN100549001C (zh) 用菜籽油制备混合环氧脂肪酸单酯的方法
CN111100096B (zh) 用于合成二硫代赤藓醇的中间化合物及其应用和二硫代赤藓醇的合成方法
CN120081803A (zh) 一种1,2-环氧化合物的合成方法
CN109081860A (zh) 一种16a,21-双乙酰氧基泼尼松龙产品的制备方法