PL166094B1

PL166094B1 - Sposób wytwarzania wodzianu 6-cykloheksylo-2’-0-metylo-adenozyny PL

Info

Publication number: PL166094B1
Application number: PL91292665A
Authority: PL
Inventors: Fulvio Gadient
Original assignee: Sandoz Ag
Priority date: 1990-12-07
Filing date: 1991-12-06
Publication date: 1995-03-31
Also published as: IL100241A; NO914779L; FI915734L; PL292665A1; FI915734A7; NO178545C; SG44937A1; NO914779D0; NZ240873A; NO178545B; DE4039060A1; IL100241A0; ZA919658B; FI915734A0; TW224050B

Abstract

1. SPOSÓB WYTWARZANIA WODZIANU 6-CYKLOHEKSYLO-2’-0-METYLO-ADENOZYNY, ZNAMIENNY TYM, ZE MONOETERAT 6-CYKLOHEKSYLO-2’-0-METYLO-ADENOZYNY KRYSTALIZUJE SIE Z WODNEGO ROZPUSZ- CZALNIKA. 2. SPOSÓB WYTWARZANIA 1,5-WODZIANU 6-CYKLOHEKSYLO-2’-0-METYLO-ADENOZYNY, ZNAMIEN- NY TYM, ZE MONOETERAT 6-CYKLOHEKSYLO-2’-0-METYLO-ADENOZYNY KRYSTALIZUJE SIE Z MIESZANINY ALKOHOLU ETYLOWEGO I WODY. PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowej postaci krystalicznej 6-cykloheksylo2'-0-metylo-adenozyny.

6-Cykloheksylo-2'-O-metylo-adenozyna i jej właściwości farmakologiczne są znane z brytyjskiego opisu patentowego nr 2 226 027 A. W opisie tym opisane jest wytwarzanie tego związku, przy czym otrzymana 6-cykloheksylo-2'-O-metylo-adenozyna zawiera 1 mol eteru na mol związku i topnieje w temperaturze 90-94°C.

Zgodnie z wynalazkiem stwierdzono, że 6-cykloheksylo-2’-O-metylo-adenozyna jest czystsza, gdy otrzymuje się ją w postaci wodzianu, niż jeśli występuje w postaci znanego związku z eterem, a ponadto znacznie lepiej nadaje się do stosowania w podawaniu galenowym.

Wodzian 6-cykloheksylo-2'-O-metylo-adenozyny wytwarza się drogą krystalizacji znanego monoeteratu 6-cykloheksylo-2’-O-metylo-adenozyny z wodnego rozpuszczalnika.

Korzystnym wodzianem 6-cykloheksylo-2'-O-metylo-adenozyny jest 1,5-wodzian.

Wytwarzanie 1,5-wodzianu 6-cykloheksylo-2'-O-metylo-adenozyny prowadzi się drogą przekrystalizowania znanego monoeteratu 6-cykloheksylo-2'-O-metylo-adenozyny z mieszaniny alkoholu etylowego i wody.

Otrzymany sposobem według wynalazku 1,5-wodzian 6-cykloheksylo-2'-O-metylo-adenozyny ma te same właściwości farmakologiczne co odpowiedni monoeterat, lecz zaletą 1,5-wodzianu jest jego wyższa czystość i łatwiejsze stosowanie w procesach galenowych.

Wodzian 6-cykloheksylo-2'-O-metylo-adenozyny, zwłaszcza 1,5-wodzian można stosować w zakresach omówionych w brytyjskim opisie patentowym nr 2 226 027 A, a ponadto do leczenia schorzeń neurogennych, niektórych neuropatii obwodowych, takich jak neuropatia cukrzycowa oraz schorzeń związanych z obwodowymi zaburzeniami naczyniowymi i/lub zaburzeń związanych ze zwyrod nieniem neuronowym, nadmiaru triglicerydów we krwi, podwyższonego poziomu wolnych kwasów tłusz czowych i/lub cukrzycy typu I i II, arytmii i do zapobiegania zawałowi serca, ponadto związek ten jest aktywny wobec schorzeń spowodowanych nadciśnieniem, takich jak zastoinowa niewydolność serca lub nagłe zatrzymanie akcji serca oraz niewydolność nerek, jak to opisano w europejskim opisie patentowym 378 518.

