PL205494B1 - Układ jezdny pojazdu drogowo-szynowego - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest układ jezdny pojazdu drogowo-szynowego, umożliwiający jazdę po torze kolejowym lub tramwajowym typowym pojazdom drogowym.

W opisie patentowym PL 172076 jest przedstawione rozwią zanie szynowego uk ł adu jezdnego pojazdu drogowo-szynowego. W tym układzie do osi każdego koła jezdnego są przymocowane obrotowo wahacz i dźwignia. Wolne ramię wahacza z ułożyskowaną na nim rolką prowadzącą połączone są za pomocą siłownika hydraulicznego z wolnym ramieniem dźwigni zamontowanej przesuwnie w przytwierdzonym do ramy nadwozia ograniczniku. Dźwignia ma kształt zbliżony do lustrzanego odbicia litery S, co umożliwia jej swobodne przemieszczanie w ograniczniku podczas zmiany położenia osi kół jezdnych względem ramy nadwozia. Wzrost ciśnienia oleju w siłowniku hydraulicznym powoduje opuszczenie rolek prowadzących oraz ich docisk do szyny toru kolejowego, przy czym jednocześnie na szynach opierają się koła jezdne pojazdu, które napędzają pojazd. Siła pociągowa, podczas jazdy po torach, pochodzi od sił tarcia pomiędzy napędnymi kołami pojazdu a szynami.

Układ jezdny pojazdu drogowo-szynowego według wynalazku, zawiera zamocowane do mostu napędowego lub osi kół pojazdu wysięgniki, do których są obrotowo zamocowane wahacze wzdłużne, które końcami są połączone z belką poprzeczną wyposażoną w ułożyskowane koła szynowe. Do mostu napędowego lub osi kół są zamocowane obrotowo dźwignie, których końce są połączone z belką poprzeczną lub z końcami wahaczy wzdłużnych siłownikami hydraulicznymi ustalającymi górne położenie kół szynowych do jazdy drogowej pojazdu lub ich dolne położenie do jazdy szynowej pojazdu.

Istota rozwiązania według wynalazku polega na tym, że górne końce dźwigni są połączone przegubowo drążkami reakcyjnymi z ramą pojazdu, przy czym każdy drążek reakcyjny jest prowadzony w płaszczyźnie pionowej prowadnicą ślizgową zamocowaną do ramy pojazdu, natomiast koła szynowe po zewnętrznej stronie są wyposażone w bębny obrotowe, na których opierają się koła drogowe przy jeździe szynowej pojazdu lub w bębny przyjmujące ciernie napęd z opierających się na nich napędzanych kół drogowych pojazdu przy jeździe szynowej.

Średnice bębnów są mniejsze od średnic tocznych kół szynowych. Każdy bęben przyjmujący napęd jest sprzężony ze swoim kołem szynowym poprzez przekładnię planetarną zmieniającą kierunek obrotów koła szynowego względem bębna, przy czym bęben i koło szynowe są oddzielnie ułożyskowane na osi wychodzącej z belki poprzecznej.

Przekładnia planetarna jest usytuowana w kole szynowym, które zawiera zębaty wieniec wewnętrzny współpracujący z obiegowymi kołami zębatymi obrotowo ustalonymi w nieruchomym jarzmie, a które z kolei współpracują z zębatym wieńcem zewnętrznym bębna, przy czym jarzmo jest unieruchomione na osi. Każdy obrotowy bęben jest bezpośrednio połączony ze swoim kołem szynowym lub stanowi jego integralną część, przy czym są one wspólnie ułożyskowane na osi wychodzącej z belki poprzecznej.

Rozwiązanie układu jezdnego według wynalazku zapewnia stałe i pewne przeniesienie momentu napędowego na koła szynowe, przy czym układ nie obciąża zawieszenia pojazdu.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia układ jezdny w widoku z boku, fig. 2 przedstawia układ jezdny w widoku od przodu, fig. 3 przedstawia przekrój osiowy koła szynowego, bębna napędowego i przekładni planetarnej, a fig. 4 przedstawia przekrój poprzeczny przekładni planetarnej.

