PL186089B1 - Olej silnikowy, zwłaszcza do wysokosprawnych silników - Google Patents
Olej silnikowy, zwłaszcza do wysokosprawnych silnikówInfo
- Publication number
- PL186089B1 PL186089B1 PL97322803A PL32280397A PL186089B1 PL 186089 B1 PL186089 B1 PL 186089B1 PL 97322803 A PL97322803 A PL 97322803A PL 32280397 A PL32280397 A PL 32280397A PL 186089 B1 PL186089 B1 PL 186089B1
- Authority
- PL
- Poland
- Prior art keywords
- parts
- mass
- calcium
- weight
- basic
- Prior art date
Links
- 239000010705 motor oil Substances 0.000 title claims abstract description 36
- 239000011575 calcium Substances 0.000 claims abstract description 48
- 229910052791 calcium Inorganic materials 0.000 claims abstract description 48
- OYPRJOBELJOOCE-UHFFFAOYSA-N Calcium Chemical compound [Ca] OYPRJOBELJOOCE-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims abstract description 42
- KZNICNPSHKQLFF-UHFFFAOYSA-N succinimide Chemical class O=C1CCC(=O)N1 KZNICNPSHKQLFF-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims abstract description 41
- 239000000203 mixture Substances 0.000 claims abstract description 29
- 229920001083 polybutene Polymers 0.000 claims abstract description 29
- -1 polydimethylsiloxanes Polymers 0.000 claims abstract description 20
- 239000000654 additive Substances 0.000 claims abstract description 13
- 238000007906 compression Methods 0.000 claims abstract description 11
- 230000006835 compression Effects 0.000 claims abstract description 11
- 239000011777 magnesium Substances 0.000 claims abstract description 11
- 229910052749 magnesium Inorganic materials 0.000 claims abstract description 11
- 239000004034 viscosity adjusting agent Substances 0.000 claims abstract description 10
- 239000002480 mineral oil Substances 0.000 claims abstract description 9
- 235000010446 mineral oil Nutrition 0.000 claims abstract description 9
- FYYHWMGAXLPEAU-UHFFFAOYSA-N Magnesium Chemical class [Mg] FYYHWMGAXLPEAU-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims abstract description 8
- 239000002904 solvent Substances 0.000 claims abstract description 8
- 150000003751 zinc Chemical class 0.000 claims abstract description 7
- 239000002518 antifoaming agent Substances 0.000 claims abstract description 5
- 239000002199 base oil Substances 0.000 claims abstract description 5
- 235000013539 calcium stearate Nutrition 0.000 claims abstract description 5
- 239000010779 crude oil Substances 0.000 claims abstract description 5
- 238000005292 vacuum distillation Methods 0.000 claims abstract description 5
- 230000000996 additive effect Effects 0.000 claims abstract description 3
- 238000004517 catalytic hydrocracking Methods 0.000 claims abstract description 3
- 150000001875 compounds Chemical class 0.000 claims abstract description 3
- 235000013870 dimethyl polysiloxane Nutrition 0.000 claims abstract description 3
- HQKMJHAJHXVSDF-UHFFFAOYSA-L magnesium stearate Chemical class [Mg+2].CCCCCCCCCCCCCCCCCC([O-])=O.CCCCCCCCCCCCCCCCCC([O-])=O HQKMJHAJHXVSDF-UHFFFAOYSA-L 0.000 claims abstract description 3
- 235000019359 magnesium stearate Nutrition 0.000 claims abstract description 3
- 239000003208 petroleum Substances 0.000 claims abstract description 3
- 229920000435 poly(dimethylsiloxane) Polymers 0.000 claims abstract description 3
- BDHFUVZGWQCTTF-UHFFFAOYSA-M sulfonate Chemical compound [O-]S(=O)=O BDHFUVZGWQCTTF-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims abstract 2
- 229910052751 metal Inorganic materials 0.000 claims description 14
- 239000002184 metal Substances 0.000 claims description 14
- 238000000034 method Methods 0.000 claims description 8
- 125000003545 alkoxy group Chemical group 0.000 claims description 6
- 125000004432 carbon atom Chemical group C* 0.000 claims description 6
- 229940043430 calcium compound Drugs 0.000 claims description 5
- NINIDFKCEFEMDL-UHFFFAOYSA-N Sulfur Chemical compound [S] NINIDFKCEFEMDL-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 4
- 239000002253 acid Substances 0.000 claims description 4
- 239000011593 sulfur Substances 0.000 claims description 4
- 229910052717 sulfur Inorganic materials 0.000 claims description 4
- 150000001674 calcium compounds Chemical class 0.000 claims description 3
- 150000003138 primary alcohols Chemical class 0.000 claims description 3
- 150000003333 secondary alcohols Chemical class 0.000 claims description 3
- 229960002317 succinimide Drugs 0.000 claims 1
- 239000003921 oil Substances 0.000 description 16
- 238000012360 testing method Methods 0.000 description 16
- 239000000314 lubricant Substances 0.000 description 11
- 239000002270 dispersing agent Substances 0.000 description 10
- 238000011109 contamination Methods 0.000 description 7
- 230000015572 biosynthetic process Effects 0.000 description 6
- 238000005498 polishing Methods 0.000 description 6
- 238000005461 lubrication Methods 0.000 description 5
- 239000002585 base Substances 0.000 description 4
- 239000003599 detergent Substances 0.000 description 4
- 239000008186 active pharmaceutical agent Substances 0.000 description 3
- 230000003749 cleanliness Effects 0.000 description 3
- 238000002485 combustion reaction Methods 0.000 description 3
- 238000004132 cross linking Methods 0.000 description 3
- 238000000354 decomposition reaction Methods 0.000 description 3
- 230000008021 deposition Effects 0.000 description 3
- 238000011161 development Methods 0.000 description 3
- 239000006260 foam Substances 0.000 description 3
- 239000000446 fuel Substances 0.000 description 3
- 230000003647 oxidation Effects 0.000 description 3
- 238000007254 oxidation reaction Methods 0.000 description 3
- 238000007789 sealing Methods 0.000 description 3
- 239000013049 sediment Substances 0.000 description 3
- 239000004071 soot Substances 0.000 description 3
