PL175336B1

PL175336B1 - Słup

Info

Publication number: PL175336B1
Application number: PL94315910A
Authority: PL
Inventors: Dan Oeberg
Original assignee: Dekont Teknik Ab
Priority date: 1993-06-18
Filing date: 1994-06-13
Publication date: 1998-12-31
Also published as: WO1995000708A1; NO954986L; AU7087794A; US5749189A; FI956018A0; EP0702739A1; FI956018A7; FI956018L; SE9302126D0; SE500079C2; NO954986D0; PL315910A1; SE9302126L

Abstract

1. Slup, zwlaszcza do ulicznych lamp oswiet- leniowych, majacy podstawe z co najmniej trzema umieszczonymi w pewnej odleglosci od siebie uchwytami zamocowanymi na stale do tej podstawy oraz fundament z elementami mocujacymi, pod- trzymujacy co najmniej trzy usytuowane w pewnej odleglosci od siebie prety umieszczone w uchwy- tach mocujacych slup na fundamencie, znam ien- ny tym, ze umieszczone na zewnatrz podstawy (5) uchwyty (4) obejmujace prety (3) maja szczeliny (10) usytuowane wzdluznie wzgledem slupa (1) i co najmniej na czesci ich wysokosci przelotowe w kie- runku poprzecznym do osi wzdluznej uchwytu, przy czym prety (3) sa zamocowane w uchwytach (4) za pomoca elementu blokujacego (7). Fig. 1 PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest słup, zwłaszcza do ulicznych lamp oświetleniowych, mający podstawę z co najmniej trzema umieszczonymi w pewnej odległości od siebie uchwytami zamocowanymi na stałe do tej podstawy oraz fundament z elementami mocującymi, podtrzymujący co najmniej trzy usytuowane w pewnej odległości od siebie pręty umieszczone w uchwytach mocujących słup na fundamencie.

W szczególności wynalazek dotyczy słupa lampy ulicznej, itp., który po uderzeniu przez pojazd powinien mieć możliwość odłączenia się od fundamentu, to jest ścięcia z fundamentu. Takimi cechami charakteryzują się tzw. słupy odrywalne.

Oświetlenie dróg montuje się dla zwiększenia bezpieczeństwa jazdy. Słupy lamp są często wyjątkowo twardymi konstrukcjami rurowymi, a zatem stanowią najniebezpieczniejsze przeszkody dla ruchu pojazdów. W Szwecji pod koniec lat sześćdziesiątych wprowadzono bezpieczne, przyjazne przy zderzeniu słupy lampowe. Są to konstrukcje poddające się przy uderzeniu przez pojazd, chwytające i zmniejszające prędkość pojazdu w stosunkowo łagodny sposób, dla zatrzymania pojazdu tak, by znajdujący się w nim ludzie przypięci pasami bezpieczeństwa nie zostali poddam wielce niebezpiecznemu gwałtownemu hamowaniu. Do chwili obecnej w Szwecji zamontowano dziesiątki tysięcy tzw. chwytających słupów różnych typów.

Wśród innych krajów, także w Stanach Zjednoczonych Ameryki mniej więcej w tym samym czasie zamontowano odrywalne słupy lampowe. Te słupy różnią się od słupów chwytających tym, że ulegają odłączeniu/odcięciu od fundamentu po uderzeniu i zwykle są wyrzucane w powietrze, a potem uderzają w ziemię za pojazdem w miejscu, które ten pojazd już minął. Pomysł odrywania opiera się na fakcie, iż pojazd ma resztkową prędkość po uderzeniu w słup.

Odrywalne słupy wprowadzono obecnie także w Szwecji, gdzie uzyskały aprobatę władz odpowiedzialnych za ruch drogowy. Występujący głównie typ odrywalnych słupów ma oddzielające złącze na poziomie gruntu, stosunkowo skomplikowane i kosztowne w produkcji.

W opublikowanym szwedzkim zgłoszeniu patentowym nr 443015 ujawniono przyjazny przy zderzeniu słup, którego cała podstawa służy jako uchwyt, osadzony na fundamencie ze stożkowym elementem mocującym dopasowanym do podstawy i mający elastyczną zaciskająca się tuleję blokującą i w ten sposób łączącą słup z fundamentem. Tak więc ten słup wymaga specjalnie zaprojekowanego elementu mocującego, nie przystosowanego do użycia ze znanymi słupami. Nie ma on także elementów naprowadzających do regulacji położenia słupa.

