Przedmiotem wynalazku niniejszego jest urzadzenie do oczyszczania przegród kratowych w kanalach z biezaca woda, za- pomoca którego to urzadzenia wszelkie ma- terjaly stale zostaja usuwane z wody.Urzadzenie to nadaje sie szczególnie do kanalów, w których przegrody kratowe skladaja sie z zelaznych pretów, umie¬ szczonych ukosnie i oddalonych od siebie w odleglosci od 1 do 7 cm. Prety te zatrzy¬ muja wszelkie materjaly stale, jak np. ka¬ walki drzewa, papieru i t. d., które w razie pozostawania na kracie, powoduja szkodli¬ we wyziewy, wskutek czego musza byc u- suwane recznie lub mechanicznie. Reczne oczyszczanie krat odbywa sie nieregularnie od czasu do czasu, podczas gdy stosowane dotychczas do tego celu urzadzenia mecha¬ niczne nie nadaja sie, poniewaz posiadaja one wielka ilosc czesci skladowych, przesu¬ wajacych sie nad i pod poziomem wody, a inne urzadzenia tego rodzaju wymagaja zmiany w budowie istniejacych krat luib tez wielkiej sily do ich uruchomiania. Czesci mechanizmu prawie wszystkich znanych u- rzadzen do oczyszczania krat, skladaja¬ cych sie z prostych pretów sa zanurzone w wodzie, wskutek czego piasek, papier i in¬ ne stale materjaly zanieczyszczaja i unie¬ ruchomiaja te czesci mechanizmu. Tymwadom zapobiegano, stosujac kraty o wy¬ gietych pretach, kt£|ych mechanizmy do o- lC£ysTO£ania^ifie znajduja sie pod poziomem wody.Urzadzenie wedlug wynalazku nadaje sie szczególnie do oczyszczania krat, skla¬ dajacych sie z prostych pretów, i nie posia¬ da czesci skladowych, zanurzonych w wo¬ dzie, jak np. lancuchów, lin, lozysk i t. d.Urzadzenie to moze byc stosowane do krat dowolnej konstrukcji, jako tez do dowolnie szerokich kanalów, przy dowolnych dlugo¬ sciach pretów i rozmaitych ich pochyle¬ niach, i nadaje sie równiez do krat istnie* jacych. Umieszczenie urzadzenia wymaga tylko zastosowania odpowiednich podpór z boku kanalu.Na rysunku jest przedstawiony przy¬ klad wykonania wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia urzadzenie w widoku zboku i cze¬ sciowym przekroju, fig. 2 — w rzucie po¬ ziomym, fig. 3 — zigrzeblo w widoku zboku i czesciowym przekroju, w powiekszonej podzialce, fig. 4 — zgrzeblo to w rzucie poziomym, fi§. 5 — szczegól zgrzebla, fig. 6 — sprezyste osadzenie zgarniacza, fig. 7 — naped slimakowy w zwiekszonej po¬ dzialce, a fig. 8 — naped zgrzebla.W kanale 10 jest umieszczenia krata 11, skladajaca sie z prostych pretów, ustawio¬ nych ukosnie w kierunku przeplywu wody (fijg. 1). Do oczyszczania kraty sluzy rucho¬ me zgrzeblo 12, zaopatrzone na przednim koncu w zeby, które wchodza pomiedzy prety kraty (fig. 5), Droga, po której przesuwa sie zgrzeblo 12, jest oznaczona na fig. li litera A.Zgrzeblo 12 jeot umocowane na kon¬ cach ramion 15, polaczonych przegubowo z obracajacemi sie na wale 26 drazkami 13, polaczonemi ze soba poprzeczkami 131.Wal 26 jest osadzony w górnej czesci pod¬ stawy 52, spoczywajacej na bocznych scia¬ nach kanalu, przyczem na wale tym obra¬ caja sie równiez ramiona 14, równolegle do ramion 15 i polaczone ze soba poprzecz¬ kami 14x. Do konców ramion 14 sa przyla¬ czone drazki 32, 32', których drugie konce sa przymocowane przegubowo do ramion 15. Drazki 32, 324 sa równolegle do draz¬ ków 13.Na koncact walu 16, przeprowadzone¬ go przez drazki 32, 3211 i umocowanego w tych drazkach, umieszczone sa krazki 25 (fig. 2 i 8), toczace sie po pochylych pro¬ wadnicach 50, które sa umocowane na pod¬ stawach 51, umieszczonych na obu bocz¬ nych scianach kanalu. Kola zebate 17, osa¬ dzone na stale na wale 16, zazebiaja sie z owalna zebatka 18, umocowana na podsta¬ wie 51. Ksztalt prowadnic 18 i 50, jako tez pochylenie tej ostatniej odpowiadaja dro¬ dze A zgrzebla 12.Do napedu kól zebatych 17 sluzy silnik 19, umieszczony na podstawie 33, która jest przymocowana do drazków 32, 321. Liny 22 (fig. 2, 7, 8) przenosza obroty silnika na kolo linowe 23, osadzone na wale 34. Wal ten obraca sie w odpowiednich lozyskach, umieszczonych w dolnej czesci drazka 32, a slimak 35 osadzony na tym wale zazebia sie z kolem slimakowem 24, zaklinowanem na wale 16 (fig. 7).Naped ten dziala na zasadzie pantogra¬ fu. Silnik 19 uruchomia kola 17, tak ze przesuwaja sie one wzdluz zebów zebatki 18 w kierunku przeciwnym obrotowi wska¬ zówki zegara (strzalka na fig. 1). Poniewaz wal 16 jest umocowany w drazkach 32, 321, to drazki te przesuwaja sie równiez wraz z ramionami 15. Dlugosci ramion i drazków sa tak dobrane, iz z jednej strony ramiona 14 i 15, a z drugiej strony drazki 13 i 32, a wzglednie 321 sa w kazdem polozeniu do siebie równolegle. Przez odpowiednie umie¬ szczenie lozysk walu 16 osiaga sie to, iz przy przesuwaniu sie tego walu na drodze owalnej, zgrzeblo 12 przesuwa sie równiez na drodze owalnej, której wymiary sa jed¬ nak wieksze. Wzgledne ruchy walu 16 i zgrzebla 12 sa wprost proporcjonalne do wielkosci oddalenia walu 16 wzglednie — 2 —zgrzebla 12 od walu 26, przyczem waly /6 i 36 oraz zgrzeblo /2 znajduja sie w kaz- dem polozeniu na jednej prostej linji, jak oznaczono na fig. 1 lin ja kreskowano-krop- kowana.Zwiekszenie obciazenia zgrzebla 12 zwieksza cisnienie w lozyskach walu 34, który moze przesuwac sie w kierunku po¬ dluznym, przyczem lozysko jego 48 naci¬ ska plytka 47 na dzwignie 46. Ruchomy ko¬ niec tej dzwigni przylega do tloka 45, któ¬ ry zapomoca sprezyny 43 reguluje ruch wa¬ lu 34. Równoczesnie z tym walem przesu¬ wa sde sworzen 36, przylegajacy do trzpie¬ nia 37, który jest umieszczony w dzwigni 38, obracajacej sie na czopie 49 i przyci¬ skanej sprezyna 39 do sworznia 36.Przy znacznem obciazeniu zgrzebla na¬ stepuje przesuniecie walu 34, wskutek cze¬ go dzwignia 38 obraca sie; wtedy górny jej koniec styka sie z przyciskiem przelacz¬ nika 40 (fig. 7 i 8), który wylacza prad sil¬ nika 19. Widelkowa plytka 411, umieszczo¬ na na koncu dzwigni 38, uruchomia prze¬ lacznik przyciskowy 41. Przy wylaczeniu pradu silnika 19 przelacznik 41 zostaje za¬ mkniety i uruchomia dzwonek 42. Obydwa przelaczniki moga byc odprowadzone w pierwotne polozenie jedynie recznie, wsku¬ tek czego urzadzenie nie moze byc urucho¬ mione, zanim