Znane jest usuwanie zanieczyszczen za¬ wierajacych tluszcze z przedmiotów meta¬ lowych zapomoca poddawania ich dziala¬ niu par rozpuszczalnika, ogrzanego do wrzenia, lotnego i niepalnego, np. trójchlo¬ roetylenu, nadchloroetylenu, czterochlor¬ ku wegla i L d. Gorace pary rozpuszczalni¬ ka osadzaja sie na chlodniejszych przed¬ miotach metalowych, a splywajace z tych przedmiotów skropliny zabieraja zanieczy¬ szczenia, zawierajace tluszcze. Aby wy¬ tworzone w nadmiarze pary nie wypelnily calkowicie zbiornika i nie uchodzily z nie¬ go, co spowodowaloby straty i zanieczy¬ szczenia powierza, umieszcza sie w górnej czesci zbiornika rury chlodzace, na któ¬ rych osadzaja sie pary rozpuszczalnika przy zetknieciu sie z niemi, wobec czego nie wznosza sie dalej. Po oczyszczeniu gorace przedmioty metalowe podnosi sie do chlod¬ niejszej przestrzeni powietrznej, znajduja¬ cej sie w zbiorniku nad strefa parowa, gdzie szybko wysychaja; powstajace przytem pary rozpuszczalników opadaja wskutek wlasnego ciezaru do strefy parowej, czyli takze nie uchodza ze zbiornika, ^^ Przyrzady chlodzacfe nad czynna strefa s 4 lirowa, a zwlaszcza przestrzen powietrzna '*' potrzdbna'do su&zenia, wymagaja znacznie wiekszej wysokosci zbiornika, niz to jest potrzebne do oczyszczania. Wpbec tego po¬ stepuje sie w ten sposób, ze sustzenie przed¬ miotów przeprowadza sie nie przez podno¬ szenie ich ze strefy parowej, lecz przez przenoszenie tej strefy wdól. W tym celu stosuje sie oprócz rur chlodzacych w gór¬ nej czesci zbiornika dalsze rury chlodzace, bezposrednio Siad Wfzap4 ciecza. Przez do¬ prowadzenie po1 odtluszczeniu przedmio¬ tów do tych nizej polozonych rur wody chlodzacej, strefa parowa ofenlza si§ ki do tych rur, a powietrze, doplywajace zgóry, wypelnia te przestrzen, w której znajduja sie przedmioty oczyszczone, dzieki czemu zostaja one wysuszone. Wada tego sposo¬ bu oczyszczania polega na tern, ze przy kazdym zabiegu oczyszczania trzeba otwie¬ rac i zamykac doplyw wody do dolnych rur chlodzacych, przyczem zawsze po¬ trzebny jest pewien okres czasu do rozpo¬ czecia sie wzglednie ustania dzialania chlo¬ dzacego.Przedmiotem wynalazku jest sposób o- czyszczania i odtluszczania powierzchni przedmiotów metalowych lub innych, oraz urzadzenie sluzace do tego celu, które .po¬ siada inny uklad rur chlodzacych, usuwa¬ jacych wspomniane wady. Nowosc urza¬ dzenia wedlug wynalazku polega na tern, ze rury chlodzace nie znajduja sie nad i pod czynna przestrzenia parowa, lecz po bokach tej przestrzeni w osobnej komorze chlodzacej, oddzielonej sciankami od prze¬ strzeni parowej. Do komory chlodzacej do¬ plywaja pary zgóry podczas zabiegu oczy¬ szczania, przyczem komora ta zostaje na pewien czas laczona z dolna czescia prze¬ strzeni parowej, wskutek czego nastepuje obnizenie sie strefy parowej.Rysunek przedstawia dla przykladu kilka odmian urzadzenia do oczyszczania i odtluszczania powierzchni przedmiotów metalowych wedlug wynalazku w wido¬ kach schematycznych.Fig. 1 przedstawia w przekroju piono¬ wym ottoarty u góry blaszany zbiornik 1, ogrzewany pod spodem, przyczem w swej dolnej czesci zawiera on stosunkowo mala ilosc jednego z plynnych rozpuszczalni¬ ków, np. trójchloroetylenu. W zbiorniku znajduje sie blaszany plaszcz 2, którego dolny brzeg jest zanurzony w cieczy, przy¬ czem plaszcz jest zawieszony przesuwnie pionowo na linach drucianych, które sa przeprowadzone