Znane jest stosowanie do regulacji sil¬ ników lub maszyn roboczych hydrauliczne¬ go urzadzenia regulacyjnego, zawierajacego pompe odsrodkowa zamiast regulatora od¬ srodkowego. Pompa odsrodkowa napedza¬ na jest wówczas od walu maszyny, podlega¬ jacej regulowaniu. Zmiana cisnienia tloczo¬ nej przez pompe cieczy, powstajaca przy zmianie liczby obrotów napedzajacego ja silnika, zuzytkowywana jest przy tego ro¬ dzaju regulacji do przestawiania narzadów regulujacych. W przeciwienstwie do ,powyz¬ szego, w urzadzeniu regtdacyjnem, wyko- nanem w mysl wynalazku, stosuje sie na¬ stawne ogniwo, którego polozenie ustala sie odpowiednio do wahan dostarczanej ilosci cieczy, przyczem ogniwo przenosi te waha¬ nia na narzad regulujacy (suwak ilosciowy), przyczem umieszcza sie jeszcze drugie o- gniwo nastawne, które utrzymuje poza tym suwakiem robocze cisnienia pompy na sta¬ lym poziomie (suwak tloczacy). Nastepnie, przy tego rodzaju regulacji, mozna zapomo¬ ca pompy regulacyjnej zasilac olejem za¬ równo miejsca do 'smarowania, jak i silniki pomocnicze narzadów regulujacych. W wy¬ konaniu wynalazku mozna np. zastosowac dwie komory o stalem cisnieniu, przyczem do jednej z tych komór doprowadzana jest ciecz zapomoca pompy. Obydwie komory polaczone sa zapomoca otworu o zmiennym przekroju poprzecznym. Kazdej wielkosciprzekroju odpowiada okreslone polozenie nastawnego ogniwa, uzaleznionego od ilosci tloczonej przez pompe cieczy. To ogjniwo mozna sprzezyc bezposrednio ze suwakiem rozrzadczym silnika pomocniczego. Ponie¬ waz, jak to wyzej wspomniano, czesc do¬ starczanej cieczy moze byc zuzywana do przestawiania silnika pomocniczeigo, kazde pomocnicze urzadzenie sterujace mozna przylaczyc zapomoca przewodu do komory przed sterujacym przekrojem pojfcrzecznym, zas druga komore mozna przylaczyc po¬ za sterujacym przekrojem poprzecznym.Wskazanem jest uskuteczniac przylaczenie w ten sposób, zeby silnik pomocniczy przy zwiekszajacej sie ilosci dostarczanej cieczy laczyl sie z komora przed sterujacym prze¬ krojem, natomiast przy zmniejsizonej ilosci doprowadzanej cieczy — z komora, znaj¬ dujaca sie poza przekrojem sterujacym. A- zefby mozna bylo uskuteczniac zmiane licz¬ by obrotów maszyny, mozna np, wykonac przesuwny w tulei suwak sterujacy. Ta tu¬ leja jest przestawna W kierunku jej wyso¬ kosci. Przy przestawianiu do igóry mozna zmieniac miejsca przylaczenia .przewodów do silnika pomocniczego.Dla zapobiezenia zbyt duzym przekro¬ jom sterujacym mozna urzadzenie wyko¬ nac w taki sposób, ze przez ogniwo nastaw¬ ne, zaleznie od ilosci dostarczanej przez pompe cieczy, bedzie przeplywac tylko czesc strumienia ogólnej ilosci roboczej cie¬ czy. W tym celu nalezy uzupelnic urzadze¬ nie w osobny otwór, przez który mozna la¬ czyc ze soba obydwie komory o stalem ci¬ snieniu. Azeby utrzymywac takze nie¬ znaczny przekrój przeplywowy, podlegaja¬ cy sterowaniu przez ogniwo nastawne, w zaleznosci od cisnienia cieczy mozna zmu¬ sic czesc strumienia ogólnej ilosci doprowa¬ dzanej cieczy do przeplywu przez to ogni¬ wo nastawne. W tym przypadku obydwa ogniwa nastawne