PL223040B3 - Przesuwne zawiasy kulowe, zwłaszcza dla drzwiczek, których skrzydło otwiera się wokół dowolnego boku ościeżnicy - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Wynalazek opisany w zgłoszeniu patentowym o numerze P.390634 opiera się zasadniczo na możliwości przesuwania i blokowania pary kulek w swoich gniazdach, która to para pełni wówczas rolę pary zwykłych, powszechnie znanych, zawiasów dwudzielnych.

W wynalazku opisanym w zgłoszeniu patentu dodatkowego również para kulek pełni rolę pary zawiasów. Jednakże tutaj każda kulka zamknięta jest na stałe w swoim gnieździe, a blokowane są zamiast kulek trzpienie, które wnikają w głąb kulek i wówczas para kulek do których wsunięte są trzpienie tworzy parę zawiasów. Zarówno promień kulki r jak i promień otaczającego ją gniazda, są równe. Najkorzystniej jest, gdy zastosowane kulki są w całej swojej objętości, lecz można również zastosować fragment kulki, ale musi to być taki jej element, który może się jedynie obracać w swoim gnieździe bez możliwości ruchu translacyjnego. Przykłady takich rozwiązań pokazują perspektywic znie figury 1a, 1b i 1c rysunku.

Również same gniazda, oprócz pustego miejsca na swojej powierzchni, przez które przenika trzpień w głąb gniazda, mogą mieć inne puste miejsca, byle o takich rozmiarach, aby kulka lub wspomniany jej element nie mógł przez takie puste miejsce opuścić gniazda. Przykłady takich gniazd perspektywicznie pokazują figury 2a i 2b rysunku. W ostateczności wewnętrzne powierzchnie gniazd mogą mieć nawet kształt powierzchni dowolnej bryły, w którą wpisana jest kulka, ale praktycznie najkorzystniejszy jest kształt sferyczny. Do każdej kulki lub wspomnianego jej elementu może być wsuwany pojedynczy trzpień. Optymalny jest trzpień walcowy o przekroju kołowym. Wówczas znajdujące się na powierzchni kulki lub jej elementu wydrążenie, ma kształt cylindryczny o tym samym przekroju kołowym co trzpień. Obrazuje to figura 3 rysunku. Głębokość wydrążenia można dobrać w zależności od potrzeby zabezpieczenia trzpienia przed niekontrolowanym wyskoczeniem z gniazda wskutek np. ugięcia czy drgań materiału, z którego zbudowane są drzwiczki i mechanizm zawiasu. Czym taka głębokość jest większa, tym mniejsza jest możliwość takiego niekontrolowanego wyskoczenia trzpi enia z gniazda, ale wzrasta droga przesuwu przyporządkowanych takiemu trzpieniowi suwaków.

By skrzydło mogło się uchylać, zwłaszcza o co najmniej 90°, a trzpienie nie kolidowały wówczas ze swoimi gniazdami, na powierzchni gniazd zrobione są w tym celu wybrania, których kształt i ro zmiary zależą od wielkości, kształtu i miejsca wnikania trzpienia w gniazdo. Przykład takiego wybrania uwidacznia figura 4 rysunku, gdzie dla lepszego zobrazowania gniazdo od zewnątrz ma kształt walizkowy, a wybranie ma kształt dwóch otwartych półrurek dopasowanych do średnicy walcowego trzpienia i trzpień kładzie się w jednej z tych półrurek, właściwej dla wybranej osi obrotu skrzydła.

Ponieważ mechanizm budowy zawiasów jest identyczny w przypadku wynalazku przedstawionego w opisie zgłoszeniowym patentu głównego o numerze P.390634 jak i w zgłoszeniu patentu dodatkowego, a jedynym wyjątkiem jest zastosowanie w miejsce kulek 1 trzpieni 100 i w miejsce gniazd 2 gniazd 300 wraz z ich kulistymi elementami 200, więc cały opis jak i wszystkie figury rysunku wynalazku patentu głównego są właściwe, przy uwzględnieniu tych zmian, dla wynalazku patentu dodatkowego oprócz przedłużenia cylindrycznego gniazd wraz z figurą 17 rysunku i oprócz nieużytecznego teraz zabezpieczenia bolcem kulki w gnieździe wraz z figurami 15, 15a, 15b i 15c rysunku.