na krazkach 3, osadzo¬ nych na górnej ramie zbiornika, a na swych wolnych koncach sa polaczone z ciezarka¬ mi 4. W komorze 5 miedzy plaszczem 2 i sciana zbiornika znajduja sie rury 6, przez które przeplywa woda chlodzaca. Kosz 7, napelniony zanieczyszczonemi przedmiota¬ mi metalowemi, wstawia sie zgóry do prze¬ strzeni, otoczonej plaszczem 2, na ruszt 8, znajdujacy sie nad powierzchnia cieczy.Plynny rozpuszczalnik po osiagnieciu temperatury wrzenia wytwarza pary, któ¬ re stopniowo wypelniaja cala przestrzen o- toczona plaszczem 2, a nastepnie przeply¬ waja ponad górnym brzegiem plaszcza i poniewaz sa znacznie ciezsze od powietrza opadaja do komory 5, gdzie osadzaja sie^ia rurach chlodzacych 6. Strefa parowa siega wiec tylko do górnego brzegu plaszcza i nie wznosi sie wyzej, chociaz nad nia niema chlodnicy, jaka sie stosuje w znanych u- rzadzeniach odtluszczajacych.Po ukonczeniu oczyszczania przedmio¬ tów w strefie parowej, plaszcz blaszany 2 podnosi sie tak, ze nie jest juz zanurzony w cieczy, wskutek czego powstaje polacze¬ nie komory chlodzacej 5 z dolna czescia wewnetrznej przestrzeni miedzy plaszczem i scianami zbiornika, wypelnionej para.Ciezkie pary przeplywaja wtedy do komo¬ ry 5, a poniewaz natychmiast sie w niej o- sadzaja, obniza sie strefa parowa szybko az do wysokosci najnizszej rury chlodza¬ cej, która znajduje sie nieco nizej od ru- - 2 -sztu 8. Wskutek tego kosz 7 z przedmiota¬ mi metalowemi znajduje sie poza strefa pa¬ rowa i zostaje oplókiwany powietrzem, do- plywajacem zgóry, dzieki czemu przedmio¬ ty metalowe szybko wysychaja. Nastepnie wyjmuje sie kosz ze zbiornika i zastepuje go innym koszem, napelnionym zanieczy- szczonemi przedmiotami, poczem opuszcza sie plaszcz 2, zanurzajac go w plynie, wsku¬ tek czego wewnatrz niego pary sie natych¬ miast wznosza, az go zupelnie wypelnia.Zaleta opisanego urzadzenia i sposobu przeprowadzenia pracy polega w porówna¬ niu ze znanemi urzadzeniami na tern, ze zbiornik jest nieco wyzszy niz strefa paro¬ wa, a obnizenie tej strefy odbywa sie bez zmiany obiegu wody chlodzacej, co przy¬ spiesza znacznie caly przebieg oczyszczania i suszenia i ulatwia obsluge urzadzenia.Fig. 2 przedstawia urzadzenie do oczy¬ szczania w przekroju pionowym, w którem komora chlodzaca 11 z rurami chlodzacemi 10 w zbiorniku 9 jest oddzielona od przestrzeni parowej 12 zapomoca nieru¬ chomych scian 13, które sa zanurzone w plynie, znajdujacym sie w dolnej czesci zbiornika. W tern urzadzeniu równiez gór¬ na krawedz scian 13 okresla wysokosc stre¬ fy parowej, przyczem nadmiar par opada za ta krawedzia do komory chlodzacej. W scianach 13 znajduja sie bezposrednio nad powierzchnia plynu otwory, zaopatrzone w ruchome plytki 15, uruchomiane z zewnatrz zapomoca uchwytów 14. Wznoszenie i opa¬ danie par w przestrzeni parowej osiaga sie przez zamykanie i otwieranie tych otwo¬ rów.Przedmioty metalowe umieszcza sie w zamknietym koszu 16, który sie wstawia zgóry w ranie 17, osadzona w zbiorniku 2 na wale 18 i uruchomiana z zewnatrz.Dzieki temu mozna obracac kosz 16, co przyspiesza oczyszczanie i suszenie przed¬ miotów metalowych, zwlaszcza gdy chodzi o przedmioty puste wewnatrz. Podczas o- czyszczania i suszenia górny otwór zbiorni¬ ka 9 moze byc zamkniety zapomoca pokry¬ wy 19, przyczem zamkniecie to moze nie byc szczelne, lecz jest ono pozadane, po¬ niewaz zapobiega powstawaniu ciagu.W celu