PL188434B1

PL188434B1 - Kompozycja czyszcząca i jej zastosowanie

Info

Publication number: PL188434B1
Application number: PL98339808A
Authority: PL
Inventors: Marcella Margherita Leda Bartoletti; Giuseppe Vincenzo Bolzoni; Emanuela Ferro; Marco Galli; Ronald Meredith Morris
Original assignee: Unilever Nv
Priority date: 1997-10-13
Filing date: 1998-10-09
Publication date: 2005-01-31
Also published as: WO1999019431A1; DE69821636T2; ZA989144B; TR200000972T2; DE69821636D1; IN185797B; JP4323093B2; GB9721691D0; HUP0004913A3; CA2305193A1; MY123176A; AU1229899A; BR9813044A; ID24420A; CA2305193C; EP1023423B1; PL339808A1; AU735924B2; KR20010015748A; AR017315A1

Abstract

1. Kompozycja czyszczaca zawierajaca alkoksylowana amine alifatyczna i hydrotrop anionowego srodka powierzchniowo czynnego, znamienna tym, ze zawiera: a) 0,01-15% wagowych alkoksylowanej alifatycznej aminy majacej 8-18 atomów we- gla i 1-8 moli etoksylowania, w której stosunek molowy nasyconych do nienasyconych reszt alifatycznych lezy w zakresie 40:60 do 80:20; b) 0,01-15% wagowych hydrotropu anionowego srodka powierzchniowo czynnego, przy czym stosunek molowy etoksylowanej aminy do hydrotropu anionowego srodka po- wierzchniowoczynnego lezy w zakresie 3 do 3,5. 13. Zastosowanie kompozycji czyszczacej okreslonej w zastrz. 1, o wartosci pH poni- zej 1 , do opózniania osadzania kamienia na powierzchni. PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest kompozycja czyszcząca, a w szczególności kwasowa przeciwbakteryjna kompozycja czyszcząca przydatna do stosowania na powierzchniach twardych oraz zastosowanie takiej kompozycji do opóźniania osadzania kamienia na takich powierzchniach.

Tło wynalazku

W literaturze zaproponowano wiele składów tak zwanych kompozycji „usuwających kamień”. Na ogół zawierają one dostatecznie dużo kwasu dla uzyskania niskiego pH i mogą zawierać środek zagęszczający, żeby powodować przywieranie i utrzymanie kompozycji na pochyłych powierzchniach, takich jak wnętrze muszli toaletowych. Jak bardziej szczegółowo opisano poniżej, znane środki zagęszczające obejmują zarówno etoksylowane jak i nie etoksylowane aminy trzeciorzędowe albo same, albo w połączeniu z hydrotropem. Kwasy znane do stosowania w takich kompozycjach obejmują kwas sulfaminowy i fosforowy.

Publikacja patentowa GB-1443244 odnosi się do kwasowych środków czyszczących i usuwających kamień, które zawierają jako środek zagęszczający etoksylowaną aminę trzeciorzędową, której przykładem jest ETHOMEEN S12 (N,N-dihydroksyetylooleiloamina). Kompozycja zawiera także kwasy, które są wybrane z grupy obejmującej kwasy mineralne i sole kwasowe mocnych kwasów nieorganicznych tak jak kwasu sulfaminowego. Środki bakteriobójcze stanowią ewentualny składnik dodatkowy.

W publikacji patentowej FR-2459830 ujawniono kompozycję zawierającą aminy nie etoksylowane i etoksylowane razem z kwasem sulfaminowym. Kompozycja może także zawierać środki dezynfekujące.

W publikacji patentowej AU-A-5702286 przedstawiono układy czyszczące, które zawierają mieszaninę kwasów sulfaminowego i fosforowego i środek powierzchniowo czynny trwały w środowisku kwaśnym. Środki bakteriobójcze są ewentualne, a formalinę ujawnia się jako środek bakteriobójczy, który polepsza działanie przeciwbakteryjne kwasów.

