PL196256B1 - Układ do dostarczania leków i zastosowanie przezskórnej kompozycji terapeutycznej - Google Patents

Abstract

1. Uklad do dostarczania leku do przezskórnego podawania srodka leczniczego, znamienny tym, ze obejmuje: - podklad; - przepuszczalna blone, odpowiednia do umieszczenia na skórze leczonego osobnika; oraz - adsorbent umieszczony pomiedzy podkladem i przepuszczalna blona, zawierajacy zaadsor- bowana na nim kompozycje terapeutyczna zawierajaca N,N'-dimetyloformamid (DMF). 6. Zastosowanie kompozycji terapeutycznej do podawania przezskórnego, zawierajacej N,N'-dimetyloformamid (DMF), do wytwarzania leku do leczenia syndromu wyniszczenia zwiazanego z infekcja wirusowa lub bakteryjna. PL PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest układ do dostarczania leków i zastosowanie przezskórnej kompozycji terapeutycznej.

Wynalazek dotyczy układów do dostarczania leków obejmujących związek polarny DMF, które służą do leczenia osobników dotkniętych zakażeniem wirusami, a zwłaszcza zakażeniem retrowirusem takim jak HIV, lub bakteriami lub zespołem wyniszczenia, a szczególnie zespołem wyniszczenia towarzyszącym zakażeniu HIV lub nowotworem złośliwym.

LUDZKI WIRUS NIEDOBORU ODPORNOŚCI

Ludzki wirus niedoboru odporności (HIV) wywołuje trwałe i postępujące zakażenie, prowadzące, w przeważającej większości przypadków, do rozwoju nabytego zespołu niedoboru odporności (AIDS) (Barre-Sinoussi i in., 1983, Science 220: 868-870; Gallo i in., 1984, Science 224:500-503). Istnieją co najmniej dwa różne typy HIV: HIV-1 (Barre-Sinoussi i in., 1983, Science 220:868-870; Gallo i in., 1984, Science 224:500-503) oraz HIV-2 (Clavel i in., 1986, Science 223:343-346; Guayder i in., 1987, Nature 326:662-669). U ludzi replikacja HIV występuje głównie w populacji CD4⁺ limfocytów T, a zakażenie HIV prowadzi do utraty tego typu komórek i w końcu do niewydolności odporności, zakażeń oportunistycznych, zaburzeń czynności układu nerwowego, wzrostu nowotworowego i ostatecznie do śmierci.

HIV jest członkiem lentiwirusowej rodziny retrowirusów (Teich i in., 1984, RNA Tumor Viruses, Weiss i in., wyd. CHS-press, str. 949-956). Retrowirusy są małymi wirusami otoczkowymi, które zawierają genom jednoniciowego RNA i replikują poprzez DNA pośrednio wytwarzany przez kodowaną przez wirusa odwrotną transkryptazę, polimerazę DNA zależną, od RNA (H. Varmus, 1988, Science 240:1427-1439). Inne retrowirusy obejmują, na przykład, wirusy onkogenne, takie jak ludzkie wirusy białaczki limfocytów T (HTLV-1, -II, -III) oraz wirus białaczki kociej.

Cząstka wirusa HIV składa się z rdzenia wirusa, złożonego w części z białek kapsydu oznaczonych p24 i p18, które wraz z genomem wirusowego RNA i jego enzymami wymagane są do początkowych stadiów replikacji. Mirystylowane białko gag tworzy zewnętrzną osłonkę wirusową wokół rdzenia wirusowego, która z kolei jest otoczona przez osłonkę błony lipidowej pochodzącą od błony zakażonych komórek. Powierzchniowe glikoproteiny osłonki HIV są syntetyzowane jako pojedyncze białko prekursorowe o wielkości 160 kd, które podczas rozwoju wirusa jest rozszczepiane przez komórkową proteazę na dwie glikoproteiny, gp41 i gp120. gp41 jest glikoproteiną transbłonową, zaś gp120 jest glikoproteiną pozakomórkową, która pozostaje niekowalencyjnie związana z gp41, prawdopodobnie w trimerycznej lub multimerycznej postaci (M. Hammerskjold i D. Rekosh, 1989, Biochem. Biophys. Acta 989:269-280).

HIV, podobnie jak inne wirusy otoczkowe, wprowadza wirusowy materiał genetyczny do komórki gospodarza przez połączenie błon wirusa i celu za pośrednictwem osłonki wirusa. HIV jest skierowany na komórki CD4⁺, ponieważ białko powierzchniowe komórek CD4) pełni funkcję receptora komórkowego dla wirusa HIV-1 (Dalgleish i in., 1984, Nature 312:763-767; Klatzmann i in., 1984, Nature 312:767-768, Maddon i in., 1986, Cell 47:333-348). Wniknięcie wirusa do komórek zależy od gp120 wiążącego cząsteczki receptora komórek CD4 (Pal i in., 1993, Virology 194:833-837; McDougal i in., 1986, Science 231:382-385, Maddon i in., 1986, Cell 47:333-348), co wyjaśnia tropizm HIV w stosunku do komórek CD4, zaś gp41 zakotwicza kompleks glikoproteiny osłonki w błonie wirusa. Wiązanie gp120 z CD4 powoduje zmiany konformacyjne w glikoproteinach wirusa, ale samo wiązanie nie jest wystarczające, aby doprowadzić do zakażenia (jak opisali Sattentau i Moore, 1993, Philos, Trans. R. Soc. London (Biol.), 342:59-66).

Badania izolatów HIV-1 ujawniły ich zróżnicowaną zdolność do zakażania różnych typów komórek ludzkich (patrz Miedema i in., 1994, Immunol. Rev. 140:35-72). Większość ekstensywnie pasażowanych szczepów laboratoryjnych HIV-1 łatwo zakaża hodowane linie komórkowe limfocytów T i pierwotnych limfocytów T, ale nie pierwotne monocyty lub makrofagi. Szczepy te określa się jako T-tropowe. Jest bardziej prawdopodobne, że T-tropowe szczepy HIV-1 będzie można znaleźć u osobników zakażonych HIV-1 w ostatnich stadiach AIDS (Weiss i in., 1996, Science 272:1885-1886). Większość pierwotnych izolatów HIV-1 (tj. wirusów nieekstensywnie pasażowanych w hodowli) replikuje się efektywnie w pierwotnych limfocytach, monocytach i makrofagach, ale wzrasta słabo w ustalonych liniach limfocytów T. Izolaty te określa się jako M-tropowe. Czynniki determinujące tropizm T iM określają zmiany w trzecim regionie zmiennym gp120 (pętla V3) (Choe i in., 1996, Cell 85:11351148; Cheng-Mayer i in., 1991, J. Virol. 65:6931-6941; Hwang i in., 1991, Science 253:71-74; Kim iin., J. Virol. 69:1755-1761; i O'Brien i in., 1990, Nature 348:69-73). Charakterystyka izolatów HIV o różnych tropizmach w połączeniu z obserwacją, że samo wiązanie z białkiem powierzchniowym

PL 196 256 B1 komórki CD4 nie jest wystarczające do wywołania zakażenia, sugeruje, że do wniknięcia HIV-1 do komórek gospodarza mogą być ponadto wymagane inne kofaktory swoiste wobec danego typu komórek.

LECZENIE ZAKAŻENIA HIV

Zakażenie HIV jest pandemiczne, a choroby związane z HIV stanowią główny zdrowotny problem na świecie. Aczkolwiek czyni się znaczne wysiłki w celu opracowania skutecznych środków terapeutycznych, w chwili obecnej nie istnieją skuteczne przeciwretrowirusowe środki lecznicze przeciwko AIDS. W badaniach nad opracowaniem takich leków jako cele terapeutycznej interwencji rozważano kilka stadiów w cyklu życiowym HIV (H. Mitsuya i in., 1991, FASEB J. 5:2369-2381). Sugerowano wiele miejsc docelowych do interwencji w cyklu życiowym HIV, ale przeważył punkt widzenia, że niezgodność z białkiem komórki gospodarza może mieć szkodliwe skutki uboczne. Przykładowo, jednym z celów projektowania leku stała się kodowana przez wirus odwrotna transkryptaza. Opracowano wiele leków nakierowanych na odwrotną transkryptazę, obejmujących analogi 2',3'-dideoksynukleozydów, takie jak AZT, ddl, ddC i d4T, które okazały się aktywne przeciwko HIV (H. Mitsuya i in., 1991, Science, 249:1533-1544).

