Przedmiotem niniejszego wynalazku jest iruchome zlacze stykowe, nieprzepu- szczajace metalu. W komorze, posiadaja¬ cej takie zlacze, znajduje sie urzadzenie, odchylajace glówny strumien plastycznego metalu, tloczonego przez te komore, od scianki, zawierajacej to zlacze, dzieki cze¬ mu krawedz zlacza, znajdujaca sie we¬ wnatrz komory, jest odgrodzona od glów¬ nego strumienia masy metalu, wskutek cze¬ go cisnienie, oddzialywajace na to zlacze, znacznie sie zmniejsza. Powyzsze urzadze¬ nie znajduje sie w sasiedztwie krawedzi zlacza stykowego i wystaje do wnetrza ko¬ mory. Jest ono utworzone z powierzchni wewnetrznej tego narzadu z dwu porusza¬ jacych sie wzgledem siebie narzadów, z którym tloczony metal styka sie najpierw (narzad ten mozna nazwac ,,pierwszym").Urzadzenie lo ttiozc oslaniac omawiane zlacze stykowe, oczywiscie tylko wskutek tego, iz tloczony metal jest w stanie bar¬ dzo lepkim i plynie bardzo powoli.Ruchome zlacze stykowe w mysl wyna¬ lazku biegnie, poczynajac od swej krawe¬ dzi wewnetrznej, w kierunku przeciwnym kierunkowi przeplywu metalu przez komo¬ re, której ksztalt moze byc bardzo roz¬ maity. Moze ona posiadac ksztalt podlu- gowaty o kolistym luJb innym przekroju poprzecznym, a dwa poruszajace sie wzgledem siebie narzady, polaczone oma- wianem zlaczem, moga tworzyc jedna scianke komory o przekroju kolistym lub innym, co ma miejsce, gdy sklada sie ona tylko z tych dwu narzadów. W innych przypadkach moga one tworzyc tylko czesc takiej scianki, co ma miejsce, gdy komora sklada sie z wiecej niz dwu na¬ rzadów. Gdy komora posiada kolisty prze¬ krój poprzeczny, to jej narzady skladowe mog^ poruszac sie wzgledem siebie ruchem obrotowym, a gdy komora ta posiada ksztalt cylindryczny, pryzmatyczny lub podobny, to jej narzady skladowe moga poruszac sie wzgledem siebie ruchem po¬ suwistym i równoleglym do glównego kie¬ runku przeplywu przez nia metalu, przy¬ czem, jezeli ruch tych narzadów odbywa sie w tym samym kierunku, co przeplyw metalu przez komore, wtedy ruch ten po¬ winien byc dosc powolny, aby uniknac po¬ wstawania wirów w metalu. W sposób tak powolny poruszaja sie narzady, tworzace ruchome zlacze stykowe scianki bardzo dlugiej komory. Bez wzgledu na to, czy narzady, tworzace zlacze ruchome, poru¬ szaja sie wzgledem siebie ruchem obroto¬ wym, czy tez posuwistym, jeden z nich, a ^miainowicie pierwszy narzad, powinien byc. zakonczony tulejka, wsunieta w odpo- wiedrjj^e gniazdo drugiego narzadu. Jak to wskazano na fig. 1, na której uwidocznio¬ no,konstrukcje takiego zlacza, jest ono o- sloniete zakonczeniem 1 tulejki cylindrycz¬ nej 2. Powierzchnia 3 zlacza stykowego po¬ miedzy narzadem, tworzacym tulejke 2, i narzadem 4, tworzacym gniazdo, jest cy¬ lindryczna i biegnie w kierunku przeciw¬ nym kierunkowi przeplywu metalu, ozna¬ czonemu strzalka.Gdy komora, przez która przeplywa metal, posiada pierscieniowy przekrój po¬ przeczny, to wtedy jej poruszajace sie wzgledem siebie narzady skladowe moga tworzyc razem scianke zewnetrzna tej ko¬ mory, a wówczas pierwszy z tych narza¬ dowi powinien byc, jak to juz bylo powie¬ dziane* zakonczony tulejka, lub tez moga tworzyc scianke wewnetrzna tej komory, a wówczas drugi z tych narzadów powi¬ nien byc zakonczony tulejka, wsunieta w gniazdo, utworzone w pierwszym z tych narzadów,.Ruchome zlacze stykowe w mysl wy¬ nalazku mozna zastosowac zwlaszcza w przetlaiczarkach do przetlaczania metalu, których obracajaca sie, nagwintowana czesc skladowa tloczy metal do komory wylotowej i przeciska go przez matryce lub otwór pomiedzy matryca wewnetrzna i matryca zewnetrzna. Do jednego konca takiej przetlaczarki wprowadza sie stopio¬ ny metal, przyczem ochladza sie on w ta¬ kim stopniu, iz staje sie dosc plastyczny, aby mógl byc tloczony przez gwint