Znane jest juz nasycanie odkofeinowa- nych ziarn w ten sposób, ze odciagniety za- pomoca ekstrakcji wodnej i pozbawiony ko¬ feiny wyciag wprowadza sie zpowrotem w odpowiedni sposób do ziarn. Nie udaje sie jednak przytern wprowadzic do ziarn tego ekstraktu w calosci. Ziarna nasycaja sie wprawdzie w pewnym stopniu ekstraktem, reszta tegoz pozostaje jednak przy procesie nasycania czesciowo na powierzchni, cze¬ sciowo zas przenika do zewnetrznej tylko warstewki ziarn i spala sie przy paleniu ka¬ wy, tak ze otrzymany wkoncu produkt pa¬ lony musi byc znacznie ubozszy w ekstrakt, niz pierwotna kawa surowa.Wiadomo poza tern, ze przy pozbawia¬ niu ziarn kawy kofeiny postepuje sie w ten sposób, ze z kawy wyciaga sie najpierw pewna ilosc ekstraktu, z ekstraktu tego u- suwa sie kofeine i przepuszcza go w obiegu kolowym przez ziarna oraz przez odpo¬ wiedni przyrzad, zapomoca którego usuwa sie bezustannie wydobyta z ziarn kofeine.W ten sposób ziarna zostaja pozbawione pod koniec procesu mniej lub wiecej ko¬ feiny, ale zarazem ubozeja w zawartosc ekstraktu o te mianowicie ilosc jego, o jaka wzbogaca sie stale ekstrakt, przeznaczony do rozpuszczania kofeiny przy obrabianiu coraz to innych ziarn kawy.Nalezy jednak zwrócic szczególniejsza uwage na mozliwie wysoka (w przyblizeniurówna kawie surowej) zawartosc ekstraktu w kawie bezkofeinowej, jezeli korzysc po¬ zbawienia kofeiny nie ma byc okupiona kosztem smaku, Oba sposoby maja te wade; ze nie do-.... starczaja produktów zupelnie bez zarzutua przedewszystkiem po wypaleniu nie gwa¬ rantuja normalnej zawartosci ekstraktu w ziarnach kawowych, preparowanych w ten sposób.Okazalo sie, ze mozna zachowac nor¬ malna zawartosc ekstraktu w pozbawionych kofeiny ziarnach nawet kawy palonej i u- zyskac kawe, odznaczajaca sie nadzwyczaj¬ nym smakiem i aromatem, przez zastosowa¬ nie do nasycania nietylko ekstraktu wycia¬ gnietego z ziarn kawy, lecz ponadto jeszcze nadmiaru ekstraktu w postaci roztworu wyciagnietego z surowej kawy, zapomoca szczególnego sposobu wzbogacania ziarn kawowych w ekstrakt. Jak to wynika z przytoczonego ponizej przykladu I, poda¬ nego dla scharakteryzowania stanu techniki w porównaniu ze sposobem wedlug wyna¬ lazku, sama obróbka nadmiarem ekstraktu nie prowadzi jednak jeszcze do pozadanego celu niezaleznie od tego, czy nasycanie pro¬ wadzi sie na zimno czy na goraco, z zapo¬ biezeniem przytem stratom powstajacym przy parowaniu. Mozna wprawdzie wycia¬ gnieta pierwotnie z surowych ziarn ilosc ekstraktu wprowadzic prawie bez straty zpowrotem, po paleniu kawa pozbawiona kofeiny zawiera jednak wówczas znacznie mniejsza ilosc ekstraktu. Ta okolicznosc staje sie zrozumiala ze wzgledu na warunki rozprowadzania ekstraktu na powierzchni ziarna podczas nasycania. W surowem ziar¬ nie kawy rozpuszczalne w wodzie czesci ekstraktu rozprowadzone sa jednostajnie w calem ziarnie. Po wylugowaniu woda pozo¬ staje praktycznie prózna, napelniona tylko woda powloka ziarna, która nalezy wów¬ czas napelnic skoncentrowanym ekstrak¬ tem. Nasycac sie bedzie przedewszystkiem warstewka zewnetrzna. Gdy sie ona nasyci,. nie przedostanie sie juz nic do wnetrza ziar¬ na, poniewaz koncentracja ekstraktu w • wffiirstwie zewnetrznej ziarna