Wynalazek niniejszy dotyczy ogrzewa¬ nia wzglednie ochladzania i przewietrzania przez doprowadzanie goracego lub zimne¬ go powietrza do zamknietych pomieszczen z miejscami do siedzenia, a w szczególno¬ sci do pojazdów, W istniejacych juz urzadzeniach, prze¬ znaczonych do tego celu, rury rozdzielcze, zaopatrzone w liczne otworki, sa zwykle rozmieszczane wzdluz scian lub pod miej¬ scami do siedzenia i sa zasilane powie¬ trzem, doprowadzanem pod stosunkowo Wysokiem cisnieniem z rur zasilajacych o stosunkowo malej srednicy, co ma na celu zaoszczedzenie miejsca. Wskutek malej pojemnosci rur zasilajacych i rur rozdziel¬ czych powietrze nie moze sie nalezycie rozprezyc przed wyplywem z rur roz¬ dzielczych, wobec czego wychodzi z nich strumieniami syczacemi i z taka szybko¬ scia, iz wytwarza u osób, znajdujacych sie w danem pomieszczeniu, przykre uczucie oraz podnosi kurz, zwlaszcza zas w po¬ jazdach. Z drugiej strony, gdy rury roz¬ dzielcze sa umieszczone w przestrzeniach pod miejscami do siedzenia, to przestrze¬ nie te, które nie powinny byc zamkniete dla umozliwienia przenikania powietrza z rur do wnetrza pomieszczenia, tworza jednoczesnie zbiornik, w którym gromadzi sie kurz i rozmaite odpadki, co jest nie- higjeniczne.Wymienione wyzej niedogodnosci zo¬ staja usuniete przy zastosowaniu niniej¬ szego wynalazku, którego jedna z cech znamiennych stanowi skojarzenie z miej-scami (lawkami) do siedzenia, znajduja- cemi sie w zamknietem pomieszczeniu, które podlega ogrzewaniu wzglednie o- chladzaniu i przewietrzaniu, komór po¬ wietrznych o stosunkowo duzych rozmia¬ rach w porównaniu z pojemnoscia rur, do¬ prowadzajacych powietrze i polaczonych z temi komorami, które sa polaczone zko- lei licznemi otworami, znajdujacemi sie w sciankach tych komór, z wnetrzem pomie¬ szczenia.Komory te, umieszczone pod miejscami do siedzenia i tworzace z niemi jedna ca¬ losc, nie zabielaja uzytecznej powierzchni pomieszczenia, a ich duza pojemnosc umoz¬ liwia dostatecznie równomierne i nieha- lasliwe rozproszenie w pomieszczeniu pod bardzo malem cisnieniem powietrza, do¬ prowadzonego do komór zapomoca rur za¬ silajacych pod dosc znacznem cisnieniem.Inna wazna ceche wynalazku stanowi zastosowanie urzadzen regeneracyjnych, przeznaczonych w celu uzyskania oszczed¬ nosci do uskuteczniania ptzy ogrzewaniu lub ochladzaniu wymiany ciepla pomiedzy powietrzem, wplywajacemv do pomieszcze¬ nia, i powietrzem zepsutem, usuwanem z pomieszczenia.Przedmiot wynalazku jest przedstawio¬ ny w kilku przykladach wykonania na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia widok perspektywiczny miejsca do siedzenia, z którem zespolona jest komora powietrzna wedlug wynalazku; fig. 2 — pionowy prze¬ krój poprzeczny miejsca do siedzenia, u- widocznionego na fig. 1; fig. 3 — przekrój poziomy komory powietrznej tego miejsca do siedzenia; fig. 4 — pionowy przekrój poprzeczny miejsca do siedzenia nieco odmiennego przykladu wykonania wyna¬ lazku; fig. 5 — pionowy przekrój poprzecz¬ ny miejsca do siedzenia nastepnego przy¬ kladu wykonania wynalazku; fig. 6 — przekrój poziomy komory powietrznej miejsca do siedzenia, uwidocznionego na fig. 5, a fig. 7 — przekrój poprzeczny po¬ jazdu kolejowego, uwidoczniajacy scheirid- tycznie urzadzenie regeneracyjne, w któ¬ re pojazd ten jest wyposazony.Wedlug fig. 1 — 3 lawka do siedzenia, przeznaczona zwlaszcza do pojazdów ko¬ lejowych, zawiera dwa miejsca do siedzenia 1, odwrócone do siebie plecami i wyposazo¬ ne w komore powietrzna 2, umieszczona po¬ miedzy niemi. Komora ta stanowi podsta¬ we lawki, sama zas jest umieszczona na podlodze 3 pojazdu. Do komory tej ucho* dzi przewód 4, doprowadzajacy powietrze, np. gorace powietrze sprezone (fig. 2).Rozprezanie tego powietrza w komorze 2 o stosunkowo duzej pojemnosci powoduje zmniejszenie preznosci tegoz powietrza