- WMYJOZQKDZZHAC-UHFFFAOYSA-H trizinc;dioxido-sulfanylidene-sulfido-$l^{5}-phosphane Chemical class [Zn+2].[Zn+2].[Zn+2].[O-]P([O-])([S-])=S.[O-]P([O-])([S-])=S WMYJOZQKDZZHAC-UHFFFAOYSA-H 0.000 description 3
- OKTJSMMVPCPJKN-UHFFFAOYSA-N Carbon Chemical compound [C] OKTJSMMVPCPJKN-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 239000004743 Polypropylene Substances 0.000 description 2
- QAOWNCQODCNURD-UHFFFAOYSA-N Sulfuric acid Chemical compound OS(O)(=O)=O QAOWNCQODCNURD-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 239000003082 abrasive agent Substances 0.000 description 2
- 150000007513 acids Chemical class 0.000 description 2
- CJZGTCYPCWQAJB-UHFFFAOYSA-L calcium stearate Chemical class [Ca+2].CCCCCCCCCCCCCCCCCC([O-])=O.CCCCCCCCCCCCCCCCCC([O-])=O CJZGTCYPCWQAJB-UHFFFAOYSA-L 0.000 description 2
- 229910052799 carbon Inorganic materials 0.000 description 2
- 230000008859 change Effects 0.000 description 2
- 238000005260 corrosion Methods 0.000 description 2
- 230000007797 corrosion Effects 0.000 description 2
- 230000000994 depressogenic effect Effects 0.000 description 2
- 239000006185 dispersion Substances 0.000 description 2
- 238000006073 displacement reaction Methods 0.000 description 2
- NAGJZTKCGNOGPW-UHFFFAOYSA-N dithiophosphoric acid Chemical compound OP(O)(S)=S NAGJZTKCGNOGPW-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 230000002349 favourable effect Effects 0.000 description 2
- 238000005187 foaming Methods 0.000 description 2
- 239000000295 fuel oil Substances 0.000 description 2
- 239000012535 impurity Substances 0.000 description 2
- 239000010687 lubricating oil Substances 0.000 description 2
- 150000002681 magnesium compounds Chemical class 0.000 description 2
- 229920001155 polypropylene Polymers 0.000 description 2
- 230000002028 premature Effects 0.000 description 2
- 239000004215 Carbon black (E152) Substances 0.000 description 1
- RYGMFSIKBFXOCR-UHFFFAOYSA-N Copper Chemical compound [Cu] RYGMFSIKBFXOCR-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- ISWSIDIOOBJBQZ-UHFFFAOYSA-N Phenol Chemical compound OC1=CC=CC=C1 ISWSIDIOOBJBQZ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 238000005054 agglomeration Methods 0.000 description 1
- 230000002776 aggregation Effects 0.000 description 1
- 239000003513 alkali Substances 0.000 description 1
- 125000000217 alkyl group Chemical group 0.000 description 1
- 150000001412 amines Chemical class 0.000 description 1
- 150000008064 anhydrides Chemical class 0.000 description 1
- 150000004945 aromatic hydrocarbons Chemical class 0.000 description 1
- 238000007664 blowing Methods 0.000 description 1
- 150000001669 calcium Chemical class 0.000 description 1
- 239000008116 calcium stearate Substances 0.000 description 1
- ZMRQTIAUOLVKOX-UHFFFAOYSA-L calcium;diphenoxide Chemical compound [Ca+2].[O-]C1=CC=CC=C1.[O-]C1=CC=CC=C1 ZMRQTIAUOLVKOX-UHFFFAOYSA-L 0.000 description 1
- 150000001735 carboxylic acids Chemical class 0.000 description 1
- 101150017210 ccmC gene Proteins 0.000 description 1
- 230000015271 coagulation Effects 0.000 description 1
- 238000005345 coagulation Methods 0.000 description 1
- 229910052802 copper Inorganic materials 0.000 description 1
- 239000010949 copper Substances 0.000 description 1
- 230000000694 effects Effects 0.000 description 1
- 238000011156 evaluation Methods 0.000 description 1
- 238000009472 formulation Methods 0.000 description 1
- 239000013538 functional additive Substances 0.000 description 1
- 239000007789 gas Substances 0.000 description 1
- 239000000499 gel Substances 0.000 description 1
- 238000009499 grossing Methods 0.000 description 1
- 229910021385 hard carbon Inorganic materials 0.000 description 1
- 229930195733 hydrocarbon Natural products 0.000 description 1
- 150000002430 hydrocarbons Chemical group 0.000 description 1
- 239000003112 inhibitor Substances 0.000 description 1
- 230000003993 interaction Effects 0.000 description 1
- 239000004922 lacquer Substances 0.000 description 1
- 230000007774 longterm Effects 0.000 description 1
- 230000001050 lubricating effect Effects 0.000 description 1
- 238000004519 manufacturing process Methods 0.000 description 1
- 230000007246 mechanism Effects 0.000 description 1
- 238000002156 mixing Methods 0.000 description 1
- 230000003472 neutralizing effect Effects 0.000 description 1
- 229910052757 nitrogen Inorganic materials 0.000 description 1
- IJGRMHOSHXDMSA-UHFFFAOYSA-N nitrogen Substances N#N IJGRMHOSHXDMSA-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 239000004533 oil dispersion Substances 0.000 description 1
- 229910052698 phosphorus Inorganic materials 0.000 description 1
- 239000011574 phosphorus Substances 0.000 description 1
- 150000008442 polyphenolic compounds Chemical class 0.000 description 1
- 235000013824 polyphenols Nutrition 0.000 description 1
- 230000001681 protective effect Effects 0.000 description 1
- 238000000197 pyrolysis Methods 0.000 description 1
- 230000009257 reactivity Effects 0.000 description 1
- 230000009467 reduction Effects 0.000 description 1
- 150000003873 salicylate salts Chemical class 0.000 description 1
- 230000003381 solubilizing effect Effects 0.000 description 1
- 239000000126 substance Substances 0.000 description 1
- 230000008719 thickening Effects 0.000 description 1
- 230000009974 thixotropic effect Effects 0.000 description 1
- 239000002966 varnish Substances 0.000 description 1
- 238000005406 washing Methods 0.000 description 1
- XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-N water Substances O XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 230000004580 weight loss Effects 0.000 description 1
- 238000009736 wetting Methods 0.000 description 1
- 239000011701 zinc Substances 0.000 description 1
- 229910052725 zinc Inorganic materials 0.000 description 1