jest wszedzie prawie jednakowa. Ponadto przy obróbce ciaglej uzywa sie naogól do nasycania tyl- %o wilgotnych napojonych woda ziarn.Wskutek jednak wyplywu wody z ziarn podczas nasycania ekstraktem kawowym nastepuje z koniecznosci rozcienczenie roz¬ tworu ekstraktu, otaczajacego powierzch¬ nie ziarn, co utrudnia dalsze przedostawa¬ nie sie tegoz przez zewnetrzna napojona ekstraktem warstewke. Rozcienczenie na¬ stepuje jednak zawsze, bez wzgledu na to, czy do nasycania stosuje sie ekstrakt 30- czy 50% -wy.Wynika stad jednak praktycz¬ na niemozliwosc osiagniecia Jednostajnego rozprowadzenia ekstraktu po calem ziarnie i uzyskania po wypaleniu pelnowartoscio¬ wego produktu, odpowiadajacego zawarto¬ sci ekstraktu w kawie surowej.Próby wykazaly, ze te trudnosci mozna usunac, gdy koncentracje stosowanego eks¬ traktu podczas nasycania nim ziarn kawy wzmacnia sie stopniowo przez odparowy¬ wanie, a straty wody, powstale podczas pa¬ rowania zostana zastapione w razie potrze¬ by swiezym ekstraktem. Gwarantuje to przedostawanie sie ekstraktu, uzywanego do nasycania, do wnetrza ziarna, az cale ono nasyci sie normalnie ekstraktem. Natu¬ ralnie jest rzecza obojetna, czy do nasyca¬ nia uzywa sie pozbawionego kofeiny same¬ go tylko ekstraktu surowej kawy, czy tez w mieszaninie z namiastkami, wzglednie czy stosuje sie same tylko wodne wyciagi suro- gatów kawy.W celu uwydatnienia zalet sposobu we¬ dlug wynalazku przytacza sie dwa przy¬ klady, z których pierwszy dotyczy sposobu, stosowanego dotychczas, drugi zas sposobu, stanowiacego przedmiot wynalazku.Przyklad I. 100 kg wylugowanych su¬ rowych ziarn kawy nasyca sie 300 litrami bezkofeinowego okolo 35%-owego ekstrak¬ tu kawy w zamknietym, zaopatrzonym w — 2 —przyrzad mieszalny i ogrzewanym para ko¬ tle przez 3 — 4 godzin, w temperaturze 85° — 90°C. Nasycone ziarna wysypuje sie nastepnie na sita, spuszcza nadmiar roz¬ tworu ekstraktu, poczem wilgotne jeszcze ziarna suszy sie cieplem powietrzem, a na¬ stepnie pali. Kawa ta w stanie surowym zawierala 25 — 27% ekstraktu, natomiast pozbawiona kofeiny i swiezo nasycona tyl¬ ko okolo 22%.Koncentrakcja uzyskanego zpowrotem roztworu ekstraktu oslabla w tym proce¬ sie zarówno wskutek pobrania wody z wil¬ gotnych ziarn, których uzyto do nasycania, jak równiez wskutek oddanej tym ziarnom ilosci ekstraktu, tak ze roztwór ostatecznie zawieral tylko okolo 28% ekstraktu.Przyklad II. Postepowano, jak w przy¬ kladzie I, nasycanie ziarn ekstraktem usku¬ teczniano jednak w naczyniu otwartem, przy ciaglem mieszaniu, pilnujac, aby woda roztworu ekstraktu silnie parowala. Kon¬ centracja ekstraktu stale wzrastala i wyno¬ sila wreszcie okolo 60%. Bezkofeinowe ziarna wzbogacone w ekstrakt wykazaly po paleniu 26,34% zawartosci ekstraktu i nie róznily sie prawie pod tym wzgledem od surowej kawy, przewyzszaly ja jednak bez¬ wzglednie pod wzgledem smaku i aromatu.W obydwu przypadkach rozpoczynano zatem proces nasycania z roztworem eks¬ traktu o takiej samej koncentracji, jednak w drugim przypadku koncentracje wzmac¬ niano w drodze stalego odparowywania plynu i wówczas dopiero osiagnieto zamie¬ rzony cel, uzyskujac pod wzgledem zawar¬ tosci ekstraktu nawet po paleniu produkt pelnowartosciowy. PL