PL157336B1 - Sposób otrzymywania mieszaniny azowych barwników chromokompleksowych 1:2 PL - Google Patents
Sposób otrzymywania mieszaniny azowych barwników chromokompleksowych 1:2 PLInfo
- Publication number
- PL157336B1 PL157336B1 PL27265588A PL27265588A PL157336B1 PL 157336 B1 PL157336 B1 PL 157336B1 PL 27265588 A PL27265588 A PL 27265588A PL 27265588 A PL27265588 A PL 27265588A PL 157336 B1 PL157336 B1 PL 157336B1
- Authority
- PL
- Poland
- Prior art keywords
- formula
- dyes
- reaction
- mixture
- monoazo
- Prior art date
Links
- 229910052804 chromium Inorganic materials 0.000 title claims abstract description 43
- 239000011651 chromium Substances 0.000 title claims description 48
- VYZAMTAEIAYCRO-UHFFFAOYSA-N Chromium Chemical compound [Cr] VYZAMTAEIAYCRO-UHFFFAOYSA-N 0.000 title claims description 41
- 239000000987 azo dye Substances 0.000 title abstract 2
- 238000004519 manufacturing process Methods 0.000 title description 5
- 239000000975 dye Substances 0.000 claims abstract description 111
- NYGZLYXAPMMJTE-UHFFFAOYSA-M metanil yellow Chemical group [Na+].[O-]S(=O)(=O)C1=CC=CC(N=NC=2C=CC(NC=3C=CC=CC=3)=CC=2)=C1 NYGZLYXAPMMJTE-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims abstract description 76
- 238000000034 method Methods 0.000 claims abstract description 45
- JWAZRIHNYRIHIV-UHFFFAOYSA-N 2-naphthol Chemical compound C1=CC=CC2=CC(O)=CC=C21 JWAZRIHNYRIHIV-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims abstract description 35
- 238000006243 chemical reaction Methods 0.000 claims abstract description 32
- 239000000203 mixture Substances 0.000 claims abstract description 30
- 229950011260 betanaphthol Drugs 0.000 claims abstract description 18
- 239000002253 acid Substances 0.000 claims abstract description 16
- 238000005859 coupling reaction Methods 0.000 claims abstract description 14
- 230000008878 coupling Effects 0.000 claims abstract description 10
- 238000010168 coupling process Methods 0.000 claims abstract description 10
- DOPJTDJKZNWLRB-UHFFFAOYSA-N 2-Amino-5-nitrophenol Chemical compound NC1=CC=C([N+]([O-])=O)C=C1O DOPJTDJKZNWLRB-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims abstract description 8
- 239000011696 chromium(III) sulphate Substances 0.000 claims abstract description 7
- 235000015217 chromium(III) sulphate Nutrition 0.000 claims abstract description 7
- QAOWNCQODCNURD-UHFFFAOYSA-L Sulfate Chemical compound [O-]S([O-])(=O)=O QAOWNCQODCNURD-UHFFFAOYSA-L 0.000 claims abstract description 6
- 230000002378 acidificating effect Effects 0.000 claims abstract description 5
- GRWVQDDAKZFPFI-UHFFFAOYSA-H chromium(III) sulfate Chemical compound [Cr+3].[Cr+3].[O-]S([O-])(=O)=O.[O-]S([O-])(=O)=O.[O-]S([O-])(=O)=O GRWVQDDAKZFPFI-UHFFFAOYSA-H 0.000 claims abstract description 5
- 229910021653 sulphate ion Inorganic materials 0.000 claims abstract description 4
- 150000001768 cations Chemical class 0.000 claims abstract description 3
- 125000004435 hydrogen atom Chemical group [H]* 0.000 claims abstract description 3
- 239000000126 substance Substances 0.000 claims abstract description 3
- 239000000243 solution Substances 0.000 claims description 24
- XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-N water Substances O XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 20
- 239000000047 product Substances 0.000 claims description 19
- 239000000725 suspension Substances 0.000 claims description 18
- 239000011541 reaction mixture Substances 0.000 claims description 16
- 239000002270 dispersing agent Substances 0.000 claims description 15
- 239000003795 chemical substances by application Substances 0.000 claims description 11
- 239000000080 wetting agent Substances 0.000 claims description 11
- ZMXDDKWLCZADIW-UHFFFAOYSA-N N,N-Dimethylformamide Chemical compound CN(C)C=O ZMXDDKWLCZADIW-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 9