Landscapes
- Lubricants (AREA)
Abstract
1. Olej silnikowy, zwłaszcza do wysokosprawnych silników z zapłonem samoczynnym i/lub iskrowym, składający się z oleju bazowego uszlachetnionego modyfikatorami lepkości, depresatorami, ewentualnie związkami przeciwpiennymi, kompozycją dodatków uszlachetniających, znamienny tym, że zawiera 95,0 do 80,0 części masowych oleju mineralnego o lepkości kinematycznej w temperaturze 100°C od 4,0 mm2/s do 32,0 mm2/s, otrzymanego z destylacji próżniowej frakcji ropy naftowej, selektywnie rafinowanego, rozpuszczalnikowo lub katalitycznie odparafinowanego, korzystnie hydrorafinowanego i/lub oleju mineralnego o lepkości kinematycznej w temperaturze 100°C od 3,0 do 15,0 miA o wysokim wskaźniku lepkości powyżej 110, pochodzącego z hydrokraking i/lub izokrakingu frakcji ropy naftowej, rozpuszczalnikowo lub katalitycznie odparafinowanego, korzystnie hydrorafinowanego, od 0,6 do 9,0 części masowych modyfikatora lepkości i/lub modyfikatora lepkości o własnościach dyspergujących, do 0,5 części masowych depresatora znanych dodatków przeciwpiennych takich jak polidimetylosiloksany i 5,0 do 20,0 części masowych wielofunkcyjnej kompozycji dodatków, zawierającej związki metaliczne wapnia i/lub magnezu stanowiących mieszaninę 1,0 do 50,0 części masowych, korzystnie 5,0 do 40,0 części masowych wysokozasadowych i/lub niskozasadowych siarkowanych fenolanów wapnia i/lub 1,0 do 50,0 części masowych, korzystnie 5,0 do 40,0 części masowych wysokozasadowych i/lub niskozasadowych sulfonianów wapnia i/lub magnezu i/lub 1,0 do 50,0 części masowych, korzystnie 5,0 do 40,0 części masowych niskozasadowych i/lub wysokozasadowych alkilosalicylanów wapnia i/lub magnezu i/lub 1,0 do 40,0 części masowych, korzystnie 3,0 do 30,0 części masowych niskozasadowych i/lub wysokozasadowych stearynianów wapnia i/lub magnezu i 10,0 do 40,0 części masowych, korzystnie 10,0 do 30,0 masowych polibutenobursztynoimidów typu monopolibuteno- bursztynoimidów i/lub bispolibutenobursztynoimidów i/lub 10,0 do 40,0 części masowych mul- ti(polibuteno)bursztynoimidów i do 25,0 części masowych cynkowych pochodnych 0,0'-diestrów kwasu ditio- fosforowego.
Description
Przedmiotem wynalazku są oleje silnikowe klas jakościowych według API : CD, CE i CF-4 i oleje według CCMC : PD-2, D-4, D-5, zwane też olejami SHPD (Super High Performance Diesel) i HPD (High Performance Diesel) oraz oleje uniwersalne klasy CE/SF i CE/SG w różnych klasach lepkości, przeznaczone do smarowania, zwłaszcza wysokosprawnych silników z zapłonem samoczynnym i/lub iskrowym. Wzrost wymagań odnośnie rozwoju silników spalinowych z zapłonem samoczynnym w kierunku konstrukcji energooszczędnych i mniej uciążliwych dla środowiska, spowodował zmianę parametrów technicznych silników małej mocy stosowanych zarówno w samochodach osobowych i dostawczych jak i silników średniej mocy stosowanych do lekkich i średniotonażowych ciężarówek, midibusów, autobusów miejskich i średniodystansowych a także ciężarówek transportujących towary na nieco większe odległości. Znaczący postęp odnotowano także w rozwoju silników dużej i bardzo dużej mocy stosowanych w ciężarówkach dużej ładowności, ciągnikach siodłowych używanych w 40 do 50 tonowych zestawach drogowych na długi transeuropejskich trasach. Zakres wielkości tych silników leży pomiędzy silnikami o objętości skokowej 2,0 dm3 i mocy 50 kW do pojemności skokowej 18,3 d i mocy 441 kW. W obrębie tego zakresu występują silniki spełniające limity normy Euro 2 odnośnie emisji szkodliwych składników gazów spalinowych takich jak SOx, COx, HC, NOx i cząstek stałych.
Postęp w rozwoju konstrukcji silników spowodował jednak wzrost ekstremalnych wymagań w stosunku do olejów silnikowych.
W dalszym ciągu na jakość olejów będą miały wpływ żądania użytkowników w zakresie większej trwałości silnika, wydłużonych okresów wymiany oleju, obniżenia kosztów eksploatacji i przedłużenia okresów gwarancji. Ponadto europejscy producenci samochodów ciężarowych o dużej ładowności, żądają wyższej jakości olejów do silników z zapłonem samoczynnym, które utrzymywałyby niskie zużycie oleju przy jego wydłużonej eksploatacji.
W ostatnim okresie wzrosła także świadomość producentów olejów silnikowych odnośnie konieczności dalszej poprawy jakości oleju silnikowego w zakresie odporności na przemijające i trwałe ścinanie, zmniejszenie zużycia paliwa i zawartości substancji lotnych. Skierowało to uwagę producentów olejów silnikowych na dobór odpowiedniego modyfikatora lepkości oraz zestawu olejów bazowych. Wiadomo, że głównymi przyczynami nadmiernego zużycia oleju w czasie długotrwałej eksploatacji w wysokosprawnych silnikach z zapłonem samoczynnym są: polerowanie powierzchni wewnętrznej cylindra, zużycie pierścieni i czystość tłoka. Polerowanie wewnętrznej powierzchni cylindra powodujące jej przedwczesne zużycie wywołane jest tworzeniem i odkładaniem na koronie tłoka twardego materiału ściernego, trącego o tuleję cylindrową. Mechanizm powstawania osadów na denku i koronie tłoka jest różny przy różnych rozwiązaniach konstrukcyjnych tłoka, niemniej jednak wiadomo, że źródłem powstawania tych twardych osadów jest zarówno niespalone paliwo jak i rozłożony w wysokiej temperaturze olej silnikowy. W celu uniknięcia odkładania się twardych osadów węglowych w górnej części tłoka stosuje się odpowiednie oleje silnikowe o poprawionej zdolności do zapobiegania aglomeracji i koagulacji niespalonego, częściowo spalonego lub uległego pirolizie paliwa i oleju smarowego, sadzy, oraz osadów węglowych, które w zmiennych i ekstremalnych warunkach występujących w czasie eksploatacji silnika, mogą wypadać z oleju i osadzać się na koronie tłoka. Nowoczesne silnikowe oleje smarowe zawierają kompozycje smarowe, w których dominującą rolę odgrywają dodatki detergentowo-dyspergujące.
