Wynalazek niniejszy dotyczy zapraw do ziarna siewnego, skladajacych sie ze zwiazków fenoloirteciowych. Znane jest juz stosowanie do zaprawiania ziarna siewne¬ go rozpuszczalnych w wodzie zwiazków fe- nolorteciowych, np. soli sodowej cyjano- rtecio-krezolu, dzialajacej dezynfekuj aco przy zaprawianiu ziarn na mokro. Zwiazek ten przy zaprawianiu na sucho dziala nie¬ dostatecznie i nie jest w stanie usunac cho¬ roby robaczkowej jeczmienia (helmintho- sporium gramineuin). Zapomoca malo roz¬ puszczalnych lub nierozpuszczalnych zwiazków fenolorteciowych, np. zapomoca rtecio-chlorku lub rtecio-octanu o-oksyfe- nylowego przy zaprawianiu ziarna na su¬ cho otrzymuje sie dobre wyniki. Przy nie¬ wielkich wymaganiach pod wzgledem wla¬ sciwosci wyjalowienia ziarna juz przy 10 — 15%-owem stezeniu tych soli zaprawa dziala grzybkobójczo. Jednakze zwiazki te, rozpuszczone w lugu sodowym, przy za¬ prawianiu na mokro dzialaja niedostatecz¬ nie, poniewaz lug sodowy, potrzebny do rozpuszczenia tych zwiazków, obniza ich wartosc grzybkobójcza. Przy zaprawianiu na sucho trudna rozpuszczalnosc zaprawy i mala przepuszczalnosc plewy równiezbardzo znacznie obnizaja skutecznosc dzia- ;v .Ai r liuiia^tych srodków, i^l ; jOfceon^ ze wewnetrzne bezvift)dniki wotlorotlenków rteciofenoli o * wzorze ogólnym C6X4! #*. w którymi X oznacza wodór albo podsta¬ wiona luib niepodstawiona grupe alkylowa, aryllowa lub aralkylowa albo inny podstaw¬ nik, np. chlorowiec lub grupe nitrowa, wy¬ kazuja szczególnie wysoka skutecznosc.Przy zaprawianiu na mokro lub na sucho dezynfekuja one calkowicie chore ziarno siewne juz przy malych stezeniach.Te wewnetrzne bezwodniki fenoli rte- ciowanych sa zwiazkami, które latwo o- trzytmuje sie ilosciowo. W celu ich Ttfytwa- rzania fenole rteciowane, otrzymywane z fenoli dzialaniem soli rteciowych, rozpu¬ szcza sie w luigu sodowym i straca ach bez¬ wodniki zapomoca dwutlenku wegla albo tez stopione fenole traktuje sie w niskiej temperaturze tlenkiem rteci az do rozpu¬ szczenia sie w fenolach.Otrzymane bezwodniki wewnetrzne, w przeciwienstwie do zwiazków, stosowa¬ nych w roztworze alkalicznym, sa rozpu¬ szczalne w fenolu bez rozszczepiania wia¬ zania bezwodnikowego i moga byc stoso¬ wane zarówno przy zaprawianiu na sucho, jak i na mokro. W obecnosci fenolu, któ¬ ry dziala jako czynnik, ulatwiajacy rozpu¬ szczanie, bezwodniki fenolorteciowe sa roz¬ puszczalne w wodzie. Przez zastosowanie bezwodników wewnetrznych, otrzymywa¬ nych sposobem wedlug wynalazku, znacz¬ nie obnizona zostaje ilosc rteci w zaprawie, a mianowicie o blisko 30%, t. j. z 2,5% do 1,5% rteci.Przyklad I. W celu wytworzenia za¬ prawy suchej o zawartosci 1,5% rteci roz¬ puszcza sie 2,2 g bezwodnika wewnetrzne¬ go wodorotlenku rteciofenolu 0 C6ff4' Hg w 15 g fenolu, podgrzewajac do mniej wie¬ cej 70°C, i roztworem tym nasyca sie 82,8 g kaolinu. W ten sposób po ostygnieciu otrzymuje sie 100 g zaprawy suchej w po¬ staci proszku, której stezenie wynosi 2 do 3 na 1000.Przyklad II. 5 g bezwodnika we¬ wnetrznego wodorotlenku rteciokrezolu O C6J73 (CHJ \ Hg rozpuszcza sie w 25 g fenolu i ten roztwór, mocno mieszajac, wprowadza sie do 1 litra wody. Otrzymuje sie mleczny roztwór, któ¬ ry stosuje sie, jako zaprawe mokra, w ilo¬ sci 3 1 na 100 kg ziarna siewnego.Zamiast wyzej wspomnianych bezwod¬ ników wewnetrznych mozna stosowac rów¬ niez bezwodniki wewnetrzne ksylenoli, kre¬ zoli, amyllofenoli, dwufenoli, fenylofenoli, cykloheksylofenoli, chlorofenoii i ich ho- mologów, nitrofenoli i ich homologów, hy¬ drochinonów i innych wielohydroksyben- zenów i podobne zwiazki.Jako rozpuszczalnik mozna stosowac zamiast fenolu albo krezolu równiez inne fenole albo ich mieszaniny, np^ wyzsze ho- mologi fenoli, chlorofenole, dwufenole i t. d.Przyklad III. W celu wytworzenia za¬ prawy suchej o 2%-owej zawartosci rteci rozpuszcza sie w temperaturze okolo 90° 3,2 g bezwodnika lt 3, 5-ksylenoIorteciowe- go w 15 g 1, 3, 5-ksylenolu i roztworem tym nasyca sie 83 g talku. Po ostygnieciu - 2 -otrzymuje sie 100 g mialkiej zaprawy su¬ chej.Zaprawy, otrzymywane wedlug wyna¬ lazku, mozna stosowac równiez w miesza¬ ninie z innemi materjalami grzybkobój- czemi PL PL