PL223833B1

PL223833B1 - Pochodna 1,2,4-triazolu - 5-(3-chlorofenylo)-4-n-nonylo-2,4-dihydro-3H-1,2,4-triazolo-3-tion, sposób jej wytwarzania, jej zastosowanie medyczne oraz kompozycja farmaceutyczna

Info

Publication number: PL223833B1
Application number: PL399013A
Authority: PL
Inventors: Tomasz Plech; Jarogniew J. Łuszczki; Monika Wujec
Original assignee: Inst Medycyny Wsi Im Witolda Chodźki; Univ Medyczny W Lublinie
Priority date: 2012-04-27
Filing date: 2012-04-27
Publication date: 2016-11-30
Also published as: PL399013A1

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest pochodna 5-(3-chlorofenylo)-4-n-nonylo-2,4-dihydro-3H-1,2,4triazolo-3-tion o wzorze 1 przedstawionym na rysunku i jej farmaceutycznie dopuszczalne sole, sposób jej wytwarzania, jej zastosowanie medyczne oraz kompozycja farmaceutyczna.

Znane są ze stanu techniki pochodne 1,2,4-triazolu (Kuęukguzel I., Guniz Kuęukguzel S., Rollas S., Otuk-Sani§ G., Ozdemir O., Bayrak 1., Altug T., Stables J.P. Synthesis of some 3-(arylalkylthio)-4-alkyl/aryl-5-(4-aminophenyl)-4H-1,2,4-triazole derivatives and their anticonvulsant activity. II Farmaco 2004, 59, 893-901). Znany jest także lek o nazwie loreklezol zawierający pierścień 1,2,4-triazolu (Wingrove PB, Wafford KA, Bain C, Whiting PJ: „The modulatory action ofloreclezole at the γ-aminobutyric acid type A receptor is determined by a single amino acid in the β2 and β3 subunit.” Proc. Natl. Acad. Sci. USA 1994, 91, 4569-4573).

Przedmiotem wynalazku jest 5-(3-chlorofenylo)-4-n-nonylo-2,4-dihydro-3H-1,2,4-triazolo-3-tion. W wyniku przeprowadzonych prób i badań, okazało się, że związek będący przedmiotem wynalazku i jego farmaceutycznie dopuszczalne sole, wykazujący działanie przeciwdrgawkowe może być stosowany jako lek w leczeniu napadów padaczkowych, a w szczególności napadów toniczno-klonicznych.

Przedmiotem wynalazku jest także substancja 5-(3-chlorofenylo)-4-n-nonylo-2,4-dihydro-3H-1,2,4-triazolo-3-tion do zastosowania jako lek.

Ponadto przedmiotem wynalazku jest nowa pochodna 1,2,4-triazolu do zastosowania w leczeniu napadów padaczkowych toniczno-klonicznych.

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest także kompozycja farmaceutyczna zawierająca substancję o wzorze 1, w połączeniu z co najmniej jednym nośnikiem farmaceutycznym, do zastosowania w leczeniu napadów padaczkowych toniczno-klonicznych. Kompozycje takie można wytworzyć typowymi sposobami. Postacie dawek jednostkowych mogą zawierać od 40 mg do 150 mg substancji o wzorze 1.

Działanie przeciwdrgawkowe substancji o wzorze 1 wykazano przykładowo w teście maksymalnego wstrząsu elektrycznego (MES), odpowiedniego do wykrywania leków wykazujących działanie przeciwpadaczkowe, o których wiadomo, że są związane z leczeniem napadów padaczkowych u ludzi (np.: karbamazepiny, fenytoiny, fenobarbitalu, kwasu walproinowego). Podstawy testu MES są takie jak opisano w Epilepsy Res. 1991; 8:79-94.

