Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia do ubijania wegla w maszynach zala¬ dowczych do pieców koksowniczych, w któ¬ rych stepor jest uruchomiany zaponioca pa¬ sa i obrotowej tarczy nieokraglej. Znane dotychczas urzadzenia tego rodzaju mialy te wielka wade, iz pas napedowy, podczas opadania stepora, slizgal sie po tarczach, obracajacych sie w kierunkach wzajemnie przeciwnych, co narazalo go na silne zuzy¬ cie i powodowalo koniecznosc czestej jego wymiany. Wynalazek niniejszy usuwa te niedogodnosc w sposób bardzo prosty i skuteczny.Wynalazek polega na tern, ze tarcza nieokragla, która podczas obracania sie na- przemian to napreza, to zwalnia pas, a przez to samo powoduje podniesienie sie i opuszczenie stepom, jest wyposazona na tej czesci sweigo obwodu, która wywipfoije od¬ prezenie pasa, w swobodnie Obracajace sie walki, które podczas opadania stepora mo¬ ga bez przeszkód obracac sie. W ten spo¬ sób zostaje usuniete tarcie poslizgowe pa¬ sa po tarczy nieokraglej, jakie wystepowa¬ lo w znanych dotychczas urzadzeniach te- igo mdzaju.Urzadzenie wedftig wynalazku j przedstawia schematyczny widok calosci u- rzadzeniia, fig. 2 — w powiekszeniu tarcze nieokragla wraz z osadzonemi w niej w mysl wynalazku, swobodnie obracajacymi sie walkami, fig. 3 uwidocznia przekrój o- siowy tarczy wzdluz linji A — B na fig. 2, fig. 4 — przekrój wzdluz linji C — D (fig. 5) tarczy nieokraglej o odimiennej budowie, fig. 5 — w górnej czesci poziomy przekrój tarczy wzdluz limji E — F, a w doflnej cze¬ sci wzdluz linji C5,r-H nai fig. 4. Fig. 6 i 7 przedstawiaja pewne odmiany szczególów tarczy, uwidocznionej na fig. 4 i 5.Cyfra 1 oznacza ste^iy .podnoszony za- pomoca pasa 2, biegnacego po tarczach 3, 4 i 5, z których tarcza 4, obracajaca sie sta¬ le, stanowi wlasciwa tarcze napedowa pa¬ sa. Z tarczy napedowej 4, poruszanej nie- uwidlocznAonym na rysunku silnikiem, ruch obrotowy przenosi sie zapomoca przeklad- nii zebatej 6, 7 na tarcze nieokragla 3, któ¬ ra podczas ubijania napreza naprzemian pas i odpreza go. Tarcza 5, stanowiaca zwykly krazdk napinajacy, jest osadzona na dzwigni dwuramienoej 9, której srodek ob¬ rotu znajduje sie w punkcie 10. Ze wzgledu na zapewnienie krazkowi 5 wlasciwego po¬ lozenia przy napinaniu pasa, na swobod¬ nym koncu ramienia dzwigni 9 jest zacze¬ piony drazek 11, który mozna uruchamiac recznie i ustalac zapomoca sruby 12.Tarcza 3 jest zaopatrzona na tej czesci jej obwodfu, która wzgledem kolowej czesci obwodu jest cofnieta wfcyl, w szereg swo¬ bodnie obracajacych sie walków 13, 14, w ten isposób rozmieszczonych na obwodzie, iz powierzchnia pasa, obwijajaca je, odpo¬ wiada w calosci lub w przyblizeniu po¬ wierzchni obwodowej tarczy miinosrodd- wej, obliczonej w odniesieniu do tych sa¬ mych warunków pracy maszyny. Obydwa skrajne walki 13 tarczy sa przyitem umie¬ szczone w ten sposób, ze ich powierzchnie