Ponadto w opublikowanym szwedzkim zgłoszeniu patentowym nr 461049 ujawniono miękki słup złożony mający fundament z elementami mocującymi w kształcie prętów i część pionową z obudową i podłużnymi pręty wewnętrznymi przystosowanymi do połączenia z elementami mocującymi z zastosowaniem złączy ciernych. Również to rozwiązanie wymaga słupa specjalnej konstrukcji, a zatem także specjalnie zaprojekowanych elementów mocujących, to jest wyżej wspomnianych złączy ciernych, co oznacza, że podstawa nie spoczywa bezpośrednio na fundamencie.

Ponadto z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 571 991 jest znany słup połączony z fundamentem za pomocą uchwytów usytuowanych na zewnątrz podstawy. Uchwyty te są wykonane z płyt ustawionych pionowo złączonych na stałe poziomą płytą przykrywającą. Uchwyty te stanowią rodzaj skrzynek o niezwykle mocnej konstrukcji. Taka budowa i umieszczenie uchwytów mocujących słup do podłoża wzmacnia bardzo

175 336 jego zamocowanie. Takie wzmocnienie zamocowania słupów jest wymagane przy budowie przesyłowych linii energetycznych dla zminimalizowania niebezpieczeństwa ich przewrócenia.

Celem niniejszego wynalazku było dostarczenie słupa wytrzymującego bardzo silne wiatry, a poddającego się przy uderzeniu przez pojazd tzn. przyjazny przy zderzeniu, który byłby stosunkowo łatwy do montażu i osiowaniu, a przy tym niedrogi w produkcji oraz nadawał się do zamocowania na znanym fundamencie.

Cel ten osiągnięto w słupie według wynalazku dzięki temu, że umieszczone na zewnątrz podstawy uchwyty obejmujące pręty mają szczeliny usytuowane wzdłużnie względem słupa i co najmniej na części ich wysokości przelotowe w kierunku poprzecznym do osi wzdłużnej uchwytu, przy czym te pręty są zamocowane w uchwytach za pomocą elementu blokującego. Określenie, że szczeliny są usytuowane wzdłużnie względem słupa oznacza, że przebiegają one równolegle do osi wzdłużnej słupa lub są nachylone pod kątem ostrym względem tej osi.

Korzystnie pomiędzy elementem blokującym i górną częścią uchwytu znajduje się podkładka.

Korzystnie każdy pręt ma nagwintowaną część, a element blokujący stanowi nakrętka nakręcona na pręt.

Korzystnie uchwyt stanowi walcowy występ.

Korzystnie uchwYt stanowi występ w kształcie litery U.

Korzystnie szczeliny w uchwytach są skierowane promieniowo od środka podstawy w kierunku promieniowym.

Korzystnie szczeliny w uchwytach są skierowane w kierunku zbieżnym do obwodu podstawy.

Korzystnie co najmniej jedna szczelina w uchwytach jest skierowana promieniowo od środka podstawy w kierunku promieniowym, a pozostałe są skierowane w kierunku zbieżnym do obwodu podstawy.

Korzystnie uchwyt stanowi para kołnierzy wystających zasadniczo w kierunku promieniowym z podstawy.

Korzystnie pomiędzy podstawą i fundamentem jest umieszczony cienkościenny element.

Korzystnie pręt jest zamocowany w uchwycie za pomocą drugiego elementu blokującego.

Korzystnie uchwyt jest ścięty u góry i uzupełniony wkładką umieszczoną pomiędzy ścięciem elementem blokującym.

Korzystnie to ścięcie jest zaokrąglone.

Korzystnie to ścięcie jest zukosowane.

Korzystnie uchwyt jest ścięty także u dołu i uzupełniony wkładką umieszczoną pomiędzy ścięciem elementem blokującym.

Korzystnie to ścięcie u dołu jest zaokrąglone.

Korzystnie to ścięcie u dołu jest zukosowane.

Korzystnie uchwyt jest ścięty tylko u dołu i uzupełniony wkładką umieszczoną pomiędzy ścięciem elementem blokującym.

Korzystnie to ścięcie jest zaokrąglone.

Korzystnie to ścięcie jest zukosowane.