Nowe metody leczenia HIV-1 wykazują, że kombinacja związków przeciwko HIV, które nakierowane są na odwrotną transkryptazę (RT), takich jak azydotymidyna (AZT), lamiwudyna (3TC), dideoksyinozyna (ddl), dideoksycytydyna (ddC), stosowanych w kombinacji z inhibitorem proteazy HIV-1, ma o wiele większe działanie (2 do 3-krotne zmniejszenie skali logarytmicznej) ilości wirusa niż sama AZT (około 1-krotne zmniejszenie skali logarytmicznej). Przykładowo, imponujące wyniki uzyskano ostatnio stosując kombinację AZT, ddl, 3TC i ritonawiru (A.S. Perelson i in., 1996, Science 15:1582-1586).

Jednakże, prawdopodobne jest, że długotrwałe stosowanie kombinacji tych środków chemicznych prowadzić będzie do toksyczności, zwłaszcza wobec szpiku. Długotrwała terapia cytotoksyczna poprzez aktywność komórek zabójców (Blazevic, V., i in., 1995, AIDS Res. Hum. Retroviruses 11:

1335-1342) i uwolnienie czynników hamujących, zwłaszcza chemokin Rantes, MIP-1a i MIP-Ιβ (F. Cocchi i in., 1995, Science 270: 1811-1815) może również prowadzić do zahamowania limfocytów CD8⁺ T, które są istotne dla kontrolowania HIV. Innym głównym problemem związanym z długotrwałą chemiczną terapią przeciwretrowirusową jest rozwój mutacji HIV o częściowej lub całkowitej oporności (J.M. Lange, 1995, AIDS Res. Hum Retroviruses 10:S77-82). Uważa się, że mutacje takie mogą być nieuniknioną konsekwencją terapii przeciwwirusowej. Wzorzec zanikania wirusów typu dzikiego i pojawienia się mutantów wirusów w wyniku leczenia, w połączeniu z równoczesnym spadkiem ilości limfocytów T CD4⁺, sugeruje wyraźnie, że co najmniej w przypadku niektórych związków, pojawienie sięmutantów wirusów jest zasadniczą przyczyną niepowodzenia terapii AIDS.

Czyniono również próby opracowania leków, które mogą zahamować wnikanie wirusa do komórki, najwcześniejszy etap zakażenia HIV. Jak dotychczas, uwagę skupiano na CD4, powierzchniowym receptorze komórkowym dla HIV. Wykazano, że na przykład rekombinantowy rozpuszczalny CD4 hamuje zakażenie limfocytów T CD4⁺ przez niektóre szczepy HIV-1 (D.H. Smith i in., 1987, Science 238: 1704-1707). Jednakże pewne pierwszorzędowe izolaty HIVsą stosunkowo mniej wrażliwe na zahamowanie przez rekombinantowy CD4 (E. Daar i in., 1990, Proc., Natl. Acad. Sci. USA 87: 6574-6579). Ponadto, w badaniach klinicznych rekombinantowego rozpuszczalnego CD4 uzyskano nieprzekonujące wyniki (R. Schooley i in., 1990, Ann. Int. Med. 112: 247-253; J.O. Kahn i in., 1990, Ann. Int. Med. 112: 254-261; R. Yarchoan i in., 1989, Proc. Vth Int. Conf. on AIDS, str. 564, MCP 137).

Jako możliwe cele leków przeciwko HIV sugerowano również późne etapy replikacji HIV, które obejmują decydującą swoistą dla wirusa obróbkę niektórych kodowanych przez wirusa białek. Późnoetapowa obróbka jest zależna od aktywności proteazy wirusowej, tak więc opracowano leki, które hamują tę proteazę (J. Erickson, 1990, Science, 249: 527-533).

Z zahamowaniem zakażenia HIV wiązano ostatnio chemokiny wytwarzane przez limfocyty T CD8⁺ (W.E. Paul, 1994,Cell 82: 177; D.P. Bolognesi, 1993, Semin. Immunol. 5:203).

Wykazano, że chemokiny RANTES, MlP-1a i MIP-^, które są wydzielane przez limfocyty T CD8⁺, hamują wytwarzanie antygenu p24HIV-1w komórkach zakażonych izolatami HIV-1 lub HIV-2 in vitro (F. Cocchi i in., 1995, Science 270: 1811-1815).

Tak więc, te i inne chemokiny mogą okazać się skuteczne w terapii zakażeń HIV. Jednakże, kliniczna przydatność tych i innych leków-kandydatów nadal pozostaje przedmiotem badań.

Uwagę poświęcano również opracowaniu szczepionki do leczenia zakażeń HIV. Jak wykazano, głównymi antygenami dla przeciwciał przeciwko HIV obecnych u pacjentów z AIDS są białka otoczki HIV-1 (gp160, gp120, gp41) (Barin i in., 1985, Science 228: 1094-1096). Zatem, w pracach nad szczepionką przeciwko HIV białka te wydają się być najbardziej obiecującymi kandydatami do pełnie4

PL 196 256 B1 nia funkcji antygenów. Jako immunogenne cele dla układu odpornościowego gospodarza w kilku grupach zaczęto stosować różne części gp160, gp120 i/lub gp41. Patrz np., L. Ivanoff i in., patent USA nr 5,141,867; G. Saith i in., WO 92/22,654; A. Shafferman WO 91/09,872; C. Formoso i in. WO 90/07,119. Do chwili obecnej szczepionki nakierowane przeciwko białkom HIV są problematyczne, ponieważ wirus szybko mutuje, co powoduje, że stają się one nieskuteczne. Kliniczne wyniki związane z kandydatami na szczepionki nadal są sprawą dalekiej przyszłości.

Aczkolwiek czyni się znaczne wysiłki zmierzające do zaprojektowania i przetestowania leków przeciwko retro-wirusom, nadal jest zapotrzebowanie na skuteczne i nietoksyczne terapie.

ZESPÓŁ WYNISZCZENIA

Zespół wyniszczenia jest poważnym problemem klinicznym charakteryzującym się zmniejszeniem masy ciała o więcej niż 10% w stosunku do pierwotnego ciężaru ciała i nieproporcjonalną utratą masy ciała w odniesieniu do tkanki tłuszczowej (Weinroth i in., 1995, Infectious Agents and Disease 4: 76-94; Kotler i Grunfeld, 1995, AIDS Clin. Rev. 96: 229-275). Tak więc, wyniszczenie różni się od wygłodzenia, w którym traci się większe ilości tłuszczu niż masy komórkowej ciała (Kotler i in., 1985, Am.

J. Clin. Nutr. 42: 1255-1265; Cahill, 1970, N. Engl. J. Med. 282: 668-675). Wyniszczenie jest związane z różnymi stanami, obejmującymi zakażenie HIV, inne choroby zakaźne, posocznicę, nowotwory, przewlekłą chorobę sercowo-naczyniową i biegunkę (Kotler i in., 1989, Am, J. Clin. Nutr. 50: 444-447; Heymsfield i in., 1982, Am, J. Clin. Nutr. 36: 680-690). Warto podkreślić, że wyniszczenie jest znaczącym czynnikiem śmiertelności u pacjentów cierpiących na zakażenia lub nowotwory. Utrata masy komórkowej ciała faktycznie pozostaje w liniowej zależności do czasu przeżycia pacjentów chorych na AIDS (Kotler i in., Am, J. Clin. Nutr. 50: 444-447).

