" Wynalazek niniejszy dotyczy narzedzia, napedzanego kolowrotem, które nadaje sie zwlaszcza do zgarniania wegla, znajduja¬ cego sie w koncu chodnika, przyczem moze byc takze uzyte do innych celów.Znane sa wprawdzie narzedzia do zgar¬ niania, skladajace sie z blach lub zgarnia¬ czy, które na przedniej stronie sa przycze¬ pione do linki i zostaja pociagane w kie¬ runku przesuwania zapomoca kolowrotu. Te narzedzia maja jednak wiele wad. Przy obsludze takiego narzedzia robotnik musi stac zawsze po stronie narzedzia, odwróco¬ nego, od liny. Musi on przy zgarnianiu, aby mógl narzedzie wogóle ustawic np. na sto¬ sie wegla, wspiac sie na ten stos. W wielu przypadkach jest to niemozliwe przy stro¬ niem usypaniu stosu, a na koncu chodnika jest wstep do nieobudowanej czesci chodni¬ ka wogóle niedozwolony. Zapomoca zna¬ nych zgarniaczy trudno jest oddzielic, np, wieksze bryly wegla lub rudy. Trudno jest takze kierowac znane narzedzia do zgarnia¬ nia. Na koncu chodnika, gdzie nalezy omi¬ jac wiele przeszkód podczas wywozenia, sa znane narzedzia do zgarniania prawie nieuzyteczne.Wynalazek usuwa wady znanych narze¬ dzi do zgarniania, uruchomianych zapomo¬ ca kolowrotu, i polega w zasadzie na tern, ze drazek narzedzia, wykonanego w ksztal¬ cie grabi, jest polaczony nad linka z po¬ dluznym grzbietem grabi w polozeniu na- chylonem w kierunku usuwania wegla. Ta¬ kie narzedzie obsluguje robotnik podobnie jak zwykle grabie ogrodowe, przyczem dzie¬ ki zastosowaniu kolowrotu, wysilek robot¬ nika w celu uruchomienia grabi jest zbed¬ ny. Robotnik moze w porównaniu z przy¬ padkiem stosowania znanych narzedzi, na-*1 pedzanych kolowrotem, ustawic sie w od¬ stepie przecl; stosem wegkri nastawic na¬ rzedzie w d6Wolneiti*miej&cu zapomoca drazka! polaczonego z podluznym grzbie¬ tem grabi. Niniejsze narzedzie do zgarnia¬ nia odpowiada wiec pod tym wzgledem przepisom górniczym.Po wcisnieciu grabi w stos wegla, robot¬ nik zlacza naped kolowrotu np. zapomoca lacznika elektrycznego i grabie, ciagnione lina, moze wygodnie i latwo kierowac za¬ pomoca drazka, poniewaz w porównaniu ze znanemi urzadzeniami, juz przez nieznacz¬ ne ukosne pociagniecie osiaga sie dostatecz¬ ne przesuniecie skladowej, oddzialywaja¬ cej na podluzny grzbiet grabi. Przy uzyciu grabi nie jest potrzebne stosowanie pomoc¬ niczego narzedzia do zluzniania zacisnie¬ tych bryl, poniewaz grabie same moga byc skutecznie uzyte do rozluzniania wegla, przeznaczonego do zgarniania. W tym celu grabie zaczepia sie np. za brzeg bryly we¬ gla, poczem wywiera sie silne i nagle po¬ ciagniecie. Po takiem rozluznieniu bryly ro¬ botnik cofa grabie zapomoca drazka i roz¬ luznia ponownie, az bryla zostanie uwol¬ niona i moze byc przesunieta zapomoca narzedzia.Poniewaz robotnik po uruchomieniu na¬ pedu kolowrotu nie cofa sie wraz z ciagnio- nemi grabiami, lecz przytrzymuje górny koniec drazka, wywierajac pewna isile reak¬ cyjna w polozeniu w przestrzeni, moze spo¬ wodowac latwe powstanie skladowej, któ¬ ra wtlacza grabie ukosnie nadól w wegiel.Skoro zeby grabi wnikna dosyc gleboko w stos wegla, robotnik przestaje naciskac na drazek, poczem wegiel, znajdujacy sie przed zebami grabi, zostaje przesuwany.W praktyce takie zastosowanie