W publikacji patentowej EP-B-0276501 ujawniono zagęszczone wodne kompozycje czyszczące, które zawierają 0,1-50% wagowych słabego kwasu o pK > 2 (kwas sulfaminowy jest podany jako przykład), 0,1-20% wagowych aminy, która może zawierać 2% oleilo-bis-(2-hydroksyetyło)-aminy i 0,01%-5% wagowych hydrotropu (jako przykład podano ksylenosulfonian sodu). Środki dezynfekujące są składnikami ewentualnymi.

Publikacja EP-A-0314232 dotyczy kompozycji, które przy rozcieńczaniu zwiększają swoją lepkość; ujawniono, że zagęszczone ciekłe kompozycje detergentowe można wytworzyć z tlenku aminy, aminy (takiej jak ETHOMEEN S12), betainy lub czwartorzędowego związku amoniowego i hydrotropu (ksylenosulfonian sodu). W opisie podano, że tlenki amin i czwartorzędowe związki amoniowe są znane jako mające właściwości bakteriobójcze i że ewentualnie występują dalsze środki przeciw drobnoustrojom, w tym organiczne nadkwasy. Te kompozycje mogą mieć pH kwasowe, obojętne lub zasadowe.

Problemem znanych kompozycji jest to, że lepkość kompozycji zmienia się z czasem, a zwłaszcza zmniejsza się podczas przechowywania produktu.

Krótki opis wynalazku

Stwierdziliśmy, że kompozycje zawierające właściwą mieszaninę zarówno nasyconych jak i nienasyconych alkoksylowanych amin alifatycznych w obecności anionowego środka powierzchniowo czynnego wykazują polepszoną trwałość lepkości podczas przechowywania. Nieoczekiwanie stwierdziliśmy, że dodanie sulfonianowego hydrotropu anionowego środka powierzchniowo czynnego do tych składów zapewnia dodatkową korzyść, taką, że energia powierzchniowa na powierzchniach poddanych działaniu kompozycji jest zmniejszona, a w konsekwencji jest opóźnione osadzanie na nich kamienia.

Szczegółowy opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest kompozycja czyszcząca, zawierająca alkoksylowaną aminę alifatyczną i hydrotrop anionowego środka powierzchniowo czynnego, zawierająca:

a) 0,01-15% wago wych alkcksylowanej alifatycznej aminy mającej 8-18 atomów węgla i 1-8 moli etoksylowania, w której stosunek molowy nasyconych do nienasyconych reszt alifatycznych leży w zakresie 40:60 do 80:20;

188 434

b) 0,01-15% wagowych hydrolropu anionowego środka powie rzchniowo czynnego, pego czym stnsnpok molowy otnksolnwapoj aminy Pn hoPuntunon anionowego śunpka onwieuzchpinwnczoppodk loży w zakuosio 3 Pn 3,5.

Knuzystnio alknksylnwana alifatyczna amina nPpnwiaPa wznunwi ngólnomn: H(A)x-N(R)-(A)yH w którym R nznacza gunpę alkilnwą lnb alkonylnwą zawiouającą 8-18 atnmów węgla, A nznacza gunpę otoksylową, zaś x i y mngą być takio samo lnb uóżno i oznaczają liczby całknwito nP 1-3, a knuzystnio zauównn x jak i y nznaczają 1.

W knuzystnoj knmonzycji woPłud wynalazkn onPstawnik R w okwyższym wznuzo nznacza mieszany nasycnny i nienasyckno C14-C18 alkil.

Knuzystnio w knmonzycji stnsnnok mnlnwy nasycnnych Pn niopasyckpych kwasów tłnszcznwych w alknksolnwanoj alifatycznej aminie loży w zakuosio 55:55 Pn 66:33.

Knuzystnio knmonzycja woPłng wynalazkn ma wautnść oH mnioj niż 1,5.

Knuzystnio w kkmokzycji stnsnnok mnlnwy otnksylnwanoj aminy i hyPuntunou apiopowogn śunPka onwiouzchpinwn czynnodo wynnsi 3,25-3,5.

Knuzystnio hyPuntunoom anikpnwodn śunPka onwiouzchpinwn czypnodn jest hyPuntuno alkilnauylnsnlfnniann.

Knuzystnie knmonzycja woPłng wynalazkn ma leoknść mięPzy 55 mPas i 1055 mPas, mieuzoną ouzy szybkości ścinania 11,7 s iwtomoouatnuzo 25°C ouzy nżycin looknścinmieuza nbuntnwodn Haako RV2 i ciężauka MV1.