Stosowana dawka związku jest różna w zależności od stopnia schorzenia, wagi pacjenta i względnej efektywności związku. Jednakże na ogół odpowiednia dawka jednostkowa wynosi 0,11000 mg, na przykład 0,5-200, 0,5-100 lub 0,5-10 mg, w szczególności 0,5, 1, 2, 3, 4 lub 5 mg, przy czym taką dawkę jednostkową można podawać więcej niż raz dziennie, na przykład 2, 3, 4, 5 lub 6 razy dziennie, lecz korzystnie 1 lub 2 razy dziennie tak, aby całkowita dawka dzienna dla osobnika dorosłego o wadze 70 kg wynosiła około 0,1-1000 mg, to jest w zakresie około 0,001-20 mg/kg dziennie, korzystnie 0,007-3, 0,007-1,4, 0,007-0,14 albo 0,01-0,5 mg/kg dziennie , na przykład 0,01, 0,02, 0,04, 0,05, 0,06, 0,08, 0,1 lub 0,2 mg/kg dziennie, przy czym leczenie takie może trwać kilka tygodni lub miesięcy.

166 094

Stosowane w opisie określenie farmaceutycznie dopuszczalne obejmuje materiały odpowiednie zarówno do stosowania dla ludzi, jak i w weterynarii.

Następujące testy farmakologiczne wyjaśniają aktywność związku otrzymywanego sposobem według wynalazku.

a/ Powinowactwo do receptorów adenozyny.

Wieprzowe błony prążkowia preparuje się w sposób opisany przez H. Bruns i in. w Molecular Pharmacology 29 /19B6/, str. 331-344. ^H-NECA, nie-selektywny agonista receptorów adenozyny jest stosowany do znacznych receptorów A^ i A?. Wartości IC^ wyprowadza się z krzywych przesunięcia za pomocą obciążonej nie-liniowej krzywej najmniejszych kwadratów dobranej do równania langmuira i obliczonych wartości pK^.

Wyniki przedstawione są w poniższej tablicy zgodnie z literaturą, przy czym CPA wykazuje silne i wysoce selektywne przemieszczanie wiązania z receptorem Ap CV 1808 jest stosunkowo słabym, lecz selektywnym ligandem receptora A2, a CGS 21680 wykazuje wysoką siłę i selektywność wobec receptora A₂- 6-Cykloheksylo-2-O-metylo-adenozyna w postaci 1,5-wodzianu wykazuje dobre powinowactwo i wysoką selektywność wobec receptora Ap

Tablica

Powinowactwo ligandów receptorów adenozyny wobec receptorów A^ i A2

	^A1 /K_o; nM/	a₂	Ai^:A2 selektywność	n
^/Ko^;	nM/
CPA³	0,74 - 0,01	33 ±	110	1260	6
CV 1808^a	2460 - 757	269 -	70	0,1	5
CGS 21680³	4360 - 1080	10 -	4	0,004	4
1,5-wodzian 6-cykloheksylo-2 '-0-metyloadenozyny	23 i 2	24500 -	5160	1090	5

CPAa = cyklopentyloadenozyna

CV 1808^a = 2-fenyloaminoadenozyna /Carbohydrates tom 81 /1974/ ref. 91898 K/

CGS 216803 = 2-[p-/2-kaarbkksytyll/--enyloetyloaniino.7-5’-N-etylo-karbonamido-adenozyna /FASEB J, 1989, 3 /4/ Ref. 4770 i 4773/.

b/ Arytmie.

Aktywacja receptorów adenozyny zmniejsza częstotliwość występowania częstoskurczu nadkomorowego i innych arytmii. Sposób testowania opisany jest przez C. Clarke i in. w The Pharmaceutical Journal tom 244, 595 do 597 /1990/. W teście tym ć-cykloheksylo-2'-O-metylo-adenozynę stosuje się w postaci 1,5-wodzianu.

c/ średnie tętnicze ciśnienie krwi, rzadkoskurcz i rozszerzenie naczyń obwodowych na uśpionych szczurach.