do takiej wartosci, iz moze ono byc doprowa¬ dzone nastepnie do wnetrza pojazdu prze2 otwory w sciankach komory bez syczenia i bez wytwarzania niepozadanych silniej¬ szych strumieni. Dzieki znaczniej liczbie otworów, w które sa zaopatrzone scianki wymienionej wyzej komory, i «e wzgledu na jej znaczne rozmiary, osiaga sie wlasci¬ we rozproszenie doprowadzanego powie- trza we wnetrzu zamknietego pomieszcze¬ nia, podlegajacego ogrzewaniu wzglednie ochladzaniu i przewietrzaniu. Przedluze¬ nie 6 komory 2 stanowi przestrzen we¬ wnetrzna oparcia 7 lawki; przedluzenie to jest polaczone z wnetrzem pomieszczenia zapomoca otworów 8 i 9, rozmieszczonych wzdluz górnej krawedzi oraz krawedzi bocznych lawki.Przegródka wewnetrzna 10 dzieli ko¬ more 2 na dwa przedzialy 2a i 26, a wne¬ trze oparcia 7 jest równiez podzielone na przedzialy 6a i 6b zapomoca przegródki Przedzialy 2a i 6a sa np. zasilane go¬ racem powietrzem zapomoca przewodu 4 podczas gdy komory 2b i 6b sa polaczone z innym przewodem 12, w którym dziala, np. ssanie.Z powyzszego wynika, ze gorace .po¬ wietrze, doprowadzane do wnetrza pomie- — 2 —szczenia przez otwory 5a i 8a przedzialów 2a i 6a, jak to oznaczono na rysunku strzalkami, jest po wykonaniu obiega kra¬ zenia w pomieszczeniu zasysane poprzez otwory 56, 86 i 9 przedzialów 2b i 66.Urzadzenie moze byc wykonane tak, aby cieplo tego odplywajacego powietrza bylo oddawane swiezemu powietrzu, doprowa¬ dzanemu zapomoca przewodu 4, przez wy¬ miane ciepla w odpowiedniej chlodnicy, co znacznie zmniejszyloby koszty ogrzewania l powietrza.W przykladzie wykonania, uwidocznio¬ nym na rysunku, przedzial 2a zajmuje czesc komory 2 i dzieki trójkatnemu prze¬ krojowi przedzialu 2b ciagnie sie na ca¬ lej dlugosci dluzszych scianek komory, u dolu których umieszczone sa otwory 5a.Poniewaz osie tych otworów sa skierowa¬ ne ku dolowi, wiec otwory te kieruja go¬ race powietrze ku podlodze 3, po której rozplywa sie ono przed miejscem do sie¬ dzenia, a nastepnie unosi sie do góry, ota¬ czajac stopy i nogi osoby, zajmujacej od¬ nosne miejsce.Oczywiscie, ze przedzial 2a i otwory 5a moga równiez sluzyc do doprowadza- [ nia zimnego powietrza dla chlodzenia da¬ nego pomieszczenia, lecz najlepiej jest wyzyskac do tego celu przedzial 2b i o- i, twory 56 i 9, których osie sa skierowane w pojezdzie ku przejsciu i pod prostym katem do miejsc do siedzenia. Uskutecznia sie to przez odwrócenie kierunku przeply¬ wu powietrza w przewodach 4 i 12 oraz przez doprowadzanie zimnego powietrza przewodem 12 do przedzialu 66, podczas gdy w przewodzie 4 wytwarza sie próznie.Wskutek tego powietrze zepsute po wy¬ konaniu obiegu krazenia w zamknietem pomieszczeniu moze byc zassane do prze¬ dzialu 2a.Komora 2 moze byc, oczywiscie, po¬ dzielona na przedzialy w sposób zupelnie inny, anizeli na zalaczonym rysunku, przy- czem wszystkie dolne otwory 5a, 5b moga byc wyzyskane np. do doprowadzania po¬ wietrza goracego, a wszystkie otwory gór¬ ne 8 i 9 oparcia 7 do odprowadzania ze¬ psutego (odplywajacego) powietrza.Lawka, uwidoczniona na fig. 4, jest po¬ dobna do lawki, przedstawionej na fig. 1— 3. Zamiast jednak zwyklego ustawienia na podlodze 3 lawka jest nieco wpuszczo¬ na w podloge, co oznaczone zostalo na rysunku liczba 13; wskutek tego niema potrzeby nakrywania dywanem podlogi pod lawka. W razie pokrycia podlogi wyloze¬ niem, wykonanem ze sztucznej masy, tego rodzaju urzadzenie umozliwia podzial wy¬ lozenia podlogi na niewielkie kawalki lub chodniki, których wielkosc zalezy od wol¬ nej powierzchni podlogi pomiedzy lawka¬ mi i które sa mniej narazone na pekanie w razie rozszerzania sie lub kurczenia, niz wylozenia, pokrywajace cala podloge po¬ jazdu. Z drugiej strony czesc 13 komory 2, zaglebiona w podloge, zwieksza pojem¬ nosc komory bez zwiekszenia powierzchni, zajmowanej przez te komore.Scianki