W innym knuzystnym wyknpaniu knmpnzycja zawioua 5,51-15% wadkwych kwasn usuwającodn kamień.

Knuzystnio knmonzycja PnPatknwn zawioua związek paPtlonkwy'.

Knuzystnym wyknnaniom wynalazku jest kimonzycja zawiouająca:

a) 1-15% wadnwych, knuzystnio 3-5% wadnwych kwasu sulfaminnwodn;

b) 1-15% wadnwych, knuzystnio 2-5% wadnwych otnksylnwapoj aminy;

c) 5-5% wadnwych, knuzystnie 5,55-1% wadnwych niojnnnwogk śunPka oowieuzchpinwn czoppedn;

P) 5,55-2% wadnwych, knuzystnio 5,4-1,1% wadnwych hyPuntukpn aninnnwodn śunPka pnwiouzchpinwn czynnodn; i

o) 1-15% wadnwych, knuzystnio 4-6% wadnwych naPtlonku woPouu.

PuzoPmintem wynalazku jest także zastosowanie wyżej okueślonoj komoozycji czyszczącej o wautnści oH onniżej 1, Pn noóźniapia nsaPzapia kamienia na pnwiouzchPi.

Aminy

Zazwyczaj, alkoksylkwana amina alifatyczna oznacza alkoksylowaną aminę tuzecinuzęPową n wznuzo kdólnym:

H(A)x-N(R)-(A)yH w któuym R nznacza duuoę alkilnwą lub alkenylnwą zawieuającą 8-18 atnmów wędla, A nznacza duuoę etzksylową lub ounooksylową, zaś x i y modą być takie samo lub uóżne i oznaczają liczby całkowito oP 1-3.

Kouzystno matouiały tk etoksylowane aminy, w któuych A oznacza duuoę -OCH2CH2-.

Knuzystnio x i y nba oznaczają 1. W knuzystnych nPmianach wynalazku R oznacza mieszaną nasyconą i nienasyconą dunoę C14-C18 alkilową i najkiizystniej ok^P-zi oP uoszt kwasów tłuszczowych, z któuych większość kPoowiaPa kwasnm oleinowemu i/lub stearynowemu.

Kouzystnio ouzooucja molowa nasyconych Po nienasyconych kwasów tłnszcznwych leży w zakuesio 55:55 Po 66:33.

Szczogólpio ouzyPatną alkoksylkwaną aminę alifatyczną stanowi materiał znany jakn ETHOMEEN BTB/12 T Postęppo z fiumy AKZO. Uważa się, że BTB/12 jest mieszaniną materiału pnchoPzącego z całkowicie ntwauPznnego łojn i onchoPnoj oloilowoj w ounonucji 65/35. Taki materiał mieszany można wytwnuzyć motnPą syntezy stosując właściwą ouopoucję mieszanych materiałów wyjściowych lub otuzymać mieszając alkoksylowaną aminę alifatyczną takąjak ETHOMEEN HT12™ (z fiumy AKZO) z materiałem nienasyconym takim jak ETHOMEEN S12. ETHOMEEN S12 (z fiumy AKZO) tn jest N,N-(PihoPuoksootylo)-nleiloamipa.

188 434

W odmianach wynalazku będących produktami do czyszczenia, korzystne zawartości alkoksylowanej alifatycznej aminy stanowią 1-10% wagowych produktu, przy czym szczególnie korzystne są zawartości 2-6% wagowych produktu.

Hydrotrop anionowego środka powierzchniowo czynnego

W wynalazku alkoksylowana alifatyczna amina jest obecna razem z hydrotropem anionowego środka powierzchniowo czynnego. Korzystnie, zawartości tych materiałów są takie, że powodują zagęszczenie kompozycji.

Przydatne hydrotropy anionowego środka powierzchniowo czynnego obejmują hydrotropy sulfonianowe. Korzystne hydrotropy środków powierzchniowo czynnych stanowią alkiloarylsulfoniany takie jak sole, w szczególności sole metali alkalicznych, tolueno-, kumeno- lub ksylenosulfonianów. Korzystnym anionowym środkiem powierzchniowo czynnym jest kumenosulfonian sodu. Przydatny materiał to ELTESOL SC 40™ (z firmy Albright and Wilson). Typowe zawartości anionowego środka powierzchniowo czynnego leżą w zakresie 0,05-2% wagowych produktu.