Dla wynalazku opisywanego w zgłoszeniu dodatkowym wskazane jest aby wydrążenia na kulkach, do których wsuwane są trzpienie, zachowywały stałe położenie względem swoich gniazd gdy trzpienie są wysunięte z tych gniazd. Najprostszym rozwiązaniem jest zastosowanie, przynajmniej jednego w każdym gnieździe, znanego zatrzasku kuleczkowo-sprężynowego. Zatrzask taki ma postać zamkniętego jednostronnie cylindra, wbudowanego w gniazdo, w którym to cylindrze znajduje się sprężynka dociskająca kuleczkę do dopasowanego do niej krateru znajdującego się na powierzchni kulki lub jej kulistego elementu. Ideowo obrazuje to figura 5 rysunku.

Rozwiązanie według wynalazku daje, oprócz wspomnianej już możliwości krótszej drogi przesuwu suwaków, ewentualnie pewniejszego utrzymania skrzydła na zawiasach, wygodniejsze chowanie do wnętrza skrzydła walcowych trzpieni zamiast kulek. Zastosowanie wynalazku jest wspomniane w zgłoszeniu patentu głównego P.390634.

Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykładach i wykonany na rysunku, na którym figura 6a i figura 6b przedstawiają mechanizm budowy i działanie zawiasów pojedynczego narożnika drzwiczek odpowiednio dla obu sposobów blokady trzpieni.

Poszczególne elementy mechanizmu zawiasów, na którejkolwiek z pokazanych figur rysunku, nie mają zachowanej proporcji ani stałej skali celem lepszego zobrazowania istoty wynalazku.

PL 223 040 B3

W przypadku pierwszego sposobu taki mechanizm składa się z trzpienia 100 połączonego trwale z suwakiem 3 przesuwanym po prowadnicy R1 trwale związanej ze skrzydłem. Do suwaka 3 doczepione jest ośką ruchome i sztywne cięgło h, którego drugi koniec związany jest z ośką z suwakiem 4 przemieszczającym się po prowadnicy R2 trwale związanej ze skrzydłem. Ruch suwaka 4 jest ograniczony przez ogranicznik v, a do suwaka 4 dołączony jest uchwyt niepokazany na rysunku. W celu wzmocnienia mechanizmu narożnika jak i korzystnej jego symetrycznej budowy, mechanizm zaopatrzono w dodatkowe cięgło h wraz z dodatkową prowadnicą R2 i ogranicznikiem v oraz w parę cięgieł I wraz z suwakiem 5. Trzpień 100 jest przesuwany i blokowany w przyporządkowanym mu gnieździe 300 związanym sztywno z ościeżnicą. W gnieździe 300, o korzystnie sferycznie wewnętrznej powierzchni, znajduje się trwale zamknięta kulka lub zastępujący ją element 200 i w takiej kulce lub elemencie 200 znajduje się wydrążenie 300a dopasowane do wsuwającego się w nie trzpienia 100.

W przypadku drugiego sposobu blokady trzpieni, gniazdo 300 wraz ze swoim elementem 200 jest takie jak dla pierwszego sposobu, natomiast trzpień 100 złączony na sztywno ze swoim suwakiem 3 jest połączony ośką z kółkiem 6, korzystnie łożyskiem i całość układu trzpień 100-suwak 3-kółko 6 przemieszcza się w dopasowanej prowadnicy 7 zaopatrzonej w sprężynę lub mechanizm sprężynowy 8, a blokowanie trzpienia 100 w gnieździe 300 wymuszone jest obrotem tarczy obrotowej 9 przyporządkowanej do kółka 6 i sprzężonej z nim rozłącznie. Tarcza 9 ma na swoim obrzeżu wyżłobienia d, a wszystkie tarcze 9 sprzężone są cięgnem 10, korzystnie łańcuszkiem. Cała reszta opisu budowy mechanizmu zawiasów i sposobu blokady trzpieni w gniazdach oraz związane z tym figury rysunku, pokrywa się, uwzględniając, co było już wspomniane, opisane zmiany, z opisem zgłoszeniowym patentu głównego P.390634.

