Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia do kapslowania butelek przez wtlacza¬ nie plaszcza kapturka w zewnetrzny ro¬ wek glówki butelki zapomoca sprezystego pierscienia. Urzadzenie sklada sie z narza¬ du, przytrzymujacego kapsle i sluzacego do osiowego przyciskania kapturka do otworu butelki, z narzadu klinowego, zao¬ patrzonego w pochyle powierzchnie kie¬ rownicze, wzgledem których przesuwa sie sprezysty pierscien, sciskany promieniowo, oraz z narzadu zaciskajacego, który prze¬ suwa pierscien wzgledem narzadu klino¬ wego.W tego rodzaju znanych urzadzeniach narzad, przytrzymujacy kapsle na otworze butelki, oraz narzad, sciskajacy pierscien sprezysty, sa ze soba polaczone, podczas gdy narzad klinowy jest wzgledem nich przesuwny. Przy takiem urzadzeniu, skoro narzad, przytrzymujacy kapsle, docisnal ja do otworu butelki, wówczas glówka bu¬ telki, narzad, przytrzymujacy kapsle, oraz narzad zaciskajacy zostaja wzgledem sie¬ bie unieruchomione. Gdy nastepnie narzad klinowy, w celu scisniecia pierscienia, zo¬ staje wzgledem tych czesci przesuniety, wówczas pierscien zostaje wprawiony w ruch promieniowy w stosunku do narzadu, przytrzymujacego kapsle, i narzadu zaci-skajacego. Wiadomo jecln&k, ze wielkosc i ksztalt szyjki butelki, np. wielkosc zgru¬ bienia oraz polozenie i glebokosc rowka, nie sa jednakowe, lecz czesto sie zmienia¬ ja. Grubosc kapsli moze sie tez czesto zmieniac. Poniewaz w tych znanych apara¬ tach narzad, przytrzymujacy kapsle, i na¬ rzad, zaciskajacy ja, sa ze soba polaczone nieruchomo, a glówka butelki zajmuje wzgledem tych czesci okreslone polozenie nieruchome podczas sciskania pierscienia nieruchomego, wiec wsktitek tego pierscien przy zmieniajacych sie rozmiarach szyjki butelki i kapturka czesto zostaje docisnie¬ ty do niewlasciwej czesci glówki butelki.Glówka butelki ulega przytem z latwoscia peknieciu, poniewaz wymienione narzady nie moga zajac wlasciwego polozenia od¬ powiednio do zmiany rozmiarów glówki butelki.Celem wynalazku niniejszego jest ulep¬ szenie tego rodzaju urzadzenia tak, aby moglo ono pracowac zupelnie pewnie, nie¬ zaleznie od zmian rozmiarów i ksztaltu glówki butelki oraz kapsli, i nie powodo¬ walo przytem pekniecia glówki butelki.Wedlug wynalazku uzyskuje sie to w ten sposób, ze wszystkie trzy wymienione narzady (przyciskajacy kapsle, zaciskaja¬ cy ja i klinowy) sa wzgledem siebie prze¬ suwne osiowo. Narzad, zaciskajacy kapsle, jest przytem zbudowany tak, ze pod dzia¬ laniem urzadzenia sprezynowego lub po¬ dobnego przesuwa sie podczas nakladania kapsli samoczynnie wzgledem butelki, dzieki czemu narzad ten moze sie dostoso¬ wac samoczynnie do zmian wielkosci i ksztaltu szyjki butelki lub grubosci kapsli.W jednej z postaci wykonania wynalazku narzad, dociskajacy kapsle, jest polaczony zapomoca urzadzenia sprezynowego z na¬ rzadem, .przytrzymujacym kapsle, który moze sie przesuwac wzdluz osi butelki w ten sposób, ze gdy narzad, przytrzymujacy kapsle, przesunie sie pod dzialaniem prze- ciwcisnienia butelki, wówczas sprezysty pierscien pod dzialaniem sily, wywieranej urzadzeniem sprezynowem na narzad za- ; ciskajacy, przesuwa sie po pochylych po¬ wierzchniach kierowniczych narzadu kli¬ nowego, przez co ulega scisnieciu w kie¬ runku promienia.Fig. 1 przedstawia w widoku zespól glównych czesci urzadzenia; fig. 2 i 3 — w widoku i