Grupom po 8 samców myszy szczepu Swiss podano dootrzewnowo substancję o wzorze 1 w różnych czasach (tj. 15 min, 30 min, 60 min, i 120 min) oraz w różnych dawkach przed wywoływ aniem drgawek elektrycznych przy użyciu generatora prądu zmiennego (Hugo Sachs Elektronik, Freiburg, Niemcy), wytwarzającego prąd elektryczny o natężeniu 25 mA, częstotliwości 50 Hz, napięciu 500 V i czasie trwania 0,2 sek., docierającego do myszy poprzez standardowe, samozaciskowe elektrody zakładane na małżowiny uszne myszy. W teście MES wyznacza się medianę dawki skutecznej (ED₅₀) leku lub substancji badanej (wzór 1), która chroni 50% badanych zwierząt przed wystąpieniem drgawek maksymalnych. Za drgawki maksymalne uważa się pojawienie się sekwencji zmian napięcia mięśniowego u myszy, będącego wyrazem odpowiedzi na drażnienie prądem elektrycznym. Początkowo obserwuje się fazę latencji i tonicznego skurczu zginaczy (trwającą przeciętnie ok. 2 sek.), następnie fazę skurczu prostowników (trwającą średnio ok. 13 sek.), z dominującym wyprostem kończyn tylnych u badanych zwierząt oraz następczym występowaniem fazy uogólnionych drgawek klonic znych (ok. 7 sek.). Za kryterium wystąpienia drgawek przyjmuje się toniczny skurcz prostowników kończyn tylnych. Analogicznie, jako kryterium działania przeciwdrgawkowego leków i substancji badanej (wzór 1) uważa się brak całkowitego wyprostu kończyn tylnych.

Aby wyznaczyć wartość ED₅₀ dla substancji o wzorze 1, badanym zwierzętom podaje się dootrzewnowo wzrastające dawki wspomnianej substancji, po czym myszy poddaje się działaniu prądu. W każdej grupie eksperymentalnej stosowany jest prąd o stałym natężeniu, a zmienia się dawki su bstancji o wzorze 1, dobierając je w ten sposób, aby można było uzyskać grupy zwierząt, w których odsetek myszy reagujących tonicznym skurczem prostowników zawierać się będzie w zakresach pomiędzy: 10-30%, 30-50%, 50-70% i 70-90%. Następnie na podstawie analizy zależności dawkaefekt oblicza się tzw. wartość ED50 dla substancji o wzorze 1, czyli taką dawkę substancji o wzorze 1, która chroni 50% badanych zwierząt przed aktywnością drgawkową w teście MES. Wartości ED₅₀ dla substancji o wzorze 1, wraz z odpowiadającymi im błędami standardowymi (S.E.), obliczane były z wykorzystaniem metody logarytmiczno-probitowej wg Litchfielda i Wilcoxona (1949). Badania doświadczalne wykazały, że wartości ED₅₀ dla substancji o wzorze 1 wahają się od 104,7 mg/kg do

PL 223 833 B1

144,2 mg/kg (Tabela 1), w zależności od czasu podania tej substancji przed testem MES. Przeprowadzone doświadczenia in vivo dały odpowiedź, że szczyt przeciwdrgawkowego działania substancji o wzorze 1 u myszy przypada na 60 min. po dootrzewnowym podaniu substancji (Tabela 1). Wykazano również, że działanie przeciwdrgawkowe utrzymuje się co najmniej 120 min. po dootrzewnowym podaniu substancji o wzorze 1 (Tabela 1).

Substancja o wzorze 1, ze względu na swe działanie przeciwdrgawkowe w teście MES może znaleźć zastosowanie jako lek w leczeniu napadów toniczno-klonicznych lub padaczki częściowej z wtórnym lub bez wtórnego uogólnienia, przy których to napadach padaczkowych wymagane jest podawanie leków przeciwpadaczkowych. W przypadku wyżej wspomnianych wskazań, odpowiednie dawkowanie substancji o wzorze 1 będzie zróżnicowane i zależnie od, na przykład, natężenia stanu chorobowego pacjenta czy sposobu podawania leku. Jednakże, wskazuje się na osiągnięcie zadowalających wyników u zwierząt przy dawkach dziennych wynoszących 100-150 mg/kg masy ciała zwierzęcia. Dawki dzienne u większych ssaków, takich jak ludzie, zależeć będą od wyniku badań klinicznych i dawki te mogą być podawane w podzielonych dawkach do dwóch razy dziennie. Substancję o wzorze 1 można również podawać każdym zwykłym sposobem, np. doustnie w postaci tabletek lub kapsułek, lub pozajelitowo w postaci zastrzyków roztworów lub zawiesin.

