PL233395B1 - Szynowy zespół jezdny pojazdu drogowo-szynowego - Google Patents

Abstract

Zespół szynowy układu jezdnego pojazdu drogowo - szynowego, ma oś zestawu (1) z wydłużonymi czopami, natomiast każdy z wydłużonych czopów ma połączenie wpustowe z obejmującą go tuleją przesuwną, na której są osadzone łożyska zamontowane w pieście rolki prowadzącej. Z końca tulei przesuwnej, usytuowanego naprzeciw wydłużonego czopa wychodzą płaskownik (7) oraz płaskownik zewnętrzny (8). Płaskownik (7) ma dwa otwory (7a), a płaskownik zewnętrzny (8) ma dwa otwory (8a), ponadto otwory (7a) w płaskowniku (7) oraz otwory (8a) w płaskowniku zewnętrznym (8) są oddalone od siebie o połowę różnicy w rozstawach położeń skrajnych rolek prowadzących odpowiednio równych szerokości toru szerszego oraz szerokości toru węższego. Płaskownik zewnętrzny (8) ma otwór dodatkowy (8b), w którym zamocowany jest koniec pierwszy cięgła (9), mającego połączenie z dźwignią (10), połączoną poprzez ucho (11) z powierzchnią osi zestawu (1), ponadto płaskownik (7) ma połączenie ze wspornikami pierwszymi, wystającymi z powierzchni osi zestawu (1), natomiast płaskownik zewnętrzny (8) ma połączenie ze wspornikami drugimi, wystającymi z powierzchni osi zestawu (1).

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest szynowy zespół jezdny pojazdu drogowo-szynowego.

Pojazdy drogowo-szynowe są wyposażone z przodu i z tyłu w układy jezdne, zawierające opuszczane hydraulicznie zespoły szynowe w postaci belki poprzecznej, najczęściej mającej postać osi zestawu wraz z rolkami prowadzącymi do jazdy po szynach. Układy jezdne pojazdu drogowo-szynowego umożliwiają jazdę pojazdem drogowym po torze kolejowym lub tramwajowym.

Z opisu wynalazku według patentu polskiego PL 183 959 znany jest zespół szynowy, w którym poprzeczna belka ma na każdym końcu obejmę. Obejma poprzez pionowe sworznie jest połączona z piastą koła szynowego. Oś obrotu piasty wokół osi sworzni pokrywa się z pionową osią styku koła szynowego z szyną. Obie piasty są ze sobą połączone przegubowo drążkiem poprzecznym poprzez swoje poziome wysięgniki. Każda piasta jest wyposażona w sprężynowe urządzenie centrujące, które współpracując z płytą oporową belki utrzymuje napięciem swojej sprężyny koła szynowe w położeniu do jazdy na wprost. Sprężynowe urządzenie centrujące stanowi obudowa zawierająca wstępnie napiętą sprężynę, która wywiera nacisk na trzpień przechodzący przez wysięgnik, przy czym trzpień opiera się na płycie oporowej belki. Piasta i sworznie znajdują się w wewnętrznej przestrzeni koła szynowego. W poziomej płaszczyźnie sprężynowego urządzenia centrującego belka na obu końcach zawiera ograniczniki skrętu kół szynowych, z których każdy współpracuje z odpowiadającą mu piastą koła szynowego.