Korzystnie pręt jest zamocowany bezpośrednio za pomocą podzielonego na segmenty elementu mocującego na stałe zamocowanego w fundamencie.

Korzystnie pręt jest zamocowany poprzez uchwyty za pomocą podzielonego na segmenty elementu mocującego na stałe zamocowanego w fundamencie.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia najniższą część słupa, to jest podstawę, z jej uchwytami i prętami wystającymi z fundamentu (nie pokazanego) i na której uchwyty są zamocowane na stałe, w widoku perspektywicznym, fig. 2 - podstawę i fundament w przekroju pionowym, fig. 3 - schematycznie podstawę spoczywającą na fundamencie, z uchwytami o

175 336 alternatywnej konstrukcji, fig. 4 - schematycznie dwa dodatkowe, alternatywne przykłady wykonania uchwytów, fig. 5 - schematycznie fundament z elementem mocującym w innym przykładzie wykonania.

Na figurach 1 i 2 pokazano słup według wynalazku, poddający się przy uderzeniu pojazdu, a więc tzw. słup przyjazny przy zderzeniu. Słup 1 ma podstawę 5 wyposażoną w co najmniej trzy umieszczone w pewnej odległości od siebie uchwyty 4 trwale przyłączone na zewnątrz podstawy. Słup jest zamontowany na fundamencie 2 z betonu lub podobnego materiałU z użyciem elementów mocujących 9. Jak to uwidoczniono na fig. 2 elementem mocującym 9 jest metalowa tuleja zalana w betonowym fundamencie 2 i wyposażona w wewnętrzny gwint, przy czym taki element może mieć także inną konstrukcję, pod warunkiem, że będzie służył jako element kotwiący dla co najmniej trzech prętów 3 wystających z fundamentu. Pręty 3 są umieszczone w uchwytach 4 dla zamocowania słupa na fundamencie. Gdy stawia się słup 1, pręty 3 wprowadza się do obejmujących je uchwytów 4 mających szczelinę 10 przelotową w kierunku poprzecznym do osi wzdłużnej uchwytu co najmniej na części jej wysokości i usytuowaną zasadniczo wzdłużnie względem słupa 1, to znaczy szczelina 10 może być równoległa do osi wzdłużnej słupa lub może być nachylona względem tej osi pod niewielkim kątem.

Uchwyt 4 ma kształt stosunkowo krótkiego występu o przekroju poprzecznym w kształcie litery U. Można zastosować także uchwyt o przekroju poprzecznym w kształcie litery V lub uchwyt w postaci walca z wąską, podłUżną, w pełni lub częściowo przelotową w kierunku poprzecznym do osi wzdłużnej uchwytu szczeliną. Uchwyt można także wykonać jako parę kołnierzy lub metalowych płyt wystających promieniowo z podstawy 5, jak to przedstawia fig. 3.

Na figurze 1 pokazano szczeliny 10 skierowane promieniowo względem podstawy, jednak mogą one być także skierowane zasadniczo stycznie do powierzchni obwodowej słupa, to jest prostopadle do uprzednio opisanych skierowanych promieniowo szczelin lub ewentualnie pod pewnym kątem do nich.

Podstawa 5 słupa stanowi jego najniższą część lub oczywiście może to być oddzielna jednostka lub zamocowanie, które przyłącza się do dolnej części słupa metodą spawania, itp., lub które mocuje się na zewnątrz słupa dla uzyskania trwałego połączenia.

Pręty 3 korzystnie mają nagwintowaną górną część 11 i współpracujący element blokujący 7 w postaci nakrętki nakręconej na dany pręt. Pomiędzy elementem blokującym 7 i górną częścią uchwytu 4 można umieścić podkładkę 6. Jak to przedstawiono na fig. 1 i 2, drugi element blokujący 12, czyli nakrętkę i odpowiednią podkładkę 13 można umieścić na pręcie 3, od spodu uchwytu 4. Przedstawiona konstrukcja umożliwia łatwą regulację ustawienia słupa dzięki dolnym elementom blokującym 12. Wreszcie fig. 2 przedstawia osłonę 8 dla kabli elektrycznych wystającą z wnętrza słupa i przechodzącą poprzez fundament 2.