Z opisów patentowych PL nr nr 151 241, 163 449 i 163 838 znane są tego typu kompozycje detergentowo-dyspergujące, natomiast z opisów patentowych PL nr nr 153 773, 161 725, 163 839 i 168 983 znane są oleje silnikowe klasy jakościowej CD według API w różnych klasach lepkości według klasyfikacji lepkościowej SAE. Znany z opisu patentowego RP 153 773 olej silnikowy zawiera kompozycję detergentowo-dyspergującą będącą mieszaniną detergentów wapniowych alkiloarylosulfonowych i/lub naftosulfonowych i siarkowanych alkilofenolanów wapnia oraz bezpopiołowych dyspergatorów typu mono i/lub bispolibutenobursztynoimidów i/lub polibutenobursztynoestrów i/lub typu polibutenohydroksyfenoloamin w mieszaninie z solami cynkowymi 0,0-diestrów kwasu ditiofosforowego i/lub alkoksylowanych alkilofenoli.
186 089
Według opisu patentowego PL 161 725 uniwersalny olej silnikowy zawiera niskozasadowe i/lub nadzasadowe alkiloarylosulfoniany wapnia i/lub naftosulfoniany wapnia i/lub siarkowane normalne i/lub nadzasadowe alkilofenolany wapnia jako detergenty z polibutenobursztynoimidami i/lub polibutenobursztynoestrami, przy czym polibutenobursztynoimidy są mono- i/lub bispolibutenobursztynoimidami jako dyspergatorami i kwasami i/lub bezwodnikami kwasu polibutenobursztynowego i/lub polipropylenobursztynowego i/lub polietylenobursztynowego w mieszaninie z ditiofosforanami cynku i/lub inhibitorami typu fenolowego i lub aminowego. Również według wynalazku PL nr 163 839 olej silnikowy klasy według API CD do smarowania silników, zwłaszcza z zapłonem samoczynnym zawiera 1,0 do 20,0 części masowych, korzystnie 1,0 do 15,0 części masowych wielofunkcyjnej kompozycji smarowej, zawierającej dodatki detergentowo-dyspergujące w postaci związków metalicznych wapnia w mieszaninie z ditiofosforanami cynku i polibutenobursztynoimidami i/lub polibutenobursztynoestrami i do 20 części masowych kwasów i/lub bezwodników kwasu polibutenobursztynowego i/lub polipropylenobursztynowego i/lub polietylenobursztynowego o masie cząsteczkowej 200 do 2000, korzystnie 250 do 1700.
Natomiast według opisu patentowego PL 168 983 uniwersalny olej silnikowy zawiera 5.0 do 25,0 części masowych wielofunkcyjnego pakietu dodatków uszlachetniających zawierającego zmodyfikowane dodatki detergentowo-dyspergujące w postaci związków metalicznych wapnia w mieszaninie z wysokocząsteczkowymi polibutenobursztynoimidami i/lub polibutenobursztynoestrami, ditiofosforanami cynku i/lub kwasami karboksylowymi o masie cząsteczkowej do 500, przy czym związkami metalicznymi wapnia są niskozasadowe i/lub wysokozasadowe alkiloarylosulfoniany wapnia i/lub siarkowane normalne i/lub wysokozasadowe alkilofenolany wapnia a wysokocząsteczkowymi polibutenobursztynoimidami i/lub polibutenobursztynoestrami są mono i/lub bis polibutenobursztynoimidy i/lub wysokocząsteczkowe powstałe z usieciowania mono i/lub bispolibutenobursztynoimidy i/lub polibutenobursztynoestry.
Według opisu patentowego PL 172 036 olej silnikowy do wysokosprawnych silników z zapłonem samoczynnym zawiera 95,0 do 75,0 części masowych oleju mineralnego i 5,0 do 25.0 części masowych wielofunkcyjnej kompozycji smarowej, zawierającej zmodyfikowane dodatki detergentowo-dyspergujące w postaci związków metalicznych wapnia w mieszaninie z polibutenobursztynoimidami i cynkowymi pochodnymi 0,0 diestrów kwasu ditiofosforowego, przy czym metalicznymi związkami wapnia są wysokozasadowe i/lub niskozasadowe siarkowane fenolany wapnia w mieszaninie z niskozasadowymi i/lub wysokozasadowymi stearynianami wapnia zawartymi w wielofunkcyjnej kompozycji smarowej i polibutenobursztynoimidami typu monopolibutenobursztynoimidów i bispolibutenobursztynoimidów, korzystnie bispolibutenobursztynoimidami i/lub wysokocząsteczkowymi polibutenobursztynoimidami powstałymi z usieciowienia monopolibutenobursztynoimidów i bispolibutenobursztynoimidów, korzystnie przy zachowaniu stosunku masowego polibutenobursztynoimidów do wysokocząsteczkowych polibutenobursztynoimidów powstałych z usieciowienia monopolibutenobursztynoimidów i/lub bispolibutenobursztynoimidów od 1,0 do 0,5 do 1,0 do 1,5.
W wysokosprawnych silnikach z zapłonem samoczynnym, luz pomiędzy denkiem tłoka a cylindrem jest stosunkowo mały i mieści się w granicach od 0,4 do 0,6 mm.
