Przy konserwacji miesa, drobiu, ryb, zwlok lub t. p. stosowano juz plyny kon¬ serwujace, które wtlaczano w zyly w kie¬ runku nasladujacym ruch krwi przy dzia¬ laniu aorty, albo wprowadzano w tkanki zapomoca dysz. Próbowano równiez pod¬ dawac mieso z zewnatrz i z wewnatrz dzia¬ laniu plynów konserwujacych przy pew¬ nych róznicach cisnienia.Pierwszy z tych sposobów nie daje moz¬ nosci stosowania cisnienia tak wysokiego, jakie zapewniloby przenikanie plynu do wszystkich tkanek. W ten sposób osia¬ galne cisnienie ogranicza opór wewnetrzny ukladu krwionosnego. Przy wtlaczaniu plynu do tkanek wysokosc cisnienia jest o- graniczona wytrzymaloscia tkanek, które przy cisnieniu zbyt wysokiem pekaja. Przy drugiem z obu sposobów posiadamy je¬ szcze mniej pewnosci, czy tkanki beda na¬ lezycie przepojone plynem, pod cisnieniem bowiem zewnetrznem komórki sie zamyka¬ ja. Zmiany cisnienia graja role malo wy¬ datna, zachodza bowiem zbyt wolno i w od¬ stepach czasu zbyt dlugich.Nowy sposób konserwowania substan- cyj zwierzecych (mieso, drób, ryby i t. p.) w calosci lub w poszczególnych czesciachpolega na tern, ze lotna lub plynna sub¬ stancja konserwujaca doplywa pod dowol- nem od oporu naczyn lub komórek, nieza- leznem cisnieniem, która moze byc stale lub ulegac wahaniom, i wtlaczana jest do wnetrza materjalów konserwowanych, pod¬ czas gdy z zewnatrz materjal ten styka sie ze sprezonym gazemvlub plynem.Przy konserwacji miesa w calosci sub¬ stancje konserwujaca mozna wtlaczac przez jeden koniec glównego naczynia krwio¬ nosnego. Substancja ta obiega cala mase miesa i wycieka zpowrotem z drugiego konca naczynia.Przyrzad do tego sluzacy sklada sie z przewodów laczacych zbiornik zapasowy z pompa i z powietrznikiem, z dyszami i z hermetyczna komora robocza. Przewód posiada zawory bezpieczenstwa na rurach, prowadzacych do dysz i do gomory robo¬ czej, przewody obwodowe od zaworów bez¬ pieczenstwa do zbiorników zapasowych o- raz umieszczony na prowadzacej do komo¬ ry roboczej rurze regulator cisnienia.Stosujac z zewnatrz pewne cisnienie, mozna dowolnie podnosic cisnienie we¬ wnetrzne, zapewniajac sobie niezawodne i jednostajne przepajanie wszystkich komó¬ rek substancja konserwujaca.Proces odbywa sie w sposób nastepuja¬ cy.Plyn lub nadajacy sie do tego gaz kon¬ serwujacy zostaje zapomoca ustawionych w dowolnych punktach dysz pod stalem lub wahajacem sie cisnieniem wtloczony do wnetrza konserwowanego materjalu.Jednoczesnie materjal ten, umieszczony w hermetycznie zamknietej komorze, znajdu¬ je sie pod pewnem zewnetrznem cisnie¬ niem, które powinno byc prawie jednako¬ we z cisnieniem wewnetrznem, a to dla dokladnego przepojenia tkanek substancja oraz zapobiezeniu przesaczania sie tejze nazewnatrz. Granice wahania zewnetrzne¬ go przeciwcisnienia trzeba dobrac w ten sposób, aby przewyzka tego cisnienia nie¬ co przewyzszala cisnienie zewnetrzne, ob¬ nizka zas pozwalala przedostawac sie na¬ zewnatrz tylko bardzo nieznacznym ilo¬ sciom substancji