Korzystnie, preparaty zawierające alkiloarylosulfoniany komponuje się w kompozycje 0 pH poniżej 1. Nie chcąc ograniczać wynalazku odniesieniem do jakiejkolwiek teorii działania, uważa się, że przy pH poniżej 1, amina etoksylowana zachowuje się jak kationowy środek powierzchniowo czynny i oddziałuje z alkiloarylosulfonianem tworząc nierozpuszczalny w wodzie żel, który osiada na powierzchniach jako monowarstwa. Uważa się, że ta monowarstwa obniża energię powierzchniową powierzchni i opóźnia lub zapobiega osadzaniu kamienia.

Korzystna proporcja molowa aminy etoksylowanej i anionowego hydrotropu powierzchniowo czynnego wynosi 3,25-3,5.

Korzystna lepkość kompozycji czyszczących według wynalazku wynosi między 50 mPas i 1000 mPas, gdy mierzona jest przy szybkości ścinania 11,7 s'¹ i w temperaturze 25°C przy użyciu lepkościomierza obrotowego Haake RV2™ (RTM) i ciężarka MV1.

Kwasy

Zazwyczaj, kompozycje czyszczące, które są odmianami niniejszego wynalazku, zawierają 0,01-15% wagowych kwasu usuwającego kamień, korzystnie kwasu organicznego, a korzystniej kwasu sulfaminowego. W takich odmianach, typowe zawartości kwasu (na przykład kwasu aminosulfenowego) leżą w zakresie 0,01-15% wagowych produktu, przy czym szczególnie korzystne są zawartości 2-6% wagowych produktu.

Korzystne jest, żeby pH kompozycji według wynalazku wynosiło pH < 2,0, korzystniej pH < 1,0.

Źródła związku nadtlenowego

Korzystne odmiany wynalazku stanowią kompozycje czyszczące i/lub higieniczne, które zawierają związek nadtlenowy.

Typowe źródła związku nadtlenowego, jeśli są obecne, to obejmują jeden lub więcej związek z grupy obejmującej nadtlenek wodoru, kwas nadoctowy i/lub inne organiczne lub nieorganiczne źródła związku nadtlenowego. Korzystne źródło związku nadtlenowego stanowi nadtlenek wodoru.

Typowe zawartości nadtlenku wodoru leżą w zakresie 1-10% wagowych produktu, przy czym zawartości 3-8% są szczególnie korzystne.

Niejonowe środki powierzchniowo czynne

Korzystne kompozycje według wynalazku dodatkowo zawierają niejonowy środek powierzchniowo czynny.

Przydatne niejonowe środki powierzchniowo czynne obejmują alkoksylowane alkohole, korzystnie etoksylowane alkohole. Przydatne niejonowe związki detergentowe aktywne można ogólnie opisać jako związki wytworzone metodą kondensacji grup tlenku alkilenu, które mają naturę hydrofilową, z organicznym związkiem hydrofobowym, który może mieć naturę alifatyczną lub alkiloaromatyczną.

Długość hydrofilowego rodnika polioksyalkilenowego, który kondensuje się z poszczególną grupą hydrofobową, można łatwo dobrać dla uzyskania rozpuszczalnego w wodzie związku o pożądanym bilansie elementów hydrofilowych i hydrofobowych.

188 434

Korzystne alkoksylowane alkohole wybiera się z grupy obejmującej etoksylowane alkohole o wzorze ogólnym:

R1-(OCH₂CH₂)_m-OH w którym R1 oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C8-C18 alkilową lub hydroksyalkilową, zaś m oznacza, średnio, 1-14. Etoksylowane alkohole przydatne do stosowania w niniejszym wynalazku obejmują produkt LIAL 111.10EO™ dostępny na rynku z firmy DAC. Typowe zawartości niejonowego środka powierzchniowo czynnego w produktach według wynalazku leżą w zakresie 0-5%.