Testy przeprowadza się na samcach szczura Wistar o wadze 300-350 g /323 - 3 g/ pod narkozą inaktynową /150 mg/kg śródotrzewnowo/ według metody Schroedera i in. /pomiar kardiodynamiki, hemodynamiki i elektrokardiogafm uśpionego szczura, efekty katecholoamin - /dopaminy i izoproterenolu/ według Budden i in. The Rat Electrocardiogram in Pharmacology and Toxicology Oxford Pergamon Press 1981, 155-9/. Katetery umieszcza się w prawej żyle szyjnej i prawej żyle udowej, w lewej komorze /poprzez prawą tętnicę szyjną/, w lewej tętnicy udowej i w aorcie /poprzez prawą tętnicę udową/. Mierzy się i oblicza następujące dane: skurczowe, rozkurczowe i średnie tętnicze ciśnienie krwi /mm Hg; lewa tętnica udowa, przetwornik ciśnienia Stathama P 23 Gb/, ciśnienie tętna /mm Hg/, częstość akcji serca /uderzenia na minutę, wyprowadzona, z krzywej ciśnienia krwi/, wskaźnik wzrostu ciśnienia w lewej komorze /dP/dt_ma_X, mm Hg/s; przetwornik ciśnienia Stathama P 23 Gb/, pojemność minutowa serca /ml/min./100 g wagi ciała, metoda termodylucji, prawa żyła szyjna i aorta/, całkowity opór obwodowy naczyniowy /dyn s cm -/ /100 g wagi ciała/, odprowadzenie elektrokardiograficzne III. Tętnicze ciśnienie krwi, ciśnie4

166 094 nie w lewej komorze, dP/dt__. częstość akcji serca i elektrokardiogram rejestruje się w spoUi3 X sób ciągły za pomocą poligrafu Schwarzera. Parametry mierzy się na 30, 20, 10 i 2 minuty przed podaniem substancji i 1, 10, 30 i 60 minut po iniekcji leku do prawej żyły udowej. 6-Cykloheksylo-2'-O-metylo-adenozynę w postaci 1,5-wodzianu testuje się w dawkach 0,003, 0,01 i 0,03 mg/ /kg, stosując po 5 zwierząt na każdą dawkę.

d/ Przepływ krwi przez niedokrwiony mięsień szkieletowy.

Samce szczurów o normalnym ciśnieniu /około 300 g/ usypia się za pomocą ewipanu Na /160 mg/kg śródotrzewnowo/ i podwiązuje się prawą tętnicę udową. Po 3 tygodniach po podwiązaniu szczury usypia się za pomocą pentotalu /Thiopental-Na, 40 mg/kg śródotrzewnowo/ i umieszcza w specjalnym uchwycie w celu pomiaru rezonansów fosfokreatyny /PCr/, nieorganicznego fosforanu /Pi/, trzech fosforanów ATP i fosfomono-estrów oraz fosforanów cukrów /PM/ z zastosowaniem spektrometru 8ruker Biospec 47/15 wyposażonego w poziomy magnes o 15 cm średnicy otworu. Krew dostarczana do prawej tylnej łapy jest czasowo zatrzymywana w ciągu około 30-40 minut przez opaskę umieszczoną wokół górnej części tylnej łapy aż do chwili, gdy poziomy PCr opadną do około 1/3 wartości początkowej. Następnie opaskę usuwa się i mierzy wskaźnik odzyskiwania /T 1 PCr. Po upływie 30 minut powtarza się ten sam sposób postępowania bez i po dożylnym podaniu leku, np. 6-cyklobeksylo-2'-O-metylo-adenozyny w postaci 1,5-wodzianu, przy czym ponownie obserwuje się wskaźnik odzyskiwania poziomu PCr /T^/· Stosunek obydwóch czasów odzyskiwania /T2/ Tj/ bierze się pod uwagę jako parametr efektywności leku dla cyrkulacji obwodowej. Niektóre zwierzęta testuje się za pomocą współczulnej neurotoksynowej 6-hydroksydopaminy w czasie podwiązania tętnicy udowej i określa efekt działania 6-cykloheksylo-2'-0-metylo-adenozyny w postaci 1,5-wodzianu na wywołaną niewydolność naczyń obwodowych.

e/ Transport glukozy w komórkach tłuszczowych szczura.

Komórki tłuszczowe wyodrębnia się z podściółki tłuszczowej najądrza normalnie karmionych szczurów drogą trawienia za pomocą kolagenazy. Komórki /końcowe stężenie 2% obj./obj./ poddaje się wstępnej inkubacji z deaminazą adenozyny /1 U/ml/, testowanym związkiem 6-cykloheksylo-2’-0-metylo-adenozyną w postaci 1,5-wodzianu i innymi dodatkami w ciągu 30 minut w temperaturze 37°C. Następnie dodaje się /3-3H/-glukozę /końcowe stężenie, 50 μΜ, 0,5 pCi/ml/ i inkubację prowadzi się dalej w ciągu dalszych 60 minut. Włączanie radioaktywności z /3-3H/-glukozy do komórek tłuszczowych /pomiar transportu glukozy/ ocenia się drogą ekstrakcji zawiesiny komórek /0,5 ml/ za pomocą 5 ml scyntylantu opartego na toluenie, a następnie cieczowego liczenia scyntylacyjnego; rozpuszczalne w wodzie metabolity i resztkowa /3-3H/-glukoza pozostają w fazie wodnej i nie są wykrywane.

f/ Dyslipidemie charakteryzowane przez podwyższony poziom triglicerydów w surowicy.

