PL197385B1 - Zawór zwrotny, zwłaszcza do obudowy hydraulicznej - Google Patents

Abstract

1. Zawór zwrotny, zw laszcza do obudowy hydraulicznej stosowanej w podziemnym gór- nictwie w egla kamiennego, maj acy kad lub z szeregiem przylaczy, w którym s a umiesz- czone wbrew sile dzia lania spr ezyny zaworo- wej przesuwnie t lok steruj acy i usytuowany osiowo wzgl edem niego t lok zaworu, znamien- ny tym, ze t lok (10) zaworu jest usytuowany prze- suwnie w tulei (18) umieszczonej w komorze (8) kad luba, przy czym nieuszczelniona wzgl edem komory (8) kad luba tuleja (18) jest nape lniona wod a. PL PL PL PL PL

Description

RZECZPOSPOLITA

POLSKA

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (54) (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 197385 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 347447 ^{(51) Int.Cl.}

F16K 15/06 (2006.01) F16K 15/18 (2006.01) F16K 17/04 (2006.01) (22) Data zgłoszenia: 09.05.2001

Zawór zwrotny, zwłaszcza do obudowy hydraulicznej (30) Pierwszeństwo:

12.05.2000,DE,10023398.8

23.08.2000,DE,10041324.2 (43) Zgłoszenie ogłoszono:

19.11.2001 BUP 24/01 (45) O udzieleniu patentu ogłoszono:

31.03.2008 WUP 03/08 (73) Uprawniony z patentu:

Richard Voss Grubenausbau GmbH, Schwerte, DE (72) Twórca(y) wynalazku:

Wolfgang Voss, Schwerte, DE (74) Pełnomocnik:

Grabowska Małgorzata, SULIMA-GRABOWSKA-SIERZPUTOWSKA, Biuro Patentów i Znaków Towarowych sp.j.

⁽⁵⁷⁾ 1. Zawór zwrotny, zwłaszcza do obudowy hydraulicznej stosowanej w podziemnym górnictwie węgla kamiennego, mający kadłub z szeregiem przyłączy, w którym są umieszczone wbrew sile działania sprężyny zaworowej przesuwnie tłok sterujący i usytuowany osiowo względem niego tłok zaworu, znamienny tym, że tłok (10) zaworu jest usytuowany przesuwnie w tulei (18) umieszczonej w komorze (8) kadłuba, przy czym nieuszczelniona względem komory (8) kadłuba tuleja (18) jest napełniona wodą.

PL 197 385 B1

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest zawór zwrotny, zwłaszcza do obudowy hydraulicznej stosowanej w podziemnym górnictwie wę gla kamiennego, mają cy kadł ub z szeregiem przyłączy, w którym są umieszczone przesuwnie tłok sterujący i usytuowany osiowo względem niego tłok zaworu, przy czym tłok sterujący jest ukształtowany tak, że przy odpowiednim ciśnieniu sterującym wysuwa tłok zaworu ze szczelnego gniazda, pokonując siłę działania sprężyny zaworowej.

W przemyś le są szeroko stosowane tak zwane odblokowywane zawory zwrotne, przy czym ich głównym zadaniem jest powstrzymanie odpływu płynu hydraulicznego z odpowiednio napełnionej komory. Przy tym dany tłok zaworowy jest wysuwany z jego pozycji uszczelnienia za pomocą tłoka sterującego, gdy na przykład płyn hydrauliczny w stojaku hydraulicznym ma być z niego odprowadzony lub wypompowany. W tym przypadku na tłok sterujący działa płyn hydrauliczny, toteż może on wycisnąć tłok zaworu z gniazda pokonując siłę sprężyny zaworowej. Jak wiadomo celem poprawy uszczelnienia tłok zaworowy wyposaża się w nasadkę z tworzywa sztucznego, która przylega do gniazda zaworu lub komory kadłuba. Takie nasadki z reguły przykręca się do tłoka zaworu wykonanego z mosiądzu lub podobnego metalu i następnie zaopatruje się w pierścień uszczelniający o przekroju okrągłym, żeby wyeliminować przenikanie płynu hydraulicznego do strefy za szczelnym gniazdem. Ze względu na częstą zmianę obciążenia w takich odblokowywanych zaworach zwrotnych występują nieszczelności, ponieważ luzuje się nasadka z tworzywa sztucznego i nie zapewnia już niezbędnej szczelności. Co prawda zastosowanie odpowiedniego tworzywa sztucznego daje korzystny efekt uszczelniający w strefie gniazda i powoduje w pewnym stopniu tłumienie, ale nie może wyeliminować wspomnianych wad i zawór trzeba często wymieniać, co zwłaszcza w górnictwie podziemnym stanowi znaczne obciążenie a nawet zagrożenie.

