Calkowite albo czesciowe odgazowanie kajacem sie paliwie przyjete jest dotych- wegla, wegla brunatnego, torfu, drzewa lub czas ubijanie tego paliwa zapomoca stla- podobnego paliwa uskutecznia sie, jak wia- czania lub ubijania. Dzieki temu przy jed- domo, sposobami ciaglemi albo nieciagle- nakowej objetosci ladunku dostaje sie do mi. Procesy ciagle wykonywa sie zwykle przestrzeni koksowania okolo 25% wiecej w piecach szybowych, kanalowych, pier- paliwa, dzieki czemu zwieksza sie wydaj- scieniowych i podobnych, w których pali- nosc pieców. Ubijanie materjalu przy spo- wo stale przesuwa sie powoli przez prze- sobach ciaglych uskutecznia sie zawsze we- strzen koksowania. W sposobach niecia- wnatrz pieca, zas przy sposobach niecia¬ glych stosuje sie komory albo piece retor- glych mozna to uskutecznic nazewnatrz al¬ towe, zasilane okresowo paliwem, przezna- bo wewnatrz komory koksowania. Jesli u- czoinem do odgazowywania lub skoksowy- bijanie uskutecznia sie nazewnatrz komory wania, oraz opróznianie po skonczonem od- koksowania, to wykonywa sie to recznie gazowaniu lub koksowaniu. Przy zle spie- lub zapomoca ubijarek, stosujac przytemczesto jako dodatek do wegli okolo 10 do 12% wody. Mozna jednakze paliwo nasy¬ pywac wprost do komory koksowania i do¬ piero w niej ubijac. Osiaga sie przy tern te korzysc, ze nie trzeba do paliwa doda¬ wac wody, której odparowywanie w komo¬ rze koksowania powoduje znaczna strate ciepla. Prócz tego wytworzona para wodna zanieczyszcza powstajace gazy destylacyj¬ ne. Poniewaz podczas koksowania z doda¬ nej wody tworzy sie para wodna* a wsku¬ tek destylacji paliwa tworza sie gazy de¬ stylacyjne, czyli gazy koksowania, ucho¬ dzace z ladunku paliwa, wiec koks robi sie bardziej porowaty. To spulchniajace dzia¬ lanie pary wodnej, wzglednie gazów desty¬ lacyjnych, uchodzacych z ladunku paliwa, powoduje wytwarzanie sie wewnatrz tego ladunku przestrzeni pustych i baniek, u- trudniajacych spiekanie sie rozzarzonych czastek koksu. Otrzymany w ten sposób koks albo pólkoks jest skutkiem tego pory¬ sowany, kruchy i nie ma mocnej budowy.Koks taki latwo kruszy sie i dlatego tylkp w ograniczonym stopniu nadaje sie do ce¬ lów przemyslowych.W celu usuniecia tych niedogodnosci proponowano dotychczas rozmaite sposo¬ by. Tak np. przy nieciaglym ruchu pieców koksowych poddawano zawartosc pieca podczas koksowania trwalemu stlaczaniu, obciazajac powierzchnie ladunku plytami szamotowemi albo szynami kolejowemi.Przy tym jednakze sposobie zawartosc pieca po bokach nie byla stlaczana, a tern samem znaczna czesc otrzymanego materjalu sta¬ lego nie byla dostatecznie spieczona. Prócz tego zastosowanie tego rodzaju narzadów obciazajacych utrudnialo ulatnianie sie ga¬ zów oraz par, powstajacych podczas ko¬ ksowania tak, iz gazy te i pary czesciowo pozostawaly w materjale i wytwarzaly miejsca puste, wskutek czego niemozliwe bylo wlasciwe stloczenie i spieczenie cza¬ stek paliwa. Równiez wskutek lokalnego cisnienia gazów zdarzaly sie pekania la¬ dunku. Zwlaszcza przy zle spiekajacem sie paliwie nie mozna bylo w ten sposób wy¬ twarzac koksu albo pólkoksu w kawalkach i zwartego oraz dostatecznie mocnego.