w przekroju pionowym czesci, uruchomiane podczas nakladania kapsli, przyczem na fig. 2 czesci te zajmuja polo¬ zenie przed nalozeniem kapsli, a na fig* 3 po nalozeniu jej; fig. 4 przedstawia prze¬ krój wzdluz linji IV — IV narzadu, uwi¬ docznionego na fig. 3.Urzadzenie zawiera podstawe /, zao¬ patrzona w dwa prety 2 lub w wieksza ich liczbe, polaczonych u góry poprzeczka 3, posrodku której umieszczony jest narzad 4, sluzacy do nakladania kapsli. Poprzecz¬ ka dolna 5, na której ustawia sie butelke, moze sie przesuwac wgóre i wdól wzdluz pretów 2. Poprzeczka ta daje sie nastawiac zapomoca sruby 7. Gdy kapsla ma byc na¬ lozona na butelke, wówczas przesuwa sie poprzeczke 5 wgóre zapomoca odpowied¬ niego urzadzenia, nieprzedstawionego na rysunku, np. zapomoca dzwigni.Wskutek tego ruchu. butelka zajmuje polozenie, przedstawione na fig. 2, przy¬ czem nie wywiera jeszcze cisnienia na na¬ rzad 4. Posrodku poprzeczki 3 znajduje sie trzpien pionowy 8, osadzony np. zapo¬ moca gwintu i nakretki. Trzpien 8, osadzo¬ ny nieruchomo, posiada na dole czop 9 o mniejszej srednicy. Przez otwór czopa 9 przechodzi cienki czop, którego obydwa wystajace konce wchodza szczelnie do otworów 11 w sciance tulejki 12. Tulejka ta, nazwana narzadem klinowym, w przed¬ stawionym przykladzie wykonania jest nieruchoma wzgledem podstawy urzadze¬ nia.Trzpien 8 z czopem 9 i narzadem kli¬ nowym 12 sluza za kierownice narzadzi 13, przytrzymujacego kapsle, przesuwnego w — 2 —kierunku osiowym. Trzpien 8 i czop 9 sa przytem "wsuniete w otwory o odpowied¬ niej srednicy 14 i 15 narzadu 13, który po¬ siada u dolu zwezona czesc walcowa 16, prowadzona w otworze kierowniczym na¬ rzadu klinowego. Dolny koniec czesci 16 przylega do kapsli, przyczem jego po¬ wierzchnia czolowa jest wykonana odpo¬ wiednio do ksztaltu kapsli, jak to przed¬ stawiono na fig. 2.Sprezyna srubowa 17 jest polaczona u góry z narzadem, przytrzymujacym kaps¬ le, zapomoca dwóch trzpieni 18 (fig. 2 i 3), zaopatrzonych w haki 19, które przytrzy¬ muja sprezyne z dwóch stron. Trzpienie 18 sa polaczone nastawnie zapomoca na¬ kretek 20 z narzadem 13, dzieki czemu mozna regulowac napiecie sprezyny. Spre¬ zyna 17 jest polaczona u dolu z narzadem zaciskajacym 21. Dolny koniec sprezyny wchodzi w srodkowy otwór 22 narzadu za¬ ciskajacego, stanowiacy jej kierownice.Sprezyna jest polaczona z narzadem zaci¬ skajacym zapomoca czopów srubowych 23, przytrzymujacych zwoje sprezyny w prze¬ ciwleglych miejscach i wkreconych przez scianke narzadu zaciskajacego. Narzad zaciskajacy posiada równiez srodkowy ka¬ nal pierscieniowy 24, w który wchodzi dol¬ na czesc narzadu klinowegoi 12. Oprócz te¬ go dolna strona narzadu 21 posiada otwór 25; przez który wsuwa sie glówke butelki.Pomiedzy otworem 25 i kanalem 24 na¬ rzad 21 posiada wystajaca szyjke pierscie¬ niowa 26, zakonczona u góry plaszczyzna dociskowa 27, na której luzno spoczywa pierscien sprezysty 28. Górna strona pier¬ scienia sprezystego przylega do stozkowej plaszczyzny kierowniczej 28 dolnego kon¬ ca narzadu klinowego 12. W polozeniu, priedstawionem na fig. 2, pierscien sprezy¬ sty 28 przylega równiez do zewnetrznej strony dolnego konca czesci walcowej 16.Sprezyna 17 jest naprezona i usiluje przy¬ ciagnac ku sobie narzady 13 i 21. Szyjka 26 przyciska przytem pierscien 28 do stoz¬ kowej plaszczyzny kierowniczej 29 nar$af