Układ jezdny pojazdu drogowo-szynowego według wynalazku, w przykładzie wykonania przedstawiono w zastosowaniu do zawieszenia przedniego mostu napędowego samochodu. Zawiera dwa wysięgniki 1 zamocowane do przedniego mostu napędowego 2 pojazdu. Do wysięgników 1 z przodu są zamocowane obrotowo wahacze wzdłużne 3 o poziomej osi obrotu, które są końcami połączone z belką poprzeczną 4, wyposażoną w ułożyskowane na niej koła szynowe 5. Ponadto do mostu napędowego 2 są zamocowane obrotowo dźwignie 6, których końce są połączone z belką poprzeczną 4 siłownikami hydraulicznymi 7, które ustalają górne położenie kół szynowych 5 do jazdy drogowej pojazdu lub ich dolne położenie do jazdy szynowej pojazdu. Górne końce dźwigni 6 są połączone przegubowo drążkami reakcyjnymi 8 z ramą 9 pojazdu. Drążki reakcyjne 8 są prowadzone w płaszczyźnie pionowej prowadnicami ślizgowymi 10 zamocowanymi do ramy 9 pojazdu. Koła szynowe 5 po zewnętrznej stronie są wyposażone w bębny 11 przyjmujące ciernie napęd z opierających się na nich napędowych kół drogowych 12 pojazdu przy jeździe szynowej. Średnice bębnów 11 są mniejsze od średnic tocznych kół szynowych 5. Każdy bęben 11 jest sprzężony ze swoim kołem szynowym 5 poprzez przekładnię planetarną 13 zmieniającą kierunek obrotów koła szynowego 5 względem bębna 11,

PL 205 494 B1 przy czym bęben 11 i koło szynowe 5 są oddzielnie ułożyskowane na osi 14 wychodzącej z belki poprzecznej 4. Przekładnia planetarna 13 jest usytuowana w kole szynowym 5, które zawiera zębaty wieniec wewnętrzny 15 współpracujący z obiegowymi kołami zębatymi 16 obrotowo ustalonymi w nieruchomym jarzmie 17. Koła zębate 16 współpracują z zębatym wieńcem zewnętrznym 18 bębna 11, przy czym jarzmo 17 jest unieruchomione na osi 14. Wahacze wzdłużne 3 stanowią konstrukcję sztywną mającą przekrój poprzeczny dwuteowy. Pojazd drogowo-szynowy do jazdy szynowej ustawia się nad torem i w jego osi, po czym siłownikami hydraulicznymi 7 opuszcza się koła szynowe 5 na szyny a następnie zwiększając ciśnienie w siłownikach hydraulicznych 7 unosi się napędowe koła drogowe 12 łącznie z pojazdem z jednoczesnym dociśnięciem bębnów 11 do ich opon, tym samym napędowe koła drogowe 12 jak i cały pojazd spoczywają na bębnach 11. Krańcowe położenie bębnów 11 wyznaczają maksymalne wydłużenia siłowników hydraulicznych 7. Przy przełożeniu skrzyni biegów pojazdu na odpowiedni bieg do jazdy do przodu, napędowe koła drogowe 12 obracają bębny 11 w przeciwnym kierunku, a które poprzez przekładnie planetarne 13 zmieniają kierunek obrotów kół szynowych 5 odpowiednio do jazdy do przodu. Każdy wysięgnik 1 łącznie z resorem 19 jest zamocowany strzemieniem 20 do mostu napędowego 2 pojazdu.