- 150000001844 chromium Chemical class 0.000 claims description 9
- 238000001035 drying Methods 0.000 claims description 8
- VLZVIIYRNMWPSN-UHFFFAOYSA-N 2-Amino-4-nitrophenol Chemical compound NC1=CC([N+]([O-])=O)=CC=C1O VLZVIIYRNMWPSN-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 7
- -1 ethylhexyl Chemical group 0.000 claims description 7
- 238000005755 formation reaction Methods 0.000 claims description 7
- 239000000843 powder Substances 0.000 claims description 7
- 238000002360 preparation method Methods 0.000 claims description 7
- ZHNUHDYFZUAESO-UHFFFAOYSA-N Formamide Chemical compound NC=O ZHNUHDYFZUAESO-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 6
- 159000000000 sodium salts Chemical class 0.000 claims description 6
- 238000009736 wetting Methods 0.000 claims description 6
- HZAXFHJVJLSVMW-UHFFFAOYSA-N 2-Aminoethan-1-ol Chemical compound NCCO HZAXFHJVJLSVMW-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 5
- 150000002191 fatty alcohols Chemical class 0.000 claims description 5
- 239000008187 granular material Substances 0.000 claims description 5
- 239000007788 liquid Substances 0.000 claims description 5
- 239000002904 solvent Substances 0.000 claims description 5
- 230000009918 complex formation Effects 0.000 claims description 4
- 238000002955 isolation Methods 0.000 claims description 4
- 239000003960 organic solvent Substances 0.000 claims description 4
- 239000007921 spray Substances 0.000 claims description 4
- SECXISVLQFMRJM-UHFFFAOYSA-N N-Methylpyrrolidone Chemical compound CN1CCCC1=O SECXISVLQFMRJM-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 3
- 239000003139 biocide Substances 0.000 claims description 3
- 238000010410 dusting Methods 0.000 claims description 3
- 150000002148 esters Chemical class 0.000 claims description 3
- 150000002170 ethers Chemical class 0.000 claims description 3
- 239000000945 filler Substances 0.000 claims description 3
- APSBXTVYXVQYAB-UHFFFAOYSA-M sodium docusate Chemical compound [Na+].CCCCC(CC)COC(=O)CC(S([O-])(=O)=O)C(=O)OCC(CC)CCCC APSBXTVYXVQYAB-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 3
- 150000005846 sugar alcohols Polymers 0.000 claims description 3
- ZIBGPFATKBEMQZ-UHFFFAOYSA-N triethylene glycol Chemical class OCCOCCOCCO ZIBGPFATKBEMQZ-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 3
- RYHBNJHYFVUHQT-UHFFFAOYSA-N 1,4-Dioxane Chemical compound C1COCCO1 RYHBNJHYFVUHQT-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 2
- ATRRKUHOCOJYRX-UHFFFAOYSA-N Ammonium bicarbonate Chemical compound [NH4+].OC([O-])=O ATRRKUHOCOJYRX-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 2
- GSEJCLTVZPLZKY-UHFFFAOYSA-N Triethanolamine Chemical compound OCCN(CCO)CCO GSEJCLTVZPLZKY-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 2
- 229910052783 alkali metal Inorganic materials 0.000 claims description 2
- 150000001340 alkali metals Chemical class 0.000 claims description 2
- 239000012670 alkaline solution Substances 0.000 claims description 2
- 239000001099 ammonium carbonate Substances 0.000 claims description 2
- 235000012501 ammonium carbonate Nutrition 0.000 claims description 2
- 230000003165 hydrotropic effect Effects 0.000 claims description 2
- 239000012263 liquid product Substances 0.000 claims description 2
- 239000003381 stabilizer Substances 0.000 claims description 2
- MBMWGAHSMPCPNN-UHFFFAOYSA-N 1-amino-2-hydroxy-6-nitro-2h-naphthalene-1-sulfonic acid Chemical compound [O-][N+](=O)C1=CC=C2C(N)(S(O)(=O)=O)C(O)C=CC2=C1 MBMWGAHSMPCPNN-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims 1
- DGAQECJNVWCQMB-PUAWFVPOSA-M Ilexoside XXIX Chemical compound C[C@@H]1CC[C@@]2(CC[C@@]3(C(=CC[C@H]4[C@]3(CC[C@@H]5[C@@]4(CC[C@@H](C5(C)C)OS(=O)(=O)[O-])C)C)[C@@H]2[C@]1(C)O)C)C(=O)O[C@H]6[C@@H]([C@H]([C@@H]([C@H](O6)CO)O)O)O.[Na+] DGAQECJNVWCQMB-PUAWFVPOSA-M 0.000 claims 1