du klinowego 12, podczas gdy narzad 13 jest przyciagany ku dolowt i przytrzymy¬ wany czopem 10. Czop ten przylega przy¬ tem do górnej scianki otworu podluznego 30 w czesci 16 nieco ponad dolnym koncem otworu 15. W tern polozeniu powstaja od¬ stepy w kierunku osiowym pomiedzy na¬ sada 31 trzpienia 8 i dnem otworu 14 oraz pomiedzy koncem czopa 9 i dnem otworu 15.Pierscien sprezysty 28 moze byc wyko¬ nany np. ze srubowo zwinietego drutu i po¬ siada postac pierscieniowej sprezyny sru¬ bowej (fig. 4). Gdy pierscien jest gesto u- zwojony i wykonany z odpowiedniego ma- terjalu, to jest nadzwyczaj sprezysty w kierunku promieniowym, a jednoczesnie tak wytrzymaly, ze nie znieksztalca sie pod cisnieniem sprezyny 11. Pierscien 28 posiada nieco mniejsza srednice niz czesc 16, przez co zostaje nieco rozciagniety, gdy wsuwa sie do niego dolny koniec czesci 16.Pierscien posiada takie rozmiary, ze po calkowitem scisnieciu kapsli zwoje sprezy¬ ny przylegaja do siebie calkowicie lub pra¬ wie calkowicie, przez co przytrzymuja sie wzajemnie, co pozwala na unikniecie u- szkodzenia pierscienia. Pierscien 28 moze byc wykonany i w inny sposób, jednak po¬ winien w tym przypadku posiadac poza¬ dana sprezystosc. Kat pomiedzy po¬ wierzchnia kierownicza 29 i osia podluzna powinien wynosic 45° lub wiecej, ponie¬ waz mniejszy kat, zwlaszcza w przypadku, gdy srednica zwojów drutu pierscienia 28 jest mala, moze spowodowac zakleszczenie sie pierscienia.Gdy poprzeczka 5, a wskutek tego i bu¬ telka 6, przesuwa sie wgóre, wówczas glówka butelki wraz z nasadzona na nia kapsla wchodzi w otwór 25, przyczem gór¬ na strona kapsli styka sie z powierzchnia czolowa czesci 16. Jezeli butelka przesu¬ wa sie w dalszym ciagu wgóre, wówczas narzad 13 zostaje nacisniety ku górze do — 3 —chwili, gdy dna otworów 15 i 14, lub jed¬ nego z nich, zetkna sie z koncem czopa 9 lub nasada 31. Polozenie to przedstawiono na fig. 3. Gdy narzad 13 porusza sie wgó- re, wówczas sprezyna 17 pociaga za soba narzad 21; sprezyna napreza sie jeszcze bardziej, poniewaz narzad 21 wykonywa mniejszy ruch niz narzad 13. Skoro czesc 16 przesuwa sie wgóre, wówczas jej dolny koniec wysuwa sie z pierscienia 28, który wskutek tego przylega do plaszcza kapsli.Jednoczesnie narzad 21 przesuwa sie wgó¬ re, a szyjka 27 przesuwa pierscien 28 ku górze wzdluz stozkowej powierzchni kie¬ rowniczej 29. Pierscien zostaje przytem sprezyscie scisniety promieniowo i zaciska sie ze wzrastajaca sila dookola plaszcza kapsli. Gdy butelka zostala podniesiona na tyle, ze rowek 32 glówki butelki znajduje sie tuz naprzeciw sprezystego pierscienia, wówczas pierscien wtlacza plaszcz kapsli w rowek, przyczem plaszcz przybiera ksztalt tego rowka., jak przedstawiono wy¬ raznie na fig. 3.Skoro butelka zostaje nastepnie prze¬ sunieta wdól, wówczas przesuwaja sie wraz z nia narzady 13 i 21, a zgrubienie 33 glówki butelki rozszerza pierscien 28 tak, iz dolny koniec czesci 16 ponownie wchodzi do wnetrza pierscienia. Narzady wracaja wiec samoczynnie w polozenie, przedstawione na fig. 2.Dolna powierzchnia czesci 16 posiada brzeg, w odpowiedni sposób wysuniety pierscieniowo wdól. Brzeg ten wchodzi w pierscien sprezysty 28, gdy pierscien ten zostaje rozciagniety zgrubieniem szyjki bu¬ telki, podczas usuwania butelki. Dzieki te¬ mu pierscien 28 pozostaje na swem miej¬ scu i nie spada. PL