osoba dozorujaca nie usunie przyczyny przeciazenia zgrzebla.Zgrzeblo 12, przesuwajace sie do góry wzdluz przedniej powierzchni kraty 11, zabiera ze soba nagromadzone (materjaly, które usuwa nastepnie zgarniacz 21. W tym celu zgarniacz 21 jest umocowany na koncach dwóch pretów 30, obracajacych sie naokolo czopa 301 (fig. 3 i 4).Kiedy zgrzeblo 12 przesunelo sie poza górny koniec kraty, jego tylna czesc styka sie ze zgarniaczem 21, który przy dalszym ruchu zgrzebla, obracajac sie naokolo czo¬ pa 301, przesuwa sie wzdluz górnej po¬ wierzchni zgrzebla i wraz z nim do góry.Zgarniacz usuwa przytem materjaly nagro¬ madzone na kracie i doprowadza je do zbiornika 20. Zgarniacz 21 po opuszczeniu zgrzebla 12 powraca pod dzialaniem wla¬ snego ciezaru w polozenie pierwotne, przyczem sprezyny 31, na których opiera¬ ja sie prety 30, lagodza uderzenia tego ru¬ chu zgarniacza 21.Zbiornik 20 jest przymocowany do pod¬ stawy 201, która obraca sie naokolo czopa 28, a która ciezarek 29 utrzymuje w polo¬ zeniu normalnem. Przy ruchu zgrzebla do góry podstawa 201 obraca sie naokolo czo¬ pa 28 wstecz, wskutek czego dbiomoiik 20 nie znajduje sie na drodze zgrzebla 12. Skoro zgrzeblo przesunelo sie poza górny koniec zbiornika, zbiornik pod dzialaniem ciezaru 29 powraca w pierwotne polozenie, mate¬ rjaly zas usuniete zgarniaczem 21 dostaja sie do zbiornika, z którego spadaja na od¬ powiednie urzadzenie transportowe lub na dno 27. Przy dalszym ruchu zgrzeblo od¬ dala sie od kraty, a nastepnie dostaje sie na jej dolny koniec (fig. 1 droga A).Opisane urzadzenie moze byc w szcze¬ gólach dowolnie zmieniane, naprzyklad, zgrzeblo moze byc umieszczone na podsta¬ wie, która przesuwa sie ruchem postepowo- zwrotnym, który to ruch jest przenoszony na zgrzeblo tak, ze przesuwa sie ono na drodze zamknietej. Zasada wynalazku po¬ lega na tern, iz czesc urzadzenia, urucho¬ miana napedem, znajduje sie w pewnej od¬ leglosci od zgrzebla i przesuwa sie na dro¬ dze, odpowiadajacej drodze zgrzebla. U- rzadzenie, uruchomiajace zgrzeblo, opiera sie z jednej strony na czesci wzglednie sta¬ lej (wal 26) i na czesci ruchomej (wal 16), przyczem te dwie czesci oraz krawedz zgrzebla znajduja sie w kazdem polozeniu zgrzebla na linji prostej wzglednie w jed¬ nej plaszczyznie.Zaleta wynalazku polega na tern, ze wszystkie ruchome i latwo zuzywajace sie czesci urzadzenia sa nietylko latwo dostep¬ ne, lecz równiez nie podlegaja niszczacemu dzialaniu scieków. Tylko mala czesc urza- — 3 —dzenia znajduje sie w kanale, nie przeszka¬ dza wiec przeplywowi scieków. Naped sli¬ makowy zapobiega przesuwaniu sie zgrze¬ bla przy zbyt wielkiem jego obciazeniu, a dzieki wykonaniu napedu na zasadzie pan¬ tografu urzadzenie nadaje sie do krat do¬ wolnego rodzaju, a wiec skladajacych sie z pretów prostych luib zakrzywionych, przy- czem zbedne sa jakiekolwiek zmiany, o prócz odpowiedniej zmiany ksztaltu zgrze¬ bla i jego wodzidla. Poniewaz cale urza¬ dzenie jest umieszczone zewnatrz kanalu, moze byc ono stosowane równiez przy ist¬ niejacych kratach. PL