Konieczna jest zatem dobra czystość pierwszego rowka mostka i korony tłoka. Gdy czystość ta jest nieodpowiednia, odkładające się osady na koronie tłoka w wyniku przychylnych ruchów tłoka w cylindrze ulegają zagęszczeniu i skoksowaniu, tworząc przy tym twardy materiał ścierny, który w trakcie pracy silnika styka się z tuleją cylindra i powoduje polerowanie gładzi cylindra czyli tzw. „bore polishing”. Głównym celem wynalazku jest wyeliminowanie tych niekorzystnych zjawisk i opracowanej ulepszonej formulacji oleju silnikowego o poprawionych własnościach detergentowo-dyspergujacych, przeznaczonych zwłaszcza do smarowania wysokosprawnych silników z zapłonem samoczynnym, w stosunku do opisanych w patentach PL nr nr 153 773, 161 725, 163 839 i 168 983 i opisie patentowym PL 172 036.
Dodatkowym celem wynalazku było opracowanie zmodyfikowanego sposobu wytwarzania olejów silnikowych wielu kategorii jakościowych do smarowania wysokosprawnych silników różnej mocy zwłaszcza o zapłonie samoczynnym, przy użyciu wielofunkcyjnej kom186 089 pozycji smarowej, poprzez zróżnicowany poziom jej dozowania i odpowiedni dobór substancji detergentowo-dyspergujących, skutecznie zapobiegających tworzeniu się nagarów, osadów i laków w rowkach pierścieni mostkach międzypieeściernowych, a płaszczu tłoka, o odpowiedniej zdolności do dyspergowania sadzy zapobiegającej polerowaniu gładzi cylindra.
Olej silnikowy do smarowania wysokosprawnych silników różnej mocy zwłaszcza z zapłonem samoczynnym, według wynalazku zawiera 95,0 do 80,0 części masowych oleju mineralnego o lepkości kinematycznej w temperaturze 100°C od 4,0 mm2/s do 32,0 mm2/s, otrzymanego z destylacji próżniowej frakcji ropy naftowej, selektywnie rafinowanego, rozpuszczalnikowe lub katalitycznie odparafinowanego, korzystnie hydrorafinowanego i/lub oleju mineralnego o lepkości kinematycznej 0 w temperaturze 100°C od 3,0 do 15,0 mm/s o wysokim wskaźniku lepkości powyżej 110, pochodzącego z hydrokrakingu i/lub izokrakingu frakcji ropy naftowej, rozpuszczalnikowo lub katalitycznie odparafmowanego, korzystnie hydrorafinowanego, od 0,6 do 9,0 części masowych modyfikatora lepkości i/lub modyfikatora lepkości o własnościach dyspergujących, do 0,5 części masowych depresatora, znanych dodatków przeciwpiennych takich jak polidimetylosiloksany i 5,0 do 20,0 części masowych wielofunkcyjnej kompozycji dodatków, zawierającej związki metaliczne wapnia i/lub magnezu stanowiących mieszaniną 1,0 do 50,0 części masowych, korzystnie 5,0 do 40,0 części masowych wysokozasadowych i/lub niskozasadowych siarkowanych fenolanów wapnia i/lub 1,0 do 50,0 części masowych, korzystnie 5,0 do 40,0 części masowych wysokozasadowych i/lub niskozasadowych sulfonianów wapnia i/lub magnezu i/lub 1,0 do 50,0 części masowych, korzystnie 5,0 do 40,0 części masowych niskozasadowych i/lub wysokozasadowych alkilosalicylanów wapnia i/lub magnezu i/lub 1,0 do 40,0 części masowych, korzystnie 3,0 do 30,0 części masowych niskozasadowych i/lub wysokozasadowych stearynianów wapnia i/lub magnezu i 10,0 do 40,0 części masowych, korzystnie 10,0 do 30,0 części masowych polibutenobursztynoimidów typu monopolibutenobursztynoimidów i/lub bispolibutenobursztynoimidów i/lub 10,0 do 40,0 części masowych multi (polibutono)-bursztynoimidów i do 25,0 części masowych cynkowych pochodnych 0,0'-diestrów kwasu ditiofosforowego.
Metaliczne związki wapnia, stanowią wysokozasadowe i/lub niskozasadowe siarkowane fenolany wapnia, w których stosunek zawartości metalu w rezerwie alkalicznej do zawartości metalu w normalnym siarkowanym alkilofenolanie wapnia wynosi 1,05 do 20,00 korzystnie 1,05 do 10,00 i stosunek molowy siarki do wapnia wynosi 0,05 do 1,5 korzystnie 0,05 do 1,00 i/lub metaliczne związki wapnia i/lub magnezu są niskozasadowymi i/lub wysokozasadowymi alkiloarylosulfonianami wapnia i/lub magnezu o współczynniku rezerwy alkalicznej 0,01 do 30,0 i/lub metaliczne związki wapnia i/lub magnezu są niskozasadowymi i/lub wysokozasadowymi alkilosalicylanami wapnia i/lub magnezu, w których stosunek zawartości metalu w rezerwie alkalicznej do zawartości metalu w normalnym alkilosalicylanie wapnia wynosi 1,05 do 15,00.
Natomiast multi(polibuteno)bursztynoimidy zawarte w wielofunkcyjnej kompozycji smarowej, stosuje się przy zachowaniu stosunku masowego polibutenobursztynoimidów do multi(polibuteno)bursztynoimidów od 1,0 do 0,5 do 1,0 do 1,5.
Olej silnikowy według wynalazku zawiera cynkowe pochodne 0,0'-diestrów kwasu ditiofosforowego otrzymane z alkoholi pierwszorzędowych zawierających od 3 do 12 atomów węgla w łańcuchu alkoksylowym i/lub alkoholi drugorzędowych zawierających 3 do 6 atomów węgla w łańcuchu alkoksylowym.
Oleje silnikowe otrzymane według wynalazku z zastosowaniem wielofunkcyjnej kompozycji smarowej wykazują odpowiednią zdolność do utrzymywania w należytej czystości koronę tłoka oraz pierwszy rowek, a także nie powodują powstawania tiksotropowych żeli powodujących nadmierne gęstnienie i wzrost lepkości oleju. Odpowiednia reaktywność olejów silnikowych z kwasem siarkowym otrzymanych według wynalazku, gwarantuje tym olejom dobre zdolności zobojętniające agresywne kwasy i chroni pierścienie uszczelniające tłoka przed nadmiernym zużyciem, a synergizm zastosowanych dodatków uszlachetniających oraz ich należyta jakość powoduje korzystne podwyższenie własności detergentowo - dyspergujących olejów i daje w efekcie niezawodną pracę silnika oraz umożliwia wydłużenie czasookresu eksploatacji tych olejów w silniku.