odswiezania powietrza w górnej czesci zbiornika, które stopniowo wskutek dyfuzji pochlania nieco par rozpuszczalni¬ ka, na bocznych scianach zbiornika znaj¬ duja sie komory 20, polaczone ze zbiorni¬ kiem zapomoca otworów 21, a zapomoca nasad rurowych 22 z wentylatorem.Pod rurami chlodzacemi znajduja sie na wewnetrznych scianach zbiornika koryt¬ ka 23, w których zbieraja sie skropliny, sciekajace z rur chlodzacych; skropliny te odprowadza sie rurami 24, zaopatrzonemi w zawory, wskutek czego skropliny moga byc zbierane w osobnym zbiorniku. Gdy zawory w rurkach 24 sa zamkniete, skropli¬ ny przelewaja sie z korytka 23 i mieszaja sie z plynem, znajdujacym sie na dnie zbiornika.Urzadzenie przedstawione na fig. 3 w przekroju podluznym posiada oddzielone jedna od drugiej komory chlodzace 25 z rurami 26, znajdujace sie miedzy zewnetrz- nemi sciankami zbiornika i sciankami zbior¬ nika 27, przyczem z wnetrzem zbiornika komory te lacza sie zapomoca rur 28 i 29.Górne rury laczace 28 okreslaja wysokosc, do której pary rozpuszczalnika moga wzno¬ sic sie w zbiorniku, zanim odplyna do ko¬ mór chlodzacych 25, natomiast dolne rur¬ ki laczace, znajdujace sie bezposrednio nad powierzchnia plynu wrzacego w zbior¬ niku, sa zamkniete zapomoca plytek 30.Przez otwieranie tych plytek strefa parowa moze byc w zbiorniku obnizona az pod ruszt 31, na którym znajduje sie wstawio¬ ny zgóry kosz 32, zawierajacy przedmioty zanieczyszczone.Górny otwór zbiornika jest zamkniety zapomoca pokrywy suwakowej 33, która jest wykonana w taki sposób, ze jednocze¬ snie zamyka otwory 34, zaponioca których wnetrze zbiornika jest polaczone z dwomakomorami ssacemi 35, które sa polaczone zapomoca rur 36 z wentylatorem. Zapomo- ca takiego urzadzenia osiaga sie to, ze tyl¬ ko najwyzsza warstwa powietrza w zbior¬ niku zostaje odciagana, gdy pokrywa su¬ wakowa jest otwarta, wskutek czego ze¬ wnetrzne powietrze nie zostaje zanieczy¬ szczone, przyczem po zamknieciu górnej pokrywy przerywa sie odciaganie powie¬ trza, wskutek czego nie zachodza straty rozpuszczalnika.Skropliny, sciekajace z rur 26, moga byc doprowadzane do plynu, znajdujacego sie w zbiorniku, zapomoca zamykanych rur 37 lub tez odprowadzane nazewnatrz do osobnych zbiorników zapomoca takze zamykanych rur odplywowych 38. Oczy¬ wiscie, urzadzenie moze byc zaopatrzone zamiast w dwie komory 25 w jedna taka komore, o ile zastosowane rury chlodzace wystarcza do skroplenia par rozpuszczal¬ nika.Przedstawione dla przykladu urzadze¬ nia moga byc w róznych szczególach zmie¬ nione. Do doprowadzania i odprowadzania plynu zbiornik moze byc zaopatrzony w o- sobne otwory i przewody rurowe, a prace mozna przeprowadzac takze przy ciaglem odnawianiu plynu w ten sposób, ze przez oczyszczanie przedmiotów metalowych za- tluszczony rozpuszczalnik usuwa sie stale zapomoca przelewu ze zbiornika, a dopro¬ wadza nieprzerwanie swiezy rozpuszczal¬ nik do tego zbiornika. Urzadzenia moga byc takze wykonane w ten sposób, ze zapomo¬ ca uruchomianych mechanicznie przenosni¬ ków lancuchowych, tasmowych lub podob¬ nych przedmioty metalowe mozna dopro¬ wadzac stale do zbiornika i przenosic je przez przestrzen parowa, przyczem mozna im nadawac w razie potrzdby ruch obroto¬ wy. Wreszcie mozna oczyszczac nietylko przedmioty metalowe, lecz takze przed¬ mioty z innych stalych materjalów, np. ze szkla, rogu, celuloidu lub tym podobnego matcrjalue ^ PL