Claims (9)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Przesuwne zawiasy kulowe, zwłaszcza dla drzwiczek, których skrzydło otwiera się wokół dowolnego boku ościeżnicy, znamienne tym, że mają trzpienie (100), korzystnie walcowe o przekroju kołowym i korzystnie identyczne, nierozłącznie związane pojedynczo ze swoimi, korzystnie identyc znymi, suwakami (3) i skrzydłem drzwiczek i każdemu trzpieniowi (100) przyporządkowane jest korzystnie identyczne, gniazdo (300) związane trwale z ościeżnicą i będące korzystnie wewnątrz częścią sfery o promieniu r korzystnie jednakowym dla każdego gniazda (300) i w gnieździe (300) zamknięty jest element (200) będący kulką o promieniu r lub co najmniej taką częścią kulki o promieniu r aby mógł się jedynie obracać w gnieździe (300) i element (200) ma na swojej powierzchni wydrążenie (300a) o głębokości i przekroju dopasowanym do trzpienia (100), i każde, korzystnie sąsiednie, dwa trzpienie (100) wsunięte i zablokowane w swoich wydrążeniach (300a) mają wówczas wspólną oś obrotu (o) skrzydła, która jest pozorną linią łączącą środki obu odpowiadającym tym trzpieniom (100) kulek, których częściami są elementy (200) a kierunek przesuwu trzpienia (100) w stosunku do takiej wspólnej osi obrotu (o) skrzydła jest korzystnie pod kątem 45° lub ma korzystnie kierunek symetralnej kąta, którego wierzchołkiem jest środek kulki odpowiadającej elementowi (200) a ramionami są dwie, związane z tym wierzchołkiem i sąsiadującymi z nim dwoma gniazdami (300), osie obrotu (o) skrzydła, a w zależności od rozmiarów trzpienia (100) i położenia wydrążenia (300a), gniazda (300) mają na swojej powierzchni wybrania umożliwiające odchylanie skrzydła o co najmniej 90°.
2. 2. Przesuwne zawiasy kulowe, według zastrz. 1, znamienne tym, że dla drzwiczek czworokątnych mają cztery suwaki (3) po jednym w każdym narożniku skrzydła, z których każdy ma własną, korzystnie identyczną, prowadnicę (R1) umieszczoną na skrzydle, korzystnie w kierunku dwusiecznej kąta danego narożnika.
3. 3. Przesuwne zawiasy kulowe, według zastrz. 2 albo tożsame z zastrz. 3 zgłoszenia patentu głównego P.390634, znamienne tym, że do każdego suwaka (3) doczepione jest ośką własne, sztywne cięgło (h), korzystnie identyczne w każdym narożniku skrzydła, i cięgło(h) drugim końcem doczepione jest ośką do suwaka (4), który wraz ze swoją własną prowadnicą (R2) jest korzystnie identyczny w każdym narożniku skrzydła i kąt między prowadnicą (R2) i (R1) wynosi korzystnie 45°.
4. 4. Przesuwne zawiasy kulowe, według zastrz. 2 albo 3, albo tożsame z zastrz. 4 zgłoszenia P.390634, znamienne tym, że do każdego suwaka (4) doczepione jest na oddzielnej ośce własne, sztywne cięgło (I), korzystnie identyczne w każdym narożniku skrzydła, a drugi koniec cięgła (I) zaczepiony jest ośką z suwakiem (5) korzystnie identycznym w każdym narożniku skrzydła i suwak (5) ma, korzystnie wspólną, prowadnicę (R1) z suwakiem (3).