sa polaczone bocznikowe w stosunku do glównego strumienia cieczy.Azeby przy naglych zmianach obciazenia móc wywolywac szybkie dzialania urzadzen regulujacych, mozna je wykonac w taki sposób, by narzad nastawczy, który ustala wielkosc przekrojów otworów dla glówne¬ go strumienia cieczy, który nie przeplywa przez obydwa ogniwa nastawne, byl prze¬ stawiany w zaleznosci od mocy maszyny, podlegajacej regulowaniu.W celu utrzymywania cisnienia cieczy na stalym poziomie, mozna np. ogniwo na¬ stawne, uzaleznione od cisnienia, obciazyc ciezarem. Mozna jednak takze ogniwo na¬ stawne przestawiac w zaleznosci od krótko¬ trwalych wahan cisnienia cieczy poza ste¬ rujacym przekrojem poprzecznym, uzalez¬ nionym od zmieniajacych sie ilosci prze¬ plywajacej cieczy. W tym celu narzad wy¬ wolujacy impuls moze sluzyc jednoczesnie jako przestawny tlok do nastawiania ogni¬ wa nastawnego. Tlok ten moze byc wykona¬ ny w taki sposób, ze na mniejsza powierzch¬ nie tloka sterujacego, wykonanego jako tlok róznicowy, oddzialywuje oprócz cisnienia dostarczanej cieczy jeszcze i sila napiecia sprezyny obciazajacej. Wlaczenie sprezy¬ ny posiada te zalete, ze odpowiednio do wielkosci sily napiecia wbudowanej spre¬ zyny moze byc nastawiana w rózny sposób liczba obrotów, na jaka winna byc wyregu¬ lowana maszyna, poniewaz wskutek zmia¬ ny napiecia sprezyny zmienia sie dostar¬ czane cisnienie, a tern samem i polozenie, zaleznego od cisnienia cieczy, ogniwa na¬ stawnego. Moznosc zmieniania liczby obro¬ tów silnika istnieje i przy obciazeniu cie¬ zarem nastawnego ogniwa, jezeli ciezar ob¬ ciazajacy umiescic na dzwigni i zastosowac srodki, pozwalajace na zmiane ramienia dzwigni. Wreszcie liczba obrotów moze byc zmieniana jeszcze i w ten sposób, ze zo¬ staje zwiekszony lub zmniejszony wplyw, jaki wywiera moc wyregulowanej maszyny na narzad nastawczy, miarkujacy przeplyw glównego strumienia cieczy.Na rysunku przedstawiony jest przy- klad wykonania urzadzenia regulacyjnego. - 2 —Fig. 1 przedstawia wykres dwu charakte¬ rystyk pompy odsrodkowej, ifig. 2 — prze¬ krój przez suwalki nastawcze, zapomoca których uskuteczniana jest regulacja prze¬ plywajacej cieczy, fig. 3 — przekrój przez szczególny przyklad wykonania urzadzenia regulacyjnego, sprzezonego z instalacja sil¬ nikowa, fig. 4 — przekrój przez urzadzenie regulacyjne z komorami o stalem cisnieniu.Wykres charakterystyk pompy odsrod¬ kowej przedstawia zaleznosc wydatku Q pompy od wysokosci tloczenia h przy róz¬ nych obrotach pompy nx i n2, a mianowicie: krzywa a przedstawia charakterystyke pom¬ py przy liczbie obrotów n1$ krzywa 6 — przy liczbie obrotów n2. Jezeli wysokosc tloczenia h pompy jest stala, to krzywa charakterystyki pompy przebiega wzdluz równoleglej c do osi odcietych/Regulacja wedlug krzywej c okresla wzrost ilosci do¬ prowadzanej cieczy d Q w zaleznosci od okreslonego zwiekszenia liczby obrotów A n.Azeby osiagnac mozliwie silny impuls przy okreslonej zmianie liczby obrotów, wielkosc h dobiera sie stosunkowo duza.Wspomniany rodzaj regulacji wymaga wskutek tego urzadzenia, które utrzymuje