Przyczyna zespołu wyniszczenia w AIDS i innych stanach jest niejasna i prawdopodobnie jest wieloczynnikowa. Z zespołem wyniszczenia wiążą się nieprawidłowości metaboliczne, nieregularne poziomy hormonów i cytokin oraz złe wchłanianie pokarmu. Nie u wszystkich chorych na AIDS pacjentów stwierdza się wyniszczenie, co sugeruje, że jego przyczyną nie jest sam HIV. W większości przypadków towarzyszący HIV zespół wyniszczenia w oczywisty sposób spowodowany jest powikłaniami AIDS, takimi jak zakażenia wtórne i choroba żołądkowo-jelitowa (Kotler i Grunfeld, 1995, AIDS Clin. Rev. 96: 229-275).

Aktualne i potencjalne terapie zespołu wyniszczenia obejmują podawanie substancji odżywczych, substancji wzmagających apetyt, takich jak dronabinol i octan megestrolu, leczenie anabolikami, takimi jak hormony wzrostu, oraz inhibitorami cytokin. Jednakże różne wyniki uzyskane po podawaniu substancji odżywczych i środków wzmagających apetyt wskazują, że pacjenci mają tendencję do odzyskiwania jedynie tłuszczu, a nie całkowitej masy ciała. Nadal bada się podawanie hormonu wzrostu i inhibitorów cytokin, które mogą powodować ryzyko skutków ubocznych (Kotler i Grunfeld, 1995, AIDS, Clin. Rev., 96: 229-275; Weinroth i in., 1995 Infectious Agents and disease 4: 76-94).

Tak więc, leczenie wyniszczenia jest krytyczne dla przeżycia i dobrego samopoczucia pacjentów cierpiących na poważne choroby, takie jak rak i AIDS; a zatem istnieje zapotrzebowanie na bezpieczne i skuteczne terapie zespołu wyniszczenia związanego z rakiem, AIDS i innymi chorobami zakaźnymi.

WŁASNOŚCI DIMETYLOFORMAMIDU I INNYCH ZWIĄZKÓW POLARNYCH

N,N'-dimetyloformamid (DMF) (wzór cząsteczkowy: C3H7ON) jest bezbarwną, polarną, higroskopijną cieczą o niskiej lotności i temperaturze wrzenia 152,5-153,5°C. Łatwo miesza się on z wodą, alkoholami i niektórymi węglowodorami. DMF jest zwykle stosowany jako polarny rozpuszczalnik i jest łatwo absorbowany przez skórę, na drodze inhalacji i po podaniu doustnym. DMF jest szybko metabolizowany, głównie w wątrobie, i jest zasadniczo wydalany z moczem. U szczura, myszy, chomika i człowieka głównymi metabolitami DMF są N-hydroksymetylo-N-metyloformamid (HMMF), N-metyloformamid (NMF) i N-acetylo-S-(N-metylokarbamoilo)cysteina (AMCC), jak również dihydroksymetyloformamid (DHMF) i N-hydroksymetyloformamid (HMF). W niezmienionej postaci DMF jest wydalany z moczem, jako mała część podanej dawki.

DMF ma niską ostrą toksyczność przy podawaniu na skórę, doustnym i przez inhalację. Jest uważany za łagodny do umiarkowanie łagodnego w stosunku do skóry, niedrażniący oczu i łatwo przenika przez skórę. Nie wykazano właściwości uczulających skórę. DMF i jego metabolity mają głównie działanie toksyczne w stosunku do wątroby; jak dobrze wiadomo, DMF powoduje odwracalne uszkodzenia wątroby związane z typowymi objawami klinicznymi, klasycznymi biochemicznymi zmianami we krwi i wystąpieniem martwicy hepatocytów podczas biopsji wątroby. DMF jest teratogenny, ale nie stwierdzono, że jest jego mutagenny lub rakotwórczy.

PL 196 256 B1

Jak donoszą Viza i in., DMF i DMSO hamują in vitro replikację HIV i ludzkiego wirusa opryszczki 6 (HHV-6) w hodowlach niektórych linii komórkowych, (patrz, Viza i in., 1990, AIDS Res. Hum. Retroviruses 6:131-132; Viza i in., 1989, AIDS-FORSCHUNG 4:349-352; Viza i in., 1992, Antiviral Res. 18:27-38 i errata 19:179).

DMF opisano jako czynnik różnicujący in vitro dla niektórych komórek transformowanych w hodowli (patrz Koeffler, 1983, Blood 62:709-721; Calabresi i in., 1979, Biochem. Pharmacol. 28:19331941). Stwierdzono, że DMF zmniejsza rozwój nowotworu po dodaniu go do niektórych komórek rakowych in vitro, a następnie po wszczepieniu ich myszom nagim (patrz Dexter, 1977, Cancer Res. 37:3136-3140; Dexter i in., 1979, Cancer Res. 39:1020-1025). Jak opisano, po dootrzewnowym wstrzyknięciu myszom nagim, DMF i NMF spowalniają rozwój niektórych przeszczepów heterogenicznych ludzkich raków (patrz Van Dongen i in., 1989, Int. J. Cancer 43:285-292; Braakhuis i in., 1989, Head & Neck 11:511-515; Van Dopgen i in., 1988, Acta Otolaryngol. 105:488-493; Dexter i in., 1982, Cancer Res. 42:5018-5022). Jednakże, toksyczne działania uboczne formamidu i jego pochodnych N-metylowych w mysim modelu allogenicznego przeszczepu mięsaka doprowadziły badaczy do wniosku, że środki te prawdopodobnie nie będą przydatne terapeutycznie (patrz Clarke i in., 1953, Proc. Sec. Exp. Biol. Med. 84: 203-207).

Próby leczenia raka u ludzi za pomocą DMSO doprowadziły do wniosku, że środek ten nie wykazał żadnej obiektywnej odpowiedzi (patrz Spremulli i Dexter, 1984, J. Clin. Oncol. 2:227-241). Jak opisano, doustne podawanie NMF ludziom cierpiącym na raka głowy i szyi spowodowało hepatotoksyczność bez korzystnej odpowiedzi (patrz Vogel i in., 1987, Invest. New Drugs 5:203-206), lub jedynie z niewielkim działaniem (patrz Planting i in., 1987, Cancer Treat Rep. 71:1293-1294).

W patencie USA nr 3,551,154 ujawniono zastosowanie DMF jako środka wzmagającego przenikanie w celu zwiększenia absorpcji przy podawaniu przez skórę preparatów do stosowania miejscowego.

W patencie USA 5,135,480 ujawniono urządzenie do przezskórnego dostarczania leków, w którym elektroda ma płaską powierzchnię do kontaktowania się ze skórą, przez którą substancja lecznicza zawarta w elektrodzie może przejść do skóry pod wpływem siły elektroosmotycznej. Lek jest rozpuszczony w żelowym podłożu hydrofilowym, które może obejmować środek wzmagający przenikanie, taki jak sulfotlenek dimetylu, dimetyloacetamid lub dimetyloformamid. Środek wzmagający przenikanie pomaga w skutecznym transporcie leku przez skórę.

W europejskim zgłoszeniu patentowym 399765 opisano również układ i sposób do przezskórnego podawania leków. Układ dostarczania leku ma warstwę macierzy zawierającą lek jak również środek wzmagający przenikanie, który ułatwia transport leku przez skórę. W opisie patentowym ujawniono chemiczne środki wzmagające przenikanie, takie jak sulfotlenek dimetylu, dimetylotoluamid, dimetyloacetamid, dimetyloformamid, 2-pirolidon i podobne.

W obu powyższych dokumentach dimetyloformamid ujawniono jako środek wzmagający przenikania. Nie ujawniono ani nawet nie zasugerowano, że dimetyloformamid może działać jako farmaceutycznie aktywny materiał.