186 089
Nieoczywiste i nieoczekiwane efekty co najmniej addytywne z dowodami synergii składników, wynikającymi z korzystnych interakcji, zachodzących pomiędzy składnikami wielofunkcyjnej kompozycji smarowej wynikające ze składu i kompatybilności jej składników pozwalają wydłużyć okresy eksploatacji oleju silnikowego.
Stwierdzono, że oleje silnikowe przeznaczone do smarowania wysokosprawnych silników różnej mocy, zwłaszcza z zapłonem samoczynnym otrzymane według wynalazku, zapobiegają odkładaniu się nierozpuszczalnych produktów utleniania oleju nośnego, rozkładu i zużycia przedwczesnego zastosowanych dodatków oraz produktów niecałkowitego spalania paliwa na powierzchni rowków pierścieniowych, koronie i płaszczu tłoka przez dobre zwilżanie powierzchni metalowej i tworzenie warstewki ochronnej.
Ponieważ, nierozpuszczalne produkty utleniania, rozkładu pirolitycznego oleju węglowodorowego i paliwa oraz zanieczyszczenia mechaniczne i pochodzące z rozkładu lub zużycia dodatków a także sadza pochodząca z niecałkowitego spalania węglowodorów aromatycznych utrzymywane są w stanie dyspersji dzięki dobrym własnościom solubilizującym i peptyzującym zastosowanych dodatków detergentowo-dyspergujących, zjawisko „bore polishing” gładzi cylindra jest znacznie ograniczone.
Wynalazek jest wyjaśniony w poniższych przykładach wykonania ilustrujących zarówno sposób formulacji olejów silnikowych według wynalazku jak i ocenę ich własności użytkowych w próbach silnikowych na stanowisku potwierdzających te własności, nie można ich zatem uważać za ograniczenie wynalazku, ponieważ mają one charakter ilustracyjny.
Przykład I
Do zestawienia oleju silnikowego klasy CE/SF SAE 15 W/40 użyto wielofunkcyjnej kompozycji smarowej zawierającej w swoim składzie: 25,0 części masowych wysokozasadowego siarkowanego fenolanu wapnia, w którym stosunek zawartości metalu w rezerwie alkalicznej do zawartości metalu w normalnym siarkowanym alkilofenolanie wapnia wynosi 3,2 i stosunek molowy siarki do wapnia wynosi 0,35, 10,0 części masowych wysokozasadowego stearynianu wapnia, 5,0 części masowych niskozasadowego siarkowanego alkilofenolanu wapnia, w którym stosunek zawartości metalu w rezerwie alkalicznej do zawartości metalu w normalnym siarkowanym alkilofenolanie wapnia wynosi 1,5 i stosunek molowy siarki do wapnia wynosi 0,64, 25,0 części masowych bispolibutenobursztynoimidów, 25,0 części masowych multi(polibuteno)bursztynoimidów i 8,0 części masowych cynkowych pochodnych 0,0'-diostrów kwasu ditiofosforowego otrzymanych z alkoholu pierwszorzędowego zawierającego 8 atomów węgla w łańcuchu alkoksylowym i alkoholu drugorzędowych zawierających 3 i 6 atomów węgla w łańcuchu alkoksylowym.
Wielofunkcyjną kompozycję smarową charakteryzują poniżej oznaczone zawartości pierwiastków:
| - Zawartość wapnia, | % mas. | 3,45 |
| - Zawartość cynku, | % mas. | 0,81 |
| - Zawartość fosforu, | % mas. | 0J2 |
| - Zawartość azotu, | % mas. | 0,48 |
oraz całkowita liczba zasadowa, mg KOH/g 103
Olej silnikowy klasy CE/SF w klasie lepkości SAE 15 W/40 zestawiono przez zmieszanie w temperaturze 60°C do 70°C, 87,0 części masowych oleju mineralnego klasy SAE 10/95 otrzymanego z destylacji próżniowej frakcji ropy naftowej, selektywnie rafinowanego, rozpuszczalnikowo odparafinowanego i hydrorafinowanego o lepkości kinematycznej w temperaturze 100°C - 5,34 mm2/s i 13,0 części masowych oleju mineralnego klasy SAE 30/95 otrzymanego z destylacji próżniowej frakcji ropy naftowej, selektywnie rafinowanego, rozpuszczalnikowo odparafinowanego i hydrorafinowanego o lepkości kinematycznej w temperaturze 100°C - 9,94 mm2/s. Do tak zestawionego oleju bazowego dodano 10,3 części masowych powyższej kompozycji smarowej, 1,0 część masową modyfikatora lepkości i 0,3 części masowych depresatora.
Zestawiony w ten sposób olej silnikowy klasy CE/SF w klasie lepkości SAE 15 W/40 posiadał następujące własności fizykochemiczne zestawione w tabeli 1.
186 089
Tabela 1.
Własności fizykochemiczne oleju silnikowego CE/SF SAE 15W/40
| Lp. | Wymagania | Olej silnikowy CE/SF SAE 15W/40 |
| 1. | Lepkość strukturalna w temp. -15°C mPa.s | 3050 |
| 2. | Lepkość kinematyczna w temp. 100° C mm2/s | 15,4 |
| 3. | Lepkość kinematyczna w temp. 40°C mm2/s | 114,6 |
| 4. | Wskaźnik lepkości | 141 |
| 5. | Odporność na ścinanie | |
| - lepkość kinematyczna w temp. 100°C mm2/s po 30 cyklach pracy | 14,7 | |
| 6. | Temperatura płynięcia °C | pon. -30 |
| 7. | Temperatura zapłonu °C | 217 |
| 8. | Popiół siarczanowy (% m/m) | 1,33 |
| 9. | Liczba zasadowa mg KOH/g | 10,5 |
| 10. | Zawartość wody (% m/m) | 0,24 |
| 11. | Działanie korodujące w temp. 100°C w ciągu 3 h na płytkach z miedzi | 1 a |
| 12. | Zawartość części lotnych metodą Noacka % (m/m) | 11,0 |
| 13. | Odporność na pienienie: | |
| skłonność do pienienia | ||
| Obj. piany po 5 min. | ||
| przedmuchiwania powietrzem: | ||
| w temp. 25°C cm2 | 0 | |
| w temp.95°C | 10 | |
| w temp. 25°C | 0 | |
| trwałość piany | ||
| Obj. piany po 10 min. odstania: | ||
| w temp. 25° C cm3 | 0 | |
| w temp. 95°C -,,- | 0 | |
| w temp. 25°C po temp. 95°C | 0 |
Przykład II
Własności użytkowe oleju badano w testach silnikowych a wyniki podano w tabelach 2, 3,4,5.
