PL1852B1 - Sposób wytwarzania nowych barwników zaprawowych. - Google Patents

Description

W niemieckim patencie Nr 119863 sa opisane barwniki zaprawowe, powstajace przez kondensacje kwasów aminooksykar- bonowych szeregu benzolowego i naftalino¬ wego z chinonami (benzochinonem, chlora- nilem, p-naftochinonem). Sadzac z poda¬ nych stosunków ilosciowych tworza sie cia¬ la jednoanilidowe, przez kondensacje jed¬ nej czasteczki kwasu aminooksykarbono- wego z jedna czasteczka chinonu. Te sub¬ stancje barwnikowe barwia zaprawione chromem wlókna na bronzowe odcienie, ale nie maja wielkiego technicznego znaczenia.Obecnie uczyniono zdumiewajace spo¬ strzezenie, ze tego rodzaju produkty kon¬ densacji, jakie powstaja przez reakcje dwóch czasteczek kwasu aminooksykarbo- nowego z jedna czasteczka chloranilu przez traktowanie stezonym kwasem siarkowym w wyzszej temperaturze, przechodza w no¬ we wysokowartosciowe substancje barwni¬ kowe, które róznia sie wyraznie od cial dwuanilidowych, sluzacych jako materjal wyjsciowy, jak równiez od substancyj barwnikowych, otrzymywanych podlug wspomnianego niemieckiego patentu. Gdy bezposredni produkt kondensacji kwasu a- minooksykarbonowego z chloranilem za¬ barwia chromowane wlókna na bronzowy malo ciekawy odcien, to nowy barwnik, po¬ wstajacy z poprzednio wspomnianego przez traktowanie stezonym kwasem siar¬ kowym na cieplo, daje ciemne fioletówo- niebieskie zabarwienia. Wprowadzenie grup nitrowych do tych nowych substancyjbarwnikowych powoduje wzmocnienie sily barwienia.Nowe produkty powinny znalezc zasto¬ sowanie w druku perkalików i w farbiar- . stwie.Nowa reakcja nie moze byc uwazana jako wlasciwa dla calej klasy cial, a ogra¬ nicza sie do oddzielnych wypadków. /% f\ -. Przemiana dw|rani|ido-dwuchlorochino- &ów a^ ngjwe c|iajfe qjpze byc porówna¬ na ze sposobem, opisanym w niemieckim patencie 253091 albo w jego dodatkowych.Poniewaz tam ogrzewa sie dwuanilido-albo dwunaftylaminobenzochinotty same albo w wysoko-wrzacych rozpuszczalnikach, przyczem otrzymuje sie ciala, które przed uzyciem ich, jako barwników, trzeba sul¬ fonowac. Niniejszym sposobem otrzymuje sie przy nizszej temperaturze rozpuszczal¬ ne w wodzie w postaci soli alkalicz¬ nych zaprawowe barwniki. Sposób niniej¬ szy ogranicza sie do cial, które daja sie wyprowadzic z jednej strony z chlorowa¬ nego benzochinonu, a z drugiej strony z p-aminosalicylowego kwasu i z ich analo¬ gów i pochodnych.Kondensacja kwasu aminooksykarbo- nowego z chloranilem odbywa sie w bar¬ dzo prosty sposób przez zawieszenie w wo¬ dzie przy ogrzewaniu w obecnosci octanu sodowego, jako srodka wiazacego kwas.Naprzyklad p-aminosalicylowy kwas z chloranilem kondensuje sie, jak nastepuje: W jednym litrze wody zostaje zawie¬ szone 49 g chloranilu (poprzednio nieco zwilzonego alkoholem) i 65 g kwasu p-ami- nosalicylowego i prócz tego dodane 55 g krystalicznego octanu sodowego. Calosc przy poruszaniu ogrzewa sie do wrzenia w przeciagu 4—5 godzin. Dodaje sie na¬ stepnie 25—30 cm3 stezonego kwasu solne¬ go i saczy na goraco, a nastepnie przemy¬ wa 10% -ym kwasem solnym przy 40—50°C.Wkoncu myje sie