W patencie USA nr 4,855,294 ujawniono zastosowanie gliceryny do łagodzenia podrażnień skóry wywołanych stosowaniem DMSO i DMF jako środków wzmagających przenikanie w celu poprawienia absorpcji przy podawaniu przez skórę preparatów do stosowania miejscowego. W publikacji Woodford & Barry, 1986, J. Toxicol. Cut. & Ocular Toxicol. 5:167-177 omówiono zastosowanie DMSO jako środka wzmagającego przenikanie w celu poprawienia absorpcji przy podawaniu przez skórę środków przeciwwirusowych.

STRESZCZENIE WYNALAZKU

Układ do dostarczania leku do przezskórnego podawania środka leczniczego według wynalazku obejmuje:

- podkład;

- przepuszczalną błonę, odpowiednią do umieszczenia na skórze leczonego osobnika; oraz

- adsorbent umieszczony pomiędzy podkładem i przepuszczalną błoną, zawierający zadsorbowaną na nim kompozycję terapeutyczną zawierającą N,N'-dimetyloformamid (DMF).

Korzystnie kompozycja farmaceutyczna dostarczana w układzie według wynalazku zawiera co najmniej 0,25 g DMF.

Korzystna jest także kompozycja farmaceutyczna, która zawiera co najmniej 5 g DMF.

Korzystnie kompozycja farmaceutyczna dostarczana w układzie według wynalazku zawiera DMF w ilości, która jest skuteczna do leczenia zakażenia wirusowego lub bakteryjnego lub syndromu wyniszczenia związanego z zakażeniem wirusowym lub bakteryjnym u ludzi dorosłych lub u dzieci.

PL 196 256 B1

Korzystnie substancję adsorbującą stanowi koloidalny ditlenek krzemu, a błonę przepuszczalną stanowi błona z materiału Teflon™ z porami o średnicy od około 0,1 μm do około 0,5 μm.

W zakres niniejszego wynalazku wchodzi również zastosowanie kompozycji terapeutycznej do podawania przezskórnego zawierającej N,N'-dimetyloformamid (DMF), do wytwarzania leku do leczenia syndromu wyniszczenia związanego z infekcją wirusową lub bakteryjną.

U pacjenta zakażonego HIV w schemacie leczenia kompozycję DMF można ewentualnie łączyć, w dowolnych żądanych kombinacjach, z jednym lub więcej dodatkowymi środkami skutecznymi do leczenia zakażeń HIV, wybranymi z grupy obejmującej, ale nie wyłącznie, inhibitory odwrotnej transkryptazy stanowiące analogi nukleozydów, nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy i inhibitory proteazy.

KRÓTKI OPIS RYSUNKÓW

Niniejszy wynalazek będzie bardziej zrozumiały w odniesieniu do następującego szczegółowego opisu, przykładów konkretnych wykonań i załączonych rysunków, na których:

Na Fig. 1 przedstawiono stężenia DMF w osoczu w funkcji czasu dla 4 pacjentów leczonych 2 plastrami przezskórnymi w ciągu 8 godzin.

Na Fig. 2 przedstawiono stężenia DMF w osoczu w funkcji czasu dla 3 pacjentów leczonych 2 plastrami przezskórnymi w ciągu 6 godzin.

Na Fig. 3 przedstawiono ilość wirusa HIV-1 według pomiaru metodą ilościowej PCR u pacjenta leczonego przezskórnie DMF. Dwa plastry DMF umieszczono na skórze przedramienia na 12 godzin dnia 0, 8 i 13 (jak oznaczono strzałkami).

Na Fig. 4 przedstawiono ogólny stan zdrowia pacjentów zakażonych HIV przed i po leczeniu przezskórnie za pomocą DMF, co oceniono zgodnie ze skalą Karnofsky'ego. Szczegółowy opis, patrz Przykład 2.

W jednym z zastosowań wynalazku zakażeniem, które ma być leczone, jest zakażenie retrowirusem, takim jak HIV, obejmujące zakażenie bezobjawowe, zakażenie utajone, zakażenie, któremu towarzyszy jeden lub więcej objawów związanych z zespołem AIDS oraz zakażenie, któremu towarzyszy kliniczny AIDS.

Alternatywnie, zakażeniem, które ma być leczone, może być inne dowolne zakażenie wirusowe lub bakteryjne, obejmujące zakażenie różyczką, wirusem opryszczki, takim jak ludzki wirus opryszczki 6, wirusem Epstein-Barra lub wirusem cytomegalii, zakażenie dowolnym wirusem, który ma kapsydową powłoczkę ochronną, oraz zakażenie oportunistyczne związane z chorobą układu odpornościowego, takie jak zakażenie oportunistyczne występujące u pacjenta zakażonego HIV.

Układy do dostarczania leków według wynalazku są przeznaczone do leczenia lub zapobiegania dowolnym chorobom lub zaburzeniom, które charakteryzują się utratą masy ciała. Konkretnymi stanami, które można leczyć są, ale nie wyłącznie, wyniszczenie związane z zakażeniem wirusami (np. HIV), bakteriami lub z innym rodzajem zakażenia, posocznicą, kacheksją związaną z nowotworem złośliwym, chemioterapią lub terapią promieniowaniem, wyniszczenie związane z przewlekłą chorobą sercowo-naczyniową, wyniszczenie spowodowane w wyniku narażenia na działanie substancji toksycznych lub promieniotwórczych, wyniszczenie spowodowane biegunką lub innymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi.

Osobnikiem, którego można leczyć, może być dowolne zwierzę, przykładowo, ale nie wyłącznie, małpa, krowa, owca, wół, świnia, koń, kot, pies, kurczęta, itp., a korzystnie jest to ssak, jeszcze korzystniej należący do naczelnych, a najkorzystniej jest to człowiek dorosły lub dziecko, na przykład dziecko o ciężarze ciała co najmniej 3 kg.

Do leczenia zakażeń HIV, schemat terapeutyczny, oprócz kompozycji DMF, może ewentualnie obejmować jeden lub więcej innych środków skutecznych do leczenia zakażeń HIV, jak na przykład jeden lub więcej analogów nukleozydów stanowiących inhibitory odwrotnej transkryptazy, takich jak zydowudyna (AZT, ZDV), zalcytabina (ddC), didanozyna (ddl), lamiwudyna (3TC), stawudyna (d4T); jeden lub więcej nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy, takich jak newirapina, delawirdyna, lowiryd, atevirdyna, pirydynon; jeden lub więcej inhibitorów proteazy, takich jak sakwinawir, indinawir, ritonawir, nelfinawir; albo dowolną kombinację wymienionych środków i innych środków terapeutycznych przeciwko HIV. Kompozycję DMF i dodatkowy środek lub środki terapeutyczne przeciwko HIV można podawać jednocześnie, kolejno lub w cyklach leczenia zgodnych z wymaganym protokołem terapeutycznym.

W jednym z wykonań kompozycję DMF nanosi się bezpośrednio na skórę za pomocą układu według wynalazku w postaci przezskórnego plastra. Stężenie składnika terapeutycznie aktywnego

PL 196 256 B1 w kompozycji nanoszonej na skórę, który znajduje się w plastrze przezskórnym, może mieścić się w zakresie 10-100%, korzystnie wynosi co najmniej 50%, a jeszcze korzystniej co najmniej 90%.

W korzystnym wykonaniu, układ do dostarczania leku do podawania przezskórnego ma postać przezskórnego plastra, który obejmuje podkład, zbiornik, taki jak adsorbent nasycony związkiem polarnym według wynalazku i przepuszczalną błonę, która ma być w kontakcie ze skórą. Podkład może być wykonany z dowolnego materiału, takiego jak naturalny lub syntetyczny polimer, który jest odporny na chemiczne zniszczenie przez związek polarny. Szczególnie korzystny jest podkład z polietylenu o wysokiej gęstości. Adsorbentem może być substancja koloidalna, na przykład ziemia okrzemkowa lub koloidalny ditlenek krzemu. Przepuszczalna błona może być z dowolnej substancji chemicznie odpornej na działanie związku polarnego i może ewentualnie zawierać pory. W korzystnym wykonaniu przepuszczalną błonę stanowi błona z Teflonu™ z porami o średnicy około 0,1 μm, około 0,5 μm, albo w zakresie od około 0,1 μm do około 0,5 μm. Plaster może być samoprzylepny lub można go utrzymywać w kontakcie ze skórą za pomocą aplikatora, takiego jak opaska lub bandaż, obejmujący, ale nie wyłącznie, bandaż elastyczny lub przylepcowy; odpowiedni do tego celu jest bandaż Elastoplast™. Korzystnie plaster zawiera związek polarny w ilości większej niż przeznaczona do dostarczenia przez skórę leczonemu pacjentowi; na przykład plaster może zawierać związek polarny w ilości o 50% większej niż przeznaczona do dostarczenia. Plaster może mieć dowolną żądaną wielkość i kształt, na przykład może być w postaci krążka o średnicy około 9 cm.

