Istnieje duzo sposobów lugowania kra¬ janki roslinnej i podobnych materjalów sposobem ciaglym, jednakze tylko kilka z nich nadaje sie do lugowania krajanki bu¬ raczanej, chociaz nie daja one tak dobrych wyników, jakich nalezaloby sie spodziewac, np. nie zapobiegaja tworzeniu sie duzej ilosci soków dyfuzyjnych. Urzadzenia do wykonywania tych sposobów sa zbyt skom¬ plikowane, a dzialanie cieczy lugujacej na materjal lugowany jest niedostateczne. Na¬ lezy przeto np. koniecznie stosowac sita, które sie latwo zatykaja i latwo tworza sie na nich bryly, poniewaz sita nie zawsze mozna zaopatrzyc w urzadzenie oczy¬ szczajace. We wszystkich prawie przypad¬ kach potrzebne sa ruchome narzady prze¬ nosnikowe dla rozbijania bryl, tamujacych przeplyw cieczy. Prócz tego sprawnosc takich urzadzen jest niezadowalajaca.Urzadzenie wedlug wynalazku nie po¬ siada sit i ruchomych narzadów, zapobie¬ gajacych tworzeniu sie bryl, dzieki czemu umozliwione jest energiczne dzialanie cie¬ czy lugujacej na lugowany materjal.Urzadzenie do lugowania sklada sie z zamknietego z obydwóch stron obracajace¬ go sie bebna, posiadajacego wewnatrz prze¬ grody, przymocowane do sciany bebna.Przegrody te sluza jako lapy do chwyta¬ nia krajanki i moga byc umieszczone rów¬ nolegle do osi bebna lub w kierunku jegopromieni lub tez moga byc nachylone do osi i odchylone od kierunku promieni beb¬ na. Szerokosc tych przegród wynosi mniej niz polowe srednicy bebna, tak ii zajmuja one tylko czesc przekroju bebiia. Materjal lugowany i ciecz lugujaca wprowadzane sa do bebna wedlug znanej zasady przeciw- pradowej z przeciwleglych stron.Krajanka ladowana do bebna w sposób ciagly zostaje skutkiem obrotów bebna podnoszona przez przegrody i przesuwana przeciw pradowi cieczy. Krajanka, zagar¬ nieta przez przegrody, zeslizguje sie z nich i spada zpowrotem do cieczy. Dzieki spa¬ daniu krajanka dokonywa calkowitego ob¬ rotu, zas chwytajaca przegroda wykonywa wtedy okolo % calkowitego obrotu. A za¬ tem obieg krajanki wyprzedza obrót bebna, wzglednie obrót przegród tak, iz krajanka przy jednym obrocie bebna wykonywa pra¬ wie dwa calkowite obroty.Dzieki odpowiedniemu umieszczeniu i uksztaltowaniu przegród w bebnie i piono¬ wemu opadaniu krajanki, krajanka przesu¬ wa sie droga obiegowa spiralna, splaszczo¬ na jednostronnie od strony opadania a tern samem osiaga sie posuwanie sie naprzód krajanki w bebnie przeciw pradowi cieczy lugujacej.Jesli beben ustawiony jest pochylo do kierunku ruchu krajanki, a przegrody u- mieszczone pochylo wzgledem plaszczy¬ zny poziomej i jezeli posiadaja przerwy, jak grabie, to ruch obiegowy i przesuwanie sie krajanki odbywac sie bedzie tak, iz przegrody i krajanka przy polozeniu beb¬ na, pochylem wzgledem plaszczyzny po¬ ziomej, opisuja droge obrotu, pochyla wzgledem plaszczyzny pionowej, zas spa¬ dek krajanki odbywa sie naturalnie w pla¬ szczyznie pionowej, wiec krajanka ta przez kazdorazowy spadek zostaje posunieta da¬ lej w bebnie o taka czesc pochylenia jego, jaka przechodzi krajanka w chwili spadku z plaszczyzny pionowej. A zatem posuwa¬ nie sie krajanki, uwarunkowane pochylo¬ scia bebna obrotowego i wolnym spadkiem pionowym krajanki, odbywa sie po spiral¬ nej drodze obiegowej.Ruch i posuwanie sie krajanki moze sie jednakze odbywac równiez niezaleznie od pochylenia bebna.Jezeli prócz zwyklych przegród, umie¬ szczonych pochylo wzgledem plaszczyzny poziomej, zastosowac przegrody z prze¬ rwami i umiescic je naprzemian jedne za drugiemi, to polozenie bebna moze byc do¬ wolne. Jesli np. beben obraca sie okolo osi poziomej, to nietylko kazdy punkt beb¬ na, lecz takze kazdy punkt przegrody, cho¬ ciaz te ostatnie