Szczególnie korzystne kompozycje według niniejszego wynalazku zawierają:

a) 1-10% wagowych, korzystnie 3-5% wagowych kwasu sulfaminowego;

b) 1-10% wagowych, korzystnie 2-5% wagowych etoksylowanej aminy;

c) 0-5% wagowych, korzystnie 0,05-1% wagowych niejonowego środka powierzchniowo czynnego;

d) 0,05-2% wagowych, korzystnie 0,4-1,1% wagowych hydrotropu anionowego środka powierzchniowo czynnego;

e) 1-10% wagowych, korzystnie 4-6% wagowych nadtlenku wodoru.

Składniki mniejszościowe

Chociaż połączenie środków powierzchniowo czynnych w kompozycjach według wynalazku zapewnia działanie zagęszczające, to można dodawać inne środki zagęszczające. Żywice, w szczególności żywice ksantanowe, stanowią przydatne środki zagęszczające. Korzystne żywice ksantanowe to produkty z serii Kelzan (dostępne z firmy Kelco Corp). Typowe zawartości żywicy ksantanowej leżą w zakresie 0,05-1% wagowego. Otrzymywana lepkość kompozycji, mierzona lepkościomierzem obrotowym Haake RV2 leży korzystnie w zakresie 10-200 mPas przy szybkości ścinania 20 s- i w temperaturze 25°C, mierzone przy użyciu ciężarka MV1. Korzystniej lepkość wynosi 10-100 mPas w wyżej wymienionych warunkach.

Ewentualnie można także wykorzystywać śro'dki maskujące jony metali ciężkich (sekwestranty) takie jak tetraoctany etylenodiaminy, amino-poli-fosfoniany (takie jak w szeregu DEQUEST z Monsanto) i fosforany oraz rozległą rozmaitość innych wielofunkcyjnych kwasów i soli organicznych. Korzystne środki kompleksujące jony metali wybiera się z grupy obejmującej kwas dipikolinowy, kwas etylenodiaminotetraoctowy (EDTA) i jego sole, kwas hydroksyetylidenodifosfonowy (DEQUEST 2010), kwas etylenodiaminotetra(metylenowosfonowy) (DEQUEST 2040), kwas dietylenotriaminop£nta(metylenofosfonowy) (DEQUEST 2060).

Ewentualne składniki drugorzędne obejmują także składniki typowo spotykane w kompozycjach czyszczących i wybiera się je z grupy obejmującej środki zmętniające, barwniki, perfumy i fluorescery. Korzystne zawartości perfhm leżą w zakresie 0,05-2% wagowych. Perfumy trwałe w warunkach kwaśnych są dostępne z rozmaitych źródeł.

Szczególnie korzystna kompozycja według niniejszego wynalazku zawiera:

ETHOMEEN BTB/12 z AKZO	2-5%	Amina etoksylowana
KWAS SULFAMINOWY	4%
NADTLENEK WODORU	5%
LIAL 111.10EO z DAC	0, 1%	Niejonowym środek powierzcłnńowo czyrniy
ELTESOL SC40 z Albright	0,4-l,1%*	Ktmienosulfonian sodu
BRILLIANT BLUE 9 z WJE	0,0021%	Bawnik C.I . 307047
AROMAT z IFF	0,12%	ΟΛβΠο 39
DEQUEST 2066 z Monsanto	0-0,3%
WODA	do 100%
zmienne dla dostosowania lepkości

188 434

Typowe produkty mające powyższy skład sporządzone z 3,0% wagowych aminy i około 0,56% wagowych kumenosulfonianu sodu są korzystnie przezroczyste, mają ciężar właściwy 1,040 g/ml, lepkość początkową przy 106 s‘^r (w temperaturze 25°C) równą 120 mPas, lepkość początkową przy 11,7 s⁴ (w temperaturze 25°C) równą 300-600 mPas ,040 g/ml, lepkość pocz 120 mPas, lepkość początkową przy i pH 0,9 (w temperaturze 25 °C).