konserwujacej.Mozna równiez wtlaczac substancje do jednego konca glównego naczynia krwio¬ nosnego pod stalem lub zmiennem cisnie¬ niem. Substancja plynie wówczas przez mase miesa na podobienstwo krwi, wycieka drugim koncem tego naczynia i powraca zpowrotem do pompy. Obieg substancji odpowiadac moze krazeniu krwi w kierun¬ ku don odwrotnym albo wreszcie w kierun¬ ku zmiennym. Ruch odwrotny do kierun¬ ku krwi moze byc urzeczywistniony, ponie¬ waz wysokie cisnienie substancji konser¬ wujacej rozsadzi klapy serca i naczyn albo odksztalci je w tym stopniu, ze utraca swa szczelnosc. Cisnienie zewnetrzne pozosta¬ je przytern bez zmiany.Substancje konserwujace moga sie skla¬ dac z plynów lub z gazów. Stosowac tu mozna mianowicie kwas solny, nadtlenek wodoru lub t. p. substancje (w stosunku 2 do 4 — czesci na 1000 objetosci wody).Poslugiwac sie równiez mozna gazami, jak dwutlenkiem wegla, azotem i t. p. do kon¬ serwacji miesa, a arszenikiem, kwasem bor¬ nym, gliceryna i formalina do zwlok lub padliny.Cisnienie zewnetrzne wytwarzac mozna zapomoca substancji konserwujacej albo zapomoca wyjalowionej wody lub powie¬ trza. Mozna równiez stosowac znajdujacy sie pod cisnieniem gazu plyn.Do konserwowania mniejszych zwierzat (ryby, kurczeta) wystarczy cisnienie we¬ wnetrzne od 5 do 10 kg na cm2, do kon¬ serwowania zwierzat wiekszych (woly i t. p.) stosowac trzeba cisnienie 10 do 15 kg lub wieksze. Przy cisnieniu zmiany waha¬ nia wynosza 10 do 20%. Cisnienie prze¬ cietne wynosi tylez, co cisnienie stale. Sta¬ le przeciwcisnienie zewnetrzne winno sie równac wewnetrznemu (dla zwierzat mniej¬ szych 5 do 11 kg na cm2) albo o 10% mniej. — 2 -Zmienne cisnienie zewnetrzne wynosi sred¬ nio tylez, co cisnienie wewnetrzne (10 do 15 kg na cm2 lub wiecej). Wahania prze- ciwcisnienia wynosza od 10 do 20% prze¬ cietnej jego wielkosci. Plyn otaczajacy konserwowany materjal z zewnatrz pod¬ trzymuje go elastycznie we wszystkich jego czesciach, zapobiega rozsadzeniu komórek pod dzialaniem cisnienia wewnetrznego oraz zamyka z zewnatrz nadciete komórki naczynia krwionosne masy.Wahania sie cisnienia wewnetrznego nasladuja wahania cisnienia krwi podczas jej obiegu. Jednoczesne zastosowanie wa¬ hajacego sie cisnienia zewnetrznego odpo¬ wiada wygniataniu konserwowanego mate- rjalu, co ulatwia przenikanie substancji konserwujacej do wnetrza komórki.Rysunek przedstawia schematycznie trzy zespoly sluzace do realizacji nowego pomyslu. Fig. 1 i 2 wyobrazaja rzut pio¬ nowy i poziomy przyrzadu, fig. 3 i 4 — druga odmiane tegoz przyrzadu, fig. 5 i 6— wykresy cisnien, fig. 7 i 8 — trzecia odmia¬ ne przyrzadu, fig. 9 do 13 — szczególy ze¬ spolu przedstawionego na fig. 7 i 8.Przyrzad (fig. 1 i 2) sklada sie ze zbior¬ nika a zawierajacego substancje konser¬ wujaca, z pompy 6, powietrznika c komo¬ ry roboczej d. Przewód ssacy e laczy pom¬ pe 6 ze zbiornikiem d. Przewód ssacy e laczy pompe 6 ze zbiornikiem a. Przewód tloczacy / laczy ja z powietrznikiem c. Od powietrznika c