tej przetlaczarki, a wtedy z metalu tego po¬ wstaje na gwincie przetlaczarki rurka, po¬ siadajaca takiz gwint, przyczem rurka ta posuwa sie ciagle naprzód wskutek nieustan¬ nego obracania sie przetlaczarki; dzieki te¬ mu do komory wylotowej tej przetlaczarki wtlaczany jest ciagle metal w stanie pla¬ stycznym, który nastepnie zostaje prze- tloczony przez matryce pod naciskiem, nyrywieranym przez nastepne porcje meta¬ lu, wchodzace do tej komory.Ponizej opisano tytulem przykladu za¬ stosowanie wynalazku w przetlaczarkach, uwidocznionych na fig. 2 — 5 rysunku, przedstawiajacych przekroje podluzneczesci przetlaczarek rozmaitych konstruk- cyj, przyczean czesc nieruchoma komary wylotowej przetlaczarki jest polaczona z jej czescia obrotowa mchotnem zlaczem styfcowem. Przetlaczarica posiada ksztalt komory pierscieniowej 5 (fig. 2), dlo któ- I rej jednego konca (nieuwidocznionego) | doplywa, sila swego ciazenia, stopiony metal, przetlaczany (nastepnie w drugim , koncu 6 tej przetlaczaniu przez matryce.Tyfeiy koniec (nieuiwidoczniony) i przed¬ ni koniec 7 tej komory 5 sa nieruchome, a jej czesc posrednia 8 obraca sie, wobec ! czego musi tworzyc ruchome zlacze styko¬ we z temi nienachomemi koncami komory.Wzdluz wnetrza komory 5 przebiega nieru¬ choma czesc wewnetrzna 9 przetlaczarki, zaopatrzona w swym lewym koncu wyloto¬ wym w matryce wewnetrzna 10, wspóldzia¬ lajaca z matryca zewnetrzna 11, umocowa¬ na w sciance konca 7 komory 5 zapomoca wkretki 12, w celu wytworzenia pierscie¬ niowego otworu 13 okreslonego ksztaltu i rozmiaru, przez który jest przetlaczany metal. Aby matryca wewnetrzna 10 znaj¬ dowala sie zawsze na jednej osi geome¬ trycznej z matryca zewnetrzna, koniec L czesci 9 przetlaczarki opiera sie na lozy¬ sku 14, umieszczonem na rozecie, sklada¬ jacej sie z trzech {promieniowych ramion {nieuwidoczmionych na rysunku), biegna¬ cych od tego lozyska do pierscienia osad- czego 15, tworzacego czesc scianki konca 7 komory 5. Pomiedzy pierscieniem 15 i matryca zewnetrzna 11 znajduje sie korek 16, tworzacy równiez czesc scianki konca 7. Wpohlizu ruchomego zlacza stykowe¬ go, pomiedzy czescia posrednia 8 prze- tlaczarfri, która jest pierwszym narzadem ruchomym tego zlacza, i nieruchoma scian¬ ka konca 7 komory wylotowej, tworzaca drugi narzad tego zlacza, tloczony metal jest bardzo lepki i plynie jedynie tylko dzieki wywieranemu nan bardzo wysokie¬ mu cisnieniu, wynoszacemu w pewnych przypadkach 2000 kg na 6,5 cm2, które to cisnienie moze byc nizsze lub wyzsze od tej wartosci w zaleznosci od konstrukcji przetlaczarki, temperatury prz^tl^czanj^ metalu oraz rodzaju tfietalu lub stopu, podlegajacego przetlaczaniu, Gdy po¬ wierzchnia wewnetrzna przedniego lewego konca ruchomej czesci 8 przetlaczariki (fig. 2) jest zrównana z powierzchnia Wewnetrz¬ na komory wylotowej 6, to wtedy jest zbyt trudno wytworzyc szczelne zlacze stykowe pomiedzy ruchomemi narzadami skladowemi tej komory, wskutek tego wiec koniec czesci obrotowej 8 przetla¬ czarki tworzy, ftosownie do wyualas&u, tuleje 17, wspólsrodkowa z osia obrotu tej czesci 8, przyczem w sasiadujacej z nia powierzchni czolowej 18 scianki kocica 7 znaj dl*je sie wykrój, w który udkpe*?WQ nagwintowany z zewnatrz korek 19, twc- rzacy gniazdo tulejki 17, która moze sie w tern gniezdzie obracac. Na fig, 2 — 5 uwidoczniono, tytulem przykladu, rozmai¬ te, pod wzgledem ksztaltu i polozenia, tulejki 17 i utworzone z nich zlacza ru¬ chome, lecz we wszystkich tych przykla¬ dach srednica wewnetrzna konca tulejki 17 jest mniej.R-/a od srednicy wewnetrznej nieruchomej scianki konca 7 komory 5, a scisle biorac, pierscienia 15.W konstrukcji, uwidocznionej na fig. 2, powierzchnia zewnetrzna tulejki 17 po¬ siada ksztalt cylindryczny, a powierzch¬ nia wewnetrzna — stozkowy, a to dlate¬ go, aby wytworzyc nalezyty otwór, prowa¬ dzacy do komory wylotowej 6. Zakoncze¬ nie tulejki 17 jest tepe i tworzy kat 90° z powierzchnia wewnetrzna nieruchawej scianki konca 7 komory 6, przyczem styk tego zakonczenia z powierzchnia wewnetrz¬ na tulejki 17 tworzy zaokraglenie 20.Tak uksztaltowany koniec tulejki odgra¬ dza wewnetrzna (lewa) krawedz ruchome¬ go zlacza stykowego od glównego strumie¬ nia metalu, wtlaczanego do komory 6 przez obrotowa czesc 8 przetlaczarki, przy- powierzchnia zlacza jeat cylindrycz- — 3 —na, wspólsrodkowa z osia geometryczna przetlaczarki i prowadzi od tej odgrodzo¬ nej krawedzi wewnetrznej w kierunku przeciwnym kierunkowi przeplywu glów¬ nego strumienia metalu. Dla nadania po¬ wyzszemu klaczu elastycznosci tulejka 17 jest wyposazona w naciecie 21, dzieki któremu koniec jej moze wyginac sie ela¬ stycznie pod naciskiem metalu, znajdujace¬ go sie pomiedzy ta tulejka i nieruchoma czescia 9 przetlaczarki, czyniac to zlacze jeszcze szczelniejszem.W konstrukcji, podanej na fig. 3, po¬ wierzchnia styku ruchomego zlacza posia¬ da równiez ksztalt cylindryczny i wspól- srodkowy z osia geometryczna przetla¬ czarki, lecz jest bardziej odsunieta od glównego strumienia metalu. Krawedz we¬ wnetrzna 23 tego zlacza jest w tym celu przesunieta w prawo od zakonczenia 21 tulejki 17, co osiaga sie przez wykonanie w tulejce i korku 19, na linji ich styku, pierscieniowego wglebienia 22, przyczem zakonczenie 21 tulejki jest po dbu bokach za¬ okraglone.Na fig. 4 zlacze jest równiez odsunie¬ te w prawo od zaokraglonego zakonczenia 24 tulejki 17, lecz wglebienie pierscienio¬ we 25 zostalo utworzone jedynie tylko przez zmniejszenie srednicy zewnetrznej konca tej tulejki, przyczem w prawej cze¬ sci korka 19 wykonany jest wykrój, któ¬ rego powierzchnia cylindryczna 26 jest powierzchnia styku tego ruchomego zla¬ cza. Dzieki tej konstrukcji, krawedz we¬ wnetrzna (lewa) ruchomego zlacza styko¬ wego 26 zostala odgrodzona od pierscie¬ niowego wglebienia 25 zapomoca dodat¬ kowego zlacza stykowego 27, wobec cze¬ go jest jeszcze bardziej odsunieta od glów¬ nego pradu metalu.Ruchome zlacze, uwidocznione na fig. 5, jest podobne do podanego na fig. 2 w tern, iz znajduje sie na poziomie zakoncze¬ nia 28 tulejki 17 i jest nia osloniete, lecz rózni sie tem, iz powierzchnia zewnetrzna 29 tulejki 17 posiada ksztalt stozkowy i wchodzi w gniazdo or takiej samej po¬ wierzchni wewnetrznej 30, utworzone w korku 19, przyczem czesc 31 tej powierzch¬ ni korka 19 — posiada wykrój, w celu zmniejszenia tarcia.W innych przetlaczarkach tego typu, ich czesc zewnetrzna jest nieruchoma, a czesc wewnetrzna obraca sie, lub tez obie te czesci skladowe przetlaczarki obracaja sie w kierunkach przeciwnych, przyczem we wszystkich tych przypadkach czesc wewnetrzna przetlaczarki posiada wydra¬ zenie (fig. 2 —^-5), przez które .przeciaga sie kabel elektryczny, w razie uzycia prze¬ tlaczarki do wytwarzania na nim pancerza.W przypadku, gdy ta wydrazona czesc wewnetrzna przetlaczarki obraca sie, na¬ lezy te czesc podeprzec w jej koncu wy¬ lotowym i w tym celu osadzic ja w nieru¬ chomej matrycy wewnetrznej, która two¬ rzy wtedy z ta czescia wewnetrzna prze¬ tlaczarki ruchome zlacze stykowe, przy¬ czem krawedz takiego zlacza wewnatrz komory, znajduje sie normalnie pod dzia¬ laniem calkowitego cisnienia metalu, a je¬ go krawedz, sasiadujaca z opancerzonym kablem, nie podlega temu cisnieniu. W tym przypadku mozna zastosowac wynalazek niniejszy, przy wykonaniu takiego rucho¬ mego zlacza, w celu zmniejszenia tej róz¬ nicy cisnien, a wpgóle biorac mozna go za¬ stosowac korzystnie we wszelkich rucho¬ mych zlaczach stykowych, których tylko jedna krawedz podlega cisnieniu przeply¬ wajacego metalu w stanie plastycznym. PL