Dla dalszego zrozumienia niniejszy wynalazek zostanie dalej zobrazowany w odniesieniu do następujących nie ograniczających przykładów i w odniesieniu do towarzyszących figur, gdzie:

figura 1 pokazuje lepkość materiałów stosowanych w niniejszym wynalazku i przykładach porównawczych w mPas przy 11,7 s⁴, jak zmierzono przy użyciu rotowiskozymetru Haake RV2 i ciężarka MV1 po przechowywaniu w temperaturze pokojowej;

figura 2 pokazuje lepkość materiałów stosowanych w niniejszym wynalazku i przykładach porównawczych w mPas przy 106 s⁴, jak zmierzono przy użyciu rotowiskozymetru Haake RV2 (RTM) i ciężarka MV1 po przechowywaniu w temperaturze pokojowej;

figura 3 pokazuje lepkość materiałów stosowanych w niniejszym wynalazku i przykładach porównawczych w mPas przy 106 s⁴, jak zmierzono przy użyciu rotowiskozymetru Haake RV2 i ciężarka MV1 po przechowywaniu w temperaturze 37 °C;

figura 4 pokazuje lepkość materiałów stosowanych w niniejszym wynalazku i przykładach porównawczych w mPas przy 11,7 s⁴ zmierzonych przy użyciu rotowiskozymetru Haake RV2 i ciężarka MV1 po przechowywaniu w temperaturze 37 °C.

Przykłady

Przykład 1. Trwałość lepkości

Wytworzono następująca kompozycję:

ETHOMEEN BTB/12 z AKZO	3%	Amina
KWAS SUL.EAMłNOWY	4%
NADTLENEK WODORU	5%
LIAL 111.10EO z DAC	0,1%	Niejonowym środek powierzchniowo czynny
ELTESOL SC40 z Albright	0,4-1,1 %*	Kumenosulfonian sodu
BRILLIANT BLUE 9 z WJE	0,0021%	Barwnik C.I . 307047
AROMAT z IEE	0,12%	ΟΛβΠο 39
DEQUEST 2066 z Monsanto	0,15%
WODA	do 100%
*zmienne dla dostosowania lepkości

W celu wykazania oddziaływania aminy etoksylowanej i hydrotropu anionowego środka powierzchniowo czynnego, każdy z innych składników dawkowano w ilościach zmniejszonych i zwiększonych o ± 10%. Wyniki pokazano w tabeli 1 poniżej, dla początkowej lepkości równej 500 m · Pas przy szybkości ścinania 11,7 s⁴.

Tabela 1

	Lepkość
Składnik	-10%	+ 10%
ETHOMEEN BTB/12	950	190
KWAS	530	600
NADTLENEK	550	620
LIAL -1-.-0EO	560	460
ELTESOL SC 40	145	1330
AROMAT	510	600
DEQUEST 2066	470	560

188 434

Z powyższego można dostrzec, że największa zmiana lepkości występuje, gdy zmieniają się względne zawartości hydrotropu anionowego środka powierzchniowo czynnego i etoksylowanej aminy i że zmiana zawartości innych składników ma mały wpływ.

Jak pokazują liczby w tabeli 2 poniżej, proporcję molową etoksylowanej aminy hydrotropu anionowego środka powierzchniowo czynnego można modyfikować otrzymując zagęszczenie w zakresie lepkości. Ponownie użyto produktu podobnego do opisanego powyżej.

Tabela 2 (wszystkie składniki oprócz 3,0% E^cme^ BTB12)

% Kuwanosulfojiaju sodu	Proporcja molowa	Lepkość [mPas] (ścinanie 11,7 s’¹, 25°C)
0,69%	2,89	1500 (nie płynący żel)
0,63%	3,03	1000
0,60%	3,18	700
0,59%	3,24	400
0,57%	3,35	300
0,56%	3,42	200
0,54%	3,51	75
0,50%	3,83	~10 (rzadki jak woda)

Kompozycje mające lepkość między 50 mPas i 1000 mPas (proporcję molową równą

3-3,5) były płynącymi kompozycjami, które były przydatne do stosowania jako środki czyszczące do toalet. Kompozycje o niższej lepkości były· zbyt rzadkie, żeby pozostawać na powierzchniach pochyłych, zaś te o wyższej lepkości nie dawały się łatwo dozować. Kompozycje o lepkości równej od 200-700 mPas były szczególnie dogodne do tego celu.