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest sposób otrzymywania koksu albo pól¬ koksu w kawalkach i zwartego zapomoca wytlewania lub koksowania paliwa wszel¬ kiego rodzaju, zwlaszcza brunatnego wegla kamiennego, torfu i drzewa lub podobnego materjalu, nawet jesli dane paliwo zle sie spieka. Przytern nalezy uwzglednic okolicz¬ nosc, ze gazy destylacyjne, wytwarzajace sie przy spiekaniu* wzglednie koksowaniu, stanowia cenny produkt uboczny, od mozli¬ wie calkowitego otrzymania którego i dal¬ szej jego przeróbki zalezy rentownosc pro¬ cesu koksowania. A zatem cecha wynalaz¬ ku jest obok wytwarzania jakosciowo wy- sokocennego koksu albo pólkoksu usuwanie jeszcze wytwarzanych gazów destylacyj¬ nych i gazów koksowania z ladunku tak, aby gazy te nie przeszkadzaly „ dobremu spiekaniu sie paliwa, a przy dalszej prze¬ róbce tych gazów, aby mozna bylo otrzy¬ mywac cenne produkty uboczne. Okazalo sie mianowicie, ze przy przewaznie po- sredniem ogrzewaniu przestrzeni koksowa¬ nia w piecach, pracujacych w sposób cia¬ gly lub nieciagly, wytwarzajace sie gazy destylacyjne latwo sie rozkladaja, wskutek zetkniecia z goracemi sciankami pieca. U- suwanie wzglednie odzyskiwanie tych ga¬ zów musi sie wiec odbywac tak, aby gazy te mozliwie malo albo wcale nie stykaly sie z goracemi scianami pieca.Zgodnie z wynalazkiem osiaga sie to, umieszczajac w ubitym, albo nieubitym la¬ dunku paliwa kanaly odplywowe dla ga¬ zów, rozmieszczone w taki sposób, ze wy¬ twarzane gazy destylacyjne nietylko moga bez przeszkody uchodzic z ladunku paliwa, lecz prowadzone sa w taki sposób, iz plyna od goracych scian pieca ku chlodniejsze¬ mu srodkowi ladunku. Niezaleznie od tego, czy stosuje sie ciagly albo nieciagly ruch - I -pieca, a dalej, czy ladunek paliwa jest nieubity albo tez czy ubija sie go w piecu lub poza nim, mozna zawsze zbierac lotne skladniki gazowe uchodzace z paliwa, uni¬ kajac przytem cisnienia lokalnego, moga¬ cego wytwarzac miejsca prózne.Wspomniane kanaly odplywowe dla gazów mozna wytworzyc w ladunku pali¬ wa we wszelkim dowolnym kierunku, a mianowicie podczas ubijania ladunku albo po ubiciu. Mozna je równiez wytwarzac w nieubitym ladunku paliwa. W ubitem pali¬ wie kanaly te wytwarza sie np. jako ka¬ naly prózne1 wbijajac do ladunku dragi, al¬ bo rury i wyciagajac je po ubiciu ladunku.Poszczególne kanaly moga sie przytem la¬ czyc ze soba, tak np., kanaly pionowe we srodku ladunku moga byc polaczone kana¬ lami poziomemi z zewnetrznemi warstwami ladunku. Zamiast kanalów poziomych moz¬ na równiez umieszczac w ladunku warstwy koksu o niewielkiej grubosci. Kanaly pio¬ nowe, w celu zabezpieczenia ich od zatka¬ nia przez kruszace sie kawalki materjalu, mozna wypelnic kawalkami wegla albo ma¬ terjalami, nie spiekajacemi sie nawet w wy¬ sokiej temperaturze, tak iz wytwarzajace sie gazy destylacyjne i gazy koksowania