PL195686B1 - Sposób otrzymywania materiałów kompozytowych - Google Patents

Abstract

1. Sposób otrzymywania materiałów kompozytowych wykorzystujący metodę elektrolityczną, znamienny tym, że trudnorozpuszczalny osad związków metali lub mieszaninę trudnorozpuszczalnych, drobnoziarnistych osadów związków metali i składników niemetalicznych umieszcza się na podkładce przewodzącej, stanowiącej wraz z mieszaniną elektrodę (katodę) drugiego rodzaju w układzie redukującym, zawierającym nieroztwarzalną lub roztwarzalną anodę oraz elektrolit, po czym osad poddaje się katodowej redukcji.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania materiałów kompozytowych, zwłaszcza z trudnorozpuszczalnych związków.

Dotychczas układy wielometaliczne oraz układy metaliczne z niemetalami otrzymuje się wykorzystując kilka znanych metod. Jedną z nich jest metoda ogniowa, która posiada jednak ograniczenia w odniesieniu do trudnotopliwych metali oraz uzależniona jest od zakresów wzajemnej rozpuszczalności metali w fazie ciekłej.

Inną metodą jest metoda elektrolityczna, polegająca na otrzymywaniu metali na zasadzie wydzielania na katodzie jonów obecnych w roztworze. Ujemną cechą tego sposobu jest segregacja składników osadzanych katodowo w zależności od potencjałów równowagowych tych reagentów. Szczególne trudności pojawiają się przy próbach wprowadzenia do osadu substancji niemetalicznych. Kolejna metoda to metoda metalurgii proszkowej, polegająca na sporządzaniu mieszanin składników, sprasowaniu ich pod wysokim ciśnieniem, a następnie spiekaniu. Metodą tą otrzymuje się gotowe wyroby o strukturze materiału modelowanej już na etapie sporządzania mieszaniny. Jakość wyrobów gotowych jest uzależniona od prasowalności proszków, która z kolei zależy od metod ich otrzymywania.

Znany z polskiego opisu patentowego nr 144832 sposób wytwarzania materiałów kompozytowych polega na tym, że składniki wyjściowe w postaci związków srebra i wolframu miesza się ujednoradniająco, a następnie mieszaninę poddaje się procesowi współredukcji za pomocą gazu redukującego, korzystnie wodoru, charakteryzuje się tym, że jako składnik mieszanki zawierający srebro stosuje się tlenek srebra i/lub węglan srebra, i/lub winian srebra i/lub octan srebra, natomiast jako składnik mieszanki zawierający wolfram stosuje się wolframian amonu i/lub kwas wolframowy i/lub proszek wolframu metalicznego, a proces współredukcji prowadzi się w temperaturze około 900°C, po czym uformowane i spieczone wypraski dosyca się płynnym srebrem w ilości od 10-60 % wagowych w stosunku do masy spieku.

Celem wynalazku jest opracowanie takiego sposobu, który pozwoli otrzymać materiały kompozytowe o lepszych właściwościach.

Sposób według wynalazku polega na tym, że mieszaninę trudnorozpuszczalnych, drobnoziarnistych osadów związków metali lub związków metali i składników niemetalicznych umieszcza się na podkładce przewodzącej, stanowiącej wraz z mieszaniną elektrodę (katodę) drugiego rodzaju w układzie redukującym, zawierającym nieroztwarzalną lub roztwarzalną anodę oraz elektrolit, po czym osad poddaje się katodowej redukcji przy zastosowaniu zewnętrznego źródła prądu w przypadku nieroztwarzalnej anody, lub w przypadku redukcji metali o odpowiednio wysokim potencjale równowagowym jak metale szlachetne, tworząc ogniwo przez połączenie przewodnikiem elektrody drugiego rodzaju z roztwarzalną anodą.

W przypadku redukcji katodowej związków metali w ogniwie, elektrony potrzebne do redukcji trudnorozpuszczalnych związków dostarcza się w wyniku rozpuszczania mniej szlachetnego metalu, stanowiącego roztwarzalną anodę korzystnie ze złomu aluminiowego lub cynkowego.

Sposób według wynalazku wykazuje wiele zalet, zapewnia możliwość bardzo dobrego wymieszania składników, które w postaci osadu są w stanie znacznego rozdrobnienia, a dzięki temu uzyskuje się jednolity materiał już na etapie przygotowania osadów. Struktura powstałych kompozytów jest taka jak wyjściowego materiału.

Proszki metali otrzymane sposobem według wynalazku stanowią aglomeraty bardzo drobnych cząstek słabo ze sobą powiązanych, co wpływa na ich bardzo dobrą prasowalność, w związku z tym mogą one być stosowane w metalurgii proszkowej, a otrzymane z nich spieki charakteryzują się znacznie lepszą jednorodnością niż spieki uzyskane z mieszaniny proszków metali otrzymanych elektrolitycznie przez redukcję jonów metalu obecnych w roztworze. Ponadto podczas procesu redukcji nie następuje przemieszanie cząstek ani ich segregacja.