- KAESVJOAVNADME-UHFFFAOYSA-N Pyrrole Chemical compound C=1C=CNC=1 KAESVJOAVNADME-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims 1
- ULUAUXLGCMPNKK-UHFFFAOYSA-N Sulfobutanedioic acid Chemical compound OC(=O)CC(C(O)=O)S(O)(=O)=O ULUAUXLGCMPNKK-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims 1
- 230000003115 biocidal effect Effects 0.000 claims 1
- DSHWASKZZBZKOE-UHFFFAOYSA-K chromium(3+);hydroxide;sulfate Chemical compound [OH-].[Cr+3].[O-]S([O-])(=O)=O DSHWASKZZBZKOE-UHFFFAOYSA-K 0.000 claims 1
- 229910000356 chromium(III) sulfate Inorganic materials 0.000 claims 1
- ZBCBWPMODOFKDW-UHFFFAOYSA-N diethanolamine Chemical compound OCCNCCO ZBCBWPMODOFKDW-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims 1
- 229910052698 phosphorus Inorganic materials 0.000 claims 1
- 239000011574 phosphorus Substances 0.000 claims 1
- 229910052708 sodium Inorganic materials 0.000 claims 1
- 239000011734 sodium Substances 0.000 claims 1
- 239000012451 post-reaction mixture Substances 0.000 abstract description 10
- 125000000664 diazo group Chemical group [N-]=[N+]=[*] 0.000 abstract 3
- UFWIBTONFRDIAS-UHFFFAOYSA-N Naphthalene Chemical compound C1=CC=CC2=CC=CC=C21 UFWIBTONFRDIAS-UHFFFAOYSA-N 0.000 abstract 2
- 150000003839 salts Chemical class 0.000 abstract 2
- 238000000605 extraction Methods 0.000 abstract 1
- HEMHJVSKTPXQMS-UHFFFAOYSA-M Sodium hydroxide Chemical compound [OH-].[Na+] HEMHJVSKTPXQMS-UHFFFAOYSA-M 0.000 description 23
- 239000006072 paste Substances 0.000 description 9
- 230000015572 biosynthetic process Effects 0.000 description 8
- 238000001914 filtration Methods 0.000 description 8
- 229910000831 Steel Inorganic materials 0.000 description 7
- QOWZHEWZFLTYQP-UHFFFAOYSA-K chromium(3+);triformate Chemical compound [Cr+3].[O-]C=O.[O-]C=O.[O-]C=O QOWZHEWZFLTYQP-UHFFFAOYSA-K 0.000 description 7
- BDAGIHXWWSANSR-UHFFFAOYSA-N methanoic acid Natural products OC=O BDAGIHXWWSANSR-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 7
- 239000010959 steel Substances 0.000 description 7
- 150000001875 compounds Chemical class 0.000 description 6
- 239000004952 Polyamide Substances 0.000 description 5
- CDBYLPFSWZWCQE-UHFFFAOYSA-L Sodium Carbonate Chemical compound [Na+].[Na+].[O-]C([O-])=O CDBYLPFSWZWCQE-UHFFFAOYSA-L 0.000 description 5
- PMZURENOXWZQFD-UHFFFAOYSA-L Sodium Sulfate Chemical compound [Na+].[Na+].[O-]S([O-])(=O)=O PMZURENOXWZQFD-UHFFFAOYSA-L 0.000 description 5
- XSQUKJJJFZCRTK-UHFFFAOYSA-N Urea Chemical compound NC(N)=O XSQUKJJJFZCRTK-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 5
- 239000000835 fiber Substances 0.000 description 5
- 229920002647 polyamide Polymers 0.000 description 5
- 102000004169 proteins and genes Human genes 0.000 description 5
- 108090000623 proteins and genes Proteins 0.000 description 5
- 239000000758 substrate Substances 0.000 description 5
- 238000003786 synthesis reaction Methods 0.000 description 5
- OSWFIVFLDKOXQC-UHFFFAOYSA-N 4-(3-methoxyphenyl)aniline Chemical compound COC1=CC=CC(C=2C=CC(N)=CC=2)=C1 OSWFIVFLDKOXQC-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 4
- FAPWRFPIFSIZLT-UHFFFAOYSA-M Sodium chloride Chemical compound [Na+].[Cl-] FAPWRFPIFSIZLT-UHFFFAOYSA-M 0.000 description 4
- 239000002244 precipitate Substances 0.000 description 4
- 239000012429 reaction media Substances 0.000 description 4
- 238000005185 salting out Methods 0.000 description 4
- LYCAIKOWRPUZTN-UHFFFAOYSA-N Ethylene glycol Chemical compound OCCO LYCAIKOWRPUZTN-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 3
- IAYPIBMASNFSPL-UHFFFAOYSA-N Ethylene oxide Chemical compound C1CO1 IAYPIBMASNFSPL-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 3
- WSFSSNUMVMOOMR-UHFFFAOYSA-N Formaldehyde Chemical compound O=C WSFSSNUMVMOOMR-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 3