moga zawsze w kanalach tych wznosic sie do góry i uchodzic. Tego rodzaju odpo- wiedniemi materjatami wypelniajacemi sa: koks drobny, koks odpadkowy, mial ko¬ ksowy i podobny materjal. Wspomniane materjaly odpadkowe uzywane do wypel¬ nienia kanalów odprowadzajacych gazy, a zwlaszcza mial koksowy przetwarzaja sie tutaj w dobry, jakosciowo cenny i zwarty koks w kawalkach, poniewaz podczas prze¬ plywu gazów destylacyjnych czesc sklad¬ ników bitumicznych z gazów tych osadza sie na materjale wypelniajacym, powodu¬ jac jego przetworzenie sie na jakosciowo cenny koks, co stanowi dalsza znaczna ko¬ rzysc gospodarcza sposobu wedlug wyna¬ lazku. Aby proces ten ulatwic mozna do materjalu wypelniaj acego wprowadzac smole odpadkowa lub podobny materjal, w celu wzbogacenia materjalu wypelnia¬ jacego w bitum.Przy ladunku nieubitym, np. w piecach z komorami napelnianemi bezposrednio, kanaly odprowadzajace dla gazów urzadza sie jak nizej. Rury wypelnione wspomnia¬ nym mater jalem wypelniajacym przed wprowadzeniem, podczas wprowadzania, albo po wprowadzeniu ladunku umieszcza sie w komorze koksowania i wyciaga sie je po wprowadzeniu ladunku pozostawiajac w ten sposób w ladunku koks, wypelniaja¬ cy poprzednio wnetrze rur. Kanaly odply¬ wowe dla gazów mozna równiez stosowac jako kanaly puste w ladunku nieubitym, wbijajac wen po nasypaniu paliwa do ko¬ mory koksowania dragi albo rury, które sie nastepnie wyciaga.Dalej mozna równiez do ubitego, albo nieubitego ladunku podczas nasypywania wprowadzac materjaly koksujace sie same w wyzszej temperaturze, spalajace sie i po¬ zwalajace w ten sposób ulatniac sie gazom destylacyjnym przez tworzace sie przytem kanaly. Odpowiedniemi do tego celu mate- rjalami sa np. liny slomiane, liny trzcino¬ we lub z welny drzewnej, szczapy drzewa lub podobne materjaly.Zwlaszcza przy zle spiekajacych sie ga¬ tunkach paliwa i przy zastosowaniu sposo¬ bu nieciaglego, mozna na powierzchnie la¬ dunku w piecu wprowadzac odpowiednie obciazenie, ulatwiajace dokladne stloczenie zarzacych sie czastek koksu, a tern samem dobre jego spieczenie sie. Jednakze w prze¬ ciwienstwie do znanych obciazen, zgodnie z wynalazkiem dba sie o to, zeby ciezary te nie przeszkadzaly swobodnemu uchodze¬ niu gazów destylacyjnych z ladunku, a prócz tego, zeby odpowiednio do ksztaltu komory pieca mialy taki ksztalt, aby fak¬ tycznie pokrywaly calkowicie powierzchnie ladunku i zeby w ten sposób poszczególne czesci tego ladunku nie mogly przedosta¬ wac sie do góry pomiedzy scianami pieca — 3 -a bakami ciezaru obciazajacego, a zatem zeby wszystkie czastki podlegaly stlacza- niu. Zgodnie z wynalazkiem osiaga sie to nadajac odpowiedni ksztalt obciazeniu tak, iz miedzy jego obwodem zewnetrznym a scianami komory koksujacej znajduje sie tylko bardzo mala przestrzen. Cale obcia¬ zenie zaopatrzone jest w szczeliny, albo otwory, przez które wznoszace sie gazy de¬ stylacyjne moga sie dostawac do górnej czesci komory, skad zostaja odessane.Mozna równiez cisnienie wywierane