W innym przykładzie wykonania uchwyty 4, względnie- krańcowa powierzchnia słupa mogą spoczywać bezpośrednio na górnej powierzchni fundamentu 2, zamiast opierania się na elementach blokujących 12 i podkładkach 13. Korzystnie umieszcza się wówczas pomiędzy nimi element cienkościenny 14, jak to przedstawiono na fig. 3, dzięki czemu zmniejsza się tarcie pomiędzy nimi a fundamentem. Element cienkościenny 14 jest korzystnie wykonany z metalu lub tworzywa sztucznego. Jak to również pokazano na fig. 3, część uchwytu 4 przyłączona do podstawy 5 słupa może mieć większą długość wzdłuż słupa niż inne części uchwytu, dzięki czemu uzyskuje się zwiększoną wytrzymałość.

Figura 4 przedstawia dwa alternatywne przykłady wykonania uchwytu 4. Jak to uwidoczniono po lewej stronie fig. 4, uchwyt może być u góry ścięty, a ścięcie to może być zaokrąglone lub zukosowane dla ułatwienia poddawania się słupa przy uderzeniu pojazdu. Pomiędzy elementem blokującym 7 (podkładką 6) i tym ścięciem 18 umieszcza się wówczas wkładkę 15. W razie potrzeby podkładkę 6 można zespolić z wkładką 15. Dolna część uchwytu 4 może spoczywać na podkładce 13, nakrętce 12, elemencie cienkościennym 14, górnej powierzchni fundamentu 2 lub może być swobodna, a wówczas krańcowa powierzchnia

175 336 słupa spoczywa bezpośrednio na elemencie cienkościennym 14 lub górnej powierzchni fundamentu 2, jak w wyżej opisanych przykładach wykonania słupa według wynalazku.

Prawa strona fig. 4 pokazuje, że uchwytu 4 może również być ścięty u dołu. W tym przypadku także umieszcza się pomiędzy tym ścięciem 18 a elementem blokującym 12 wkładkę 15, tak jak w przypadku uchwytu z lewej strony.

W wyżej opisanych przykładach wykonania wynalazku elementem mocującym 9 jest tuleja lub element kotwiący przymocowany do pręta lub zespolony z nim. Zakresem wynalazku jest jednak objęta także konstrukcja elementu mocującego w postaci poziomego elementu podzielonego na segmenty, zalanego w fundamencie, np. w postaci dźwigarów skrzynkowych z otwartymi u góry, podłużnymi szczelinami usytuowanymi w górnej części fundamentu (nie pokazanego). Prętami 3 mogą być wówczas śruby przemieszczalne wzdłuż wyżej wspomnianych segmentów, z łbami trzymanymi w segmentach i trzonami wystającymi poprzez szczeliny.

Jak to przedstawiono na fig. 5, element mocujący 9 można zaprojektować również jako element podzielony na segmenty i umieszczony w fundamencie, np. rurę, do której trwale przyłączono odpowiednią liczbę innych uchwytów 16. Elementem mocującym może być także odcięta część słupa zalana w fundamencie. Uchwyty 16 można zaprojektować tak samo jak omówione powyżej uchwyty 4, względnie mogą to być zamknięte walce lub wywiercone otwory w łączącym elemencie cienkościennym (nie pokazanym). Połączenie śrubowe 17 znajduje się w każdej parze uchwytów 4,16, jak to przedstawia fig. 5.

Zgodny z wynalazkiem słup działa następująco. Gdy uderzy w nie pojazd, na podstawę słupa działają siły poprzeczne na skutek energii kinetycznej pojazdu, który się zderzył oraz moment gnący przenoszony przez uchwyty, które ulegają wówczas odkształceniu przez pręty i odpowiednie nakrętki (oraz podkładki, a także wkładki), w związku z czym uchwyty rozłączają się przy szczelinach, a zatem pręty odłączają się, a wówczas słup oddziela się i zostaje wyrzucony w powietrze. Ani słup, ani fundament nie ulegają poważniejszemu uszkodzeniu po zderzeniu pojazdu.

Wynalazek nie jest ograniczony do postaci opisanych powyżej i zilustrowanych rysunkiem, toteż może być modyfikowany w ramach zakresu zastrzeżeń patentowych. Przykładowo na pręty można nasunąć tuleje zasadniczo takiej samej długości jak uchwyty i umieścić je pomiędzy prętami i odpowiednimi uchwytami. Ponadto uchwyty można wyposażyć w nacięcia dla ułatwienia rozszczepiania pod wpływem uderzenia pojazdu.

