Znane sa sposoby zabezpieczania wló¬ kien zwierzecych, zwlaszcza welny, przed napascia larw moli. Zwlaszcza skuteczne- mi do tego celu okazaly sie rozpuszczalne w wodzie zwiazki dwu- i trój ary lometano- we (patrz patenty niemieckie Nr Nr 513387, 541629, 548822), jak równiez wiele roz¬ puszczalnych w wodzie zwiazków azoto¬ wych (patrz patenty niemieckie Nr Nr 344266, 3465%, 346597, 346598), jednakze zwiazki te nie odpowiadaja wysokim wy¬ maganiom, jakie sie stawia obecnie srod¬ kom molochronnym.Wykryto nowa klase zwiazków azotot- wych, której przedstawiciele wykazuja wybitne powinowactwo do wlókien zwie¬ rzecych i sa doskonalemi srodkami molo- chronneini, przyczem srodki te utrwalaja sie na welnie w kapieli slabo kwasnej, wy¬ kazujac odpornosc przy praniu i folowa- niu. Srodki te trwale zabezpieczaja wlók¬ no przeciwko molom.Nowe te zwiazki, jak opisano w paten¬ cie polskim Nr 18803, wytworzone przez sulfonowanie produktów kondensacji feno¬ li, mocznika i aldehydu mrówkowego, sa uzywane jako srodki ochronne, zaprawy, garbniki i t. d. W patencie niemieckim Nr 541629 opisano pochodne dwufenylometa- nu, którym przez sulfonowanie nadano rozpuszczalnosc w wodzie i które utrwala sie na wlóknie w kapieli kwasnej. Srodki te doskonale zabezpieczaja wlókna od mo¬ li. Niesulfoncwane zwiazki dwufenylome-tanowe maja jednakze zupelnie inny cha¬ rakter chemiczny, co wynika juz stad, ze bezposrednie sulfonowanie mozna usku¬ tecznic gladko, natomiast, jak podano w patencie polskim Nr 18803, bogate w azot zywice daja sie bez rozkladu sulfonowac dopiero po uprzedniem dodaniu fenoli.Zwiazki te, jako srodki, zabezpiecza¬ jace od moli, wyrózniaja sie duza skutecz¬ noscia i tanioscia.Z posród stosowanych fenoli odpowied¬ nie sa zwlaszcza chlorowcowane fenole i krezole.Przyklad. Materjal welniany, przezna¬ czony do zabezpieczania przed molami, traktuje s;e(w temperaturze bliskiej wrze¬ nia w kapieli, mogacej ewentualnie za¬ wierac jednoczesnie barwnik, 3% wagowe- mi (w stosunku do materjalu) kwasu sul¬ fonowego, otrzymywanego wedlug nizej podanego przepisu, z dodatkiem 3% kwa¬ su siarkowego (w stosunku do materjalu).Po tej obróbce welna staje sie odporna przeciwko larwom moli. 96 czesci technicznego chlorofenolu miesza sie z 65 czesciami wody i dodaje 38 czesci mocznika oraz 2 czesci 40%-owego (wagowo) kwasu siarkowego. Do tego w poczatkowej temperaturze 50° wkrapla sie 123 czesci 38%-owego (wagowo) aldehydu mrówkowego. Mieszanine utrzymuje sie przez pewien czas w temperaturze 80° — 85°, az woda oddzieli sie od ciagliwej zy¬ wicy, nastepnie odciaga sie górna warstwe ciekla, a do pozostalosci dodaje sie znowu 150 czesci chlorofenolu. Zeby otrzymac produkt, rozpuszczalny w wodzie, miesza¬ nine te sulfonuje sie kwasem siarkowym, a po zobojetnieniu i wysoleniu albo odparo¬ waniu otrzymuje produkt gotowy w po¬ staci stalej, jako sól potasowca.Zamiast chlorofenolu do kondensacji i jako dodatku po kondensacji mozna uzyc fenolu, krezolu, chlorokrezolu i tym po¬ dobnych zwiazków. PL PL