wla¬ snym ciezarem tego obciazenia jeszcze zwiekszyc, wywierajac na to obciazenie z zewnatrz np. zapomoca prasy hydraulicz¬ nej cisnienie dodatkowe. Dzieki temu osia¬ ga sie usuniecie wszystkich miejsc pustych, powstajacych zazwyczaj skutkiem lokalne¬ go cisnienia gazów, oraz doskonale zetknie¬ cie ze soba zarzacych sie czastek koksu, w celu dobrego spieczenia sie. Samo obciaze¬ nie moze byc przytem) zawieszone w komo¬ rze pieca podnosnie na lancuchach lub po¬ dobnych narzadach albo tez moze byc wprowadzane po skonczonem ladowaniu do komory pieca zapomoca specjalnego u- rzadzenia, np. przy pomocy szczelin, umie¬ szczonych w górnej czesci drzwi komory.Zawsze jednak obciazenie nalezy dostoso¬ wac tak, aby nie przeszkadzalo uchodze¬ niu gazów destylacyjnych.Obciazenie moze byc wykonane równiez jako dzwon odsysajacy gazy, umozliwiaja¬ cy odsysanie gazów z ladunku przez otwo¬ ry dzwonu bez zetkniecia sie gazu z go- racemi scianami komory. Poniewaz gazy wznoszace sie z chlodniejszego wnetrza ladunku otrzymuje sie w stanie nierozlo- zonym, wiec nadaja sie one doskonale do otrzymywania dobrej wydajnosci produk¬ tów ubocznych. Gazy destylacyjne, wzno¬ szace sie jeszcze ewentualnie nazewnatrz dzwonu odsysajacego i stykajace sie z go- racemi scianami pieca oraz w wiekszej czesci rozkladajace sie, mozna usuwac z latwoscia osobno od cennych gazów nie- rozlozonych, w celu poddania ich osobnej obróbce.Poniewaz stwierdzono, ze wytwarzanie skawalonego materjalu zostaje ulatwione zwlaszcza przy zle spiekajacem sie pali¬ wie, jesli przy sposobie nieciaglym piec oprózniac z ladunku dopiero po pewnem jego ochlodzeniu, wiec dalsza cecha wy¬ nalazku polega na tern, ze ladunek pali¬ wa wprowadza sie do komory koksowania nie w postaci zbitego placka weglowego albo luzno (w tym przypadku zbija sie je dopiero w tej komorze), lecz napelnia sie paliwem zbiornik zelazny o podziurawio¬ nych scianach i w zbiorniku tym ubija sie paliwo i razem z nim wsuwa do. komory pieca. Równiez i tutaj wspomniane obcia¬ zenie moze wywierac staly nacisk na la¬ dunek i moze miec ewentualnie postac dzwonu odsysajacego. Po skonczonem wy- tlewaniu, wzglednie koksowaniu, zbiornik, zawierajacy gotowy materjal, usuwa sie z komory pieca, mozliwie nie poddajac go niepotrzebnym wstrzasnieniom i dopiero wtedy opróznia sie, gdy zawartosc jego dostatecznie ostygnie. Specjalna zaleta te¬ go wynalazku polega na tern, ze nowe za¬ ladowanie komory koksowania po usunie¬ ciu gotowego zbiornika uskutecznia sie bez straty czasu, unikajac przerw w ruchu oraz wyzyskujac dobrze cieplo komory.Oczywiscie koksowanie paliwa rozpo¬ czyna sie w tych miejscach, które najpierw osiagnely pozadana temperature. Przy zlem przewodnictwie cieplnem paliwa naj¬ pierw ogrzewaja sie warstwy, sasiadujace z goracemi scianami pieca. Przy równo- miernem ogrzewaniu z zewnatrz poszcze¬ gólne strefy koksowania posuwaja sie po¬ woli od miejsc poczatkowych przy scia¬ nach komory ku wnetrzu ladunku, gdzie wreszcie dochodza do jego srodka. Prze¬ suwanie sie i polozenie tych stref koksowa¬ nia mozna znacznie zmieniac przez odpo¬ wiedni dobór i stopniowanie temperatur ogrzewania. Tern samem jednoczesnie — 4 —mozna wywierac wplyw na wydajnosc pro¬ centowa koksu grubo- i drobnoziarnistego.Przy sposobie ciaglym, w celu otrzy¬ mywania koksu albo pólkoksu, mozna od¬ powiednio regulujac ogrzewanie wytwo¬ rzyc jedna strefe koksowania np. w pali¬ wie, przesuwajacem sie przez piec szybo¬ wy albo kanalowy i ubitem lub nieubi- tem, przyczem polozenie tej strefy jest za¬ sadniczo niezmienne. Odsysanie gazów de¬ stylacyjnych jest tutaj szczególnie proste, poniewaz w tego rodzaju piecach mozna np. w srodku ladunku umiescic kanaly wyciagowe dla gazów, opisane powyzej i wypelnione kawalkami koksu i podobnym materjalem, umozliwiajace ulatnianie sie gazów destylacyjnych. Zamiast tych ka¬ nalów, wytwarzanych bezposrednio w la¬ dunku, mozna równiez wstawic rury od¬ sysajace o podziurawionych scianach tak, zeby wytwarzane gazy destylacyjne odsy¬ sac mozliwie w miejscu ich wytwarzania.Dalej równiez zamiast przewaznie sto¬ sowanego posredniego ogrzewania z ze¬ wnatrz komory koksowania, mozna w tej ostatniej zastosowac dodatkowe posrednie ogrzewanie wewnetrzne przy pomocy do¬ wolnego srodka. Toogrzewanie wewnetrzne moze miec taka sama temperature jak ze¬ wnetrzne. Dobrze jest jednak to dodatkowe ogrzewanie przeprowadzac w temperaturze nizszej, aby nie powodowalo rozkladu ga¬ zów destylacyjnych. A zatem przy wytle- waniu paliwa dobrze jest ogrzewanie we¬ wnetrzne prowadzic tylko do granicy wytle- wania, lezacej zaleznie od rodzaju paliwa miedzy 400 a 800°C, natomiast przy kokso¬ waniu paliwa, ogrzewanie to prowadzic al¬ bo do granicy wytlewania, albo do pewnej granicy ponizej temperatury rozkladu ga¬ zów destylacyjnych, lezacej okolo 800°C.Dzieki zastosowaniu ogrzewania we¬ wnetrznego mozna zastosowac wieksza komore pieca, niz dotychczas, wskutek czego ilosc przerobionego paliwa w jed¬ nostce czasu znacznie sie zwieksza.Ubijanie paliwa przy ciaglym i niecia¬ glym procesie mozna uskuteczniac ubija¬ jac caly ladunek równomiernie. Ubijanie to jednak mozna równiez uskuteczniac wrstwami, tak np., zeby zwartosc ladun¬ ku ku srodkowi stale sie zmniejszala, albo tez, zeby ladunek ten w tych miejscach zupelnie nie byl ubity. W wysokich komo¬ rach koksowania, w których dolne war¬ stwy sa dostatecznie stloczone ciezarem, lezacych na nich warstw górnych paliwa, mozna ubijanie ograniczyc jedynie do tych warstw górnych. Do ubijania wewnatrz komory koksowania mozna stosowac urza¬ dzenia maszynowe, dzialajace na paliwo od pulapu komory albo zboku. Ubijanie mozna przytem stosowac bardzo skutecz¬ nie, poslugujac sie do tego celu ciezarami opadajacemi, plytami dociskowemi, stepo- rami lub innemii odpowiedniemi narzedzia¬ mi podczas wprowadzania, albo po wpro¬ wadzeniu ladunku do komory koksowania.Ubijanie moze sie przytem odbywac rów¬ niez od spodu komory koksowania. Mozna równiez, zwlaszcza w wysokich komorach