Plaster zawiera związek polarny, DMF, i może zawierać co najmniej jeden inny środek farmakologicznie czynny, na przykład środek przeciwko miejscowemu podrażnieniu, taki jak gliceryna. W jednym z wykonań, plaster przezskórny zawiera co najmniej 0,25 g DMF, korzystnie co najmniej 0,5 g, bardziej korzystniej co najmniej 1 g, a jeszcze korzystniej co najmniej 5 g, na przykład 5-15 g DMF.

W celu zmniejszenia strat w wyniku wyparowania związku polarnego plaster ewentualnie można przechowywać w zamkniętym pojemniku, takim jak zamknięta torebka z polimeru. W razie potrzeby, dla wygody przy stosowaniu, każdy plaster można zamknąć osobno. W celu zmniejszenia strat związanych z wyparowaniem związku polarnego, plastry ewentualnie można przechowywać w lodówce przed użyciem, na przykład w temperaturze 4°C. Korzystnie plastry przygotowuje się nie dłużej niż 24 godziny przed zastosowaniem i przechowuje się je w zamkniętym pojemniku w temperaturze 4°C, jednakże, gdy przechowywane są w temperaturze 4°C w zamkniętym pojemniku, zachowują trwałość przez jeden lub więcej tygodni. Przed przyłożeniem plastra powierzchnię skóry korzystnie przemywa się łagodnym mydłem i wodą, płucze się, aby usunąć resztki mydła, starannie suszy, a następnie nawilża odpowiednim dla skóry środkiem smarującym i nawilżającym, takim jak galaretka KY™. Następnie plaster usuwa się z podkładu i przykłada, tak aby przepuszczalna błona kontaktowała się z przygotowaną powierzchnią skóry. Plaster można utrzymywać na miejscu za pomocą aplikatora. Po żądanym dla danej dawki okresie, plaster usuwa się. Po usunięciu plastra leczoną powierzchnię można starannie przemyć łagodnym mydłem i wodą, aby usunąć pozostałości związku polarnego.

Plastry przezskórne można podawać w dowolnych wymaganych odstępach czasowych, na przykład co tydzień, co dwa lub trzy tygodnie, raz, dwa lub trzy razy w tygodniu, co drugi dzień, lub codziennie. Korzystnie, plastry według wynalazku zawierają dawkę, która zapewnia pik poziomu w osoczu wynoszący około 2-200 mg/l, bardziej korzystnie około 100-200 mg/l, a jeszcze korzystniej około 150 mg/l składnika czynnego kompozycji DMF. Szczególnie korzystny jest pik poziomu w osoczu 100-150 mg/l lub 150-200 mg/l DMF. Stosowane tu określenie „ppm oznacza części wagowe na milion, co w praktyce jest równoważne mg/l.

Przy podawaniu przezskórnym szybkość absorpcji związku polarnego zależy od skóry danego pacjenta. Po ekspozycji na skórę człowieka, ciekły DMF absorbuje się ze stałą szybkością około

9,4 mg/cm²/godz. (patrz Mraz i Nohova, 1992, Occup. Env. Health 64: 85-92). Tak więc, żądaną szybkość absorpcji można uzyskać przez kontrolowanie obszaru powierzchni skóry wystawionego na działanie leku, przez określenie powierzchni każdego plastra i ilości plastrów nanoszonych na skórę. Przykładowo, dwa plastry o średnicy 9 cm spowodują działanie związku polarnego, DMF, na skórę o łącznym polu powierzchni 127 cm², co oznacza, że szybkość absorpcji wynosić będzie około 1,2 g DMF na godzinę. Szczególnie korzystna jest początkowa dawka około 15 mg/kg DMF.

Przykładowo pacjenta o wadze około 72 kg leczy się na początkowo DMF przez podanie dwóch plastrów przezskórnych o średnicy 9 cm w ciągu godziny, w wyniku czego początkowa zaadsorbowana dawka wynosi około 1,2 g DMF, co odpowiada 16,7 mg/kg. Liczbę plastrów można zmieniać w górę lub w dół, i zgodnie z wagą pacjenta można wydłużać lub skracać początkowy okres ekspozycji. Dawkę wyjściową można powtórzyć po dowolnym żądanym upływie czasu, jak opisano powyżej,

PL 196 256 B1 a korzystnie jest ona podawana w odstępach tygodniowych. Korzystnie, co najmniej 72 godziny po podaniu DMF pacjenta monitoruje się pod kątem objawów toksyczności, takich jak toksyczność w stosunku do wątroby, przykładowo przez monitorowanie poziomów enzymów w surowicy lub osoczu, takich jak aminotransferaza asparaginianowa (AST), aminotransferaza alaninowa (ALT), transferaza g-glutamylowa i zasadowa fosfataza, przez monitorowanie poziomów białek, takich jak albumina, lub substancji, takich jak związana lub wolna bilirubina. Korzystnie, poziomy AST i ALT w surowicy lub osoczu nie przekraczają pięciokrotnej górnej granicy normy, jak określono w oparciu o kontrolne zakresy uzyskane w badaniach laboratoryjnych omawianej populacji; bardziej korzystnie poziomy AST iALT w surowicy lub osoczu nie przekraczają trzykrotnie górnej granicy normy, a najkorzystniej poziomy AST i ALT nie są wyższe od normalnych lub nie są wyższe od poziomów jakie obserwowano przed leczeniem. Dawkę DMF można zwiększyć przez przykładanie plastrów kolejno na coraz dłuższe okresy; w jednym z wykonań plastry przykłada się na dwie godziny, następnie na cztery godziny, potem na sześć godzin itd., a w następnym z wykonań kolejne okresy ekspozycji podwaja się. W celu wykrycia ewentualnych objawów toksyczności, korzystnie pacjenta monitoruje się przed każdą zwiększoną dawką. W razie potrzeby, dawkę można podwyższać w tygodniowych odstępach. Dawkę można podwyższać, aż według obliczeń wyniesie ona około 150 mg/kg/dawkę; albo aż do uzyskania żądanego piku poziomu w osoczu, na przykład 100-150 lub 150-200 mg/l; bądź też do czasu ekspozycji wynoszącego około 6 godzin lub około 8 godzin. Przy zwiększeniu dawki do poziomu powyżej 240 mg/kg/dawkę należy zachować ostrożność.

Przykład 1

LECZENIE ZAKAŻENIA HIV PRZEZ PRZEZSKÓRNE PODAWANIE N,N'-DIMETYLOFORMAMIDU (DMF)

Pacjentów zakażonych HIV-1 leczono dimetyloformamidem (DMF) przez stosowanie na ciało pacjenta plastrów na skórę nasyconych dimetyloformamidem w postaci żelu. Jako substancję wspomagającą dla wątroby pacjentom podawano (doustnie lub dożylnie) N-acetylo-cysteino-glutation i/lub niezbędne fosfolipidy w dawce 250 mg do 300 mg dziennie. Zamiast wymienionych substancji lub razem z nimi, jako substancję wspomagającą dla wątroby pacjentom można również podawać glutaminę.