Wytworzono szereg kompozycji typu opisanego powyżej o różnych stopniach nasycenia aminy etoksylowanej. Stosowanymi materiałami były:

'S12' - N,N-dihydrokaąatąlo-olailoawina (ETHOMEEN SI2);

'HT12' - N,N-dihydrokaąetąlo-amina alkilowana pochodną w pełni utwardzonego łoju (ETHOMEEN HT12);

'50/50' - równowagowa mieszanina 'S12' i 'HT12'; oraz '66/33' - mieszanina 'HT12' i 'S12' w proporcji wagowej 66:33 (podobna do BTB12).

Wpływ przechowywania na lepkość pokazano na fig. 1-4.

Figura 1 pokazuje lepkość materiałów stosowanych w niniejszym wynalazku i przykładach porównawczych w mPas przy 11,7 s'¹, jak zmierzono przy użyciu rotowiakoząwetru Haake RV2 i ciężarka MV1 po przechowywaniu w temperaturze pokojowej. Można dostrzec, że lepkość próbki 'HT12' rosła z czasem, aż produkt stal się nie płynącym żelem. Lepkość próbki 'S12' spadała tak, że produkt ostatecznie stał się zbyt rzadki, żeby pozostawać na powierzchniach pochyłych. Lepkości produktów zawierających mieszaninę łoju utwardzonego i nieutwardzonego pozostawały w dopuszczalnym zakresie przy przechowywaniu.

Figura 2 pokazuje lepkość materiałów stosowanych w niniejszym wynalazku i przykładach porównawczych w mPas przy 106 s’1, jak zmierzono przy użyciu rotowiskozymetru Haake RV2 i ciężarka MV1 po przechowywaniu w temperaturze pokojowej. Można dostrzec, że lepkość próbki 'HT12' najpierw spadła, a następnie wzrosła. Lepkość próbki 'S12' spadła tak, że produkt ostatecznie stał się zbyt rzadki, żeby utrzymać się na powierzchniach pochyłych. Lepkości produktów zawierających mieszaninę materiałów utwardzonych i nieutwardzonych pozostawały w dopuszczalnym zakresie przy przechowywaniu.

Figura 3 pokazuje lepkość materiałów stosowanych w niniejszym wynalazku i przykładach porównawczych w mPas przy 106 s’1, jak zmierzono przy użyciu rotowiakoząwatru Haake RV2 i ciężarka MV1 po przechowywaniu w temperaturze 37°C. Można dostrzec, że lep188 434 kość próbki 'HT12' ponownie najpierw spadła, a następnie wzrosła. Lepkość próbki 'S12' spadła tak, że produkt ostatecznie stał się zbyt rzadki, żeby utrzymać się na powierzchniach pochyłych. Lepkości produktów zawierających mieszaninę materiałów utwardzonych i nieutwardzonych pozostawały w dopuszczalnym zakresie przy przechowywaniu.

Figura 4 pokazuje lepkość materiałów stosowanych w niniejszym wynalazku i przykładach porównawczych w mPas przy 11,7 s’¹, jak zmierzono przy użyciu rotowiskozymetru Haake RV2 i ciężarka MV1 po przechowywaniu w temperaturze 37°C. Można dostrzec, że lepkość próbki 'HT12' ponownie wzrosła. Lepkość próbki 'S12' spadła tak, że produkt ostatecznie stal się zbyt rzadki, żeby utrzymać się na powierzchniach pochyłych. Lepkości produktów zawierających mieszaninę materiałów utwardzonych i nieutwardzonych pozostawały w dopuszczalnym zakresie przy przechowywaniu.

Przykład 2. Zapobieganie osadzaniu kamienia

Wodę twardą o twardości -60 stopni francuskich wytworzono przepuszczając przez noc dwutlenek węgla przez wodę wodociągową zawierającą zarówno kalcyt, jak i dolomit. Pary kafelków oczyszczono kompozycją detergentową i etanolem, spłukano wodą wodociągową. Jeden z kafelków potraktowano kompozycją według niniejszego wynalazku (tą z przykładu 1), w czasie kontaktu 20 minut; następnie kafelek spłukano wodą. Następnie kapano wodą twardą na płytki przez 24 godziny, pozwalając na spadnięcie jednej kropli na każdy kafelek co pięć minut. Wyniki dla kafelków potraktowanych i nie potraktowanych porównano wzrokowo stosując zespół dziesięciu ludzi, oceniających w skali 0 = brak kamienia i 5 = bardziej inkrustowany kafelek; wyniki są przedstawione w tabeli 3 poniżej. Ponadto kamień zmiareczkowano po rozpuszczeniu rozcieńczonym HCl. Wyniki miareczkowania wyrażono w mg węglanu wapnia na kafelek - w tabeli 3 poniżej. Przykłady wykonano po trzykroć: A, B i C.

