Przedmiotem niniejszego wynalazku jest a mianowicie fig, 1 przedstawia podluzny zastosowanie tego samego napedu i sposo- przekrój po linji a — 6 — c na fig. 4, uwi- bu skracania ciegla do dwukierunkowego doczniajacy polozenie mechanizmu urzadze- dzialania, to jest skracania i wydluzania nia podczas odhamowania; fig. 2 — polo- ciegla w scislej zaleznosci od wielkosci lu- zenie tegoz mechanizmu podczas zahamo-Wania; fig. 3 — widok urzadzenia zgóry; fig. 4 —• przekrój poprzeczny po linji xx na fig. 1; fig. 5 — szczegól wykonania rabka, umieszczonego na pierscieniu; fig. 6 — sche¬ mat ukladu dzwigni.Cieglo, w które wlaczone jest urzadze¬ nie wedlug wtynalazku, sklada sie ze sruby 16 z gwintem niesamohamowtnym, wkreco¬ nym w nakretke 1\5, polaczona na stale z tuleja14. I Tuleja 14, osadzona obrotowo i prze¬ suwnie na pierscieniowym wewnetrznym wystepie 33 glowicy 17 ciegla, zakonczona jest kolnierzem 30, zaopatrzonym w dwie odwrotnie nachylone do siebie cierne po¬ wierzchnie stozkowe 40 i 41. Tuleja prowa¬ dzaca 12; skrecona na stale z glowica 17, obejmuje podstawa 31 sprezyne 24 i po¬ siada wewnatrz cierna powierzchnie stoz¬ kowa 42, zewnatrz zas powierzchnie oporo¬ wa 32. Sprezyna 24, opierajaca sie na pod¬ stawie tulei 12, naciska na kolnierz 30 tu- lei 14 za posrednictwem lozyska kulkowe¬ go 25 z sila wieksza od sily naciagu ciegla przed dotknieciem klocków do obreczy ko¬ la. Na mniejszej zewnetrznej srednicy tu¬ lei prowadzacej 12 osadzone jest luzno kólko zapadkowe 11, oparte jedna strona o powierzchnie 32 tulei 12 i posiadajace na drugiej stronie stozkowa powierzchnie cier¬ na 43. Na tulei 14 zamocowany jest tale¬ rzyk 13, opierajacy sie stozkowa powierzch¬ nia cierna 44 o powierzchnie 43 kólka za¬ padkowego U. Na wiekszej srednicy tulei prowadzacej 12 umieszczona jest obracal- nie i nieprzesuwnie oslona 6 z pokrywa 7, posiadajaca wystep 19, na którym umoco¬ wany jest sworzen 5 z osadzona na nim przesuwnie i obrotowo tulejka kulista 4, objeta dwustronnie ramieniem 3, zamoco- wanem na stale na dzwigni hamulcowej 2.Wewnatrz wystepu 19 oslony 6 umoco¬ wany jest prócz sworznia 5 sworzen 8, na którym osadzona luzno zapadka 9 doci¬ skana jest sprezynka 10 do kólka zapad¬ kowego 11. Oslona 6 zaopatrzona jest rów¬ niez w dwie przeciwlegle do siebie piasty 35 do umocowania czopików 23.Na wewnetrznym pierscieniowym wystepie 33 glowicy 17 umieszczona jest tulejka blokujaca 18 z kolnierzem 45, posiadaja¬ cym cierna stozkowa powierzchnie 46, zbl- chodzaca na powierzchnie 41 kolnierza 30.Tulejka blokujaca 18, naciskana przez sprezyne 34, umieszczona miedzy spodem wglebienia glowicy 17 i nakretka 47, umo¬ cowana na tulejce 18, moze sie przesuwac tylko wzdluz osi na klinie 26. Miedzy kol¬ nierzem 45 tulejki 18 a nakretka 47 osa¬ dzony jest obrotowo i docisniety plaska pierscieniowa sprezyna 48 do nakretki 47 pierscien 29 z dwoma przeciwleglemi rab¬ kami 21, zaopatrzonemi w wykroje scisle okreslonej formy.Kazdy z rabków 21 obejmuje swym wy¬ krojem stozkowa rolke 22, osadzona obro¬ towo na czopku 23, umocowanym na nadlewku 35 oslony 6.Urzadzenie dziala w sposób nastepu¬ jacy.W okresie hamowania ruch wahadlowy dzwigni hamulcowej 2 przenosi sie za po¬ srednictwem ramienia 3 na tulejke kulista 4, sworzen 5 i oslone 6, powodujac jej ob¬ rót o pewien kat wraz z zapadka 9 i czop¬ kami 23. Oslona 6, obracajac sie, przesuwa zapadke 9 wzgledem nieruchomego kólka zapadkowego 11, docisnietego za posred¬ nictwem talerzyka 13 do powierzchni 32 tulei 12 przez posrednie dzialanie na tuleje 14 sprezyny 24. Rolka 22, osadzona na czopkach 23 w Wykrojach rabka 21 pier¬ scienia 29, natrafiajac na glebszy wykrój w rabku 21, umozliwia w pewnym momen¬ cie pod dzialaniem nacisku sprezyny 34 przesuniecie tulejki blokujacej 18 i doci¬ sniecie jej powienzchni ciernej 46 do po¬ wierzchni ciernej 41 kolnierza 30.W przypadku, gdy luz miedzy kloc¬ kiem a obrecza kola jest normalny i skok tloka prawidlowy, np. 110 mm, przesunie¬ cie tulejki blokujacej i docisniecie jej cier- — 