cisnienie cieczy na tloczeniu pompy nie- zmiennem pomimo zmiany liczby obrotów i mierzy spowodowana tern zmaiane dostar¬ czanej ilosci cieczy przy stalem cisnieniu.Urzadzenie takie jest przedstawiane na fig. 2. Olej z pompy doprowadza sie w tern u- rzadzeniu przez otwór 113 najpierw do cy¬ lindra 101, a nastepnie olej przeplywa przez sterowany otwór 104 do cylindra 102.Olej opuszcza ten cylinder przez otwór 105.Poza tern w cylindrze 102 przewidziany jest otwór 110, przez który przeplywa glów¬ na czesc dostarczanego oleju do miejsc zu¬ zycia. W cylindrze 101 umieszczony jest przesuwny tlok 106, obciazony ciezarem 108. Tlok 106 reguluje wielkosc przeswitu otworu 104, zas tlok 107 — wielkosc prze¬ switu otworu 105. Glówny tlok 106 polaczo¬ ny jest zapomoca tloczyska 111 ze znanym narzadem sterowniczym 112 serwomotoru.Serwomotor (nieprzedstawiony na rysun¬ ku) sluzy do poruszania zaworów silnika.Przy okreslonej liczbie obrotów silnika tloki 106 i 107 znajduja sie w równowadze.Olej, przeplywajacy przez otwór 104, u- trzymywany jest zarówno przed, jak i za tym otworem pod stalem cisnieniem zapo¬ moca obydwóch tloków 106 i 107.Jezeli liczba obrotów silnika zwieksza sie, to dostarczana przez pompe ilosc oleju wzrasta. Tlok 106 w cylindrze 101 podnosi sie wówczas o tyle, o ile zwieksza sie otwór przeplywowy 104, azeby zwiekszona ilosc dostarczanej cieczy mogla byc calkowicie odprowadzana. Skoro ten stan zostal o- siagniety, to powstaje nowystam równowa¬ gi. Wysokosc tloczenia pompy pozostaje stala, poniewaz olej znajduje sie pod sta¬ lem cisnieniem ciezaru 108. Tlok 106 prze¬ sunal sie jednak nieco wgóre, jak równiez w tym samym kierunku przesunal sie nieco i tlok 107. Ruch tloka 106 zostaje przeka¬ zany (bezposrednio narzadowi sterownicze¬ mu 112. Wielkosc przesuniecia tloka 106 jest jednoczesnie miara wzrostu wydatku 0 pompy, o ile szybkosc przeplywu oleju jest stala. Ma to miejsce w danym przy¬ padku, poniewaz w sasiednim cylindrze 102 olej pozostaje równiez pod stalem cisnie¬ niem, wskutek czego róznica cisnien oleju w cylindrze 101, w stosunku do cisnienia w cylindrze 102, pozostaje stala. Jezeli zapo¬ trzebowanie w miejscach zuzycia, przyla¬ czonych do otworu wyjsciowego 110, zmie¬ nia sie, to tlok 107, przez zmiame swego po¬ lozenia w stosunku do otworu wyjsciowego 105, ustala zpowrotem inne stale cisnienie oleju w cylindrze 102.W powyzszym ukladzie, odpowiednio do wzrostu wydatku Q, ruch. tloka 106 odpo¬ wiada zatem przebiegowi liniji c na lig. 1.Dlatego tsz sprzezenie tego tloka z narza¬ dem sterowniczym 112 umozliwia prawidlo¬ wa regulacje.Wedlug fig. 3 na wale 1 turbiny 2 osa- — 3 —dzony jest wirnik odsrodkowej pompy 3, która zarysa ciecz, «p. olej, ze zbiornika 4 zapomoca przewodu ssawczego 5. Zasysana ilosc ciecfcy wprowadza sie przewodem tlocznym 6 do komory 7, W tej komorze 7 calkowita ilosc cieczy rozdziela sie na dwa czesciowe strumienie, z których jeden od¬ plywa przez otwór 11, wielkosc przeswitu którego nastawia sie zapomoca stozka grzybka zaworowego 9, przymocowanego do wrzeciona 8. Zaklada sie na poczatku, ze