Celem wynalazku było zatem opracowanie odblokowywanego i jednocześnie amortyzowanego zaworu zwrotnego o wysokiej trwałości.

Cel ten osiągnięto w ten sposób, że zawór zwrotny, zwłaszcza do obudowy hydraulicznej stosowanej w podziemnym górnictwie węgla kamiennego, mający kadłub z szeregiem przyłączy, w którym są umieszczone wbrew sile działania sprężyny zaworowej przesuwnie tłok sterujący i usytuowany osiowo względem niego tłok zaworu, charakteryzuje się tym, że tłok zaworu jest usytuowany przesuwnie w tulei umieszczonej w komorze kadłuba, przy czym nie uszczelniona względem komory kadłuba tuleja jest napełniona wodą.

Zgodnie z wynalazkiem umieszczona w komorze kadłuba tuleja jest napełniona wodą tak, że po szybkim zasileniu tłoka sterującego występuje oddziaływanie nie tylko na sprężynę zaworową, lecz także woda znajdująca się w tulei musi być wyciskana przez „nieszczelności” w komorze kadłuba. Przy tym nieszczelności te stanowią rodzaj dławika, dzięki czemu uzyskuje się celowo odpowiednie tłumienie. W tego rodzaju wykonaniu jest zapewnione stworzenie hydraulicznie tłumionego zaworu zwrotnego o wysokiej trwałości, który może być odciążany jak zwykle przez płyn hydrauliczny. Sprężyna zwrotna zapewnia uzupełnienie ilości wody w tulei, ponieważ do powstającej pustej przestrzeni jest zasysana potrzebna woda z komory kadłuba.

W korzystnym przykładzie wykonania wynalazku przewidziano, że komora wewnętrzna tulei jest uszczelniona względem ścianki zewnętrznej tłoka, natomiast względem komory kadłuba jest ukształtowana z pozostawieniem przepustu, przy czym tuleja ma w dnie regulowany otwór łączący. Otwór ten spełnia tu funkcję dławika, natomiast pozostawiona szczelina przepustowa działa uzupełniająco. Otwór łączący stosownie do jego wymiarów reguluje przepływ wody przy wysuwaniu tłoka zaworu z gniazda, dzię ki czemu zapewniono wspomniane tł umienie.

Inną możliwość tłumienia uzyskuje się wówczas, gdy komora wewnętrzna tulei ma zamknięte dno, przy czym między ścianką zewnętrzną tłoka i ścianką wewnętrzną tulei jest ukształtowana szczelina przepustowa dla wody. W tym wykonaniu woda znajdująca się między tuleją i tłokiem zaworu jest wypierana przez szczelinę przepustową do komory kadłuba, toteż tłok zaworu może odchodzić łagodnie i powoli z gniazda. Gdy sprężyna zaworowa cofa tłok zaworu do gniazda, to woda jest zasysana z powrotem do komory wewnętrznej tulei przez szczelinę przepustową. Dzięki temu wyeliminowane jest wibrowanie zaworu.

Ponadto korzystnie są przewidziane szczelina przepustowa dla wody między ścianką zewnętrzną tłoka i ścianką wewnętrzną tulei i/lub inna szczelina przepustowa wody oraz otwór łączący. Oznacza to, że mogą być zastosowane wszystkie trzy „dławiki”, jeżeli jest to celowe z odpowiednich względów.

PL 197 385 B1

Wynalazek ten optymalizuje się przez to, że kadłub jak też tuleja są wykonane z mosiądzu i że tłok zaworu jest wykonany z odpowiadającego materiału. Pozwala to uzyskać szybkie i skuteczne uszczelnienie zwłaszcza w strefie gniazda, przy czym można też wyobrazić sobie, że tłok zaworu ma tylko odpowiednią powłokę, która odpowiada materiałowi kadłuba lub tulei.

Jako szczególnie celowe okazało się ukształtowanie tłoka zaworu w postaci tłoka z tworzywa sztucznego, zwłaszcza z twardego tworzywa. Taka kombinacja mosiądzu (ale także stali) lub też twardego tworzywa sztucznego zapewnia optymalne uszczelnienie w strefie gniazda, przy czym nie ma niebezpieczeństwa odspojenia części przylgowej tłoka zaworu od samego tłoka. Takie zagrożenie istnieje, gdy tłok jest pokryty tylko tworzywem sztucznym. Dlatego powinien on być wykonany w całości z tworzywa sztucznego. Można też wyobrazić sobie inne powłoki, ale nie z tworzywa sztucznego.