Tabela 3

	Kafelek potraktowany	Kafelek nie potraktowany
Pomiar	wzrokowo	mg CaCO₃	wzrokowo	mg CaCO₃
A	3,3	0,91	5,0	2,1
B	3,4	1,2	5,0	1,5
C	3,3	1,4	5,0	2,1

Z tych wyników można dostrzec, że traktowanie kafelka miało mierzalny wpływ na stopień kamienia osadzonego na kafelku w teście, zarówno mierzonego chemicznie, jak i widzianego na powierzchni.

188 434

sbjui osoądsi

188 434

sbjlu oso^daą

188 434

|.-s 2.· 1V Azjd sBd*ui

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz. Cena 4,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Kompozycja czyszcząca zawierająca alkoksylowaną aminę alifatyczną i hydrotrop anionowego środka powierzchniowo czynnego, znamienna tym, że zawiera:

a) 0,01-15% wagowych alkoksylowanej alifatycznej aminy mającej 8-18 atomów węgla i 1-8 moli etoksylowania, w której stosunek molowy nasyconych do nienasyconych reszt alifatycznych leży w zakresie 40:60 do 80:20;

b) 0,01-15% wagowych hydrotropu anionowego środka powierzchniowo czynnego, przy czym stosunek molowy etoksylowanej aminy do hydrotropu anionowego środka powierzchniowoczynnego leży w zakresie 3 do 3,5.
2. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że etoksylowana alifatyczna amina odpowiada wzorowi ogólnemu:

H(A)_x-N(R)-(A)yH w którym R oznacza grupę alkilową lub alkenylową zawierającą 8-18 atomów węgla, A oznacza grupę etoksylową, zaś x i y mogą być takie same lub różne i oznaczają liczby całkowite od 1-3.
3. Kompozycja według zastrz. 2, znamienna tym, że zarówno x jak i y oznaczają 1.
4. Kompozycja według zastrz. 2, znamienna tym, że R oznacza mieszany nasycony i nienasycony C14-C18 alkil.
5. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że stosunek molowy nasyconych do nienasyconych kwasów tłuszczowych w alkoksylowanej alifatycznej aminie leży w zakresie 50:50 do 66:33.
6. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że pH kompozycji wynosi mniej niż 1,0.
7. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że stosunek molowy etoksylowanej aminy i hydrotropu anionowego środka powierzchniowo czynnego wynosi 3,25-3,5.
8. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że hydrotropem anionowego środka powierzchniowo czynnego jest hydrotrop alkiloarylosulfonianu.
9. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że ma lepkość między 50 mPas i 1000 mPas, mierzoną przy szybkości ścinania 11,7 s'¹ iw temperaturze 25°C przy użyciu lepkościomierza obrotowego Haake RV2 i ciężarka MV1.
10. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że dodatkowo zawiera 0,01-15% wagowych kwasu usuwającego kamień.
11. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że dodatkowo zawiera związek nadtlenowy.
12. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera:

a) 1-10% wagowych, korzystnie 3-5% wagowych kwasu sulfaminowego;

b) 1-10% wagowych, korzystnie 2-5% wagowych etoksylowanej aminy;

c) 0-5% wagowych, korzystnie 0,05-1% wagowych niejonowego środka powierzchniowo czynnego;

d) 0,05-2% wagowych, korzystnie 0,4-1,1% wagowych hydrotropu anionowego środka powierzchniowo czynnego; i

e) 1-10% wagowych, korzystnie 4-6% wagowych nadtlenku wodoru.
13. Zastosowanie kompozycji czyszczącej określonej w zastrz. 1, o wartości pH poniżej 1, do opóźniania osadzania kamienia na powierzchni.

* * *

188 434