ten przekrój przeplywowy bedzie pozosta¬ wal niezmienny. Odplyw jednego czescio¬ wego strumienia cieczy odbywa sie na na¬ stepujacej zasadzie. Ruch narzadów regu¬ lacyjnych spowodowany jest tylko zmiana¬ mi ilosci przeplywajacej cieczy, której ilosc znajduje sie ponad lub ponizej okreslonej wartosci normalnej. Jezeli przetloczyc cal¬ kowita ilosc doprowadzanej cieczy przez narzad regulacyjny, to potrzebne beda sto¬ sunkowo duze przekroje przeplywowe i od¬ powiednio duze masy ogniw nastawczych.Duze masy sa jednak szkodliwe -dla prawi¬ dlowego przebiegu regulacji, poniewaz przebieg regulacji wymajga wprawienia w ruch wszystkich mas narzadów nastaw¬ czych, a wskutek tego nie mozna uniknac pewnego opóznienia dzialania regulacyjne¬ go. Ciecz, pozostajaca w komorze 7, po wy¬ plywie okreslonej ilosci cieczy przez otwór 11, wywiera nacisk na-górna powierzch¬ nie tloka 13, którego przesuw zmienia prze¬ krój przeplywowy otworu 14, laczacego ko¬ more 7 z komora 12. Jezeli ilosc cieczy w komorze 7 wzrosnie, to tlok 13 zostanie przesuniety wdól, wskutek czego otwór 14 sie powiekszy, a tern samem zwiekszony zo¬ stanie przekrój przeplywowy dla wiekszej ilosci cieczy. W komorze 12 utrzymuje sie niezmienne cisnienie zapomoca ciezaru 16.Pod wplywem tego ciezaru nastawia sie przekrój przejplywowy 15, który laczy wnetrze komory 12 z wnetrzem komory 17.Wiekjsza czesc cieczy przedostaje sie jed¬ nak z komary 12 przez otwór 18 do komo¬ ry 17, której przekrój przeplywowy nasta¬ wia sie zapomoca stozka grzybka zaworo¬ wego 19, przymocowamego do wrzeciona 8.Dostarczona do komory 17 ciecz pompuje sie zapomoca przewodoi 20 zpowrotem badz calkowicie do zbiornika 4, badz tez cze¬ sciowo do zbiornika 4, a czesciowo do ja¬ kichkolwiek miejcc zuzycia, np. do smaro¬ wania lozysk 21.Zmniejszenie impulsu do przestawiania glównego zaworu regulacyjnego turbiny pa¬ rowej 2 odbywa sie w sposób nastepujacy: jezeli ilosc cieczy w komorze 7 zwiekszyla sie, jak to bylo juz wspomniane powyzej, tlok 13 przesunie sie wdól i zwiekszy prze¬ lot otworu 14, wskutek czego nadmiar cie¬ czy moze przedostac sie do komory 12.Tlok 13 umocowany jest na wrzecionie 22.Wrzeciono to zaopatrzone jest w tloki 23, 24, 25 i 26. W komorze miedzy tlokami 23 i 24 panuje takie samo cisnienie, jak i w ko¬ morze 12, poniewaz obydwie komory sa ze soba polaczone zapomoca kanalu 27. W ko¬ morze miedzy tlokami 25 i 26 panuje takie samo cisnienie, jak w komorze 7, poniewaz obydwie te komory polaczone sa ze soba zapomoca kanalu 28. Jezeli wrzeciono 22. przy zwiekszonym wydatku pompy 3, po¬ rusza sie wdól, to w tym ruchu przyjmuja takze udzial tloki 23, 24, 25 i 26. Tloki 24 i 25 pokrywaja w swem srodkowem poloze¬ niu wyloty dwóch przewodów 29 i 30, które polaczone sa z, wnetrzem cylindra powyzej i ponizej tloka 31. Zapomoca przesuwów tloka 31 mozna uzyskac przestawianie glów¬ nego zaworu regulacyjnego 32 turbiny pa¬ rowej 2. Jezeli wrzeciono 22 porusza sie wdól, to tlok 25 odslania wylot przewodu 29. Wskutek tego pewna ilosc cieczy prze¬ dostaje sie z komory 7 poprzez kanal 28 do