Przedmiotem wynalazku jest również sposób wytwarzania 5-(3-chlorofenylo)-4-nonylo-2,4-dihydro-3H-1,2,4-triazolo-3-tionu, polegający na tym, że hydrazyd kwasu 3-chlorobenzoesowego o wzorze 2 poddaje się reakcji z izotiocyjanianem n-nonylu, przy czym reakcję prowadzi się w stosunku molowym 1:1, w stopie bez udziału rozpuszczalnika lub w rozpuszczalnikach polarnych, korzystnie w bezwodnym alkoholu etylowym, w temperaturze wrzenia rozpuszczalnika. W przypadku prowadzenia reakcji w stopie bez udziału rozpuszczalnika mieszaninę substratów ogrzewa się w temperaturze 100-120°C przez 1-5 minut. Powstały produkt przemywa się eterem dietylowym i odsącza. W przypadku prowadzenia reakcji w środowisku rozpuszczalnika polarnego reakcję uznaje się za zakończoną po około 5-15 minutach ogrzewania substratów w temperaturze wrzenia rozpuszczalnika. Po tym czasie mieszaninę reakcyjną schładza się do temperatury pokojowej, a powstały produkt 1 -[(3-chlorofenylo)karbonylo]-4-n-nonylotiosemikarbazyd odsącza się, suszy i krystalizuje z odpowiedniego rozpuszczalnika polarnego, korzystnie z etanolu. Otrzymaną pochodną tiosemikarbazydu poddaje reakcji cyklizacji w wodnym roztworze wodorotlenku, korzystnie w wodorotlenku sodu lub potasu, w temperaturze wrzenia rozpuszczalnika. Po oziębieniu roztwór zadaje się wodnym roztworem kwasu, korzystnie kwasem solnym do otrzymania odczynu kwasowego, zaś strącony związek o wzorze 1 krystalizuje się z odpowiedniego rozpuszczalnika polarnego, korzystnie z etanolu.

P r z y k ł a d:

mola (1,70 g) hydrazydu kwasu 3-chlorobenzoesowego oraz 0,01 mola izotiocyjanianu n-nonylu umieszczono w kolbce okrągłodennej i ogrzewano w temperaturze 120°C przez 1 minutę. Powstały produkt przemyto eterem dietylowym w celu usunięcia nieprzereagowanego izotiocyjanianu, a następnie gorącą wodą - celem odmycia nieprzereagowanego hydrazydu. Wysuszony produkt krystalizowano z etanolu. Otrzymano 2,99 g 1-[(3-chlorofenylo)karbonylo]-4-nonylotiosemikarbazydu (wzór 4) o temperaturze topnienia 126-127°C. Wydajność reakcji wynosiła 84%. Następnie ogrzewano 0,01 mola otrzymanej pochodnej tiosemikarbazydu (wzór 4) oraz 30 cm³ 2% wodnego roztworu wodorotlenku sodowego przez 2 godziny w temperaturze wrzenia w kolbce okrągłodennej pod chłodnicą zwrotną. Po oziębieniu roztwór zadano 3N kwasem solnym do otrzymania odczynu kwasowego. Wydzielony produkt odsączono i po wysuszeniu krystalizowano z etanolu. Otrzymano 2,90 g (86% wydajności teoretycznej) 5-(3-chlorofenylo)-4-nonylo-2,4-dihydro-3H-1,2,4-triazolo-3-tionu (wzór 1) o temperaturze topnienia 88-90°C. Właściwą budowę związku oraz jego czystość potwierdzono przez wykonanie widm IR, ¹H NMR, MS oraz analizy elementarnej.

Parametry fizykochemiczne i dane spektralne 5-(3-chlorofenylo)-4-nonylo-2,4-dihydro-3H-1,2,4-triazolo-3-tionu

Wydajność reakcji: 2,90 g (86%)

Temperatura topnienia: 88-90°C ¹H NMR (DMSO-d₆): 0,81 (t, 3H, CH3, J = 7,04 Hz), 1,00-1,27 (m, 12H, 6CH2), 1,39-1,54 (m, 2H, CH2), 4,00 (t, 2H, CH2, J = 7,66 Hz), 7,51-7,89 (m, 4H, Ar-H), 13,99 (s, 1H, NH)

IR (KBr, cm^-1): 3415 (NH), 3054 (CH_arom.), 2896 (CH_ahf.), 1582 (C=N), 1321 (C=S)

MS (m/z): 337 (M), 339 (M+2)

Analiza elementarna (C, H, N) - wyniki w zakresie ± 0,2% w stosunku do wartości obliczonych.