186 089
Tabela 2.
Badanie odporności oleju na utlenianie i działanie korodujące w silniku gaźnikowym Petter W-1
| Wynik badania | ||||
| Lp. | Oceniane elementy silnika | Wg wynalazku PL 172 036 | Wg wynalazku | Wymagania |
| 1. | Stopień zanieczyszczenia wewnętrznej powierzchni płaszcza tłoka % powierzchni pokrytej jasnobrązowym lakiem | 0 | 0 | nie wyżej 5,0 |
| 2. | Stopień zanieczyszczenia kanałów pierścienia zgarniającego | bez widocznych osadów | ||
| 3. | Stopień zapieczenia lub zakleszczenia pierścieni tłokowych | pierścienie swobodne | ||
| 4. | Wygląd panewek korbowodowych po badaniu | brak osadów i korozji | ||
| 5. | Strata masy panewek korbowodowych po badaniu, mg | 9,6 | 9,4 | nie wyżej 25,0 |
| 6. | Przyrost lepkości kinematycznej oleju w temp. 40°C po 36 h badaniu, % | 20,5 | 19,6 | nie wyżej 50,0 |
Tabela 3.
Badania własności przeciwdziałania polerowaniu gładzi cylindra i zanieczyszczenia tłoka - badanie w silniku Daimler Benz 043 64A
| Lp. | Oceniane elementy cylindra i tłoka | Wynik badania | ||
| Według wynalazku PL-172 036 | Według wynalazku | Wymagania | ||
| 1. | Procent wypolerowanej powierzchni cylindra, | 5,6 | 3,5 | nie wyżej 16,0 |
| 2. | Stopień zanieczyszczenia tłoka, pkt | 33,5 | 36,3 | nie niżej 24,0 |
Tabela 4.
Badania własności myjąco-dyspergujących w doładowanym silniku Petter AV-B próba 100 h
| Lp. | Oceniane elementy tłoka | Wynik badania | ||
| Według wynalazku PL-172 036 | Według wynalazku | Wymagania | ||
| 1. | Stopień unieruchomienia pierścieni uszczelniających, pkt | 10,0 | 10,0 | nie niżej 10,0 |
| 2. | Stopień zanieczyszczenia kanałów pierścienia zgarniającego, pkt | 10,0 | 10,0 | nie niżej 10,0 |
| 3. | Stopień zanieczyszczenia powierzchni tłoka x 10 : 7,0 pkt. | 84,4 | 91,4 | nie niżej 80,0 |
186 089
Tabela 5.
Badanie zdolności do zapobiegania tworzeniu się osadów niskotemperaturowych - badanie w silniku Fiat 600 D
| Lp. | Oceniane elementy silnika | Wynik badania | ||
| Według wynalazku PL 172 036 | Według wynalazku | Wymagania | ||
| 1. | Grubość warstwy osadów w filtrze odśrodkowym (pokrywa i koło pasowe) pkt. | 8,3 | 9,1 | nie niżej 6,0 |
| 2. | Masa osadów na filtrze odśrodkowym, g | 32,5 | 29,8 | nie wyżej 50,0 |
| 3. | Stopień zanieczyszczenia osadami, pkt.: | |||
| - pokrywy dźwigienek zaworowych | 9,20 | 9,85 | nie niżej 8,5 | |
| - pokrywy kół rozrządu | 9,15 | 10,0 | nie niżej 8,5 | |
| - powierzchni głowicy cylindra od strony sprężyn zaworowych | 9,25 | 9,75 | nie niżej 8,0 | |
| 4. | Wskaźnik dyspersji oleju | 0,87 | 0,92 | nie niżej 0,85 |
186 089
Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz
Cena 2,00 zł.
Claims (6)
- Zastrzeżenia patentowe1. Olej silnikowy, zwłaszcza do wysokosprawnych silników z zapłonem samoczynnym i/lub iskrowym, składający się z oleju bazowego uszlachetnionego modyfikatorami lepkości, depresatorami, ewentualnie związkami przeciwpiennymi, kompozycją dodatków uszlachetniających, znamienny tym, że zawiera 95,0 do 80,0 części masowych oleju mineralnego o lepkości kinematycznej w temperaturze W0°C od 4,0 mm2/s do 32,0 mm2/s, otrzymanego z destylacji próżniowej frakcji ropy naftowej, selektywnie rafinowanego, rozpuszczalnikowo lub katalitycznie odparafmowanego, korzystnie hydrorafmowanego i/lub oleju mineralnego o lepkości kinematycznej w temperaturze 100°C od 3,0 do 15,0 mm2/s o wysokim wskaźniku lepkości powyżej 110, pochodzącego z hydrokraking i/lub izokrakingu frakcji ropy naftowej, rozpuszczalnikowo lub katalitycznie odparafmowanego, korzystnie hydrorafmowanego, od 0,6 do 9,0 części masowych modyfikatora lepkości i/lub modyfikatora lepkości o własnościach dyspergujących, do 0,5 części masowych depresatora znanych dodatków przeciwpiennych takich jak polidimetylosiloksany i 5,0 do 20,0 części masowych wielofunkcyjnej kompozycji dodatków, zawierającej związki metaliczne wapnia i/lub magnezu stanowiących mieszaninę 1,0 do 50,0 części masowych, korzystnie 5,0 do 40,0 części masowych wysokozasadowych i/lub niskozasadowych siarkowanych fenolanów wapnia i/lub 1,0 do 50,0 części masowych, korzystnie 5,0 do 40,0 części masowych wysokozasadowych i/lub niskozasadowych sulfonianów wapnia i/lub magnezu i/lub 1,0 do 50,0 części masowych, korzystnie 5,0 do 40,0 części masowych niskozasadowych i/lub wysokozasadowych alkilosalicylanów wapnia i/lub magnezu i/lub 1,0 do 40,0 części masowych, korzystnie 3,0 do 30,0 części masowych niskozasadowych i/lub wysokozasadowych stearynianów wapnia i/lub magnezu i 10,0 do 40,0 części masowych, korzystnie 10,0 do 30,0 masowych polibutenobursztynoimidów typu monopolibutenobursztynoimidów i/lub bispolibutenobursztynoimidów i/lub 10,0 do 40,0 części masowych multi(polibuteno)bursztynoimidów i do 25,0 części masowych cynkowych pochodnych 0,0'-diestrów kwasu ditiofosforowego.