narzedzia jset bardzo korzystne.Narzedzie nadaje sie dzieki temu do przesuwania wegla na koncu chodnika, po¬ niewaz jest lekkie i latwe w obsludze i nie wymaga zbyt wielkiego wysilku robotnika.W celu ulatwienia kierowania narze¬ dziem drazek moze byc osadzony obrotowo w boki wzgledem podluznego grzbietu grabi, przyczem moze byc unieruchomiony zapomoca np, zapadki. Drazek moze byc takze zaopatrzony w raczki, ulatwiajace trzymanie narzedzia.Rysunek uwidocznia przyklad wykona¬ nia przedmiotu wynalazku. Fig. 1 przedsta¬ wia narzedzie do zgarniania, zastosowane na koncu chodnika, a fig. 2 — samo narze¬ dzie.Na rysunku oznacza liczba 1 mase np. wegli na koncu chodnika, która ma byc zgarnieta na ruchomy zlób 2 lub podobne urzadzenie przenosnikowe wzglednie do zbiornika. Na przednim koncu ruchomego zlobu 2 jest wysunieta blacha 3, oparta przednim koncem o spód chodnika, na któ¬ rej wegiel zostaje zgarniety do zlobu.Do przesuwania wegla sluza grabie 4, skladajace sie z poprzecznego grzbietu 6, zaopatrzonego w zeby 5 i z drazka 7. Za¬ miast grabi mozna oczywiscie zastosowac np. grace. Grabie 4 sa zaopatrzone w dwie raczki, z których raczka 8 znajduje sie na górnym koncu drazka 7, a raczka 9 okolo srodka tego drazka blizej górnej strony.Najlepiej bedzie umocowac raczki przegu¬ bowo na drazku 7. W celu umozliwienia obracania raczek we wszystkich kierun¬ kach mozna zastosowac np. przeguby kuli¬ ste. Szczególnie nalezy osadzic raczke 9 przesuwnie w kierunku podluznym drazka 7, np. zapomoca tulei 10, której polozenie ustala sie dowolnie przy pomocy sruby 11.Odstep raczek mozna nastawiac zalez¬ nie od wzrostu robotnika, dzieki czemu o- siaga sie znaczne ulatwienie utrzymywania i kierowania narzedziem.Dalsze ulatwienie kierowania osiaga sie w ten sposób, ze drazek 7 jest umocowany obrotowo w plaszczyznie jednakowych ka¬ tów a wzgledem podluznego grzbietu 6 grabi. Grzbiet 6 moze byc w tym celu zao¬ patrzony w luk uzebiony 12 z zapadka, na którym drazek 7 zostaje nastawiany. Na- - 2 -1-ezy wygiac grzbiet w kierunku przesuwa¬ nia wegla, aby tenze przy zgarnianiu nie rozsypywal sie na boki.Z grzbietem 6 Wzglednie zlaczonym z nim drazkiem jest polaczona lina 13, której drugi koniec jest umocowany na 'bebnie 14.Beben 14 jest polaczony z silnikiem elek¬ trycznym 15 w ten sposób, ze podczas prze¬ noszenia grabi naprzód umozliwia odwiJa¬ nie sie liny 13. W czasie ciagnienia grabi wstecz nalezy beben sprzegnac z silnikiem 15. Beben przy odwijaniu liny pozostaje pod dzialaniem hamujacem, wskutek cze¬ go lina jest zawsize wyprezona podczas przenoszenia grabi naprzód. Miedzy beb¬ nem 14 i silnikiem 15 jest wlaczone sprze¬ glo cierne, które przy przeciazeniu silnika umozliwia obrót wzgledny silnika i bebna.Taki przypadek moze nastapic, gdy grabie napotkaja na przeszkode.Beben 14 sprzega sie z silnikiem 15 naj¬ lepiej elektrycznie, do czego nadaje sie zwlaszcza znane sprzeglo magnetyczne.Przelaczniki do wlaczania i wylaczania sil¬ nika, wzglednie uruchomiania sprzegla ma¬ gnetycznego, nalezy umiescic na grabiach wzglednie na drazku 7 w miejscu, umozli¬ wiajacem latwe ich uruchomienie. Przelacz¬ nik sklada sie np. z jednego lub kilku gu¬ zików 16 znajdujacych sie na