   PL 223 040 B3
5. 5. Przesuwne zawiasy kulowe, według zastrz. 3 albo 4, albo tożsame z zastrz. 5 zgłoszenia P.390634, znamienne tym, że w każdym narożniku skrzydła znajdują się po dwie prowadnice (R2) wraz ze swoimi suwakami (4) i cięgłami (I) i (h) i prowadnice te są położone symetrycznie, po jednej, z obu stron prowadnicy (R1) i oba cięgła (h) są złączone, korzystnie wspólną, ośką z suwakiem (3) a oba cięgła (I) są złączone, korzystnie wspólną, ośką z suwakiem (5).
6. 6. Przesuwne zawiasy kulowe, według zastrz. 5 albo tożsame z zastrz. 6 zgłoszenia P.390634, znamienne tym, że ruch suwaka (4) po prowadnicy (R2) w kierunku odśrodkowym skrzydła jest ograniczony przez ogranicznik (v) umieszczony w takim miejscu skrzydła, korzystnie na prowadnicy (R2), że po maksymalnym przesunięciu suwaka (4) kąt między cięgłem (h) a prowadnicą (R2) wynosi 90° a kąt między cięgłem (I) a prowadnicą (R2) jest kątem ostrym v, korzystnie znacząco mniejszym od kąta prostego.
7. 7. Przesuwne zawiasy kulowe, według zastrz. 1, znamienne tym, że do każdego suwaka (3) dołączone jest ośką kółko obrotowe (6), korzystnie identyczne i korzystnie łożysko dla każdego suwaka (3), a cały układ trzpień (100)-suwak (3)-kółko (6) przesuwa się w przyporządkowanej mu własnej prowadnicy (7) leżącej na skrzydle, a każda z prowadnic (7) jest korzystnie identyczna i zaopatrzona w sprężynę lub mechanizm sprężynowy (8), który dociska kółko (6) do obrzeża dopasowanej tarczy obrotowej (9) związanej trwale ze skrzydłem, przy czym kółko (6) dociska do swojej własnej tarczy (9) a tarcze (9) są korzystnie identyczne i mają na swoim obrzeżu wyżłobienia (d) dopasowane do rozmiarów kółka (6) w ten sposób, że gdy kółko (6) będzie maksymalnie wsunięte do wyżłobienia (d), wówczas trzpień (100) związany z tym kółkiem (6) będzie całkowicie wysunięty ze swojego gniazda (300) a średnica tarczy (9) jest taka, że odległość środka kółka (6) od środka tarczy (9) jest maksymalna, gdy trzpień (100) będzie maksymalnie wsunięty do swojego gniazda (300).
8. 8. Przesuwne zawiasy kulowe, według zastrz. 7, znamienne tym, że przesuwanie układu trzpień (100)-suwak (3)-kółko (6) jest wymuszone obrotem tarczy (9), a wszystkie tarcze sprzężone są ruchomym cięgnem (10), korzystnie łańcuszkiem, a ruch cięgna (10) wymusza klamka (11), korzystnie obrotowa tarcza, sprzężona z cięgnem (10) i cięgno obraca jednocześnie wszystkie tarcze (9) o ten sam kąt.
9. 9. Przesuwne zawiasy kulowe, według zastrz. 7 albo 8, znamienne tym, że każda tarcza (9) ma na swoim obrzeżu identycznie rozmieszczone wyżłobienia (d) i każda kolejna tarcza (9), liczona zgodnie z ruchem wskazówek zegara jest przekręcona względem poprzedniej tarczy (9) o stały kąt α, a w zależności od ilości trzpieni (100) i od ilości osi obrotu (o) skrzydła, tarcze (9) mają odpowiednią ilość wyżłobień (d) oraz odpowiedni kąt α i w przypadku czterech trzpieni (100) i czterech osi obrotu (o) skrzydła, tarcze (9) mają po dwa wyżłobienia (d) i kąt α równy 0°, a w przypadku ośmiu trzpieni (100) i czterech osi obrotu (o), tarcze (9) mają po trzy wyżłobienia (d) i kąt α równy 90°.