koksowania, ograniczyc to ubijanie jedy¬ nie do górnych warstw paliwa.Zamiast ubijania energicznego zapomo- ca stlaczania lub ubijania mozna równiez osiagnac naturalne ubicie paliwa, stosujac przyrzady ubijajace w postaci mieszadel, klinów ubijajacych i podobnych przyrza¬ dów, powodujacych ruch boczny czastek paliwa tak, iz czastki te zaleznie od swych naturalnych wlasciwosci, nie zajmujac du¬ zo miejsca, ukladaja sie jedne obok dru¬ gich. Wskutek tego cisnienie ubijania w odpowiednich miejscach nie wzrasta wca¬ le lub wzrasta nieznacznie, jednakze po¬ szczególne czastki paliwa ukladaja sie bar¬ dzo ciasno obok siebie, dzieki czemu po nastepujacem potem puszczeniu w ruch pieca osiaga sie doskonale zetkniecie roz¬ zarzonych czastek koksu oraz dobre spie¬ czenie tych czastek. Naturalne ubicie pa¬ liwa uskutecznione ruchem bocznym jego 5 —czastek, w celu odciazenia scian komory w kierunku jej osi podluznej, mozna wy¬ konywac równiez po skonczonem napel¬ nieniu zbiornika i po nalozeniu wspomnia¬ nego ciezaru gniotacego na powierzchnie ladunku. Przyrzady do mieszania lub ubi¬ jania, powodujace ruch boczny czastek paliwa, wprowadza sie przytem do ladun¬ ku od góry przez odpowiednie otwory w obciazeniu. Osiaga sie przytem te korzysc, ze dzieki obecnosci obciazenia niemozli¬ we jest wydostawanie sie czastek paliwa ku górze i w ten sposób naturalne ubicie zostaje szybciej zakonczone, niz w przy¬ padku, gdyby obciazenie nie spoczywalo na powierzchni ladunku. Obok wyjasnio¬ nego naturalnego ubijania paliwa mozna oczywiscie, zwlaszcza dla górnych warstw paliwa, zastosowac równiez ubijanie gwal¬ towne zapomoca stlaczania albo przy po¬ mocy steporów. Zawsze jednakze osiaga sie przytem scisle zetkniecie rozzarzo¬ nych czastek koksu, co sprzyja spiekaniu.Równiez i tutaj ubijanie paliwa w war¬ stwach mozna uskutecznic tak, zeby zwar¬ tosc jego wpoblizu scian komory byla wieksza, a zmniejszala sie ku jej srodko¬ wi, w celu ulatwienia ulatniania sie ga¬ zów destylacyjnych.Jak wynika z powyzszych wyjasnien dla ulatwienia spiekania rozzarzonych czastek koksu potrzebne jest mozliwe bliskie ich zetkniecie. Mozna to jeszcze bardziej ulatwic, wypelniajac mialko zmielonem paliwem w postaci pylu wszyst¬ kie przestrzenie posrednie miedzy zmielo¬ nym do pewnego stopnia ladunkiem bez wzgledu na to, czy zostal on ubity, czy nie. Do mialkiego mielenia paliwa sluza specjalne mlyny rurowe lub kulowe. Mie¬ szanie ziarnistego materjalu z materjalem drobnym moze sie odbywac zarówno we¬ wnatrz, jak i nazewnatrz komory pieca.Jesli mieszanie to odbywa sie wewnatrz komory pieca, to mozna zastosowac jed¬ noczesne ubijanie jej zawartosci. W prak¬ tyce jednakze osiaga sie dzieki temu zawsze doskonale zetkniecie czastek la¬ dunku, w celu ulatwienia spiekania.Przedmiot wynalazku niniejszego nie ogranicza sie do przykladów, wyjasniaja¬ cych nowy sposób otrzymywania w ka¬ walkach i zwartego koksu albo pólkoksu, lecz obejmuje równiez wszelkie odmiany tego sposobu, oparte na tej samej zasa¬ dzie. PL