jednej z ra¬ czek 8, 9. Guzik 16 znajduje sie na raczce 8 w takiem miejscu, ze mozna go latwo na¬ cisnac kciukiem w kazdem polozeniu draz¬ ka 7. Uklad jest przytem taki, ze silnik be¬ dzie uruchomiony, skoro guzik zostanie na¬ cisniety. Natomiast po uwolnieniu guzika, wyciskanego sprezyna w raczce, zostaje przerwany obwód pradu do sprzegla. Pola¬ czenie miedzy bebnem 14 i silnikiem 15 zo¬ staje wskutek tego przerwane, a grabie mozna przenosic, przyczem odwija sie lin¬ ka 13.Prad, uruchomiajacy sprzegla, przeply¬ wa przewodem 17. Przewód 17 moze byc nawijany i odwijany w dowolny sposób, np. na osobnym bebnie. Najlepiej jest umie¬ scic przewjód 17 wewnatrz linki /3y przy¬ czem stanowi wtedy jej rdzen. W ten spo¬ sób przewód elektryczny nie przeszkadza podczas prowadzenia grabi. Przewód 17 jest polaczony w bebnie 14 z pierscieniem slizgowym, a na koncu linki, przymocowa¬ nym do grabi, jest przesuniety w drazku zapomoca podatnej zlaczki. Drazek 7 jest wydrazony, wskutek czego przewód jest w nim doprowadzony do guzika 16.Blisko przedniego konca ruchomego zlobu 2 znajduje sie jeden lub dwa krazki 18, na których przesuwa sie linka 13 pod¬ czas ciagnienia lub przenoszenia grabi. Te krazki 18 powoduja, ze grabie podczas przenoszenia wstecz beda zawsze doklad¬ nie skierowane wzgledem zlobu. Przez od¬ powiedni nacisk lub pociagniecie drazka grabie przy cofaniu wtyl moga byc dowol¬ nie kierowane, wskutek czego mozna latwo uniknac przeszkód, znajdujacych sie na koncu chodnika w postaci np. podkladów.Mechanizm napedny, np. beben 14 i sil¬ nik 15 wraz ze sprzeglem, stanowi zespól o malych wymiarach i posiada srodki do u- mocowania w spodzie chodnika. Nalezy zaopatrzyc podstawe zespolu w stale lub wymienne sworznie. Wtenczas wystarczy do umocowania zespolu wywiercic odpo¬ wiednie otwory w spodzie chodnika, w któ¬ rych umieszcza sie sworznie podstawy zeu spolu. W ten sposób mozna zespól umoco¬ wac w krótkim czasie i go tak samo usunac.Sposób zgarniania do zlobu wegla jest prosty. Nalezy jednak zaznaczyc, ze mozna latwo i szybko' rozluzniac usypany stos, np. wegla lub rudy. W tym celu ustawia sie grabie tego rodzaju np. na stosie wegla. W celu odlaczenia odpowiedniej ilosci wegla zeby grabi winny wniknac dostatecznie gle¬ boko w usypany stos. Aby to1 osiagnac na¬ lezy guzik 16 nacisnac przez chwile, uru¬ chomic grabie i guzik uwolnic. W ten spo¬ sób stale obracany silnik zostaje wlaczony na chwile, wskutek czego grabie zostaja pociagniete. Tuz potem zostaje sprzeglo — 3 —rozlaczone, a robotnik przesuwa grabie na¬ przód. Wegiel zostal w ten sposób nieco rozluzniony, wskutek czego grabie moga w, niego latwiej wjnikac, co moze byc powta¬ rzane, az grabie zagarna odpowiednia ilosc wegla. Nastepnie guzik zostaje nacisniety i przytrzymany w tern polozeniu, wskutek czego grabie z weglem zostaja przesuwane w kierunku zlobu.Oczywiscie, niniejsze urzadzenie moze byc zastosowane nietylko w górnictwie, lecz takze do innych celów. Urzadzenie na¬ daje sie np. do zapelniania lub oprózniania dowolnych zbiorników, do rozgarniania u- sypanych mas, np. przy budowie dróg.Urzadzenie moze byc takze stosowane w kamieniolomach, w rolnictwie, zakladach oczyszczajacych i i. d. PL