woda, prasuje i suszy.Wydajnosc wynosi 85—88 g.Zamiast kwasu p-aminosalicylowego moze byc z tym samym wynikiem uzyty kwas p-amino-o-krezotynowy, kwas nitro- aminosalicylowy OH : COOH : N02:NH2— 1:2:6:4. Sposób ten blizej wyjasnia nastepujace przyklady.Przyklad I. 20 g produktu kondensa¬ cyjnego z kwasu p-aminosalicylowego i chloranilu rozpuszcza sie w 200 g stezo¬ nego 98%-go kwasu siarkowego. Roztwór ten ogrzewa sie w przeciagu 3—4 godzin do 100—105° C. Barwa roztworu z po¬ czatku niebiesko-fioletowa staje sie stop¬ niowo czysto niebieska. Próbka przy roz¬ cienczeniu woda powinna dac fioletowy klaczkowaty osad, który po odfiltrowaniu daje z roztworem sody czerwono-fioleto- wy roztwór, a przy nadmiarze sody — czy¬ sto niebieski roztwór.Po ukonczeniu reakcji produkt ochla¬ dza sie i zlewa do jednego litra wody z lodem, nastepnie odsacza sie, prasuje, mie¬ sza z woda i zobojetnia pozostale resztki kwasowe, jeszcze raz saczy, prasuje i su¬ szy. Barwnik daje w druku na bawelnie z zaprawa chromowa fioletowo niebieskie odcienie trwale, na welnie chromowanej równiez fioletowo-niebieskie tony.Nastepujace zestawienie wyjasnia róz¬ nice pomiedzy sluzacym, jako produkt wyj¬ sciowy, dwuanilidochinonem i nowym z niego wytworzonym barwnikiem.Dwuanilidochinon (produkt przed traktowaniem stez. kwasem siarkowym) Barwa roztworu w stezon. H2SOL Przy rozcienczeniu H20 niebiesko-fioletowa bronzowy osad Nowy barwnik (produkt po traktowaniu kwasem siarkowym) czysto-fioletowa fioletowy osad — 2 —Dwuanilidochinon (produkt przed traktowaniem stez. kwasem siarkowym) Nowy barwnik (produkt po traktowaniu kwasem siarkowy) Barwa roztworu w 10%-ym Na2SOs Barwa roztworu w Na OH 36° Be Barwa na zaprawio¬ nych chromem wlóknach bronzowo zólta fuksynowo czerwona, przy roz¬ cienczeniu bronzowa bronzowa fuksynowo-czerwona, z nadmia¬ rem sody — zielonkawo nie¬ bieska fioletowa, przy rozcienczeniu zielonkawo-niebieska ttiebieskawo-fioletowa Przyklad II. Z zupelnie podobnym wynikiem moze byc zastosowane cialo dwu- anilidowe z dwóch czasteczek kwasu p-a- mino-o-krezotynowego i jednej czasteczki chloranilu.Wytworzony w ten sposób barwnik da¬ je bardziej niebieskie odcienie, niz w przy¬ kladzie L Produkty z kwasu /D-amino-o-krezoty- nowego i chloranilu przed traktowa¬ niem kwasem siarkowym Produkt po traktowaniu kwa¬ sem siarkowym stezonym Barwa roztworu w stezonym H2 sO^ Przy rozwodnieniu Barwa roztworu w 10%-ej sodzie Barwa w roztworze Na OH 36° Be Barwa na zaprawio¬ nych chromem wlóknach niebiesko-czarna bronzowy osad czerwono-bronzowa czerwono-fioletowa bronzowa zielona niebieski osad czerwona pózniej niebieska fioletowa, przy rozcienczeniu niebieska niebieska Zamiast chinono-dwu-anilidu z kwasu p-amino-salicylowego moze byc zastoso¬ wane analogiczne cialo z kwasu nitroami- nosalicylowego OH : COOH : N02 : NH2— 1 : 2 : 6 : 4. Wytworzony w tym wy¬ padku barwnik daje w stosunku do barw¬ nika z przykladu I glebsze odcienie. Cie- kawem jest, ze to samo albo bardzo podob¬ ne cialo otrzymuje sie, gdy substancje wyj¬ sciowa dla przykladu I (produkt kondensa¬ cyjny z dwóch czasteczek kwasu aminosali- cylowego