przewodu 29 i oddzialywuje na górna po¬ wierzchnie tloka 31. Tlok ten pod dziala¬ niem cisnienia cieczy bedzie sie posuwal wdól i wywola przestawienie zaworu 32 w kierunku jego zamykania. Wskutek odply¬ wu cieczy kanalem 28, cisnienie w komo- — 4 —trójfazowych, niepozadane zaklócenia. Dla¬ tego tez przewidziany jest uklad, zapomo- ca którego osiaga sie wyrównywanienaglej zmiany obciazenia przy pomocy regulacji, zanim zmiana obciazenia przeksztalci sie w zmiane liczby obrotów. Wrzeciono 8 posia¬ da na swym koncu rdzen 42 elektromagne¬ su 43, który poprzez transformator 44 przy¬ laczony jest do generatora 45. Generator 45 napedzany jesit zapomoca turbiny 2. Je¬ zeli obciazenie generatora 45 zwieksza sie, to zwieksza sie takze prad, doprowadzany poprzez transformator 44 do elektromagne¬ su 43. Przebieg przestawiania winien byc taki, by zwiekszonemu obciazeniu odpo¬ wiadalo zwiekszone doprowadzenie czynni¬ ka napedowego do turbiny 2. Grzybek za¬ worowy 9 winien sie zatem posuwac w pra¬ wo, zwiekszajac w ten sposób przekrój przeplywowy w miejscu 11. Wskutek tego z komory 7 do komory 12 bedzie przeplywa¬ la wieksza ilosc cieczy, nie wywierajac ja¬ kiegokolwiek wplywu na tlok 13. Cisnienie w komorze 7 bedzie zatem spadaci wywola przestawienie zaworu 32, co zkoiei zwiekszy doplyw czynnika napedowego do turbiny 2. Odwrotnie, przy naglem odciazeniu ge¬ neratora 45 grzybek zaworowy 9 musi sie posuwac w lewo pod dzialaniem elektro¬ magnesu:43. W tym cekt przewidziana jest sprezyna 46, sila napiecia której oddzialy* wa na tlok 47. Jezeli prad w transforma¬ torze 44 zmniejszy sie, wówczas sila elek¬ tromagnetyczna w cewce 43 równiez sie zmniejsza, zas wrzeciono 8 pod naciskiem sily napiecia sprezyny 46 bedzie poruszalo sie w lewo. Czulosc dzialania elektroma¬ gnesu 43 moze byc zmieniana recznie za¬ pomoca opornika 48. Zapomoca zwieksze¬ nia oporu mozna zmniejszyc normalna licz¬ be obrotów turbiny 2, natomiast przez zmniejszenie oporu mozna liczbe obrotów turbiny zwiekszyc.Na schemacie przedstawionym na fig. 4 uwidocznione jest urzadzenie, w którem bez obciazenia ciezarowego mozna osiagnac zachowanie stalej okreslonej wartosci wy¬ sokosci. Czesc calkowitej ilosci cieczy, do¬ starczanej przez pompe odsrodkowa, od¬ prowadza sie przewodem 201 do komory 206 powyzej tloka 207. Pozostala znaczna czesc cieczy przeplywa odgalezsonym prze¬ wodem 202 i dysza 203 do komory 204, znajdujacej sie pod tlokiem 207. Komory 204 i 206 polaczone sa ze soba zapomoca szczelin 208. Wielkosc przekroju przeply¬ wowego szczelin 208 ustalona jest w za¬ leznosci od kazdorazowego polozenia tloka 207. Polozenie tloka 207 jest zmienne i od¬ powiada kazdorazowej ilosci cieczy dostar¬ czanej przez pompe. Polaczenie tloczyska 205 tloka 207 z narzadem sterowniczym do regulacji silnika nie jest przedstawione na tej figurze, jednakze winno byc ono wy¬ konane w taki sam sposób, jak to jest przed¬ stawione na fig. 3. Cisnienie w komorze 204 winno byc utrzymywane stalem. W tym ce¬ lu zastosowany jest narzad sterowniczy 209, zapomoca polozenia którego ustala sie kazdorazowy