toczne przechodza bezposrednio lulb w przyblizeniu w kolowa czesc 15 obwodu tar¬ czy nieokraglej 3, to jest ta kolowa po¬ wierzchnia stanowi w przyblizeniu równiez „ przedluzenie powierzchni obwijajacej wspo¬ mnianych dwóch walków 13. Srednice wal¬ ków 13 i 14 sa rózne ze wzgledu na niejed¬ nakowe ich obciazenie w czasie ruchu.Tarcza nieokragla 3 wedlug fig. 4 i 5 sklada sie w zasadzie z piasty 16, zaklino¬ wanej na wale 17, z dwóch scianek czolo¬ wych 18 i wienca 19; czesci te tworza jed¬ nolita calosc. Wieniec 19 tarczy obejmuje, jak wskazuje fig. 4, nieco mniej niz polowe kola. Obydwa swobodnie obracajace sie walki 20 i 21 sa osadzone prawie na kon¬ cach wienca /9. Osie walków 20 i 21 ko¬ rzystnie jest umiescic w jednej plaszczyznie (fig. 4) z osia obrotu tarczy nieokraglej lub przynajmniej w niewielkiej od niej odleglo¬ sci tak, aby walki 20 i 21 znalazly isie na¬ przeciw siebie w przyblizeniu w jednej pla¬ szczyznie srednicowej tarczy nieokraglej 3.Walki 20 i 21 obracaja sie wokolo nieru¬ chomych osi 22 i 23, umocowanych w oby¬ dwu sciankach czolowych 18 tarczy, przy- czem walek 21 jest zaopatrzony ponadto w lozysko walkowe 24. Tarcza nieokragla we¬ dlug fig. 4 nie posiada czesci, wystajacych poza plaszczyzny obwijania x — z i y — z obyd^wu wspomnianych walków 20 i 21 oraz piasty 16.W celu uwypuklenia znaczenia budtowy tego ostatniego urzadzenia, pas napedowy jest zaznaczony na fig. 4 linjaimi kropko- wanemi w dwóch polozeniach 25, 26 i 25, 27, które on zajmuje w praktyce podczas ru¬ chu. W polozeniu 25, 26 na fig. 4 pas bie¬ gnie po wiencu 19 tarczy nieokraglej i jest naprezony, natomiast w polozeniu 25, 27 jest odprezony wskutek odpowiedniego ob¬ rotu tarczy 3.Tarcza 3 obraca sie w kierunku, zazna¬ czonym na fi|g. 4 strzalka p. Skoro w cza¬ sie tego olbrotu tarcza przechodzi stopniowo w polozenie, zaznaczone na fig. 4, to pas przechodzi ze stanu naprezenia 25, 26 w stan odprezenia 25. 27. Zarówno sztywnosc — 2 -pasa jak i bezwladnosc jego masy spra¬ wiaja prsytem, ze pas ppie przylega do po- wierzchni obwijania x — z miedzy górnym walkiem swobodnym 21 a piasta 16, lecz zachowuje wygiecie w ksztalcie luku 28 i utrzymuje sie w pewneni oddaleniu od te¬ go polozenia granicznego, wobec czego nie dotyka a przynajmniej nie natychmiast do piasty 16. W tym czasie tarcza obróci sie na tyle, iz dolny walek 20 zetknie sie z dol¬ nym tokiem pasa 27 i ponownie oddali go od piasty 16.Górny walek 21 (fig. 4) przeprowadza pas w czasie obrotu tarczy ze stanu napre¬ zenia w stan odprezenia i jest narazony na znacznie silniejsze natezenia i zuzycie, niz walek 20, poniewaz stawowi podpore pasa w chwilach naglego jego opadania, podczas gdy dolny walek podtrzymuje pas i slizga sie wzdluz niego przewaznie wówczas, gdy po dojsciu stepora do dolnego polozenia pas znajduje sie prawie w stanie spoczyn¬ ku. Z tego powodu zaleca sie zaopatrzenie