umieszczone sa pochylo wzgledem plaszczyzny poziomej, opisuje pionowy tor kolowy. Przesuwanie krajanki uskutecznia sie przy podnoszeniu krajanki z zasiegu cieczy, masa krajanki i soku, za¬ warta miedzy przegrodami, zmuszona zo¬ staje do przesuniecia sie z pelnych prze¬ gród do przerywanych, w kierunku przesu¬ wania sie krajanki, wiec w kierunku po¬ chylenia przegrody. Sok splywa wtedy zpowrotem, a krajanka osiada. Krajanka, z której ociekla ciecz, spada w plaszczyznie pionowej zpowrotem do cieczy. Zostaje wiec ona tern samem przesunieta naprzód o kazdorazowe boczne przesuniecie, a o ileby beben byl równiez nachylony, to tak¬ ze i o czesc tego nachylenia bebna.Ruch i posuwanie sie krajanki równiez i w tym przypadku odbywa sie po spiralnej drodze obiegowej, wyplywajacej z przesu¬ niecia sie krajanki na przegrodzie oraz z pionowego spadku powrotnego tej kra¬ janki.Wedlug poprzednich wywodów posu¬ wanie sie krajanki przez beben i przez ciecz, naprzeciw plynaca, jest zalezne nie¬ tylko zasadniczo od spadku krajanki w plaszczyznie pionowej, lecz takze od po¬ chylosci bebna do kierunku ruchu krajanki lub od pochylosci przegród w stosunku do plaszczyzny poziomej, wzglednie od pola¬ czenia obydwóch tych warunków. — 2 —Dalsze ulepszenie sposobu polega na tern, ze posuwanie sie krajanki zostaje u- niezaleznione nietylko od pochylosci beb¬ na, lecz takze od pochylosci przegród.Wskutek tego beben i przegrody moga byc ulozone poziomo lub pochylo w dowolnym kierunku.Jak uwidoczniono na rysunku, umie¬ szczono wewnatrz bebna w kierunku po¬ dluznym szesc szeregów lopatek 11, które sa naprzemian jednolite i z przerwami 12 jak u grabi, co umozliwia zarazem odplyw cieczy z krajanki, zabranej przy obrocie bebna; Przerwy 12 pomiedzy soba maja równy odstep i przerwy jednego szeregu w stosunku do sasiedniego sa przestawione wzgledem siebie. Na koncu kazdej przerwy 12 umieszczona jest poprzeczna przegroda 13 tak, ze poszczególne szeregi przegród podzielone sa na pewna ilosc odgraniczo¬ nych od siebie oraz przestawionych wzgle¬ dem siebie komór. Podczas obrotu bebna krajanka i ciecz napelniaja komory, a sko¬ ro komora przy dalszym obrocie bebna wyjdzie z poziomu cieczy, znajdujacej sie w dolnej czesci bebna, krajanka i ciecz za¬ brane przez te komore musza przesunac sie w kierunku przesuwania sie krajanki, a ciecz odplywa przez przerwy. Uklad ten zapewnia i ulatwia ukladanie sie i przesu¬ wanie krajanki, przez co funkcje te sa zu¬ pelnie niezalezne od pochylosci bebna. W tym przypadku przez przemieszczenie kra¬ janki na przegrody z przerwami i pionowy spadek powrotny, powstaje wspomniany spiralny tor obiegu i przesuniecie sie kra¬ janki. Przegrody 13 siegaja tak daleko, ze krawedz 13a nieprzepuszczalnej przegrody jest równolegla do sasiedniej w kierunku obrotu sciany przegrody. W ten sposób po¬ wstaje dla przeplywu cieczy podluzny ka¬ nal, rozciagajacy sie przez cala dlugosc bebna i ograniczony przez krawedzie prze¬ gród 13a i sasiednie sciany przegród 11.Dalsza odmiana urzadzenia polega na tern, ze nieprzepuszczalne przegrody 13 sa zaopatrzone W ptzetwy W formie grabi 14, siegajace az do sasiedniej przegrody. Po¬ szczególne przegrody od jednego szeregu do drugiego sa wzgledem siebie tak prze¬ stawione, ze przestawienie to równa sie odstepowi miedzy dwoma przegrodami 13, dzielonemu przez liczbe szeregów lopatek.Jest np. 6 szeregów lopatek, jak uwidocz¬ niono na rysunku, a odstep od przegrody 13 do sasiedniej przegrody wynosi przypu¬ szczalnie 1200 mm, w takim razie przegro¬ dy, wzglednie komory, sa przestawione wzgledem siebie o odstep 1200 mm, dzielo¬ ne przez 6, czyli 200 mm od jednego sze¬ regu do drugiego