- 2. Olej silnikowy, według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera metaliczne związki wapnia, stanowiące wysokozasadowe i/lub niskozasadowe siarkowane fenolany wapnia, w których stosunek zawartości metalu w rezerwie alkalicznej do zawartości metalu w normalnym siarkowanym alkilofenolanie wapnia wynosi 1,05 do 20,00, korzystnie 1,05 do 10,00 i stosunek molowy siarki do wapnia wynosi 0,05 do 1,5 korzystnie 0,05 do 1,00.
- 3. Olej silnikowy, według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera związki metaliczne wapnia i/lub magnezu, które są niskozasadowymi i/lub wysokozasadowymi alkiloarylosulfonianami wapnia i/lub magnezu o współczynniku rezerwy alkalicznej 0,01 do 30,0.
- 4. Olej silnikowy, według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera związki metaliczne wapnia i/lub magnezu, które są niskozasadowymi i/lub wysokozasadowymi alkilosalicylanami wapnia i/lub magnezu, w których stosunek zawartości metalu w rezerwie alkalicznej do zawartości metalu w normalnym alkilosalicylanie wapnia wynosi 1,05 do 15,00.
- 5. Olej silnikowy, według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera multi(polibuten)bursztynoimidy, korzystnie przy zachowaniu stosunku masowego polibutenobursztynoimidów do multi(polibuteno)bursztynoimidów od 1,0 do 0,5 do 1,0 do 1,5.
- 6. Olej silnikowy, według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera cynkowe pochodne 0,0'-diestrów kwasu ditiofosforowego otrzymane z alkoholi pierwszorzędowych zawierających od 3 do 12 atomów węgla w łańcuchu alkoksylowym i/lub alkoholi drugorzędowych zawierających 3 do 6 atomów węgla w łańcuchu alkoksylowym.186 089
Priority Applications (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL97322803A PL186089B1 (pl) | 1997-10-22 | 1997-10-22 | Olej silnikowy, zwłaszcza do wysokosprawnych silników |
Applications Claiming Priority (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL97322803A PL186089B1 (pl) | 1997-10-22 | 1997-10-22 | Olej silnikowy, zwłaszcza do wysokosprawnych silników |
Publications (2)
| Publication Number | Publication Date |
|---|---|
| PL322803A1 PL322803A1 (en) | 1998-04-14 |
| PL186089B1 true PL186089B1 (pl) | 2003-10-31 |
Family
ID=20070873
Family Applications (1)
| Application Number | Title | Priority Date | Filing Date |
|---|---|---|---|
| PL97322803A PL186089B1 (pl) | 1997-10-22 | 1997-10-22 | Olej silnikowy, zwłaszcza do wysokosprawnych silników |
Country Status (1)
| Country | Link |
|---|---|
| PL (1) | PL186089B1 (pl) |
-
1997
- 1997-10-22 PL PL97322803A patent/PL186089B1/pl not_active IP Right Cessation
Also Published As
| Publication number | Publication date |
|---|---|
| PL322803A1 (en) | 1998-04-14 |
Similar Documents
| Publication | Publication Date | Title |
|---|---|---|
| CA2616894C (en) | Lubricating oil composition | |
| JP3993901B2 (ja) | 潤滑油組成物 | |
| JP7106579B2 (ja) | ポリアミン官能基、酸性官能基およびホウ素官能基を含む化合物、ならびにその潤滑剤添加物としての使用 | |
| CA2370880C (en) | Lubrication | |
| JP2001226691A (ja) | ディーゼル内燃機関用潤滑油組成物および添加剤組成物 | |
| JP2003206492A (ja) | 改良された高温特性を持つ舶用ディーゼル内燃機関用潤滑油組成物 | |
| JP2010163628A (ja) | 潤滑油組成物 | |
| CN1869179A (zh) | 润滑十字头发动机的方法 | |
| KR20190142771A (ko) | 4-행정 차량 엔진의 청정도를 개선시키기 위한 윤활제 조성물의 용도 | |
| JP5203551B2 (ja) | 潤滑油組成物 | |
| Watson et al. | Additives—The Right Stuff for Automotive Engine Oils | |
| PL186089B1 (pl) | Olej silnikowy, zwłaszcza do wysokosprawnych silników | |
| CN116064188B (zh) | 润滑油组合物及其制备方法 | |
| JPH07197062A (ja) | ディーゼルエンジン用潤滑油添加剤及び潤滑油組成物 | |
| Harperscheid | Lubricants for internal combustion engines | |
| CN1130447C (zh) | 一种应用陶瓷金属润滑机制的润滑油添加剂 | |
| JP2000063876A (ja) | ディーゼルエンジン用潤滑油組成物 | |
| RU1819287C (ru) | Смазочное масло дл двигателей внутреннего сгорани | |
| JP5020622B2 (ja) | ディーゼル内燃機関用潤滑油組成物 | |
| PL172036B1 (pl) | Olej silnikowy | |
| Buck et al. | Lubrication studies in a methanol-fueled spark ignition engine | |
| EP1229102A1 (en) | Lubricating oil composition | |
| Seth | Diesel and petrol engine lubrication | |
| PL177393B1 (pl) | Olej silnikowy | |
| PL177127B1 (pl) | Uniwersalny olej silnikowy o ulepszonych własnościach dyspergujących |
Legal Events
| Date | Code | Title | Description |
|---|---|---|---|
| LAPS | Decisions on the lapse of the protection rights |
Effective date: 20081022 |