Liczne badania wykazały dodatnią korelację pomiędzy poziomem triglicerydów w surowicy i ryzykiem wieńcowych chorób serca /coronary heart disease - CHD/, /Grundy, Cholesterol and Atherosclerosis: Diagnosis and Treatment, Lippincott, Filadelfia /1990//. Wartość zmniejszenia podwyższonego poziomu triglicerydów jako próba zmniejszenia ryzyka CHD wyłoniła się z Helsinki Heart Study, gdzie w wyniku leczenia gemfibrozilem uzyskano największą redukcję w poważnych przypadkach wieńcowych u pacjentów hiperlipidemicznych typu IIB, u których podwyższony był zarówno poziom LDL-cholesterolu jak i całkowity poziom triglicerydów w surowicy, 6-cykloheksylo-2'-O-metylo-adenozyna w postaci 1,5-wodzianu wywołuje istotny i długotrwały spadek poziomu wolnych kwasów tłuszczowych i triglicerydów w osoczu małp rezus.

g/ Zapobieganie zawałowi przez wstępne wywoływanie odruchu warunkowego.

Wstępne wywoływanie odruchu wrrunkowego /5 minut niedokrwienia, a nsstępnie 10 minut ddzyskiwania/ czyni serce bardzo odpornym na zawał w wyniku następnego niedokrwienia. Metoda testowania omówiona jest w rttkuuee G.S. iiu i in. w iircuaation 84, i, 30--356 /9991/.

W teście tym 6-cyklohiksylo-2'-0-mettlo-adiiozyię stosuje się w postaci 1,5-wodzianu.

W następującym przykładzie, w którym opisano sposób wytwarzania 1,5-wodziaiu 6zcykloheksylo-2'-0-metylo-adenozyny, wztsatnie espera^ryy odanee sy w topniacch ielsiszna i sy nikkiyzgowane.

Przykład . 0,7 g ZrChliod-9-pryntylz-2'od-matyld-Ziyybozy grzeewa iię do ieμiia-tury 80°C w ciągu 2 godzin w 30 ml rykloCiksylo^ιniny. Następnie mieszaninę suszy się pod obniżonym ciśnieniem, a pozostałość eluuje na żelu krzemionkowym za pomocą mieszaniny chlorek

166 094 metylenu/alkohol etylowy 95:5. Oczyszczony produkt krystalizuje się z chlorku metylenu/eteru dietylowego. Ponieważ produkt zawiera eter dietylowy, którego nie można usunąć nawet w wysokiej próżni, 6-cykloheksylo-2'-O-metylo-adenozynę w postaci monoeteratu krystalizuje się ponownie z alkoholu etylowego/wody, przy czym 6-cykloheksylo-2’-O-metylo-adenozyna krystalizuje w postaci 1,5-wodzianu o temperaturze topnienia 88-91°, / 03/0° = -57,2° /c = 1 w dimetyloformamidzie/.

Analiza elementarna:

obliczono: C: 52,3%, H: 7,2%, N: 17,9%, 0: 22,5%.

znaleziono: C: 52,5%, H: 7,2%, N: 18,0%, 0: 22,4%.

Widmo IR tego 1,5-wodzianu, wynik analizy termalnej DSC i wynik analizy NMR podane są na fig. 1, 2 i 3. Wyniki tych pomiarów oraz wyniki analizy elementarnej wskazują, że w powyższym sposobie otrzymano 1,5-wodzian 6-cykloheksylo-2’-O-metylo-adenozyny.

166 094

ΙβρΊα, [mW]

FIG. 2

166 094

FIG. 3

166 094

FIG.1

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 1,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Sposób wytwarzania wodzianu 6-cykloheksylo-2'-O-metylo-adenozyny, znamienny tym, że monoeterat 6-cykloheksylo-2 ’-O-metylo-adenozyny krystalizuje się z wodnego rozpuszczalnika .
2. Sposób wytwarzania 1,5-wodzianu 6-cykloheksylo-2’-O-metylo-adenozyny, znamienny tym, że monoeterat 6-cykloheksylo-2’-O-metylo-adenozyny krystalizuje się z mieszaniny alkoholu etylowego i wody.