Z opisu wynalazku według patentu polskiego PL 205 494 znany jest układ jezdny pojazdu drogowo-szynowego zawierający dwa wysięgniki, zamocowane do przedniego mostu napędowego pojazdu. Do wysięgników z przodu są zamocowane obrotowo wahacze wzdłużne o poziomej osi obrotu, które są końcami połączone z belką poprzeczną, wyposażoną w ułożyskowane na niej koła szynowe. Ponadto, do mostu napędowego są zamocowane obrotowo dźwignie, których końce są połączone z belką poprzeczną siłownikami hydraulicznymi, które ustalają górne położenie kół szynowych do jazdy drogowej pojazdu, lub ich dolne położenie do jazdy szynowej pojazdu. Górne końce dźwigni są połączone przegubowo drążkami reakcyjnymi z ramą pojazdu. Drążki reakcyjne są prowadzone w płaszczyźnie pionowej prowadnicami ślizgowymi zamocowanymi do ramy pojazdu. Koła szynowe po zewnętrznej stronie są wyposażone w bębny przyjmujące ciernie napęd z, opierających się na nich, napędowych kół drogowych pojazdu przy jeździe szynowej. Średnice bębnów są mniejsze od średnic tocznych kół szynowych. Każdy bęben jest sprzężony ze swoim kołem szynowym poprzez przekładnię planetarną zmieniającą kierunek obrotów koła szynowego względem bębna, przy czym bęben i koło szynowe są oddzielnie ułożyskowane na osi wychodzącej z belki poprzecznej. Przekładnia planetarna jest usytuowana w kole szynowym, które zawiera zębaty wieniec wewnętrzny współpracujący z obiegowymi kołami zębatymi, obrotowo ustalonymi w nieruchomym jarzmie. Koła zębate współpracują z zębatym wieńcem zewnętrznym bębna, przy czym jarzmo jest unieruchomione na osi. Wahacze wzdłużne stanowią konstrukcję sztywną, mającą przekrój poprzeczny dwuteowy. Pojazd drogowo-szynowy do jazdy szynowej ustawia się nad torem i w jego osi, po czym siłownikami hydraulicznymi opuszcza się koła szynowe na szyny, a następnie zwiększając ciśnienie w siłownikach hydraulicznych unosi się napędowe koła drogowe łącznie z pojazdem, z jednoczesnym dociśnięciem bębnów do ich opon, tym samym napędowe koła drogowe jak i cały pojazd spoczywają na bębnach. Krańcowe położenie bębnów wyznaczają maksymalne wydłużenia siłowników hydraulicznych. Przy przełożeniu skrzyni biegów pojazdu na odpowiedni bieg do jazdy do przodu, napędowe koła drogowe obracają bębny w przeciwnym kierunku, które poprzez przekładnie planetarne zmieniają kierunek obrotów kół szynowych odpowiednio do jazdy do przodu. Każdy wysięgnik, łącznie z resorem, jest zamocowany strzemieniem do mostu napędowego pojazdu. Pojazdy drogowo-szynowe mogą także być wyposażone w dodatkowe przekładnie nawrotne, zmieniające kierunek obrotów wału napędowego niezależnie od przełożeń skrzyni biegów. Umożliwia to jazdę szynową pojazdu drogowo-szynowego do przodu lub do tyłu, zgodnie z przełożeniami skrzyni biegów. W takim pojeździe drogowo-szynowym zbędne są przekładnie planetarne w kołach szynowych. Każdy bęben jest trwale połączony ze swoim kołem szynowym, przy czym są one wspólnie ułożyskowane na osi wychodzącej z belki poprzecznej. Przy przełożeniu skrzyni przekładniowej pojazdu na odpowiedni bieg do jazdy do przodu, i zmianie kierunku obrotów wału napędowego przekładnią nawrotną, napędowe koła drogowe obracają się jak do jazdy do tyłu, natomiast koła szynowe obracają się odpowiednio do jazdy do przodu. W pojazdach drogowo-szynowych, których przednie koła drogowe nie są napędzane, układ jezdny jest zamocowany na osi. W takim rozwiązaniu bębny są połączone bezpośrednio ze swoimi kołami szynowymi, lub mogą być nieruchomo osadzone na osi.