przekrój otworu wyplywowe¬ go 211 prowadzacego do przewodu odply¬ wowego 210. Przestawianie narzadu ste¬ rowniczego 209 odbywa sie zapomoca tloka 218, który zapomoca wrzeciona polaczony jest z narzadem sterowniczym 209. Tlok , ten porusza sie w cylindrze 222. Przesta¬ wianie tego tloka, odbywa sie w zaleznosci od cisnienia, panujacego kazdorazowo w komorze 204. Równiez i ciecz do przesta¬ wiania tloka 218 jest pobierana z komory 204. Ciecz ta przedostaje sie z poczatku do odgalezionego przewodu 212, który zkolei rozgalezia sie na przewody 213 i 214. Prze¬ wód 213 prowadzi .do komory ponad gór¬ nym tlokiem suwaka sterowniczego 215, natomiast wylot przewodu 214 znajduje sie w komorze ponizej dolnego tloka suwa¬ ka sterowniczego 215. Obydwa tloki posia¬ daja jednakowa srednice. Suwak sterowni¬ czy winien zatem znajdowac sie w równo¬ wadze. Górny tlok posiada jednak wrze¬ ciono 220, które wystaje z cylindra i z tego — 6 —rze 7 zacznie szybko spadac. Wówczas tlok 13 podniesie sie znowu, a wraz z nim i tldk 25. Po uplywie pewnego czasu pokry¬ je on znowu wylot przewodu 29 i stan rów¬ nowagi ukladu regulacyjnego zostaje zno¬ wu przywrócony. Podobny przebieg odby¬ wa sie równiez wtedy^ gdy cisnienie w ko¬ morze 7 zmniejszy sie ponizej okreslonej wartosci. W tym przypadku tlok 13 podnie¬ sie sie do góryy a wówczas tlok 24, przyj¬ mujacy udzial w tym ruchu, odslania wy¬ lot przewodu 30 i czesc cieczy znajdujacej sie w komorze 12 przeplywa kanalem 27 i przewodem 30 na dolna strone tloka 31.Ruch tloka 31 do góry powoduje dalsze o- twieranie zaworu 32, zwiekszajac przekrój przelotowy w zaworze, a tern samem zwiek¬ sza sie tez ilosc pary, doprowadzanej do turbiny parowej 2. Z powyzszego opisu wy¬ nika, ze stan równowagi istnieje zawsze wtedy, gdy tloki 24 i 25 zakrywaja calko¬ wicie wyloty przewodów 29 i 30. Tloki po¬ ruszaja sie w prowadnicy 33, która moze byc przesuwana na wysokosc zapomoca kólka recznego 34. Jezeli przez pokrecenie kólka recznego 34 prowadnica 33 posuwa sie wdól, to srodkowe polozenie tloka 13 zostaje przestawione w kierunku ku dolowi., Otwór 14 zostaje tern samem powiekszony, to jest caly uklad regulacyjny zostaje na¬ stawiony na przeplyw wiekszej ilosci cie¬ czy. Poniewaz jednak ilosc cieczy zalezy od liczby obrotów silnika, to tern samem mozna zapomoca przestawiania tulei 33 o- siagnac nastawienie turbiny na owa wiek¬ sza liczbe obrotów.Liczba obrotów w turbinie 2, jaka ma byc zachowana, daje sie zmieniac równiez i w inny sposób. Wspomniano juz powyzej, ze w komorze 12 utrzymuje sie stale cisnie¬ nie zapomoca ciezaru 16. Ilosc cieczy, ply¬ nacej przez otwór 14, zalezy nietylko od wielkosci przekroju otworu, lecz takze od róznicy cisnien istniejacych w komorach 7 i 12. Jezeli powiekszyc w jakikolwiek badz sposób cisnienie w komorze 12, wskutek czejgo róznica cisnien miedzy komorami 7 i 12 (stanie sie mniejsza, to zmniejsza sie takze szybkosc strumienia przeplywajacej przez otwór 14 cieczy, a tern samem zmniej¬ sza sie i ogólna ilosc cieczy, przeplywajaca na jednostke czasu. Azeby móc zmieniac cisnienie