walka 21 w urzadzenia* zdolne do przej¬ mowania silniejszych natezen lub do wy¬ równywania wiekszego zuzycia. W tym ce¬ lu walek 21 zaopatruje sie w lozysko wal¬ kowe 24, które moznaJby ewentualnie zasta¬ pic lozyskiem kulkowem. Mozna jednak równiez zastosowac jeszcze inne srodki, zdolne do sprostania tego rodzaju zada¬ niom, a wiec np. odpowiednio dobry mate- rjal, z którego wykonywa sie walek, wy- diatne smarowanie, urzadzenia, ulatwiajace wymiane walka w razie znacznego jego zu¬ zycia i t. d.Urzadzenie, uwidocznione na fig. 6 i 7, rózni sie od urzadzenia, przedstawionego na fig. 4 i 5, zasadniczo tylko tern, ze brak tu piasty 16, zastapionej piastami 29, umie- Sizczonemi po obu zewnetrznych stronach scianek czolowych 18 i zaklinowanemi na wale 17. W tym przypadku szerokosc pa¬ sa 25 (porówm. fig. 7) musi byc mniejsza od odleglosci obydwu scianek 18 od siebie.Wal 17 moze przechodzic przez cala gru¬ bosc tarczy (fig. 7 linje kropkowane i7') lub (jeszcze lepiej) czesc walka miedzy sciankami 18 woze byc wogóle opuszczona.W urzadzeniu wedlug fig. 6 i 7 droga pasa, jaka on odbywa przy przechodzeniu z polozenia 25, 26 w polozenie 25, 27 (fig. 4) jest mniej ograniczona w porównaniu do drogi wedliug fig, 4, a w przypadku opu¬ szczenia odcinka walu 17' wogóle nie jest ograniczona, poniewaz pas moze w takim razie wykroczyc nawet poza plaszczyzne olbwijainia x — y (fig. 6) w wolna prze¬ strzen miedzy walkami 20 i 21. W tej po¬ staci wykonania pas po zejsciu ze sztywne¬ go wienca 19 tarczy znajduje oparcie w kazdym razie na jednym z walków \21 lub 20, ewentualnie zas w ciagu krótkich okre¬ sów czasu równoczesnie na obydwóch wal¬ kach, bez wzgledu na to, jakie wygiecie i drgania wykonywa on w stanie odprezenia w kierunku poprzecznym do Osi obrotu tar¬ czy. Poza tern, sposób dzialania urzadzenia wedlug fig. 6 i 7 jest ten sam, jak urzadze¬ nia wedlug fig. 4 i 5.Uruchomianie stepora polega (fig. 1) na napedzie tarcz 4 i 3, sprzezonych ze soba przekladnia zebata 6 i 7. Tarcza 3 zajmu¬ je na fig. 1 polozenie, w którem rozpoczelo sie naprezanie pasa 2, które w ciagu dal¬ szego obrotu tarczy poteguje sie tak dalece, iz dotychczasowe opadanie stepora zmie¬ nia sie na jego ruch do góry. W zwyklych urzadzeniach do ubijania wegla, wskutek prawie ze naglego naprezania sie pasa i istniejacego jeszcze w tym poczatkowym stanie poslizgu opadajacego pasa po cofa¬ jacym sie narozniku tarczy nieokraglej, za¬ chodzi znaczne zuzywanie sie pasa. W u- rzadzeniu wedlug wynalazku dotychczaso¬ we slizganie sie pasa zamieniono na prze¬ suwanie sie po walkach 13, 14 (fig. 2 i 3) wzglednie po walku 20 (fig. 4—7), dzieki czemu unika sie znacznego zuzycia pasa w tern miejscu. To samo zjawisko powtarza sie w chwili, gdy podczas dalszego Obrotu tarczy nieokraglej 3 pas, odprezajac sie, — 3 —przechodzi po przeciwleglym walku naroz¬ nym i rozpoczyna swój spadek; PL