Zlacze kablowe Przedmiotem wynalazku jest zlacze kablowe do laczenia wielozylowych kabli elektrycznych, skla¬ dajace sie z dwóch wspólosiowych cylindrycznych czlonów, z których jeden jest wyposazony w sprze¬ gajacy pierscien, który obraca sie dookola swej 5 osi craz w ograniczonym zakresie przemieszcza sie równiez wzdluz swej osi. Gdy oba czlony sa ze soba zetkniete, sprzegajacy pierscien obejmuje przednia czesc drugiego czlonu.Znane jest zlacze kablowe o stalym polozeniu 10 mocowanych przewodów elektrycznych, majace czesci laczace, które pasuja do siebie tylko w jednym polozeniu, a centrowanie zlacza odbywa sie za pomoca dodatkowego kolka. Czesci mocuja¬ ce tego zlacza sa zazwyczaj wykonane z materialu 15 izolacyjnego jako oddzielne elementy.W innym znanym rozwiazaniu zlacza kablowego, polaczenie uzyskuje sie za pcmoca zamka bagne¬ towego, majacego postac rowków spiralnych umie¬ szczonych na zewnetrznej powierzchni jednego z 20 czlonów laczacych i siegajacych czolowej krawe¬ dzi tego czlonu oraz wspólpracujacych z tymi rowkami wystepów, rozmieszczonych na wewnetrz¬ nej stronie sprzegajacego pierscienia, umieszczone¬ go na drugim czlonie zlacza. Przez obrót sprzega- 25 jacego pierscienia w stosunku do jednego z czlo¬ nów, oba czlony zostaja ze soba scisniete w kie¬ runku osiowym. Ze wzgledu na trwalosc, czlony zlacza wykonuje sie zwykle ze stali. Wyjatkowo w przemysle lotniczym wymagane jest, aby czlo- 30 ny byly wykonywane z materialu niemagnetycz¬ nego, przykladowo z aluminium.Znane jest równiez zlacze kablowe zlozone z dwóch czesci sprzeganych wyposazonych w me¬ chanizm ryglujacy oraz zawierajace styki glówne i styki posrednie, a takze uklad recznego odbloko¬ wania mechanizmu ryglujacego.Wada znanego zlacza kablowego wykonanego z mas izolujacych jest jego bardzo mala trwalosc, czesci mocujace ulegaja latwo uszkodzeniu wsku¬ tek naprezen wywolanych przy zaciskaniu piers¬ cienia sprzegajacego. Wada znanych zlacz kablo¬ wych wykonanych z metalu jest ich znaczna ma¬ sa szczególnie gdy laczone sa kable o kilkunastu przewodach, inna wada jest skomplikowana bu¬ dowa zamka bagnetowego lub mechanizmu ryglu¬ jacego, a dodatkowa dalsza niedogodnoscia jest to, ze zlacza te sa trudne w obsludze i manipula¬ cji szczególnie przy laczeniu kabli wielozylowych.Celem wynalazku jest wyeliminowanie powyz¬ szych wad i niedogodnosci poprzez opracowanie takiego zlacza kablowego, które zapewnia stale ka¬ towe polozenie czlonów zlacza wzgledem siebie i ich pewne sprzezenia, posiadajacego przy tym ma¬ le Wymiary przy duzej liczbie polaczen.Cel ten zostal osiagniety wedlug wynalazku dzieki temu, ze zlacze kablowe, skladajace sie z dwóch wspólosiowych cylindrycznych czlonów, wpasowanych jeden w drugi, zaopatrzonych w osiowo wsuwane elementy laczace oraz z osadzo- 69 66769 667 nego na jednym z nich obrotowego sprzegajacego pierscienia, który w ograniczonym zakresie prze¬ suwa sie równiez osiowo i gdy oba czlony sa zet¬ kniete, obejmuje koniec drugiego czlonu zlacza, posiada na przednim koncu drugiego czlonu pro- 5 mieniowo rozmieszczone przesuniete katowe ele¬ menty laczace, z których kazdy posiada osiowo skierowana czesc zamykajaca.Ponadto na przedniej czesci pierwszego czlonu zlacza znajduja sie wystepy i wyciecie, przy czym 10 szerokosc tych wystepów odpowiada wycieciu mie¬ dzy osiowo skierowanymi czesciami zamykajacy¬ mi odpowiednich wystepów na drugim czlonie, a wewnatrz sprzegajacego pierscienia w poblizu konca skierowanego do drugiego czlonu, znajduja 15 sie wystepy przystosowane do wspóldzialania z wystepami znajdujacymi sie na drugim czlonie zlacza. Wspóldzialajace krawedzie wystepów na sprzegajacym pierscieniu i wystepów na drugim czlonie, tworza skosne powierzchnie prowadzace 20 siegajace do okolo polowy, mierzonej na obwodzie dlugcsci odpowiedniego wystepu.Zlacze kablowe wedlug wynalazku zawiera po¬ nadto sprezyne w postaci rozcietego pierscienia, osadzona w pierscieniowym wglebieniu miedzy 25 pierwszym czlonem zlacza, a sprzegajacym piers¬ cieniem osadzonym na pierwszym czlonie, przy czym sprezyna ta posiada skierowany osiowo w strcne pierwszego czlonu zlacza wystep, który umieszczony jest w wycieciu znajdujacym sie w 30 zewnetrznym kolnierzu pierwszego czlonu, a na kazdym z obu konców sprezyny znajduja sie na¬ ciecia zbiezne od zewnatrz do ograniczajacego je otworu dostosowanego do wspóldzialania ze sworz¬ niem umocowanym promieniowo w sprzegajacym 35 pierscieniu.Zaleta zlacza kablowego wedlug wynalazku jest to, ze jest bardzo proste i pewne w uzyciu, gdyz nie posiada spiralnych kanalów ani mechanizmu odryglowujacego, odznacza sie duza trwaloscia oraz 40 posiada male wymiary zewnetrzne nawet przy duzej ilosci laczonych zyl kabla.