Dwa plastry skórne przyłożono do różnych części ciała pacjenta, na przykład do przedramienia. Każdy plaster zawierał około 7,06 g żelu zawierającego DMF (92,5% m/m) i koloidalny ditlenek krzemu (7,5% m/m). Żel stosowano w celu zapobieżenia wyciekaniu ciekłego DMF z plastra. Plastry wytworzono najwyżej 12 godzin przed stosowaniem, z uwagi na szybkie wyparowywanie DMF. Zamierzony poziom DMF we krwi pacjenta wynosił 100 ppm. Aby osiągnąć poziom 100 ppm dla pacjenta o wadze około 60 kg wymagana jest ilość 14 g w ciągu 12 godzin. Zgodnie z badaniami Marza i Nohova pole powierzchni wymagane do zaabsorbowania tej ilości wynosi około 127,2 cm². Wcelu uzyskania poziomu 100 ppm we krwi w ciągu godziny musi być zaabsorbowane około 1,272 g DMF, tak więc, aby dostarczyć wymaganą ilość każdy plaster powinien zawierać 7,064 g DMF i mieć pole powierzchni 6,36 cm². Szybkość absorpcji DMF wynosi 9,4 mg/cm²/godz. W teorii to leczenie dostarczy 125-135 ppm, ale z uwagi na wyparowywanie DMF uzyskano 100 ppm. Zdolność do absorpcji zmienia się w zależności od pacjenta i od czynników, takich jak rodzaj skóry i grubość skóry. Wcelu uzyskania żądanych poziomów DMF stężenia DMF w osoczu monitoruje się dla każdego pacjenta, a leczenie ustala się w zależności od poziomu DMF u danego pacjenta. Na Fig. 1 przedstawiono poziomy DMF w osoczu dla 4 pacjentów leczonych przez 8 godzin 2 plastrami na skórę zawierającymi DMF. Na Fig.2 przedstawiono stężenie DMF w osoczu 3 pacjentów leczonych 2 plastrami z DMF przez 6 godzin.

Każdy plaster wypełniono około 7,064 g żelu DMF i ditlenkiem krzemu. Każdy z plastrów stosowano przez okres 12 godzin, albo raz na tydzień przez okres 12 tygodni, albo dwa razy w tygodniu przez okres 6 tygodni.

Badania krwi u niektórych pacjentów wskazują na wzrost ilości limfocytów T CD4od 350 do 1000 oraz na szybkie zmniejszenie PCR (reakcji łańcuchowej polimerazy) (ładunek wirusa) ze 120 000 do 500/ml w ciągu trzech tygodni po zaledwie trzech leczeniach. Na Fig. 3 przedstawiono seryjne ilościowe pomiary ładunku wirusa HIV-1 metodą PCR u pacjenta przed leczeniem i po trzykrotnym leczeniu 2 plastrami przezskórnymi z DMF przez 12 godzin. Badania PCR prowadzono stosując urządzenie do monitorowania HIV Roche amplicor. Ładunek wirusa <500/ml osocza uważano za niewykrywalny.

U niektórych pacjentów przed leczeniem stwierdzono ostry trądzik lub wyraźne objawy różyczki. Po leczeniu DMF, przy poziomie 50-100 ppm DMF w krwi pacjenta, objawy różyczki i ostrego trądziku złagodziły się lub zniknęły w ciągu 7 dni.

PL 196 256 B1

Przed leczeniem dimetyloformamidem przeprowadzono obszerne całościowe kliniczne i psychologiczne badanie podstawowe pacjenta. W badaniu tym uzyskano podstawowe dane biochemiczne i hematologiczne dotyczące pacjenta. Co tydzień lub przy każdym leczeniu prowadzono również szczegółowe wirusologiczne badania serologiczne (HIV-1) w celu określenia całkowitej ilości wirusa w organizmie pacjenta.

W czasie trwania leczenia co godzinę określano stężenie DMF w krwi pacjenta. Codziennie rano pobierano próbki krwi przez wprowadzenie przewodu dożylnego, który utrzymywano otwarty z infuzją normalnego roztworu soli fizjologicznej przy szybkości 20 ml/godz., jak również codziennie monitorowano aktywny metabolit AMCC (np. pobierając próbki moczu co 4 godziny) pochodzący od DMF. Kolejne dawki DMF ustalano zgodnie z pomiarami zmian poziomu stężenia DMF w krwi, które wynikają ze zmian w absorpcji i w celu wykrycia ewentualnych zmian w funkcjonowaniu wątroby prowadzono codziennie kompletne badania hematologiczne i biochemiczne. Codziennie prowadzono również pełną ocenę kliniczną i psychologiczną.

W celu określenia całkowitej ilości wirusa w organizmie i monitorowania poprawy stanu odporności pacjenta (wspomagające limfocyty T CD4) oraz określenia czynników prognostycznych codziennie prowadzono wirusologiczne badania serologiczne. Badania serologiczne prowadzono w oparciu o antygen p24 i ilościową PCR, albo ewentualnie, stosując inne metody. W celu monitorowania poprawy stanu odporności pacjenta i w celu rokowania co tydzień określano również ilość CD4 i makroglobuliny Beta-2. W celu uzyskania szybkiej odpowiedzi na ewentualne szkodliwe zmiany, aby skrócić leczenie zwiększyć efekty kliniczne i zmniejszyć potencjalne skutki uboczne, wszystkie dane kliniczne i laboratoryjne wprowadzono do centralnego systemu danych.

Badania obejmowały:

a) Surowica: Na, K, Cl, CO2, mocznik, moczan, kreatynina, Ca, Mg, fosforan, całkowita i skoniugowana bilirubina;

b) Hematologia: hemoglobina, ilość czerwonych, hematokryt, MCV, MCH, MCHC, RDW;

c) Elektroforeza białka surowicy: Całkowita ilość białka, albumina, całkowita ilość globuliny, globulina alfa1, globulina alfa2, beta-globulina, gamma-globulina;

d) Analiza krwinek białych: wzór krwinek białych, liczba absolutnych neutrofili, limfocytów, monocytów, eozynofili i bazofili;

e) Enzymy wątroby: Alk. Phos. Gamma GT, ALT (SGPT), AST (SGOT), LDH;

f) Inne: markery komórek, PCR, makroglobulina-beta2, antygen p24, białko C-reaktywne, stężenie CK-MB;

g) Analiza krwi na poziomy DMF;

h) Analiza moczu na poziomy AMCC.

Jak się wydaje, DMF działa jako co najmniej jeden spośród inhibitorów odwrotnej transkryptazy i inhibitor proteazy. W badaniach prowadzonych in vitro okazało się, że dzięki własnościom DMF jako rozpuszczalnika rozpuszcza on cząstki wirusa, np. kapsyd.

P r z y k ł a d 2

LECZENIE ZAKAŻENIA HIV PRZEZ PRZEZSKÓRNE PODAWANIE N,N-DIMETYLOFORMAMIDU (DMF)

W celu oceny skuteczności przezskórnego podawania DMF w leczeniu pacjentów zakażonych HIV prowadzono próby pilotowe.

Od każdego pacjenta uzyskano zezwolenie na badanie. Seropozytywność potwierdzono metodą Western blot stosując dostępny w handlu zestaw do wykrywania przeciwciał dla p24 (Abbott Diagnostics), a obecność HIV-1 udokumentowano metodą ilościowej PCT, stosując dostępny na rynku zestaw (Roche Amplicor).