Big. 5

175 336

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz

Cena 2,00 zł

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Słup, zwłaszcza do ulicznych lamp oświetleniowych, mający podstawę z co najmniej trzema umieszczonymi w pewnej odległości od siebie uchwytami zamocowanymi na stałe do tej podstawy oraz fundament z elementami mocującymi, podtrzymujący co najmniej trzy usytuowane w pewnej odległości od siebie pręty umieszczone w uchwytach mocujących słup na fundamencie, znamienny tym, że umieszczone na zewnątrz podstawy (5) uchwyty (4) obejmujące pręty (3) mają szczeliny (10) usytuowane wzdłużnie względem słupa (1) i co najmniej na części ich wysokości przelotowe w kierunku poprzecznym do osi wzdłużnej uchwytu, przy czym pręty (3) są zamocowane w uchwytach (4) za pomocą elementu blokującego (7).
2. Słup według zastrz. 1, znamienny tym, że pomiędzy elementem blokującym (7) i górną częścią uchwytu (4) znajduje się podkładka (6).
3. Słup według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że każdy pręt (3) ma nagwintowaną część (11), a element blokujący (7) stanowi nakrętka nakręcona na pręt (3).
4. Słup według zastrz. 1, znamienny tym, że uchwyt (4) stanowi walcowy występ.
5. Słup według zastrz. 1, znamienny tym, że uchwyt (4) stanowi występ w kształcie litery U.
6. Słup według zastrz. 1, znamienny tym, że szczeliny (10) w uchwytach (4) są skierowane promieniowo od środka podstawy (5) w kierunku promieniowym.
7. Słup według zastrz. 1, znamienny tym, że szczeliny (10) w uchwytach (4) są skierowane w kierunku zbieżnym do obwodu podstawy (5).
8. Słup według zastrz. 1, znamienny tym, że co najmniej jedna szczelina (10) w uchwytach (4) jest skierowana promieniowo od środka podstawy (5) w kierunku promieniowym, a pozostałe są skierowane w kierunku zbieżnym do obwodu podstawy (5).
9. SłUp według zastrz. 1, znamienny tym, że uchwyt (4) stanowi para kołnierzy wystających zasadniczo w kierunku promieniowym z podstawy (5).
10. Słup według zastrz. 1, znamienny tym, że pomiędzy podstawą (5) i fundamentem (2) jest umieszczony cienkościenny element (14).
11. Słup według zastrz. 1 albo 4, albo 5, znamienny tym, że pręt (3) jest zamocowany w uchwycie (4) za pomocą drugiego elementu blokującego (12).
12. Słup według zastrz. 1 albo 4, albo 5, znamienny tym, że uchwyt (4) jest ścięty u góry i uzupełniony wkładką (15) umieszczoną pomiędzy ścięciem (18) elementem blokującym (7).
13. Słup według zastrz. 12, znamienny tym, że ścięcie (18) jest zaokrąglone.
14. Słup według zastrz. 12, znamienny tym, że ścięcie (18) jest zukosowane.
15. Słup według zastrz. 12, znamienny tym, że uchwyt (4) jest ścięty u dołu i uzupełniony wkładką (15) umieszczoną pomiędzy ścięciem (18) elementem blokującym (12).
16. Słup według zastrz. 15, znamienny tym, że ścięcie (18) jest zaokrąglone.
17. Słup według zastrz. 15, znamienny tym, że ścięcie (18) jest zukosowane.
18. Słup według zastrz. 1 albo 4, albo 5, znamienny tym, że uchwyt (4) jest ścięty u dołu i uzupełniony wkładką (15) umieszczoną pomiędzy ścięciem (18) elementem blokującym (12).
19. Słup według zastrz. 17, znamienny tym, że ścięcie (18) jest zaokrąglone.
20. Słup według zastrz. 17, znamienny tym, że ścięcie (18) jest zukosowane.
21. Słup według zastrz. 1, znamienny tym, że pręt (3) jest zamocowany bezpośrednio za pomocą podzielonego na segmenty elementu mocującego (9) na stałe zamocowanego w fUndamencie (2).

175 336
22. Słup według zastrz. 1, znamienny tym, że pręt (3) jest zamocowany poprzez uchwyty (16) za pomocą podzielonego na segmenty elementu mocującego (9) na stałe zamocowanego w fundamencie (2).

* * *