rozchodza sie w dwóch od¬ nogach h i i przewód pompy tloczacej g.Odnoga h prowadzi do umieszczonego we wnetrzu komory roboczej d krócca k pola¬ czonego gietkiemi rurami / z dyszami m.Odnoga i prowadzi bezposrednio do wne¬ trza komory d. Odnoga i posiada regula¬ tor cisnienia n w postaci zaworu redukcyj¬ nego lub t. p. Zawór reguluje cisnienia i podzial substancji konserwujacej pomiedzy obie odnogi h i i. Na odnogach h i i leza poza tern zawory bezpieczenstwa o i p z króccami przelewowemi q i r polaczonemi zapomoca rur s i t ze zbiornikiem a.Przyrzad dziala w sposób nastepujacy.Pompa b zabiera przewodem e substan¬ cje konserwujaca ze zbiornika a i tloczy ja przewodem / do powietrznika c. Stad przechodzi ona do przewodu tloczacego g; czesc substancji wchodzi do odnogi h, do krócca k, gietkich rur / i dysz m i do wne¬ trza materjalu konserwowanego, reszta zas do odnogi i. Ilosc przeplywajacej tedy po drodze do komory d substancji miarkuje regulator cisnienia n. Nadmiar dostarcza¬ nej przez pompe b substancji odchodzi za¬ worami bezpieczenstwa o i p i powraca przewodami s i / do zbiornika a.Przyrzad (fig. 1 i 2) moze równie do¬ brze pracowac pod cisnieniem zmiennem zarówno z wewnatrz jak i z zewnatrz. Licz¬ ba wahan zalezy wylacznie od liczby sko¬ ków tloka, wielkosc wahan — od ustosun¬ kowania objetosci pompy i powietrznika.Przy zastosowaniu pompy o dzialaniu pojedynczein cisnienie wewnetrzne i ze¬ wnetrzne zmienia sie w okresach scisle jed¬ nakowych. Nadwyzki i znizki cisnienia z zewnatrz i z wewnatrz nastepuja jedno¬ czesnie. Róznice pomiedzy cisnieniem ze- wnetrznem a wewnetrznem dzieki pracy re¬ gulatora pozostaja bez zmiany (fig. 5).Cisnienia przedstawione sa przez rzedne, skoki zas lub czas przez odciete. Krzywa górna przedstawia cisnienie wewnetrzne, dolna zas — zewnetrzne.Przyrzad (fig. 3 i 4) posiada dwie pom¬ py i dwa powietrzniki. Substancja kon¬ serwujaca miesci w zbiorniku /, polaczo¬ nym z pompami 2 i 3 i z powietrznikami 4 i 5. W dalszym ciagu przyrzad sklada sie z komory roboczej 6, przewodów ssa¬ cych 7 i 8 oraz przewodów tloczacych 9 i 10 od pomp 2 i 3 do powietrzników 4 i 5, i z przewodów 11, 12 od powietrzników 4 i 5 do komory roboczej. Przewód 11 pro¬ wadzi do umieszczonego w komorze robo- — 3 —czej krócca 13, polaczonego zapomoca giet¬ kich rur 14 z dyszami 15.Przewód tloczacy 12 prowadzi bezpo¬ srednio do wnetrza komory 6. Przewody 11 i 12 polaczone sa rurami 16 i 17, zaopa- trzonemi w regulatory cisnienia 18 i 19, które reguluja podzial doprowadzanego przez pompy 2 i 3 konserwujacego plynu pomiedzy przewody 11 i 12. Na przewo¬ dach tych znajduja sie zawory bezpieczen¬ stwa 20 i 21 z króccami przelewowemi 22 i 23 i rurami 24 i 25 prowadzacemi do zbior¬ nika 1.Przyrzad ten dziala w sposób nastepu¬ jacy.Pompa 2 zapomoca przewodu ssacego 7 zabiera substancje konserwujaca ze zbior¬ nika 1, prowadzi ja przez przewód 9, po- wietrznik 4 i przewód n do umieszczonego w komorze 6 krócca 13. Stad przez gietkie