podluzne komory w swej cze¬ sci, znajdujacej sie ponad otworami 5a, tworza powierzchnie promieniujace 14, ogrzewajace nogi osób, siedzacych na law¬ ce. W celu zapobiezenia nagrzewaniu samych miejsc do siedzenia 1 i ich oparc 7 przez cieple powietrze, znajdujace sie w komorze 2, pomiedzy scianka komo¬ ry a poduszka miejsca do siedzenia moze byc umieszczona warstwa 16 z materjalu izolacyjnego.Na fig. 5 i 6 komora powietrzna 2 laczy sie z przewodem 4, doprowadzajacym go¬ race powietrze, zapomoca otworu wloto¬ wego 17. Wewnatrz tej komory umieszczo¬ ne sa dwa kanaly prowadnicze 18, dopro¬ wadzajace powietrze do otworów wyloto¬ wych 19, wykonanych w postaci szczelin, zaopatrzonych w dysze 22. Kanaly 18 sa otwarte na koncach, skierowanych ku otworowi 17, i sa wyposazone na tych koncach w przepustnice obrotowe lub re- — 3 —gulatory 20 z wystajacemi nazewnatrz na¬ rzadami nastawczemi 21. Przeciwlegle konce kanalów 18 sa zamkniete.Jak uwidoczniono na fig. 6, przekrój poprzeczny kanalów prowadniczych 18 zmniejsza sie stopniowo od otworu wloto¬ wego, co zapewnia równomierne doprowa¬ dzanie powietrza do wszystkich otworów wylotowych 19.Znajdujaca sie naprzeciw otiyoru wlo¬ towego 17 poprzeczna scianka komory 2, sasiadujaca z przejsciem pomiedzy lawka¬ mi, jest zaopatrzona w otwory 23, przez które wieksza czesc powietrza, znajduja¬ cego sie w komorze 2, moze przeplynac do tego przejscia, przyczem przeplyw ten nie bedzie powodowal niewygody dla pa¬ sazerów, zajmujacych miejsca .1, które sa bezposrednio i dostatecznie ogrzewane lub ochladzane zapomoca mniejszych ilosci po¬ wietrza, doplywajacych przez otwory wy¬ lotowe 19.Jak uwidoczniono na fig. 7, zepsute powietrze jest usuwane z pomieszczenia lub pojazdu zapomoca przewodu 24, u- mieszczonego pod dachem lub sufitem i posiadajacego pochyle scianki boczne, w których wykonane sa otwory 25. Przewód 24 moze byc równiez wyzyskany do do¬ prowadzania swiezego powietrza do po¬ jazdu, jezeli kierunek krazenia zostanie odwrócony i zepsute powietrze bedzie usu¬ wane przez komore 2.W tym przypadku swieze powietrze jest kierowane przez otwory 25 wbok i ku dolowi na pasazerów, zajmujacych miejsca do siedzenia, co wplywa na nich orzezwia¬ jaco, jezeli powietrze zostalo uprzednio ochlodzone.Na fig. 7 uwidoczniony zostal przewód 26, doprowadzajacy swieze powietrze, za¬ opatrzony w grzejnik 28 i wentylator 27, który tloczy to powietrze do komory 2, oraz przewód 29, odprowadzajacy powie¬ trze zepsute, zaopatrzony w wentylator 30 i przylaczony do przewodu 24, umie¬ szczonego pod sufitem wzglednie dachem pojazdu.Do przewodu 26 wlaczony jest wymien¬ nik ciepla 31, w którym powietrze swieze ulega wstepnemu podgrzaniu zapomoca ciepla powietrza zepsutego, przeplywaja¬ cego przez ten wymiennik przed wyjsciem nazewnatrz. Oczywiscie, kierunek prze¬ plywu w przewodach 26 i 29 moze byc od¬ wrócony tak, aby przewód 24 dostarczal swiezego powietrza, które w tym przy¬ padku najlepiej jest chlodzic zapomoca dowolnego rodzaju chlodzarki, nieprzed- stawionej na rysunku, wstawionej w prze¬ wód 29 pomiedzy przewodem 24 i wy¬ miennikiem ciepla 31. Zepsute powietrze, którego temperatura w przypadku pogody upalnej bedzie nizsza od temperatury swiezego doplywajacego z zewnatrz wago¬ nu powietrza, zassane przez komore 2 i przewód 4, którego grzejnik 28 jest w tym przypadku nieczynny, ochladza doplywa¬ jace swieze powietrze.W kazdym razie proces regeneracji umozliwia znaczna oszczednosc przy pra¬ cy przyrzadów nagrzewajacych lub ochla¬ dzajacych.Wynalazek ten nie jest oczywiscie ograniczony do poszczególnych przykladów wykonania konstrukcyjnego lub przykla¬ dów rozmieszczenia, opisanych powyzej i przedstawionych tytulem przykladu] na ry¬ sunku, poniewaz liczne zmiany moga byc do nich wprowadzone w; granicach zakresu zastrzezen patentowych. PL