PL22226B1 - Srodek do hartowania stali lub podobnych stopów. - Google Patents

Description

Ki. ie-xrT77o: Jezeli do hartowania stali i podobnych stopów metalowych jako srodki ochla¬ dzajace stosuje sie roztwory, zawieraja¬ ce cialka pektynowe, osiaga sie wówczas liczne korzysci i zalety, które dotychczas nie byly znane.Do najczesciej stosowanych srodków o- chladzajacych naleza olej i woda, z których olej powoduje powolne, a woda szybkie hartowanie. Wskutek tego wode mozna sto¬ sowac tylko w kilku nielicznych przypad¬ kach, w których moze lub powinno nastapic raptowne hartowanie. Olej natomiast, sto¬ sowany w wiekszosci przypadków, posiada powazne wady, przyczem nadmienic nale¬ zy przedewszystkiem niebezpieczenstwo o- gniowe, sklonnosc brudzenia wszystkiego, niekorzystne oddzialywanie na zdrowie ro¬ botników wskutek wytwarzania sie szkodli¬ wych gazów i par oraz nadmierne zuzycie oleju wskutek tego, ze na hartowanym przedmiocie pozostaje zawsze nieco oleju.Glówna wada stosowania wody i oleju jest to, ze nie mozna osiagnac posrednich stopni hartowania, poniewaz oleju i wody nie mozna ze soba mieszac.W celu osiagniecia posrednich stopni hartowania stosowano liczne srodki, któ¬ rych w praktyce jednak nie mozna bylo wprowadzic, poniewaz posiadaly one znacz¬ ne wady. Stopnie posrednie hartowa¬ nia, osiagniete zapomoca wspomnianych srodków, daja wyniki, zblizone do osiagnie¬ tych przy pomocy wody, jednak wyników, zblizonych do wyników, osiaganych przy hartowaniu olejem, nie dalo sie osiagnac.Srodki te jest trudno przechowywac w wiek¬ szej ilosci w warstatach, gdyz rozkladajasi^ one zbyt szybko, wydzielajac stale osa¬ dy w takich ilosciach, ze stezenie pozosta¬ lej ^cieczy zmienia sie zby& szybko, a prze* wody, doprowadzajace te" srodki w stanie cieklym, zatykaja sie.Roztwory cial pektynowych posiada¬ ja te wielka zalete, ze mozna osiagnac za¬ kres hartowania, który zaleznie od steze¬ nia tego roztworu pokrywa sie z calym za¬ kresem hartowania wodnego i olejowego, a nawet jest szerszy od tych zakresów. Oka¬ zalo sie, ze stosunkowo male domieszki cial pektynowych — okolo 2% — daja takie sa¬ me wyniki hartowania jak 100% -wa glicery¬ na. Do otrzymania posrednich stopni harto¬ wania, lezacych ponizej odpowiednich stop¬ ni hartowania olejem, stosownie do po¬ wyzszego, wystarcza znacznie mniejsze za¬ wartosci cial pektynowych. Niezbedne ste¬ zenie tych nieograniczenie trwalych i do¬ wolnie dajacych sie rozcienczac roztworów, zalezy od struktury hartowanej stali lub stopu.Dzieki licznym doswiadczeniom okaza¬ lo sie, ze sposoby hartowania, w których stosuje sie roztwory pektynowe, mimo po¬ waznych zalet mozna jeszcze bardziej udo¬ skonalic.Jezeli stal lub podobny materjal zosta¬ ja ochlodzone w czystych roztworach pek¬ tynowych, to pierwsza czesc krzywej tem¬ peratury i czasu przebiega dosc korzystnie, tak iz nie trzeba w tej czesci niczego zmie¬ niac; koncowa czesc tej krzywej, jak wyka¬ zaly doswiadczenia, mozna jeszcze popra¬ wic. Jest bowiem rzecza korzystna, jezeli ostatnia czesc krzywej nie przebiega zbyt stromo, lecz stosunkowo lagodnie (plasko), gdyz wyroby stalowe beda tern lepsze, im mniejsze sa wewnetrzne (naprezenia) w tych wyrobach; stal lub stop bedzie mniej kruchy, lamliwosc zmniejsza sie bez ujem¬ nego wplywu na twardosc.Okazalo sie, ze wspomniane dzialanie mozna osiagnac przez dodawanie gumy a- rabskiej, glukozy lub materjalów o podob¬ nych wlasciwosciach. Domieszki tego rodza¬ ju wplywaja na stosunki, podane nizej w punktach 1 — 5, przyczem osad w mysl punktu 5 odgrywa specjalna role. Wspo¬ mniane wyzej domieszki powoduja, ze kon¬ cowa czesc krzywej temperatury i czasu przebiega bardziej lagodnie (plasko).Przy zastosowaniu czystego roztworu pektynowego mozna równiez uksztaltowac bardziej plasko górny przebieg krzywych temperatury i czasu, to znaczy, czas ochla¬ dzania mozna równiez i na tym odcinku skrócic lub przedluzyc, zaleznie od tego, czy stezenie kapieli zostaje zwiekszone, czy tez zmniejszone. Im wieksze jest stezenie, tern mniejsze beda wzgledne odleglosci miedzy nastepujacemi po sobie krzywemi.Granica lezy w praktyce przy okolo 20%- owej zawartosci pektyny. Wieksza dawka nie posiada juz zadnego dalszego znaczenia.Domieszka gumy arabskiej lub podobne¬ go materjalu posiada te wielka zalete, ze wzgledna odleglosc miedzy poszczególnemi krzywemi zwieksza sie, przyczem stezenie moze wynosic nawet 40%. To znaczy, ze zakres hartowania jest o wiele wiekszy od dotychczasowego, zaleznie od rodzaju stali i stopów oraz od wlasciwosci, które pragnie sie przedmiotom nadac. Dzialanie miesza¬ niny, hamujacej spadek temperatury, prze¬ kracza daleko dzialanie dotychczas stoso¬ wanego 20%-owego roztworu pektyny.Zmiany krzywej ochladzania wystepuja juz przy dodaniu do roztworu pektynowe¬ go V2% gumy arabskiej, podczas gdy taki sam dodatek wody nie powoduje zadnych widocznych zmian. Guma arabska lub po¬ dobny materjal tworza z cialami pektyno- wemi zwiazki trwale.Dla osiagniecia charakterystycznego przebiegu spadku temperatury podczas o- chladzania wazne sa: 1. Zdolnosc przewodzenia ciepla cie¬ czy chlodzacej, 2. Odprowadzanie ciepla na podstawie specyficznej cieploty cieczy, — 2 —3. Cieplo parowania cieczy, 4. Warstwa izolacyjna, powstajaca wskutek tworzenia sie pary lub gazu, 5. Warstwa izolacyjna, powstajaca wskutek osadzania sie stalych skladników. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Srodek do hartowania stali lub podob¬ nych stopów, zawierajacy cialka pektyno¬ we, znamienny tern, ze sklada sie z roztwo¬ ru pektyny i domieszki gumy arabskiej, glukozy lub podobnych materjalów, która podczas ochladzania przy hartowaniu stali lub podobnych stopów metalowych hamuje spadek temperatury. Robert Feix. Zastepca: Dr. techn. A. Bolland, rzecznik patentowy. t)ruk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawd. PL