Pojazdy drogowo-szynowe, mogą także być wyposażone w dodatkowe przekładnie nawrotne, zmieniające kierunek obrotów wału napędowego niezależnie od przełożeń skrzyni biegów. Umożliwia to jazdę szynową pojazdu drogowo-szynowego do przodu lub do tyłu zgodnie z przełożeniami skrzyni biegów. W takim pojeździe drogowo-szynowym zbędne są przekładnie planetarne 13 w kołach szynowych 5. Każdy bęben 11 jest trwale połączony ze swoim kołem szynowym 5, przy czym są one wspólnie ułożyskowane na osi 14 wychodzącej z belki poprzecznej 4. Przy przełożeniu skrzyni przekładniowej pojazdu na odpowiedni bieg do jazdy do przodu i zmianie kierunku obrotów wału napędowego przekładnią nawrotną napędowe koła drogowe 12 obracają się jak do jazdy do tyłu, natomiast koła szynowe 5 obracają się odpowiednio do jazdy do przodu. W pojazdach drogowo-szynowych, których przednie koła drogowe 12 nie są napędzane, układ jezdny jest zamocowany na osi. W takim rozwiązaniu bębny 11 są połączone bezpośrednio ze swoimi kołami szynowymi 5, lub mogą być nieruchomo osadzone na osi 14.

Claims (5)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Układ jezdny pojazdu drogowo-szynowego, zawierający zamocowane do mostu napędowego lub osi kół pojazdu wysięgniki, do których są obrotowo zamocowane wahacze wzdłużne, które końcami są połączone z belką poprzeczną wyposażoną w ułożyskowane koła szynowe, ponadto do mostu napędowego lub osi kół są zamocowane obrotowo dźwignie, których końce są połączone z belką poprzeczną lub z końcami wahaczy wzdłużnych siłownikami hydraulicznymi ustalającymi górne położenie kół szynowych do jazdy drogowej pojazdu lub ich dolne położenie do jazdy szynowej pojazdu, znamienny tym, że górne końce dźwigni (6) są połączone przegubowo drążkami reakcyjnymi (8) z ramą (9) pojazdu, przy czym każdy drążek reakcyjny (8) jest prowadzony w płaszczyźnie pionowej prowadnicą ślizgową (10) zamocowaną do ramy (9) pojazdu, natomiast koła szynowe (5) po zewnętrznej stronie są wyposażone w bębny (11) obrotowe, na których opierają się koła drogowe (12) przy jeździe szynowej pojazdu lub w bębny (11) przyjmujące ciernie napęd z opierających się na nich napędzanych kół drogowych (12) pojazdu przy jeździe szynowej.
2. 2. Układ jezdny według zastrz. 1, znamienny tym, że średnice bębnów (11) są mniejsze od średnic tocznych kół szynowych (5).
3. 3. Układ jezdny według zastrz. 1, znamienny tym, że każdy bęben (11) przyjmujący napęd jest sprzężony ze swoim kołem szynowym (5) poprzez przekładnię planetarną (13) zmieniającą kierunek obrotów koła szynowego (5) względem bębna (11), przy czym bęben (11) i koło szynowe (5) są oddzielnie ułożyskowane na osi (14) wychodzącej z belki poprzecznej (4).
4. 4. Układ jezdny według zastrz. 3, znamienny tym, że przekładnia planetarna (13) jest usytuowana w kole szynowym (5), które zawiera zębaty wieniec wewnętrzny (15) współpracujący z obiegowymi kołami zębatymi (16) obrotowo ustalonymi w nieruchomym jarzmie (17), a które z kolei współpracują z zębatym wieńcem zewnętrznym (18) bębna (11), przy czym jarzmo (17) jest unieruchomione na osi (14).

   PL 205 494 B1
5. 5. Układ jezdny według zastrz. 1, znamienny tym, że każdy obrotowy bęben (11) jest bezpośrednio połączony ze swoim kołem szynowym (5) lub stanowi jego integralną część, przy czym są one wspólnie ułożyskowane na osi (14) wychodzącej z belki poprzecznej (4).