PL 223 833 B1

T a b e l a 1. Przeciwdrgawkowe działanie 5-(3-chlorofenylo)-4-nonylo-2,4-dihydro-3H-1,2,4- triazoło-3-tionu (wzór 1), w różnych czasach dootrzewnowego podania, w teście maksymalnego wstrząsu elektrycznego u myszy

Czas (min.)	ED50 (mg/kg)	n
15	144,2 ± 21,9	8
30	130,4 ± 17,6	16
60	104,7 ± 16,5	24
120	142,8 ± 14,6	16

Przeciwdrgawkowe działanie 5-(3-chlorofenylo)-4-nonylo-2,4-dihydro-3H-1,2,4-triazolo-3-tionu (wzór 1) przedstawiono jako mediany dawek skutecznych (ED₅₀ w mg/kg ± S.E.), które chronią 50% badanych zwierząt przed tonicznym wyprostem kończyn tylnych w teście maksymalnego wstrząsu elektrycznego (MES). Wartości ED₅₀ wyznaczono wg metody logarytmiczno-probitowej wg Litchfielda i Wilcoxona (1949). Test MES przeprowadzono dla 4 różnych czasów (tj. 15, 30, 60 and 120 min) po dootrzewnowym (i.p.) podaniu substancji o wzorze 1. n - całkowita liczba zwierząt dla tych dawek substancji o wzorze 1, dla których spodziewany efekt przeciwdrgawkowy wahał się pomiędzy 4 a 6 probitem. S.E. - błąd standardowy dla wartości ED₅₀.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1.5-(3-chlorofenylo)-4-n-nonylo-2,4-dihydro-3H-1,2,4-triazolo-3-tion.
2. Pochodna 1,2,4-triazolu określona w zastrzeżeniu 1 do zastosowania jako lek.
3. Sposób otrzymywania 5-(3-chlorofenylo)-4-n-nonylo-2,4-dihydro-3H-1,2,4-triazolo-3-tionu, polegający na tym, że hydrazyd kwasu 3-chloro-benzoesowego poddaje się reakcji z izotiocyjanianem nnonylu, przy czym reakcję prowadzi się w stosunku molowym 1:1, w stopie lub w rozpuszczalnikach polarnych, korzystnie w bezwodnym alkoholu etylowym, w temperaturze wrzenia rozpuszczalnika, przy czym w przypadku prowadzenia reakcji w stopie mieszaninę substratów ogrzewa się w temperaturze 100-120°C przez 1-5 minut, a powstały produkt przemywa się eterem dietylowym i odsącza, zaś w przypadku prowadzenia reakcji w środowisku rozpuszczalnika polarnego reakcję uznaje się za zakończoną po około 5-15 minutach ogrzewania substratów w temperaturze wrzenia rozpuszczalnika, po tym czasie mieszaninę reakcyjną schładza się do temperatury pokojowej, a powstały produkt 1-[(3chlorofenylo)karbonylo]-4-n-nonylotiosemikarbazyd odsącza się, suszy i krystalizuje z odpowiedniego rozpuszczalnika polarnego, korzystnie z etanolu, otrzymaną pochodną tiosemikarbazydu poddaje reakcji cyklizacji w wodnym roztworze wodorotlenku, po oziębieniu roztwór zadaje się wodnym roztw orem kwasu, korzystnie kwasem solnym do otrzymania odczynu kwasowego, zaś strącony związek krystalizuje się z odpowiedniego rozpuszczalnika polarnego, korzystnie z etanolu.
4. Sposób według zastrz. 3, znamienny tym, że cyklizację 1-[(3-chlorofenylo)karbonylo]-4-n-nonylotiosemikarbazyd prowadzi się w wodorotlenku sodu lub potasu, w temperaturze wrzenia rozpuszczalnika.
5. Związek 5-(3-chlorofenylo)-4-n-nonylo-2,4-dihydro-3H-1,2,4-triazolo-3-tionu do zastosowania w sposobie leczenia napadów padaczkowych toniczno-klonicznych.
6. Kompozycja farmaceutyczna zawierająca związek 5-(3-chlorofenylo)-4-n-nonylo-2,4-dihydro-3H-1,2,4-triazolo-3-tion w połączeniu z co najmniej jednym nośnikiem lub rozcieńczalnikiem farmaceutycznym, do zastosowania jako lek w leczeniu napadów padaczkowych toniczno-klonicznych.
7. Kompozycja według zastrz. 6, znamienna tym, że pochodna 1,2,4-triazolu określona w zastrzeżeniu 1 występuje w ilości od 100 mg do 150 mg.