rowki 14 substancja przechodzi do dysz 15 i do wnetrza konserwowanego materjahi.Pompa 3 zapomoca przewodu 8 zabiera substancje ze zbiornika / i prowadzi ja przez przewód 10 do ppwietrznika 5, stad zas przez przewód 12 do wnetrza komory 6. Regulatory 18 i 19 na laczacych prze¬ wody 11 i 12 przewodach 16 i 17 reguluja róznice cisnienia z zewnatrz i z wewnatrz oraz ilosci substancji przechodzacej przez przewody 11 i 12. Regulator 18 AAdk^ o ile cisnienie w przewodzie 12 nadzwy¬ czajnie wzrosnie, regulator 19 wówczas gdy cisnienie to spadnie.Zawory 20 i 21 oddaja nadmiar sub¬ stancji przez przelewy 22 i 23 i przewody 24 i 25 do zbiornika 1 zpowrotem.Przyrzad pracowac moze przy stalem z obu stron cisnieniu, przy stalem cisnie¬ niu z zewnatrz i zmiennem z wewnatrz lub odwrotnie, albo wreszcie przy zmiennem z obu stron cisnieniu, przyczem zmiany na¬ stepowac moga jednoczesnie, lub w róz¬ nych odstepach czasu.Cisnienie zmienne z jednoczesnemi lub róznemi zmianami cisnienia po obu stro¬ nach mozna osiagnac przez odpowiednie wlaczenie pomp 2 i 3. Jezeli mamy na- przyklad pompy jednostronne z korbami rozstawionemi o 180°, wówczas najwieksza nadwyzka cisnienia jednej pompy odpo¬ wiadac bedzie najwiekszej znizce cisnienia drugiej i odwrotnie (fig. 6). O ile korby znajduja sie w plaszczyznach równole¬ glych, przebieg charakteryzuje wykres fig. 5.Zamiast dwóch pomp jednostronnych z korbami pod 180° mozna stosowac jedna pompe o dzialaniu podwójnem. W takim razie kazdy z zaworów tloczacych pompy powinien byc polaczony z osobnym po- wietrznikiem.Regulatory 18 i 19 nalezy ustawic od¬ powiednio do przepisanych wahan cisnie¬ nia.Przyrzad (fig. 7 i 8) sluzy do wykona¬ nia procesu w razie tloczenia substancji konserwujacej przez naczynia krwionosne zabitego zwierzecia. Cisnienie wewnetrzne wytwarza czesc przyrzadu, zlozonego ze zbiornika zapasowego 26 dla substancji konserwujacej, przewodu 27, 30 do pompy 28, kurka 29, który laczy zbiornik 26 przez przewód 30 z pompa 28, albo pompa 28 i przewodem zwrotnym 31. Pompa moze pracowac przy zmiennej ilosci obrotów z zastosowaniem napedu elastycznego, beb¬ nów stozkowych lub innych sluzacych do tego celu srodków. Pompa polaczona jest z przewodnikiem 33 zapomoca przewodu 32. Rury 34, 41 do przewodu ssacego i 35, 36 przewodu tloczacego lacza przewody z wezami 37 i 38, prowadzacemi do wylotów 39 i 40 na naczyniach krwionosnych. Na przewodzie zwrotnym 39 lezy zawór re¬ dukcyjny 42.Czesci przyrzadu, wytwarzajace cisnie¬ nie zewnetrzne, sa nastepujace: zbiornik 70, pompa 71, kurek 72, laczacy pompe 71 przez przewody 72 i 74 ze zbiornikiem 70 albo komora ssaca pompy 71 ze zbiornikiem 75 przez przewody 76, Nastepnie przy- — 4 —rzad posiada przewód tloczacy 77, 78 z po- wietrznikiem 79, kurkiem 80, przewodem zwrotnym 81 i przewodem wykonawczym 82 z regulatorem cisnienia 83.Po'za tern przyrzad zaopatrzony jest w odpowiednie aparaty, a wiec w mano¬ metry, kurki odpowietrzajace, zawory bez¬ pieczenstwa i