PL 233 395 B1

Z opisu wynalazku według patentu polskiego PL 198 566 znany jest układ jezdny pojazdu drogowo-szynowego, który zawiera dwa pionowe wsporniki zamocowane strzemionami, łącznie z resorami piórowymi, do tylnego mostu napędowego pojazdu, każdy odpowiednio w bliskości jednego koła drogowego. Wsporniki mają kształt zbliżony do odwróconych trapezów, których podstawy dolne są krótsze od podstaw górnych, przy czym przy podstawach górnych są zamocowane przegubowo siłowniki hydrauliczne. Każdy wspornik wystaje symetrycznie z przodu i z tyłu poza most napędowy. Od spodu strzemionami do mostu napędowego są zamocowane wsporniki dolne, zawierające pionowe czopy walcowe ustalające obrotowo belki wzdłużne, które z kolei na swoich końcach mają zamocowane obrotowo wahacze wzdłużne o poziomych osiach obrotu. Na końcach wahacze wzdłużne mają ułożyskowane koła szynowe. Belki wzdłużne i wsporniki dolne są wyposażone we współpracujące ze sobą obrotowo płytki ślizgowe, zmniejszające moment oporowy przy obrocie belek wzdłużnych. Siłowniki hydrauliczne dolnymi końcami są połączone przegubowo z wahaczami wzdłużnymi. Siłowniki hydrauliczne ustalają położenie kół szynowych, górne do jazdy drogowej i dolne do jazd y szynowej.

Celem wynalazku jest konstrukcja szynowego zespołu jezdnego pojazdu drogowo-szynowego, umożliwiająca eksploatację pojazdu drogowo-szynowego na torach o różnych rozstawach szyn.

Istota szynowego zespołu jezdnego pojazdu drogowo-szynowego, który zgodnie z wynalazkiem zawiera oś zestawu, na końcach której znajdują się łożyska zamocowane w piastach rolek prowadzących, przy czym oś zestawu jest połączona z wahaczami, charakteryzuje się tym, że oś ma wydłużone czopy, z których każdy jest połączony wpustem z obejmującą go tuleją przesuwną, na której są osadzone łożyska zamocowane w piaście rolki prowadzącej, natomiast na końcu każdej tulei przesuwnej, usytuowanym naprzeciw wydłużonego czopa, znajdują się: płaskownik wyposażony w dwa otwory oraz płaskownik zewnętrzny wyposażony w dwa otwory. Otwory w płaskowniku oraz otwory w płaskowniku zewnętrznym są oddalone od siebie o połowę różnicy w rozstawach położeń skrajnych rolek prowadzących równych, odpowiednio, szerokości toru szerszego oraz szerokości toru węższego. Płaskownik zewnętrzny wyposażony jest w dodatkowy otwór, w którym zamocowany jest pierwszy koniec cięgła połączonego drugim końcem z elementem dźwigni, zamocowanym w uchu usytuowanym na powierzchni osi, natomiast każdy płaskownik jest połączony ze wspornikami pierwszymi, usytuowanymi na powierzchni osi, zaś każdy płaskownik zewnętrzny jest połączony ze wspornikami drugimi usytuowanymi na powierzchni osi. Według innej, korzystnej cechy wynalazku na osi usytuowane są wsporniki cylindrów hydraulicznych.

Korzystnym skutkiem stosowania wynalazku jest prosta i niezawodna konstrukcja, umożliwiająca eksploatację pojazdu drogowo-szynowego na torach o różnych rozstawach szyn.

Przedmiot wynalazku został bliżej wyjaśniony za pomocą przykładu jego realizacji zilustrowanego rysunkiem, na którym fig. 1 jest widokiem zespołu z przodu, fig. 2 - jego widokiem z góry, a fig. 3 jest przekrojem częściowym zestawu płaszczyzną przechodzącą przez jego oś wzdłużną, fig. 4 - szczegółem widoku zespołu z przodu, natomiast fig. 5 jest szczegółem widoku zespołu z góry, fig. 6 - przekrojem zespołu płaszczyzną prostopadłą do osi wzdłużnej zestawu, a fig. 7 jest widokiem z boku osi zestawu, natomiast fig. 8 i fig. 9 są widokami z boku tulei przesuwnej.