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykcnania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zlacze kablowe w czesciowym prze- 45 kroju, fig. 2 — jeden czlon zlacza wraz z pierscie¬ niem sprzegajacym, w widoku z boku i czescio¬ wym przekroju, fig. 3 — czlon zlacza wraz z pierscieniem w przekroju wzdluz linii III—III z fig. 2, fig. 4 — oba czlony zlacza polaczone lecz 50 bez pierscienia sprzegajacego w widoku z boku, fig. 5 — czlony polaczone w przekroju wzdluz li¬ nii V—V z fig. 4, fig. 6 — sprezyne pierscieniowa w widoku z boku, a fig. 7 — przedstawia spre¬ zyne pierscieniowa w widoku z góry. 55 Zlacze kablowe wedlug wynalazku sklada sie z dwóch cylindrycznych czlonów 1 i 2, przy czym na pierwszym czlonie 1 jest osadzony sprzegajacy pierscien 3. Pierscien ten obejmuje czesc czlonu 1 i przy udziale sprezynujacego pierscienia 4 jest 60 obracany i równiez w ograniczonym stopniu prze¬ suwa sie osiowo na czlonie 1.W jednym polozeniu sprzegajacego pierscienia 3, sprezynujacy pierscien 4 opiera sie o zewnetrzny kolnierz 5 czlonu 1. Ten koniec pierwszego czlonu 65 1 który jest przystosowany do wspóldzialania z drugim czlonem 2 jest zaopatrzony w osiowo skie¬ rowane wystepy 6 przedzielone wcieciami 7. Sprze¬ gajacy pierscien 3, zaopatrzony jest w wewnetrzne laczace wystepy 8, które sa rozmieszczone na jego przedniej krawedzi.Drugi cylindryczny czlon 2 zlacza ma zewnetrz¬ na srednice swego cylindrycznego przedniego kon¬ ca 9, nieco mniejsza od wymiaru miedzy wyste¬ pami 8 na sprzegajacym pierscieniu 3 i od we¬ wnetrznej srednicy cylindrycznego czlonu 1. Cy¬ lindryczny przedni kcniec 9 jest zaopatrzony w zewnetrzne wystepy 10 odpowiadajace wystepom 8 na sprzegajacym pierscieniu 3. Rozmieszczenie wystepów 10 jest tak dobrane, ze pasuja one do wciec 7 miedzy wystepami 6 w pierwszym cylin¬ drycznym czlonie 1 tylko w jednym okreslonym polozeniu. Wspólpracujace krawedzie wystepów 8 na pierscieniu 3 i wystepów 10 na cylindrycznej czesci 9 sa uksztaltowane jako skosne prowadzace powierzchnie 11, które siegaja do okolo polowy dlugosci wystepów, mierzonej na obwodzie. Wy¬ stepy 10 cylindrycznego konca 9 drugiego czlonu 2 sa ponadto zaopatrzone w umieszczona wzdluz osi czesc 12 dopasowana do wciec 7 tak, ze kiedy strony czolowe cylindrycznych czlonów 1 i 2 sa laczone, mozliwe jest osiowe przesuwanie sie czlo¬ nów w stosunku do siebie, natomiast niemozliwy jest obrót tych czlonów wzgledem siebie. Przed¬ nia krawedz wzdluznych czesci 12 wystepów 10 znajduje sie w pewnej odleglosci od przedniej kra¬ wedzi cylindrycznego konca 9, co umozliwia dopa¬ sowanie czlonów zlacza i wspóldzialanie ze znaj¬ dujacym sie w pierwszym cylindrycznym czlonie 1 elastycznym uszczelnieniem 13. Wystepy 8 na sprzegajacym pierscieniu 3 i wystepy 10 na przed¬ nim koncu 9 sa zwykle wykonywane jako calosc z pierscieniem wzglednie z czolowa czescia czlo¬ nowa, których korzystnym materialem jest alumi¬ nium.Ruch obrotowy sprzegajacego pierscienia 3 jest ograniczony sprezyna 15, wykonana w formie roz¬ cietego pierscienia i umieszczona we wglebieniu 14 utworzonym miedzy powierzchnia scianki czlo¬ nu 1 a sprzegajacym pierscieniem 3. Konce spre¬ zyny 15 sa na niewielka odleglosc odsuniete od siebie, a na przeciw rozciecia pierscienia, sprezyna ma wystep 16 w kierunku osiowym sprzegajacego pierscienia 3. Wystep ten jest dopasowany do wy¬ ciecia 17 w kolnierzu 5 pierwszego czlonu zlacza.Oba konce sprezyny 15 posiadaja naciecia 4 zbiez¬ ne od zewnatrz w kierunku do srodka pierscienia, naciecia te sa zakonczone ograniczajacymi otwo¬ rami 18. Odleglosc katowa miedzy tymi. otworami 18 jest tak dobrana, aby sworzen 19 umocowany na sprzegajacym pierscieniu 3; mial moznosc za¬ toczenia luku o kacie okolo 90°. W jednym kran¬ cowym polozeniu sprzegajacego pierscienia 3, ta jest, gdy sworzen 19 znajduje sie w jednym z" otworów 18 w sprezynie 15 wystepy 8 sprzegaja¬ cego pierscienia sa ustawione dokladnie wspólosio¬ wo w stosunku do osiowych wystepów 6 czlonu ,1,. wystepy te maja to samo rozstawienie co wyste¬ py 8 na pierscieniu sprzegajacym.69 667 5 PL