z jedna czasteczka chloranilu) rozpuscic w stezonym kwasie siarkowym i nitrowac przy nizszej temperaturze. Tutaj przebiega proces pod wplywem zgeszczo- nego kwasu siarkowego przy nizszej tem¬ peraturze, jak bez nitrowania, wskutek cze¬ go przez jednoczesne nitrowanie i koncfen- — 3sacje nowy barwnik otrzymuje sie w bar¬ dzo prosty sposób.Przyklad III- 24 g tego samego pro¬ duktu wyjsciowego, jak w przykladzie I, wprowadza sie do 240 g stezonego kwasu siarkowego, Roztwór ten ochladza sie do 0° C i nastepnie wprowadza sie don stop¬ niowo kroplami 42 g mieszaniny kwasów, zawierajacej 15% HN03, przyczem tem¬ peratura nie powinna przekraczac 10° C.Po dodaniu calej ilosci mieszaniny kwa¬ sowej, usuwa sie kapiel chlodzaca i do¬ puszcza sie do rozgrzania mieszaniny re¬ akcyjnej do zwyklej temperatury, a nastep¬ nie doprowadza sie ja i utrzymuje w prze¬ ciagu dwóch godzin przy 80° C, a w prze¬ ciagu nastepnych dwóch godzin przy 80— 90° C. Próbka powinna ostatecznie w roz¬ cienczonym lugu sodowym dac rozczyn o czysto niebieskiej barwie. Nastepnie pro¬ dukt ochladza sie, wylewa do wody z lo¬ dem i obrabia, jak w przykladzie L Wlasnosci nowego produktu.Barwa roztworu w stezonym kwasie siarkowym zielonkawo-niebieska Przy rozcienczeniu woda czerwono-fioletowy osad Barwa roztworu w NaOH o 36° Be. fioletowa, przy rozcienczeniu woda — niebieska Barwa roztworu w 10% roztworze sody czerwona, przy nadmiarze sody — nie Barwa na zaprawionych chromem wlók- bieska nach niebieska w czerwonym odcieniu.W tym przykladzie moze byc równiez lo chinono-dwu-anilidowe z jednej czastecz¬ ki chloranilu i dwóch czasteczek kwasu p-amino-salicylowego albo z ich pochod¬ nych, jak kwas p-amino-o-krezotynowy, nitro-p-amino-salicylowy ogrzewa sie w stezonym kwasie siarkowym. 2. Wykonanie sposobu podlug zastrz, 1, znamienne tern, ze w zwiazku z nitrowa^ niem ciala chinonc-dwu-ariilidowego z chloranilu i kwasu p-amino-o-oksybenzoe- sowego w stezonym kwasie siarkowym przemiana pod wplywem tego ostatniego zostaje przeprowadzona w nizszej tempe¬ raturze. 3. Odmiana sposobu podlug zastrzeze¬ nia 2, znamienna tern, ze sie nitrowanie po kondensacji w kwasie siarkowym wykony¬ wa na ostatku. uzyty jako produkt wyjsciowy, produkt kondensacji w chloranilu i p-amino-o-kre- zctynowego kwasu z przykladu II.Z zupelnie podobnym wynikiem moze byc nitrowanie przeprowadzone na samym koncu, to znaczy, ze prace wykonywa sie podlug przykladu I albo II, a nitruje w roz¬ tworze stezonego kwasu siarkowego po kondensacji.Przyklad IV. 24 g tego samego pro¬ duktu wyjsciowego, jak w przykladzie I wprowadza sie do 240 g zgeszczonego kwa¬ su siarkowego. Roztwór ogrzewa sie w przeciagu 3-ch — 4-ch godzin na 100— 105° C, nastepnie ochladza i, jak w przy¬ kladzie III, nitruje 15% mieszanina kwa¬ sowa, nastepnie ogrzewa w przeciagu go¬ dziny do 30—40° C, ochladza i przerabia. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe

1. Sposób wytwarzania nowych barw¬ ników zaprawowych, znamienny tern, ze cia- Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. Durand & Huguenin A.-G. Zastepca: M. Brokman, rzecznik patentowy. PL