DMF dostępny na rynku (Sigma-Aldrich) i w próbkach osocza analizowano metodą spektroskopii mas/chromatografii gazowej (GC/MS), stosując chromatograf gazowy Varian 9600, kolumnę OV 351, kolumnę kapilarną carbowax-PEG i detektor z pułapką jonową Finnegan Mat ITS40. Parametry operacyjne były następujące: program temperaturowy GC: 60°C przez 1 minutę, a następnie gradient temperatury 9,4°C/minutę przez 20 minut. Metoda jonizacji MS: bombardowanie elektronami; zakres mas: 40-80 jednostek mas; 1 scan/sek.; próg piku: 3 zliczenia/sęk.; masa podstawowa: 69 jednostek masy. Jako wzorzec wewnętrzny stosowano roztwór podstawowy dimetyloacetamidu. Wszystkie próbki ekstrahowano rozpuszczalnikiem organicznym zawierającym wzorzec wewnętrzny, pozostawiano do wytrącenia przez 30 minut w lodówce i odwirowano przy 3000 g przez 5 minut, a następnie przeniesiono do fiolek GC do iniekcji. Czas retencji piku DMF w stosunku do wzorca wewnętrznego

PL 196 256 B1 wynosił 3,26 minuty; krzywa kalibrowania wykazała korelację 0,98. Ilościowe określenie DMF było liniowe do wartości 100 mg/l, a dolną granicę wykrywania określono na 0,5 mg/l w przeliczeniu na stosunek sygnału-tło 3:1.

Plastry przezskórne o średnicy 9 cm stosowano w ciągu 12 godzin od wytworzenia. Każdy plaster miał podkład z polietylenu o wysokiej gęstości (0,245 g), przepuszczalną błonę z Teflon™ (wielkość porów 0,2 μm; 0,268 g) do umieszczenia na skórze i zawierał 0,573 g koloidalnego ditlenku krzemu nasyconego 7,067 g DMF pomiędzy podkładem a przepuszczalną błoną. Plastry oceniano wzrokowo w celu potwierdzenia braku przecieku iważono na wadze analitycznej w celu potwierdzenia, że odchylenie od łącznej masy 8,153 g jest mniejsze od 10%. Plastry nanoszono na skórę przedramienia i przytwierdzano bandażami Elastoplast™. Jako początkową dawkę stosowano jeden albo dwa plastry, co określano w oparciu o przewidywaną szybkość przenoszenia przez skórę wynoszącą

9,4 mg/cm²/godz. i ciężar ciała pacjenta.

Stosowano wstępną dawkę DMF i co dwie godziny pobierano próbki krwi i moczu w celu ustalenia piku poziomu DMF w osoczu. Pacjentów monitorowano klinicznie na ewentualne toksyczne działania uboczne i przy zwiększeniu dawki, koniecznym do osiągnięcia piku poziomu DMF w osoczu 100120 ppm, utrzymywano pod ścisłą kontrolą biochemiczną. Gdy ustalono właściwą dawkę, plastry przezskórne z DMF podawano raz w tygodniu. Oceny początkowe obejmowały oznaczenia dzienne:

a) objawów czynności życiowych i ciężaru ciała;

b) kontroli klinicznej i punktacji Karnofsky'ego

a) morfologii krwi obwodowej i szybkości opadania erytrocytów;

b) mocznika w surowicy, kreatyniny, glukozy, sodu, potasu, ALT, AST, fosfatazy zasadowej i całkowitej bilirubiny;

c) analizy Coultera liczby CD4+ i CD8+ oraz stosunek CD4/CD8;

d) ilościowego oszacowania obciążeniaHIV-1 metodą PCR (Roche Amplicor) i analizę przeciwciała dla p24 (Abbott);

e) analizy moczu (Dipstix).

Przy każdej cotygodniowej wizycie pacjentów badano pod kątem skutków ubocznych, powtarzano wszystkie powyższe badania i pobierano krew i mocz na pomiar DMF i jego metabolitów.

Pacjent 1 [ADF] rozpoczął protokół w stosunkowo dobrym stanie zdrowia, skarżąc się głównie na bóle ramion i nóg i na niemożność spania. Dwa plastry z DMF podawano raz w tygodniu, a średni okres ekspozycji wynosił 8 godzin. Średnia tygodniowa dawka DMF wynosiła 6,11 g, co dawało średni pik poziomu DMF w osoczu 75 mg/l. Po 9 tygodniach liczba limfocytów T CD4+ u pacjenta wzrosła z 140 do 640 limfocytów/pl, a ładunek wirusa mierzony metodą PCR zmniejszył się z 250 000 do 50 000 kopii/ml. Po 10 tygodniach ciężar ciała pacjenta wzrósł z 81,9 do 96,0 kg, pacjent był klinicznie zdrowy i nie skarżył się na bóle w kończynach.

Pacjent 2 [AM] rozpoczął protokół skarżąc się na spadek siły, niemożność spania, bóle w ramionach i nogach i miał opryszczkowe zapalenie jamy ustnej. Podawano jeden plaster z DMF tygodniowo,a średni okres ekspozycji wynosił 8 godzin. Średnia dawka tygodniowa DMF wynosiła 7,12 g, co dawało średni pik poziomu DMF w osoczu 125 m/l. Po 9 tygodniach liczba limfocytów T CD4+ u pacjenta wzrosła z 460 do 720 limfocytów/pl, a ładunek wirusa mierzony metodą PCR zmniejszył się z 29 000 do 13 000 kopii/ml. Ciężar ciała pacjenta wzrósł z 58,4 do 63,0 kg. Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej zniknęło, bóle kończyn ustąpiły i pacjent był klinicznie zdrowy.

Pacjent 3 [SM] rozpoczął protokół z jawnymi klinicznymi objawami AIDS i skarżył się na trudności zoddychaniem. Dwa plastry z DMF podawano raz w tygodniu, a średni czas ekspozycji wynosił 8 godzin. Średnia tygodniowa dawka DMF wynosiła 8,97 g, co dawało średni pik poziomu DMF w osoczu 121 mg/l.

Po 7 tygodniach liczba limfocytów T CD4+ u pacjenta wzrosła z 39 do 138 komórek/pl, a ładunek wirusa mierzony metodąPCR zmniejszył się z 222 000 do 160 000 kopii/ml. Ciężar ciała pacjenta wzrósł z 74,2 do 100 kg. Apetyt pacjenta poprawił się, trudności z oddychaniem ustąpiły, pacjent był klinicznie zdrowy i znowu zaczął treningi.

Pacjent 4 [EM] rozpoczął protokół z drugorzędowymi zakażeniami (obejmującymi opryszczkę), anemią, biegunką i trądzikiem. Raz w tygodniu podawano dwa plastry z DMF, a średni czas ekspozycji wynosił 8 godzin. Średnia tygodniowa dawka DMF wynosiła 7,33 g, co daje średni pik poziomu DMF w osoczu 90 mg/l. Po 18 tygodniach liczba limfocytów T CD4+ u pacjenta wzrosła z 249 do 450 limfocytów/pl, a ładunek wirusa mierzony metodą PCR zmniejszył się z 13 000 do 4 000 kopii/ml. Ciężar ciała pacjenta wzrósł z 81,5 do 90,4 kg. Pacjent był klinicznie zdrowy i nie uskarżał się na żadne dolegliwości.

PL 196 256 B1

Pacjent 5 (SV] rozpoczął protokół skarżąc się na brak apetytu, zapominanie, bóle brzucha i silne zmęczenie, co skłoniło go do rozważenia sprzedaży swoich udziałów w interesach. Raz w tygodniu pacjentowi podawano dwa plastry z DMF, a średni czas ekspozycji wynosił 6 godzin. Średnia dawka tygodniowa wynosiła 3,75 g, co dawało średni poziom DMF w osoczu 67 mg/l. Po 5 tygodniach liczba limfocytów T CD4+ u pacjenta wzrosła z 354 do 396 limfocytów/μΐ, a ładunek wirusa mierzony metodą PCR zmniejszył się z 156 000 do 13 000 kopii/ml. Ciężar ciała pacjenta wzrósł z 56,0 do 58,0 kg. Pacjent był klinicznie zdrowy, odkupił udziały swojego partnera i sam zaczął prowadzić interesy.