w komorze 12, przewidziane jest pewne dodatkowe obciazenie, które ozna¬ czone jest liczba 35. Sklada sie ono z cieza¬ ru 36, przymocowanego do dzwigni 37.Dzwignia ta lezy na wrzecionie 38, które polaczone jest z ciezarem 16. Punkt obrotu dzwigni 37 moze byc przesuwany. W tym celu w stojaku 39 umieszczone jest, pola¬ czone z kolem recznem, wrzeciono 40, któ¬ re moze byc przesuwane w kierunku jego osi. Dzieki temu kulisty koniec 41 porusza sie tam i zpowrotem na drazku 37 i odpo¬ wiednio do kazdorazowego polozenia konca 41 wrzeciona wielkosc momentu, wywiera¬ nego przez ciezar 36, jest rózna. Wskutek tego i obciazenie dodatikowe, dzialajace na ciezar 16, jest równiez rózne. Mozna wprawdzie zastosowac równiez bezposred¬ nio na wrzecionie 38 dodatkowe ciezary.Jednakze takie rozwiazanie nie pozwolilo¬ by na uzyskanie tak dokladnej regulacji, jaka osiaga sie zapomoca zmiany momentu obrotu.Na poczatku opisu fig. 3 wspomniano, ze przekroje przeplywowe 11 i 18 urzadze¬ nia zalozono jako niezmienne. Jednakze w tym przykladzie wykonania stozki grzyb¬ ków zaworowych 9 i 10 moga byc przesta¬ wiane jeszcze i w zaleznosci od mocy in¬ stalacji silnikowej. Tego rodzaju uklad po¬ siada szczególne znaczenie, jezeli chodzi o turbogenerator, który pracuje na siec, w której powstaja nagle dtize wahania. Jezeli powstaja duze wahania w obciazeniu, to przebieg regulacji moze sie rozpoczac do¬ piero wtedy, gdy zmiana obciazenia spowo¬ dowala juz zwiekszenie lub zmniejszenie liczby obrotów turbiny. Regulacja postepu¬ je wogóle za zmiana obciazenia. Wskutek tego moga wyniknac, zwlaszcza w sieciach — 5 —powodu czynna .powierzchnia górnego tloka jest mniejsza, anizeli czynna powierzchnia dolnego tloka. Wskutek tego naciski na czynne powierzchnie obydwu tloków sa rózne i suwak sterowniczy dazy do poru¬ szania sie do góry. Temu ruchowi do góry przeciwdziala sila napiecia -sprezyny 221.Dopiero wtedy, gdy cisnienie w komarze 204 wzrosnie o tyle, ze róznica tych naci¬ sków przezwyciezy (przeciwdzialanie sily napiecia sprezyny, suwak sterujacy 215 zaicznie poruszac sie do góry i odsloni wy¬ lot przewodu 216. Wskutek tego pewna ilosc cieczy moze przedostac sie pod tlok 218 przesuwajac go do góry. Wskutek tego przekrój przeplywowy otworu 211 zwiek¬ szy sie, a tern samem zostanie zmniejszone cisnienie w komorze 204.Jezeli cisnienie w komorze 204 nie o- siagnie pewnej górnej wartosci, to sila na¬ piecia sprezyny 221 przewyzsza róznice na¬ cisków na czynne powierzchnie tloków su¬ waka sterowniczego 215, przesuwajac go wdól. Wskutek tego zostaje odsloniety wy¬ lot przewodu 217, który laczy sie wówczas z przewodem 213, i ciecz dostarczana jest do komory cylindra 222 powyzej tloka 218.Pod dzialaniem cieczy tlok 218 porusza sie wdól i zmniejsza przeswit otworu przeply¬ wowego 211. Zapomoca tego rodzaju urza¬ dzenia mozna równiez utrzymywac cisnie¬ nie w komorze 204 zawsze na okreslonej wysokosci. Czulosc nastawiania zalezy od doboru sily napiecia sprezyny 221. Zapo- moca odpowiedniego doboru sprezyny moz¬ na okreslic takze normalna liczbe obrotów silnika. PL