W następnym korzystnym przykładzie wykonania wynalazku przewidziano, że tłok zaworu ma nieprzelotowy otwór, w którym jest częściowo usytuowana sprężyna zaworowa. W otworze tym sprężyna zaworowa jest osadzona pewnie i nie ulega odkształceniu wskutek przeciążenia. Poza tym denko tłoka zaworu tworzy rodzaj zabezpieczenia dla sprężyny, ponieważ zapobiega ono zbyt dalekiemu wsunięciu tłoka zaworu w tuleję.

Ponadto korzystnie stykająca się z gniazdem przylga tłoka zaworu zbiega się w wierzchołek i jest prowadzona w stoż kowym otworze w popychaczu łączącym tłok zaworu i tłok sterujący. Dzięki temu tłok zaworu ma jakby podwójne prowadzenie, po pierwsze w tulei i po drugie w popychaczu w strefie wierzchołka, zatem nie może być nierównomiernych ruchów tłoka po zadziałaniu zaworu lub przy otwieraniu zaworu zwrotnego.

Aby zapewnić dokładne osadzenie wierzchołka tłoka zaworu w popychaczu, przewidziano, że stożkowy otwór w popychaczu przechodzi w krótki otwór nieprzelotowy, dzięki czemu zawsze występuje dostateczne tarcie między popychaczem i wierzchołkiem tłoka zaworu, co zapobiega przypadkowemu wysunięciu. Poza tym ten krótki otwór nieprzelotowy zapobiega „pływaniu” przy wchodzeniu tłoka zaworu w stożkowy otwór, ponieważ w strefie stykowej lub na powierzchniach nie może utworzyć się błonka, gdyż istniejąca ewentualnie woda jest wypierana do tego otworu nieprzelotowego.

Popychacz ma wystarczającą stabilność także w strefie połączenia tłoka zaworu i popychacza, ponieważ popychacz w obrębie stożkowego otworu rozszerza się w kształcie trąbki. Tak więc odpowiedni otwór nie osłabia popychacza. Natomiast powstaje celowe przejście między popychaczem i wierzchołkiem tł oka zaworu.

Wspomniano już wcześniej, że komora wewnętrzna tulei jest uszczelniona względem tłoka zaworu. Uzyskuje się to zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, że w ściance zewnętrznej tłoka i/albo w ściance wewnętrznej tulei jest ukształtowany rowek pierścieniowy mieszczący pierścień uszczelniający o przekroju okrągłym. Rowek ten i pierścień uszczelniający zapewniają odpowiednie uszczelnienie nawet wtedy, gdy tłok zaworu w trakcie jego pracy jest wsunięty w tuleję. Zapewnione jest zawsze skuteczne uszczelnienie na tym pierścieniu okrągłym.

Aby zapewnić dobre uszczelnienie nawet w razie stosunkowo dalekiego wysunięcia tłoka zaworu z tulei, wynalazek przewiduje, że rowek pierścieniowy jest usytuowany w pobliżu denka tłoka zaworu z otworem nieprzelotowym. W szczególności odstęp od „denka” tłoka zaworu jest ograniczony do 1-3 mm. Zwykle taki odstęp wynosi około lub powyżej 5 mm, przy czym mniejszy odstęp daje pewność uzyskania opisanych korzyści.

Wymagane tłumienie hydrauliczne uzyskuje się przez to, że komora wewnętrzna tulei jest napełniona wodą, która może być wypierana lub też zasysana z powrotem tylko przez otwór łączący na dnie tulei. Celem ułatwienia montażu przewidziano przy tym, że komora kadłuba od strony tulei ma gwint wewnętrzny służący do przyłączenia manometru lub ewentualnie wkręcenia zatyczki. Uzyskuje się dzięki temu uszczelnienie tej strefy, a więc zapewnione jest skuteczne tłumienie hydrauliczne, to znaczy wyeliminowane są nieszczelności zaworu.