Do mieszaniny wyjściowej można wprowadzać również składniki niemetaliczne, których stężenie może być z góry zaplanowane.

PL 195 686 B1

Przykład 1

Trudnorozpuszczalne osady CuCI i AgCI po odsączeniu miesza się dokładnie, zachowując warunki uniemożliwiające utlenienie CuCI do CuCl2. Mieszaninę umieszcza się na podkładce przewodzącej np. grafitowej z zamocowanym doprowadzeniem prądu. Podkładka wraz z trudnorozpuszczalnym osadem stanowi katodę w układzie do redukcji (fig. 1). Następnie wlewa się elektrolit HCI, po czym w naczyniu elektrolitycznym umieszcza się, w możliwie najmniejszej odległości, równolegle do zamontowanej już katody, płytę stanowiącą anodę roztwarzalną wykonaną ze złomu aluminiowego lub cynkowego. Po połączeniu elektrod przewodnikiem otrzymuje się ogniwo, w którym natężenie prądu jest miarą szybkości redukcji mieszaniny związków. Schemat układu do katodowej redukcji przedstawia rysunek (fig. 1), na którym (1) - naczynie z elektrolitem, (2) - podkładka grafitowa stanowiąca część katody, (3) - trudnorozpuszczalny osad poddawany katodowej redukcji, (4) - anoda cynkowa lub aluminiowa, (5) - rejestrator natężenia prądu l.

Powstałe w wyniku redukcji ziarna stanowią układ srebro-miedź, w którym srebro występuje w postaci siatki, we wnętrzu której znajduje się miedź. Podczas procesu katodowego redukcji ulega najpierw bardziej szlachetny metal, przez który następnie przepływają elektrony potrzebne do wyredukowania trudnorozpuszczalnego związku mniej szlachetnego metalu. Ten efekt obserwuje się przez pomiar potencjału katody w trakcie redukcji.

Dzięki takiemu przebiegowi procesu redukcji uzyskuje się jednolity materiał, którego ziarna zachowują strukturę materiału wyjściowego.

Strukturę powstałego materiału ilustruje rysunek (fig. 2), przedstawiający zdjęcie z mikroskopu scanningowego, na którym uwidoczniona jest morfologia proszku AgCu po katodowej redukcji mieszaniny AgCI i CuCI uzyskanych sposobem według wynalazku, a (fig. 3) strukturę wyjściowego AgCI.

Przykład 2

Trudnorozpuszczalny osad AgCI z dodatkiem Al2O3 umieszcza się na podkładce przewodzącej grafitowej lub srebrnej z zamocowanym doprowadzeniem prądu. Podkładka wraz z trudnorozpuszczalnym osadem stanowi katodę. Następnie wlewa się elektrolit w postaci HCI,

Nieroztwarzalna anoda np. grafitowa jest podłączona do zewnętrznego źródła prądu, do którego podłącza się również elektrodę drugiego rodzaju. Po włączeniu prądu następuje redukcja AgCI, natomiast Al2O3 pozostaje w przestrzeni międzyziarnowej. Podczas elektrolizy na anodzie wydziela się chlor, dlatego korzystnie jest prowadzić redukcję przy ciągłym pomiarze potencjału katody. W chwili zakończenia redukcji następuje skok potencjału, pozwalający na zarejestrowanie momentu wyczerpania AgCI i przerwania procesu co zapobiega wtórnej reakcji Ag z CI2.

Claims (3)

1. Sposób otrzymywania materiałów kompozytowych wykorzystujący metodę elektrolityczną, znamienny tym, że trudnorozpuszczalny osad związków metali lub mieszaninę trudnorozpuszczalnych, drobnoziarnistych osadów związków metali i składników niemetalicznych umieszcza się na podkładce przewodzącej, stanowiącej wraz z mieszaniną elektrodę (katodę) drugiego rodzaju w układzie redukującym, zawierającym nieroztwarzalną lub roztwarzalną anodę oraz elektrolit, po czym osad poddaje się katodowej redukcji.

2. Sposób według zastrz.1, znamienny tym, że redukcję katodową prowadzi się włączając zewnętrzne źródło prądu w przypadku zastosowania nieroztwarzalnej anody.

3. Sposób według zastrz.1, znamienny tym, że redukcję katodową metali o odpowiednio wysokim potencjale prowadzi się tworząc ogniwo przez zwarcie elektrody drugiego rodzaju z roztwarzalną anodą z mniej szlachetnego metalu.