2 —nej (powierzchni 46 do ciernej powierzchni 41 kolnierza 30 nastepuje przed dotknie¬ ciem klocków do kól. Z chwila zas dotknie¬ cia zwiekszenie naciagu ciegla powoduje ugiecie sprezyny 24 (fig. 1), przesuniecie tu- lei 14 z kolnierzem 30 i talerzykiem 13 na dlugosc luzu 27, zwolnienie od nacisku kól¬ ka zapadkowego 11 i dotkniecie powierzch¬ ni ciernej 40 kolnierza 30 do powierzchni ciernej 42 tulei 12.Wskutek uginania sie sprezyny 24 mo¬ ment obrotowy, wywolany na zwojach nie- samohamownego gwintu sruby 16, nie wy¬ woluje obrotu nakretki 15 z tuleja 14, po¬ niewaz przeciwdziala temu tulejka bloku¬ jaca 18, dociskana sila sprezyny 34 do po¬ wierzchni ciernej kolnierza 30.Z chwila rozlaczenia powierzchni cier¬ nych 43 i 44 nacisk zapadki 9 na pochyly grzbiet zeba wystarczy do obracania kólka zapadkowego 11 razem z oslona 6, wskutek czego dalsza czesc obrotu czesci te wyko¬ naja wspólnie. Oczywiscie sprezyna 10, do¬ ciskajaca zapadke, musi byc dostatecznie silna i kólko zapadkowe dobrze smarowa¬ ne. Przy odhamowaniu zmniejsza sie sila naciagu w ciegle, wskutek czego sprezyna 24 przesuwa zpowrotem tuleje 14, dociska zapomoca talerzyka 13 kólko zapadkowe 11 i cofa za posrednictwem kolnierza 30 tulej¬ ke blokujaca 18, pokonywujac opór spre¬ zyny 34.Oslona 6 powraca do swego pierwotne¬ go polozenia, zapadka 9 slizga sie po grzbiecie zabka kólka zapadkowego 11, nie powodujac skracania ciegla, poniewaz przy normalnym luzie miedzy klockiem a kolem droga zapadki 9 nie przekracza dlugosci zeba kólka zapadkowego 11, czopki zas 23 z rolkami 22 wywieraja nacisk na rabek 21 pierscienia 29 i powoduja odsuniecie tulej¬ ki blokujacej 18 od kolnierza 30 na dlugosc luzu 28.W przypadku, gdy luz miedzy kloc¬ kiem a obrecza kola zwieksza sie dzieki zu¬ zyciu klocków, powodujac zwiekszenie sie skoku tloka, zapadka 9 podczas hamowa¬ nia przejdzie droge wieksza, niz dlugosc ze¬ ba kola zapadkowego 11 i zapadnie za czo¬ lo zeba, zwiekszona zas droga czopka 23 spowoduje obrót pierscienia 29 z rabkami 21 o kat, odpowiadajacy obrotowi oslony 6, wywolanemu nadwyzka luzu.Podczas odhamowania, po docisnieciu sila sprezyny 24 talerzyka 13 do kólka za¬ padkowego U, zapadka 9 obraca kólko za¬ padkowe 11 wraz z talerzykiem 13, tulejka 14 i nakretka 15 i zmniejsza czynna dlu¬ gosc ciegla. Odsuniecie tulejki blokujacej 18 nastepuje analogicznie, jak w przypadku poprzednim, zachodzi jednak ono tern wcze¬ sniej, im dalej oslona 6, skutkiem nadwyzki luzu, obróci pierscien 219 poza jego polo¬ zenie przy luzie normalnym.W przypadku, gdy luz miedzy klockiem a obrecza kola jest mniejszy od normalne¬ go, np. po zalozeniu nowych klocków, i skok tloka cylindra hamulcowego bylby za krótki, podczas hamowania naciag w ciegle pokonywa sile sprezyny 24 i rozlacza po¬ wierzchnie cierne kólka zapadkowego 11 i talerzyka 13 przed dojsciem czopka 23 z rolka 22 do wglebienia na wykroju rabka 21 pierscienia 29, a wiec przed docisnieciem tulejki blokujacej 18 do ciernej powierzchni kolnierza 30 tulei 14. Wskutek tego nacisk nakretki 15 na zwoje niesamohamownego gwintu snilby 16 wywoluje wykrecanie sie nakretki 15 z tuleja 1\4 do czasu, gdy zwiek¬ szenie sie skoku tloka spowoduje przesu¬ niecie czopków 23 ponad wglebienie rabka 21 i umozliwi przesuniecie tulejki blokuja¬ cej 18. Docisniecie tulejki blokujacej 18 do powierzchni ciernej 41 kolnierza 30, spo¬ wodowane przez sprezyne 34, zahamowuje wykrecanie sie nakretki 15 wraz z tulejka 14, dalszy zas wzrost sily hamowania po¬ zostaje bez wplywu na zmiane czynnej dlu¬ gosci ciegla. Wynikiem wydluzania sie cie¬ gla jest osiagniecie zgóry okreslonej wiel¬ kosci skoku tloka cylindra hamulcowego, np. 105 mm. Podczas odhamowania zapad- — 3 —ka 9, jak w przypadku pierwszym, slizga sie po grzbiecie zeba kólka zapadkowego 11 i nie wywoluje zadnego obrotu tulei 14 z nakretka 15.Urzadzenie to przy zastosowaniu od¬ wrotnego pochylenia zebów kólka zapadko¬ wego 11 i odpowiedniej zapadki moze skra¬ cac lub wydluzac cieglo tylko w okresie hamowania. PL