Niezbędny przepływ wody między komorą wewnętrzną tulei i komorą kadłuba lub też odpowiednimi przyłączami jest zapewniony, gdy otwór łączący w tulei ma średnicę 0,6-1,5 mm, korzystnie

1,2 mm. Ponadto na dnie tulei przewiduje się kanał łączący, który umożliwia lub pozwala optymalizować odpływ albo dopływ wody w kierunku komory wewnętrznej tłoka zaworu. Próby wykazały, że średnica 1,2 mm otworu łączącego jest optymalna, żeby zapewnić efekt tłumienia i jednocześnie wykluczyć zakłócenia w przepływie. Odpowiedni otwór łączący, kanał łączący i pozostająca wokół tulei szczelina przepustowa wody zapewniają celową wymianę wody wypełniającej.

Żeby zapewnić także dostateczny przepływ wody przez szczelinę przepustową, zgodnie z wynalazkiem ścianka zewnętrzna tulei i ścianka wewnętrzna komory kadłuba są wzajemnie dopasowane

PL 197 385 B1 jako elementy wykonane na gotowo, tzn. ścianka zewnętrzna tulei i ścianka wewnętrzna komory kadłuba są wykonane bez dodatkowej obróbki, z pozostawieniem szczeliny przepustowej dla wody. Powstaje przy tym szczelina wokół tulei mająca około 22 mm, co zapewnia niezbędną wymianę wody.

Wynalazek zapewnia w szczególności to, że opracowano zawór zwrotny o dużej trwałości, ponieważ tłok zaworu jest ukształtowany i wykonany tak, że w strefie gniazda następuje zawsze całkowite zamknięcie, przy czym nie może dojść do uszkodzenia tłoka zaworu. Sam tłok zaworu jest usytuowany i wytłumiony tak, że nie tylko sprężyna zaworowa, lecz także odpowiednie wypełnienie wodą przyczyniają się do równomiernego przesuwu, to znaczy otwierania i zamykania tłoka zaworu. Tłok zaworu jest prowadzony po pierwsze w tulei i po drugie w popychaczu i przez to w tłoku sterującym, co pozwala zapewnić równomierny ruch tłoka zaworu, dzięki czemu takie zawory mają dużą trwałość. Korzystne jest także, że „nieszczelność” lub też celową „nieszczelność” poprzez „dławik” można przewidzieć zarówno między tłokiem zaworu i tuleją jak też między tuleją i komorą kadłuba lub też w obu tych strefach.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie zawór zwrotny w przekroju, fig. 2 - tuleję w widoku od strony dna, fig. 3 - tuleję w przekroju wzdłużnym i fig. 4 - tłok zaworu w przekroju wzdłużnym.

Figura 1 przedstawia schematycznie zawór zwrotny 1 z kadłubem 2 (tylko zaznaczonym). Kadłub 2 ma szereg przyłączy 3, 4 oraz przyłącze 5 dla ciśnienia sterującego, przez które do tłoka sterującego 6 jest doprowadzany niezbędny płyn hydrauliczny lub inna ciecz inicjująca.

Tłok sterujący 6 jest połączony poprzez popychacz 7 z tłokiem 10 zaworu, przy czym oba tłoki mogą przesuwać się tak samo osiowo w komorze 8 kadłuba 2. Przy tym tłok sterujący 6 i popychacz 7 wypierają tłok 10 zaworu z jego przylgą 11 ze szczelnego gniazda 9 tak, że płyn hydrauliczny może dochodzić do strefy przyłącza 13. Podczas tego przesuwu, który jest odwzorowany w dolnej połowie rysunku na fig. 1, sprężyna zaworowa 12 jest wciskana tak, że po odprężeniu lub zamknięciu przyłącza 5 ciśnienia sterującego cofa na zasadzie reakcji tłok 10 zaworu i poprzez popychacz 7 także tłok sterujący 6 w pozycję odwzorowaną w górnej połowie fig. 1.

Jak pokazano na fig. 1 przyłącze 5 dla ciśnienia sterującego jest wyposażone w gwint 14, co pozwala zamontować łatwo odpowiednią część konstrukcyjną. Podobne przyłącze z wewnętrznym gwintem 15 przewidziano też na przeciwległym końcu komory 8 kadłuba. Na fig. 1 jest tam narysowana zatyczka 16, która zamyka z tej strony komorę 8. Po usunięciu zatyczki 16 można zdemontować albo zamontować tuleję 18, jak też tłok 10 zaworu.

Tuleja 18, w której znajduje się tłok 10 ma dostatecznie głęboką komorę wewnętrzną 19 dla umieszczenia w niej przesuwnie tłoka 10 zaworu. W zewnętrznej ściance 20 tłoka znajduje się rowek pierścieniowy 21, w którym jest umieszczony pierścień uszczelniający 22 o przekroju okrągłym. Pierścień uszczelniający 22 o przekroju okrągłym ślizga się po wewnętrznej ściance tulei 23 tulei zapewniając od tej strony uszczelnienie komory wewnętrznej 19 tulei 18 względem komory 8 kadłuba.