Pacjent 6 [VV] rozpoczął protokół skarżąc się na zakażenia wtórne (obejmujące opryszczkę), ataksję i odrętwienie lewego ramienia i lewej strony twarzy. Co tydzień podawano dwa plastry z DMF, a średni czas ekspozycji wynosił 8 godzin. Średnia dawka DMF wynosiła 8,25 g, co dawało średni pik poziomu DMF w osoczu 110 mg/l. Po 19 tygodniach liczba limfocytów T CD4+ u pacjenta wzrosła z 260 do 450 limfocytów/pl, a ładunek wirusa mierzony metodą PCR zmniejszył się ze 120 000 do 24 kopii/ml. Ciężar ciała pacjenta wzrósł z 75,4 do 84,6 kg. Zakażenia wtórne ustąpiły i pacjent był klinicznie zdrowy.

Pacjent 7 [AJF] rozpoczął protokół poważnie chory. Początkową liczbę limfocytów T CD4+ określono na 29 limfocytów/pl, a początkowy ładunek wirusa mierzony metodą PCR wynosił 1 156 000 kopii/ml. Pacjenta leczono 1 plastrem, a średni czas ekspozycji wynosił 4 godziny. Średnia dawka tygodniowa DMF wynosiła 4,60 g, co dawało średni pik poziomu DMF w osoczu 100 mg/l. Po pierwszym leczeniu liczba limfocytów T CD4+ u pacjenta zmalała do 14 limfocytów/pl. Pacjenta zaczęto leczyć codziennie przez 5 dni, po czym leczenie kontynuowano z tygodniowymi przerwami. Po 9 leczeniach, liczba limfocytów T CD4+ u pacjenta wzrosła do 35 limfocytów/pl, a ładunek wirusa mierzony metodą PCR zmalał do 9 000 kopii/ml. Ciężar ciała pacjenta wzrósł z 46,5 kg (na początku leczenia DMF) do 49,0 kg.Pacjent czuł się dobrze i powrócił do pracy w pełnym wymiarze godzin.

Pacjent 8 [MS] rozpoczął protokół z ostrymi zmianami opryszczkowymi w dolnej części pleców i na narządach rozrodczych. Raz w tygodniu pacjentowi podawano dwa plastry z DMF, a średni czas ekspozycji wynosił 8 godzin. Średnia tygodniowa dawka DMF wynosiła 6,24 g, co dawało średni pik poziomu DMF wosoczu 130 mg/l. Po 8 tygodniach liczba limfocytów T CD4+ u pacjenta wzrosła z 200 do 240 limfocytów/pl, a ładunek wirusa mierzony metodą PCR zmniejszył się z 1 200 000 do 250 000 kopii/ml. Ciężar ciała pacjenta wzrósł z 48,1 do 52,2 kg, a zmiany o charakterze opryszczkowym całkowicie ustąpiły.

Z badania wykluczono dwóch pacjentów, jednego z uwagi na uzależnienie od alkoholu, a drugiego z powodu wirusowego zapalenia wątroby typu B.

Po usunięciu plastrów u większości pacjentów stwierdzono łagodne miejscowe podrażnienie skóry w miejscu przykładania; skóra w miejscu przykładania miała grudkowo-plamkowy wygląd, prawdopodobnie z uwagi na intensywne nawodnienie pod plastrem. W jednym przypadku stwierdzono lekkie opryszczenie, które ustąpiło w ciągu 24 godzin i nie spowodowało znaczącego dyskomfortu u pacjenta. U większości pacjentów stwierdzono łagodne przejściowe nudności, zazwyczaj w trzecim dniu leczenia, które stopniowo zmniejszały się podczas protokołu leczenia; jeden z pacjentów zgłosił umiarkowane przejściowe nudności. U czterech pacjentów stwierdzono przejściowe podniesienie enzymów wątrobowych, które jednak w żadnym przypadku nie przekroczyły trzykrotnej wartości górnej normy i w większości przypadków, przed następną dawką DMF, powróciły do stanu sprzed leczenia. W większości przypadków podniesione poziomy enzymów wątrobowych związane były z co najmniej jednym z czynników niezależnych od protokołu leczenia (spożywanie alkoholu, zapalenie wątroby i wcześniejsza terapia przeciwko HIV innymi środkami).

Po 2-3 tygodniach leczenia u wszystkich pacjentów stwierdzono wyraźną poprawę kliniczną. Jak przedstawiono na Fig. 4, po leczeniu DMF u każdego pacjenta stwierdzono poprawę ogólnego stanu, którą oceniano zgodnie ze skalą Karnofsky'ego, w której ogólny stan zdrowia pacjenta oznacza się za pomocą wartości liczbowych, jak następuje: 100 = normalny, bez dolegliwości; 90 = zdolny do prowadzenia normalnej aktywności, nieznaczne oznaki lub objawy choroby; 80 = normalna aktywność z wysiłkiem; 70 = dba o siebie, niezdolny do podjęcia normalnej aktywności lub czynnej pracy; 60 = wymaga okresowej pomocy, ale jest zdolny do zaspokojenia większości potrzeb; 50 = wymaga wyraźnej pomocy i częstej opieki medycznej; 40 = inwalidztwo, wymaga specjalnej opieki; 30 = poważne inwalidztwo, wskazana hospitalizacja, aczkolwiek nie ma zagrożenia śmiercią; 20+ poważnie chory, konieczna hospitalizacja i leczenie podtrzymujące; 10 = umierający, konający, proces umierania postępuje szybko; 0 = martwy. (Patrz Karnofsky i in., 1984, Cancer 1:634-656). Złagodzenie objawów neurologicznych i zakażeń wirusem opryszczki było wyraźne. W zakażeniach wtórnych często po12

PL 196 256 B1 trzebne było dodatkowe leczenie przeciwbakteryjne. W ciągu pierwszych 14 dni leczenia DMF obserwowano wyraźną poprawę ogólnego samopoczucia i apetytu. Wszyscy pacjenci przybierali na wadze. Poprawa kliniczna miała wyraźny związek ze stanem chorobowym, ocenianym na podstawie ładunku wirusa i liczby limfocytów T CD4+. Dla pięciu z ośmiu pacjentów względny ładunek, wirusa mierzony metodą PCR, można było dopasować do krzywych Gompertza; analiza ta wykazała 88,8% zmniejszenie ładunku wirusa mierzonego metodąPCR po 42 dniach leczenia DMF. Dla siedmiu z ośmiu pacjentów względną liczbą limfocytów T CD4+ można było dopasować do krzywych Gompertza; analiza ta wykazała 73,4% wzrost liczby limfocytów T CD4+ po 42 dniach leczenia DMF.

Claims (6)

1. Układ do dostarczania leku do przezskórnego podawania środka leczniczego, znamienny tym, że obejmuje:

- podkład;

- przepuszczalną błonę, odpowiednią do umieszczenia na skórze leczonego osobnika; oraz

- adsorbent umieszczony pomiędzy podkładem i przepuszczalną błoną, zawierający zaadsorbowaną na nim kompozycję terapeutyczną zawierającą N,N'-dimetyloformamid (DMF).

2. Układ do dostarczania leku według zastrz. 1, znamienny tym, że kompozycja farmaceutyczna zawiera co najmniej 0,25 g DMF.

3. Układ do dostarczania leku według zastrz. 1, znamienny tym, że kompozycja farmaceutyczna zawiera co najmniej 5 g DMF.

4. Układ do dostarczania leku według zastrz. 1, znamienny tym, że kompozycja farmaceutyczna zawiera DMF w ilości, która jest skuteczna do leczenia zakażenia wirusowego lub bakteryjnego lub syndromu wyniszczenia związanego z zakażeniem wirusowym lub bakteryjnym u ludzi dorosłych lub u dzieci.

5. Układ do dostarczania leku według zastrz. 1, znamienny tym, że substancję adsorbującą stanowi koloidalny ditlenek krzemu, a błonę przepuszczalną stanowi błona z materiału Teflon™ z porami o średnicy od około 0,1 μ^ι do około 0,5 μm.

6. Zastosowanie kompozycji terapeutycznej do podawania przezskórnego, zawierającej N,N'-dimetyloformamid (DMF), do wytwarzania leku do leczenia syndromu wyniszczenia związanego z infekcją wirusową lub bakteryjną.