t. p. Przewód ssacy 76, 77 po odpowiedniem ustawieniu kurka 72 i za- pomoca przewodu 81 pozwala przelac za¬ wartosc zbiornika 75 do zbiornika 70 po wlasciwem przestawieniu kurka 80, Do utrzymania odpowiedniej tempera¬ tury w zbiornikach 26, 70, 75 sluzy urza¬ dzenie ogrzewajace.Odpowiednio do ukladu kurka 29 pom¬ pa zabiera substancje ze zbiornika 26 albo z przewodu 31 i przetlacza ja przewodami 32, 35, 36 do kiszki 38 z wylotem 40 dla jednej z koncówek glównego naczynia krwionosnego. Stad substancja rozchodzi sie po masie miesiwa 43 w kierunku obu obwodów krwionosnych az do drugiego konca glównej zyly, gdzie wyplywa przez wylot 39, kiszke 37, rure 41 z przewodem zwrotnym 34, 31 albo przez rure 30 pola¬ czona z przestrzenia ssaca pompy 28. Po nalezytern ustawieniu zaworu redukcyjne¬ go 42 i ustaleniu ilosci zabieranej ze zbior¬ nika 26 substancji mozna wytworzyc we¬ wnatrz masy miesiwa oraz w przewodzie ssacym lub tloczacym dowolne cisnienie.W celu wytworzenia okreslonego kierunku obiegu substancji konserwujacej np. ze strony lewej ku prawej lub odwrotnie, trze¬ ba odpowiednio polaczyc koncówki glów¬ nego naczynia krwionosnego z wlasciwemi wylotami 31, 40. Przy stosownej pozycji kurka 72 pompa 71 zabiera substancje przewodem 74 ze zbiornika 70 i tloczy ja przy odpowiednio ustawionym kurku 80 przewodami 77, 78 do zbiornika 75 az do wytworzenia odpowiedniego cisnienia. Po¬ tem pompe mozna wylaczyc z kurka. W ra¬ zie opadania cisnienia zewnetrznego, mozna je podniesc, potegujac cisnienie wewnetrz¬ ne przez podniesienie liczby obrotów pom¬ py 28. W takim razie ustawiony na okre¬ slone cisnienie wewnetrzne regulator 83 od¬ prowadzi czesc substancji do przewodu ze¬ wnetrznego cisnienia 78 i do zbiornika 75 az do nalezytego ustosunkowania sie ci¬ snien.Przyrzad na fig. 7 pozwala zmieniac kierunek obiegu substancji konserwujacej w dowolnych okresach czasu. Szczególy urzadzenia przedstawione sa na fig. 9 do 12.W razie stosowania zmiany kierunku obiegu przyrzad posiada pomocniczy prze¬ wód tloczacy 44, pomocniczy przewód ssa¬ cy 45, trzy kurki trój drogowe 46, 47, 48 polaczone, jak wskazuje fig. 9. Kurki te, jak przedstawiono na fig. 9 do 12, zwiaza¬ ne sa zapomoca trybów, czopów lub rolek z walem pompy i sluza do przestawiania przekladni w celu zmiany kierunku obiegu w zaleznosci od liczby obrotów walu pom¬ py i od samej przekladni.Obieg ze strony lewej na prawa przed¬ stawiaja na fig. 7 strzalki i pozycje kur¬ ków umieszczone linjami ciaglemi. Pom¬ pa tloczy substancje konserwujaca ze zbior¬ nika, albo z przewodu zwrotnego 31, 34, 41 przez przewody 32, 35, 36, kiszke 38 i wylot 40 do miesiwa 43, poczem substan¬ cja przechodzi do wylotu 39, polaczonego z przewodem 37. Nastepnie substancja przechodzi przewodami 41, 34 do zaworu redukcyjnego 42, nastepnie pompa ssie przez 31, 30 lub przez zbiornik 28 nowa porcje substancji. Po automatycznem prze¬ stawieniu kurków 46, 47, 48 rozpoczyna sie obieg w kierunku odwrotnym stosownie do