P r z y k ł a d

Szynowy zespół jezdny pojazdu drogowo-szynowego zawiera oś 1 z wydłużonymi czopami 2. Każdy z wydłużonych czopów 2 jest połączony wpustem 3 z obejmującą go tuleją przesuwną 4, na której są osadzone łożyska 5 zamocowane w piaście rolki prowadzącej 6. Z końca tulei przesuwnej 4, usytuowanego naprzeciw wydłużonego czopa 2, wychodzą płaskownik 7 oraz płaskownik zewnętrzny 8. Płaskownik 7 ma dwa otwory 7a, a płaskownik zewnętrzny 8 ma dwa otwory 8a. Otwory 7a w płaskowniku 7 oraz otwory 8a w płaskowniku zewnętrznym 8 są oddalone od siebie o połowę różnicy w rozstawach położeń skrajnych rolek prowadzących 6 równych, odpowiednio, szerokości toru szerszego, jakim jest tor o szerokości 1520 mm, oraz szerokości toru węższego, w tym przypadku kolei normalnotorowej, wynoszącej 1435 mm. Płaskownik zewnętrzny 8 ma otwór dodatkowy 8b, do którego zamocowany jest pierwszy koniec cięgła 9 mechanizmu przestawiania rozstawu rolek prowadzących 6. Drugi koniec cięgła 9 jest połączony z elementem dźwigni 10, zamocowanym w uchu 11 na powierzchni osi 1. Płaskownik 7 oraz płaskownik zewnętrzny 8 są połączone, odpowiednio, z wystającymi z powierzchni osi 1 wspornikami pierwszymi 12 i wspornikami drugimi 13.

Oś 1 jest połączona z wahaczami 14 oraz wspornikami 15 cylindrów hydraulicznych. Mocowanie i łożyskowanie rolki prowadzącej 6 na wydłużonym czopie 2 osi 1 zrealizowane jest za pośrednictwem tulei przesuwnej 4 z rowkiem, zabezpieczonej przed obrotem względem wydłużonego czopa 2 osi 1 wpustem 16 stanowiącym element połączenia wpustem 3. Przemieszczając dźwignię 10 odpowiednio

PL 233 395 B1 w lewo lub w prawo następuje przemieszczenie rolki prowadzącej 6 odpowiednio do rozstawu dla toru normalnego lub szerszego. Po wyborze pożądanego rozstawu rolek prowadzących 6 należy je zablokować w tym położeniu za pomocą pałąka 17, którego końce wsuwa się w tym celu w otwory 7a i 8a współosiowe z otworami wsporników pierwszych 12 i z otworami wsporników drugich 13· Przestawiania położenia rolek prowadzących 6 dokonuje się ręcznie, oddzielnie dla każdej rolki prowadzącej 6 przy uniesionej osi 1·

Claims (2)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Szynowy zespół jezdny pojazdu drogowo-szynowego, zawierający oś, na końcach której znajdują się łożyska zamocowane w piastach rolek prowadzących, przy czym oś jest połączona z wahaczami, znamienny tym, że oś (1) ma wydłużone czopy (2), z których każdy jest połączony wpustem (3) z obejmującą go tuleją przesuwną (4), na której są osadzone łożyska (5) zamocowane w piaście rolki prowadzącej (6), natomiast na końcu każdej tulei przesuwnej (4), usytuowanym naprzeciw wydłużonego czopa (2), znajdują się: płaskownik (7) wyposażony w dwa otwory (7a) oraz płaskownik zewnętrzny (8) wyposażony w dwa otwory (8a), przy czym otwory (7a) w płaskowniku (7) oraz otwory (8a) w płaskowniku zewnętrznym (8) są oddalone od siebie o połowę różnicy w rozstawach położeń skrajnych rolek prowadzących (6) równych, odpowiednio, szerokości toru szerszego oraz szerokości toru węższego, ponadto płaskownik zewnętrzny (8) wyposażony jest w dodatkowy otwór (8b), w którym zamocowany jest pierwszy koniec cięgła (9) połączonego drugim końcem z elementem dźwigni (10), zamocowanym w uchu (11) usytuowanym na powierzchni osi (1), natomiast każdy płaskownik (7) jest połączony ze wspornikami pierwszymi (12), usytuowanymi na powierzchni osi (1), zaś każdy płaskownik zewnętrzny (8) jest połączony ze wspornikami drugimi (13) usytuowanymi na powierzchni osi (1).
2. 2. Szynowy zespół jezdny pojazdu drogowo-szynowego według zastrz. 1, znamienny tym, że na osi (1) usytuowane są wsporniki (15) cylindrów hydraulicznych.