W dnie 24 tulei 18 jest ukształ towany otwór łączą cy 25, który umoż liwia zasilanie wodą komory wewnętrznej 19 tulei 18 przez kanał łączący 37 i szczelinę przepustową 35 między wewnętrzną ścianką 29 komory kadłuba 8 i ścianką 28 tulei.

Sprężyna zaworowa 12 jest umieszczona w komorze wewnętrznej 19 tulei 18 tak, że może opierać się pewnie na dnie tulei i z drugiej strony na tłoku 10 zaworu. W tym celu tłok 10 ma otwór nieprzelotowy 26, który jest ukształtowany tak, że można dobrze usytuować rowek pierścieniowy 21 z pierścieniem uszczelniającym 22. Rowek 21 jest usytuowany w małym odstępie od denka 27 tłoka, żeby uniknąć skutecznie wysunięcia na krawędź 30 tulei.

Jak wspomniano, tłok jest osadzony przesuwnie w tulei 18 wykonanej z mosiądzu lub podobnego materiału, przy czym spoczywa on na przeciwległym wierzchołku 31 i jest on prowadzony w stożkowym otworze 32 popychacza 7. W strefie zewnętrznego wierzchołka 31, który jest spłaszczony, jak pokazano na fig. 4, jest usytuowany krótki otwór nieprzelotowy 33, który sprzyja dobremu osadzeniu przylgi w gnieździe 9 komory 8 kadłuba.

Dla przyjęcia wierzchołka 31 tłoka popychacz 7 ma rozszerzenie ukształtowane w postaci trąbki, celem zapewnienia niezbędnej grubości ścianki.

To przedstawione na fig. 1 i opisane specjalne ukształtowanie zaworu zwrotnego według wynalazku zapewnia mu optymalną trwałość.

Na fig. 2 przedstawiono tuleję 18 od strony dna 24, przy czym pokazano znajdujący się tam otwór łączący 25. Otwór 25 kończy się w kanale łączącym 37, co widać także na fig. 3. Kanał łączący 37 przebiega poprzecznie przez dno 24 tulei 18, dzięki czemu zapewniony jest przepływ wody przez

PL 197 385 B1 otwór łączący 25 do strefy szczeliny przepustowej 35. Skos 38 ułatwia nie tylko wstawienie tulei 18, lecz sprzyja „przepływowi wody”. Komora wewnętrzna 19 tulei 18 ma wewnętrzną ściankę 36.

Figura 4 przedstawia także tłok 10 zaworu w przekroju, przy czym pokazano, że wierzchołek 31 tłoka jest spłaszczony, a powstające przez specjalne ukształtowanie wierzchołka 31 przylgi 11 zapewniają dobre przyleganie do gniazda 9 komory 8 kadłuba.

Na fig. 4 można też zauważyć mały odstęp rowka pierścieniowego 21 od denka 27 tłoka.

Objaśniono już wcześniej, że celową nieszczelność między komorą wewnętrzną 19 tulei 18 i komorą kadłuba 8 uzyskuje się dzięki szczelinie przepustowej 35 dla wody, przy czym w dnie 24 tulei 18 jest przewidziany regulowany otwór łączący 25. Ponadto na fig. 1 pokazano drugą szczelinę przepustową 41 dla wody, z tego względu, że również tu z pominięciem pierścieni uszczelniających 22 może być przewidziana szczelina 41 między wewnętrzną ścianką 23 tulei i zewnętrzną ścianką 20 tłoka.

Wszystkie wymienione cechy znamienne, również te wynikające z samych rysunków, traktuje się samodzielnie i w powiązaniu ze sobą, jako istotne dla wynalazku.

