Przy samoczynnem spawaniu lukiem pradu stalego jeden biegun jest zwykle po¬ laczony z elektroda do spawania, drugi zas biegun poprzez kadlub maszyny lub wó¬ zek do spawania — z przedmiotem spa¬ wanym. W takiem urzadzeniu pod wply¬ wem najrózniejszych okolicznosci, np. w zaleznosci od rodzaju przedmiotu spa¬ wanego i zmian jego srednicy, w przed¬ miocie spawanym wystepuja czesto stru¬ mienie magnetyczne, * które bez przerwy wychylaja luk i zmuszaja go do kra¬ zenia dookola elektrody. Zwiekszanie sie przekroju luku, spowodowane odchylaniem sie luku od miejsca spawania, nie dopu¬ szcza do spadku napiecia i mocy luku przy zmniejszaniu sie jego dlugosci, wobec czego spadek napiecia luku prawie ze nie naste¬ puje nawet bezposrednio przed zetknie¬ ciem sie elektrody z roztopionem tworzy¬ wem. Wobec tego przekazniki nie zostaja wzbudzone, wskutek czego elektroda do spawania nie zostaje ani zatrzymana w swym ruchu, ani cofnieta. W chwili zetknie¬ cia sie elektrody z roztopionem tworzywem luk gasnie, poczem elektroda zostaje cof¬ nieta i luk znów powstaje do czasu, az znów zgasnie. O dobrem spawaniu w po¬ dobnych warunkach nie moze byc mowy.Wynalazek dotyczy urzadzenia do sa¬ moczynnego spawania lukiem pradu stale¬ go i umozliwia w kazdym przypadku usu¬ niecie migania i odchylania sie luku. Jest to osiagniete w ten sposób, ze przed lub zaglowica do spawania wzglednie elektroda osadzone jest sprezynujaco kólko kontak¬ towe draz przewidziany jest przelacznic, zapomoca którego prad spawajacy jest do¬ prowadzany do przedmiotu spawanego do¬ wolnie albo poprzez kadlub maszyny (ma¬ se), albo poprzez kólko kontaktowe. Zgod¬ nie z wynalazkiem mozna umiescic po jed- nem kólku zarówno przed, jak i za glowica do spawania; w tym przypadku nalezy przewidziec jeszcze jeden przelacznik, u- mozliwiajacy doprowadzenie pradu do przedmiotu spawanego dowolnie poprzez jedno lub drugie kólko kontaktowe. Aby u- niknac przerw w przebiegu spawania przy przelaczaniu doprowadzenia pradu (prze¬ laczanie z masy na elektrode, z jednej elek¬ trody na druga i id.), stosowane sa prze¬ laczniki, dzialajace bez przerywania obwo¬ du pradu.Rysunek przedstawia przyklad wyko¬ nania przedmiotu wynalazku.Na kadlubie a maszyny do spawania porusza sie wózek 6, dzwigajacy glowice do spawania c z elektroda d. Ruch wózka b powoduje przesuwanie sie elektrody d po¬ nad przedmiotem spawanym e, przyczem pomiedzy elektroda d a przedmiotem e po¬ wstaje luk /.Elektroda d jest polaczona z biegunem ujemnym, przedmiot spawany — z biegu¬ nem dodatnim. Prad jest doprowadzany do przedmiotu spawanego poprzez kadlub ma¬ szyny (mase) przez wlaczenie ramienia / przelacznika i. Prad moze byc jednak do¬ prowadzony do przedmiotu spawanego e równiez poprzez drugie ramie k przelaczni¬ ka i oraz przewód h, przelacznik o, prze¬ wód p i kólko g. Wybór jednej z dwóch dróg doprowadzenia pradu jest zalezny od tego, jakiego rodzaju wplyw powinien byc w danej chwili wywarty na luk elektrycz¬ ny. Odleglosc kólka g od luku f moze wy¬ nosic naogól ok. 80 — 100 mm.Aby jeszcze bardziej zwiekszyc mozli¬ wosc oddzialywania na luk, moze byc prze¬ widziane, jak to jest przedstawione na ry¬ sunku, oprócz kólka g jeszcze jedno kólko kontaktowe g\ umieszczone po drugiej stro¬ nie elektrody, przyczem prad jest dopro¬ wadzany do niego zapomoca przelacznika o poprzez przewód p\ Obslugujacy maszyne moze wiec zapomoca przelacznika o dopro¬ wadzic prad albo do jednego, albo do dru¬ giego z dwóch kólek kontaktowych g i g\ Dzialanie urzadzenia jest nastepujace.Na poczatku spawania elektroda d wskutek ruchu wózka b posuwa sie np. w kierunku strzalki m, a przelacznik i ma wlaczone ramie /, wskutek czego biegun do¬ datni jest polaczony w zwykly sposób po¬ przez kadlub maszyny z przedmiotem do spawania. Po wykonaniu malego kawalka szwu pomiedzy krawedziami, podlegajace- mi spojeniu, przez przelozenie przelaczni¬ ka i na ramie k zostaje doprowadzony prad do jednego z dwóch kólek kontaktowych g lub g" bez przerywania obwodu pradu. O wyborze jednego z dwóch kólek jako kólka kontaktowego decyduje kazdorazowo polo¬ zenie przelacznika o. Poniewaz przelacznik o dziala równiez bez przerywania obwodu pradu, wobec tego bez przerywania prze¬ biegu spawania moze byc osiagana zmiana dzialania kierunkowego pól elektromagne¬ tycznych, oddzialywajacych na luk. Obslu¬ gujacy maszyne moze wiec zapomoca urza¬ dzenia wedlug wynalazku doprowadzac prad albo poprzez kadlub maszyny, albo poprzez jedno z kólek kontaktowych, znaj¬ dujacych sie przed wzglednie za miejscem spawania.Jezeli kólka kontaktowe g i g4 znajdu¬ ja sie bezposrednio nad szwem, moga byc one zaopatrzone* stosownie do danego celu, w rowek, aby nie przylepialy sie do wyko¬ nanego juz szwu. Jezeli jedno z kólek g lub g' nie jest wlaczone w obwód pradu, moze byc ono wbrew dzialaniu sprezyny podnie¬ sione do góry i zapomoca zatyczki n utrzy¬ mywane w podniesionem polozeniu, wsku¬ tek czego zostaje calkowicie wylaczone z — 2 -dzialania. Odleglosc kólka od miejsca spa¬ wania, jak to podaje przyklad wykonania, jest scisle ustalona. Sposób przestawiania kólka, ze wzgledu na przejrzystosc rysun¬ ku, zostal opuszczony. PL