strzalek i pozycyj kurków, wskazanych li¬ njami kreskowanemi. Pompa tloczy przez 32, 44, 41, 37 i wylot 39 substancje do mie¬ siwa 43, skad substancja ta odchodzi wy¬ lotem 40 i przewodem 38, przechodzac przewodami 36, 45, 34 do zaworu reduk- cyjego 42 i przewodami 31, 30 do przestrze¬ ni ssacej pompy 28. - 5 —Na fig 9 przedstawione jest polaczenie kurków 46, 47, 48 z pomoca dzwigni 50 i wodzików 49. Przedluzony trzon 51 kurka 46 posiada tryb 52 polaczony z odcinkiem trybowym 53. Na obracajacym sie trzonie 54 odcinka znajduje sie dzwignia 55 poru¬ szana zapomoca wodzika 56, lacznika 57 i prowadnicy 58 przez przedstawiony na fig. 9 •— 12 mechanizm rozrzadczy. Roz¬ rzad sklada sie z zazebienia zlozonego z trybu 59 na wale 60 pompy z trybu 61 w nozycach 62 i z trybu 63 na wale mecha¬ nizmu rozrzadczego 64. Nozyce 62 maja pewien ruch obrotowy, moga byc jednak unieruchomione. Dla zmiany przekladni pomiedzy walem 60 pompy, a walem 61 mechanizmu wystarczy wymienic tryby 59 i 61. Tryb 63 posiada oprawiona na czo¬ pie rolke 65, która przestawia umocowane w podstawce paluchy 66 w postaci dzwi¬ gni, nadajace zapomoca wodzików 67 z czopami ruch drazkowi lacznikowemu 57.Podczas jednego obrotu trybu 63 drazek dwa razy zmienia swoja pozycje i przesta¬ wia zapomoca odpowiedniej przekladni kur¬ ki 46, 47, 48, zmieniajac kierunek obiegu konserwujacej miesiwo substancji.Na fig. 12 przedstawiono inny mecha¬ nizm rozrzadczy, zlozony z rolki 68 i z tar¬ czy nieokraglej 69, polaczonej z trybem 63.Rolka zmienia swój uklad w zaleznosci od wykrojów tarczy 69 i oddaje ruch drazko¬ wi 57. Przy kazdym przeto obrocie tarczy 69 powstaje dwukrotna zmiana pozycji kur¬ ków 46, 47, 48, a wiec i kierunków obiegu substancji konserwujacej.W kazdym z tych wypadków ustrój za¬ zebienia i mechanizmu lacznikowego (fig. 10, 11 i 12) nie ulega zmianie.Przyrzad na fig. 8 przeznaczony jest do pracy pod zmiennem cisnieniem i rózni sie od poprzedniego tern, ze powietrznik 79 zastepuje tutaj zbiornik 84 z tlokiem obcia¬ zonym sprezyna (fig. 13], który sluzy wla¬ snie do wytworzenia wahan cisnienia ze- siada szczelnie dopasowany i obciazony sprezyna 86 tlok 85. Napiecie sprezyny zmieniac mozna przyrzadem, zlozonym z talerza 87, nagwintowanej poprzeczki 88, przymocowanej do cylindra 84 oraz irzona nagwintowanego 89 z kólkiem recznem.Przy pewnem napieciu sprezyny 86 tlok 85 sciska ja do pewnego stopnia przy kazdym skoku pompy. Dla pojemnosci przewodów 77, 78 i zbiornika 75 oznacza to to samo, co zwiekszenie cisnienia, które mozna do¬ wolnie miarkowac, regulujac napiecie spre¬ zyny. Ilosc wahan cisnienia na jednostke czasu zalezy od liczby skoków tloka pompy i moze byc miarkowana przez regulacje liczby obrotów pompy 71. Przenikajaca do zajetej przez sprezyne 85 przestrzeni sub¬ stancja konserwujaca powraca przewodem 90 (fig. 8 i 13) do zbiornika 70 i nie ogra¬ nicza swobody ruchgw tloka. Przy pracy pod cisnieniem zmiennem kurek 72 powi¬ nien laczyc przewody 76 i 74. PL