Claims (19)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Zawór zwrotny, zwłaszcza do obudowy hydraulicznej stosowanej w podziemnym górnictwie węgla kamiennego, mający kadłub z szeregiem przyłączy, w którym są umieszczone wbrew sile działania sprężyny zaworowej przesuwnie tłok sterujący i usytuowany osiowo względem niego tłok zaworu, znamienny tym, że tłok (10) zaworu jest usytuowany przesuwnie w tulei (18) umieszczonej w komorze (8) kadłuba, przy czym nieuszczelniona względem komory (8) kadłuba tuleja (18) jest napełniona wodą.
2. 2. Zawór zwrotny według zastrz. 1, znamienny tym, ż e komora wewnę trzna (19) tulei (18) jest uszczelniona względem ścianki zewnętrznej (20) tłoka, natomiast względem komory (8) kadłuba jest ukształtowana z pozostawieniem przepustu, przy czym tuleja (18) ma w dnie (24) regulowany otwór łączący (25).
3. 3. Zawór zwrotny wedł ug zastrz. 1, znamienny tym, ż e komora wewnę trzna (19) tulei (18) ma zamknięte dno (24), przy czym między ścianką zewnętrzną (20) tłoka i ścianką wewnętrzną (23) tulei jest ukształtowana szczelina przepustowa (41) dla wody.
4. 4. Zawór zwrotny według zastrz. 3, znamienny tym, że ma szczelinę przepustową (41) dla wody między ścianką zewnętrzną (20) tłoka i ścianką wewnętrzną (23) tulei i/lub szczelinę przepustową (35) dla wody oraz otwór łączący (25).
5. 5. Zawór zwrotny według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, znamienny tym, że kadłub (2) i tuleja (18) są wykonane z mosiądzu, a tłok (10) zaworu jest wykonany z odpowiadającego materiału.
6. 6. Zawór zwrotny według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, albo 5, znamienny tym, że tłok (10) zaworu stanowi tłok z tworzywa sztucznego.
7. 7. Zawór zwrotny według zastrz. 5, znamienny tym, że tłok (10) zaworu stanowi tłok z tworzywa sztucznego.
8. 8. Zawór zwrotny według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, albo 7, znamienny tym, że tłok (10) zaworu ma nieprzelotowy otwór (26), w którym jest częściowo usytuowana sprężyna zaworowa (12).
9. 9. Zawór zwrotny według zastrz. 5, znamienny tym, ż e tłok (10) zaworu ma nieprzelotowy otwór (26), w którym jest częściowo usytuowana sprężyna zaworowa (12).
10. 10. Zawór zwrotny według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, albo 7, albo 9, znamienny tym, że stykająca się z gniazdem (9) przylga (11) tłoka (10) zaworu zbiega się w wierzchołek i jest prowadzona w stożkowym otworze (32) w popychaczu (7) łączącym tłok (10) zaworu i tłok sterujący (6).
11. 11. Zawór zwrotny według zastrz. 5, znamienny tym, że stykająca się z gniazdem (9) przylga (11) tłoka (10) zaworu zbiega się w wierzchołek i jest prowadzona w stożkowym otworze (32) w popychaczu (7) łączącym tłok (10) zaworu i tłok sterujący (6).
12. 12. Zawór zwrotny według zastrz. 10, znamienny tym, że stożkowy otwór (32) w popychaczu (7) przechodzi w krótki nieprzelotowy otwór (33).
13. 13. Zawór zwrotny według zastrz. 11 albo 12, znamienny tym, że popychacz (7) w obrębie stożkowego otworu (32) jest ukształtowany z rozszerzeniem w kształcie trąbki.
14. 14. Zawór zwrotny według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, albo 7, albo 9, znamienny tym, że w ściance zewnętrznej (20) tłoka i/lub w ściance wewnętrznej (23) tulei jest ukształtowany rowek pierścieniowy (21) mieszczący pierścień uszczelniający (22) o przekroju okrągłym.

    PL 197 385 B1
15. 15. Zawór zwrotny według zastrz. 5, znamienny tym, że w ściance zewnętrznej (20) tłoka i/lub w ściance wewnętrznej (23) tulei jest ukształtowany rowek pierścieniowy (21) mieszczący pierścień uszczelniający (22) o przekroju okrągłym.
16. 16. Zawór zwrotny według zastrz. 14, znamienny tym, że rowek pierścieniowy (21) jest usytuowany w pobliżu denka (27) z nieprzelotowym otworem (26) tłoka zaworu (10).
17. 17. Zawór zwrotny według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że komora (8) kadłuba od strony tulei ma gwint wewnętrzny (15) do przyłączenia manometru.
18. 18. Zawór zwrotny według zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 4, znamienny tym, że otwór łączący (25) w tulei (18) ma ś rednicę 0,6-1,5 mm, korzystnie 1,2 mm.
19. 19. Zawór zwrotny według zastrz. 1, znamienny tym, że ścianka zewnętrzna (28) tulei i ścianka wewnętrzna (29) komory (8) kadłuba są wzajemnie dopasowane jako elementy wykonane na gotowo.