szeregu przegród. Jezeli komora, utworzona przez przegrody, opróz¬ nia sie przy spadku pionowym krajanki, np. do komory nastepujacej w kierunku obrotu, która jak obliczono, przestawiona jest o 200 mm, w takim razie nastepuje w kazdym spadku posuniecie krajanki o 200 mm.Obieg cieczy lugujacej jest równiez za¬ lezny od obrotu przegród i krajanki. Za¬ leznie od danych stosunków poziomu cie¬ czy i krajanki, prad cieczy kierowany jest w kierunku podluznym ku najnizej polozo¬ nemu miejscu bebna. Prad cieczy w kie¬ runku podluznym bebna zostaje zmieniony w ruch spiralny przez ruch lap i krajanki, skierowany wpoprzek osi bebna. Droga te¬ go spiralnego ruchu cieczy tworzy luk kolo¬ wy bebna, odpowiadajacy ruchowi krajan¬ ki i linji poziomu, tworzacej cieciwe luku, przyczem linja poziomu tworzy droge po¬ wrotnego odplywu dla cieczy.Poniewaz luk kolowy, pokryty ciecza, i cieciwa maja ra¬ zem mniejsza objetosc niz beben, ruch obro¬ towy cieczy jak i ruch obrotowy krajanki sa szybsze, niz ruch obrotowy bebna wzglednie przegród.Z powyzszych rozwazan wynika, ze tak ruch materjalu lugowanego jak i cieczy lu¬ gujacej daje sie rozmaicie zmieniac dzieki róznorodnej budowie przegród w bebnie.Ponizej dla przykladu opisano urza-dzenie wedlug wynalazku do lugowania krajanki buraczanej.Krajanka z krajalnicy przechodzi jak wskazano strzalka / do parnika A, w któ¬ rym w znany sposób zostaje zaparzona so¬ kiem surowym. Sok surowy przechodzi przez sita 2 do skrzyni 3, poczem zapomo¬ ca pompy 4 przez ogrzewacz 5 i w obiegu kolowym przechodzi przez parnik A. Od¬ powiednia czesc soku surowego odciaga sie stale zapomoca pompy 6 ze zbiornika 7, który polaczony jest z parnikiem A. Wy¬ parzona krajanke zapomoca slimaka 8 przez rynne 9 doprowadza sie do bebna B, który z tej strony zamkniety jest pierscie- niowem dnem 10. Wzdluz bebna umie¬ szczone sa równolegle do jego osi przegro¬ dy — lopatki 11 calkowite i z przerwami jak grabie 12, i pionowe przegrody 13, równiez z przerwami 14, które dziela na odcinki podluzny kanal przeplywowy dla cieczy lugujacej. Przegrody sa szeregowo wzgledem siebie przestawione. Beben o- trzymuje ruch obrotowy zapomoca prze¬ kladni kól zebatych 15 i toczy sie po rol¬ kach 16. Na przeciwleglym koncu beben zamkniety jest pierscieniowem dnem 17.Wylugowana krajanka spada do slimaka 18, we wnetrzu bebna, skad przechodzi do czerpaka 19, skad podnosnik 20 przenosi ja dalej do pras wytlokowych. Jako ciecz lu¬ gujaca stosuje sie wody odciekowe z wy¬ tloczyn oraz wode swieza. Wody odcieko¬ we zbiera sie przez przewód p w zbiorniku 21. Wode swieza doprowadza sie do czer¬ paka 19 w miejscu, wskazanem strzalka 22, skad przez sito 23 woda dostaje sie zapo¬ moca pompy 24 do zbiornika 21. Miesza¬ nina tych wód dostaje sie przez przewód 25 do bebna i przeplywa przezen w opisa¬ ny sposób. Otwór wpustowy swiezej kra¬ janki w czesci pierscieniowej 10 sluzy jed¬ noczesnie za otwór wypustowy dla soku su¬ rowego, a otwór wypustowy wyslodzonej krajanki w czesci pierscieniowej 17, sluzy jako otwór wpustowy dla cieczy lugujacej, przyczem zastosowana tu róznica poziomów tych otworów daje potrzebny dla cieczy lu¬ gujacej spadek. Odbieranie soku surowego moze sie odbywac dowolnie np. przez na¬ sade 27 i rynne 28, aby polaczyc sok ten w zbiorniku 3 z sokiem surowym, odprowa¬ dzonym z sita 2, skad mieszanina ta prze¬ chodzi do obiegu soku do naparzania suro¬ wej krajanki. Mechaniczne domieszki, znajdujace sie w surowym soku, a pocho¬ dzace z krajanki, zatrzymuje sie zapomo¬ ca dziurkowanej przegrody 26, umieszczo¬ nej przy otworze wylotowym soku na po¬ ziomie, wyzszym od poziomu cieczy lugu¬ jacej w bebnie. PL