- 238000004532 chromating Methods 0.000 description 3
- 238000001816 cooling Methods 0.000 description 3
- 230000007423 decrease Effects 0.000 description 3
- 230000000694 effects Effects 0.000 description 3
- 239000012530 fluid Substances 0.000 description 3
- 235000019253 formic acid Nutrition 0.000 description 3
- 230000020477 pH reduction Effects 0.000 description 3
- 238000007747 plating Methods 0.000 description 3
- 229910052938 sodium sulfate Inorganic materials 0.000 description 3
- 235000011152 sodium sulphate Nutrition 0.000 description 3
- 238000012360 testing method Methods 0.000 description 3
- AEMRFAOFKBGASW-UHFFFAOYSA-N Glycolic acid Chemical compound OCC(O)=O AEMRFAOFKBGASW-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- VEXZGXHMUGYJMC-UHFFFAOYSA-N Hydrochloric acid Chemical compound Cl VEXZGXHMUGYJMC-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- ISWSIDIOOBJBQZ-UHFFFAOYSA-N Phenol Chemical compound OC1=CC=CC=C1 ISWSIDIOOBJBQZ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- QAOWNCQODCNURD-UHFFFAOYSA-N Sulfuric acid Chemical compound OS(O)(=O)=O QAOWNCQODCNURD-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 239000003513 alkali Substances 0.000 description 2
- 239000002518 antifoaming agent Substances 0.000 description 2
- 239000012736 aqueous medium Substances 0.000 description 2
- 125000004429 atom Chemical group 0.000 description 2
- 239000004202 carbamide Substances 0.000 description 2
- QDOXWKRWXJOMAK-UHFFFAOYSA-N dichromium trioxide Chemical compound O=[Cr]O[Cr]=O QDOXWKRWXJOMAK-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 238000004043 dyeing Methods 0.000 description 2
- JBKVHLHDHHXQEQ-UHFFFAOYSA-N epsilon-caprolactam Chemical compound O=C1CCCCCN1 JBKVHLHDHHXQEQ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 238000000265 homogenisation Methods 0.000 description 2
- 239000002609 medium Substances 0.000 description 2
- 230000001603 reducing effect Effects 0.000 description 2
- 238000011160 research Methods 0.000 description 2
- YGSDEFSMJLZEOE-UHFFFAOYSA-N salicylic acid Chemical compound OC(=O)C1=CC=CC=C1O YGSDEFSMJLZEOE-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 229910000029 sodium carbonate Inorganic materials 0.000 description 2
- 239000011780 sodium chloride Substances 0.000 description 2
- 235000002639 sodium chloride Nutrition 0.000 description 2
- GCLGEJMYGQKIIW-UHFFFAOYSA-H sodium hexametaphosphate Chemical compound [Na]OP1(=O)OP(=O)(O[Na])OP(=O)(O[Na])OP(=O)(O[Na])OP(=O)(O[Na])OP(=O)(O[Na])O1 GCLGEJMYGQKIIW-UHFFFAOYSA-H 0.000 description 2
- 235000019982 sodium hexametaphosphate Nutrition 0.000 description 2
- LPXPTNMVRIOKMN-UHFFFAOYSA-M sodium nitrite Chemical compound [Na+].[O-]N=O LPXPTNMVRIOKMN-UHFFFAOYSA-M 0.000 description 2
- 239000001577 tetrasodium phosphonato phosphate Substances 0.000 description 2
- UMGDCJDMYOKAJW-UHFFFAOYSA-N thiourea Chemical compound NC(N)=S UMGDCJDMYOKAJW-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- XXPRRHYTDCWGRP-UHFFFAOYSA-N 2-[2-[2-[2-[2-[2-[2-[2-(4-nonylphenoxy)ethoxy]ethoxy]ethoxy]ethoxy]ethoxy]ethoxy]ethoxy]ethanol Chemical compound CCCCCCCCCC1=CC=C(OCCOCCOCCOCCOCCOCCOCCOCCO)C=C1 XXPRRHYTDCWGRP-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- BMRVLXHIZWDOOK-UHFFFAOYSA-N 2-butylnaphthalene-1-sulfonic acid Chemical compound C1=CC=CC2=C(S(O)(=O)=O)C(CCCC)=CC=C21 BMRVLXHIZWDOOK-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- CFKMVGJGLGKFKI-UHFFFAOYSA-N 4-chloro-m-cresol Chemical compound CC1=CC(O)=CC=C1Cl CFKMVGJGLGKFKI-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- BVKZGUZCCUSVTD-UHFFFAOYSA-L Carbonate Chemical compound [O-]C([O-])=O BVKZGUZCCUSVTD-UHFFFAOYSA-L 0.000 description 1
- VEXZGXHMUGYJMC-UHFFFAOYSA-M Chloride anion Chemical compound [Cl-] VEXZGXHMUGYJMC-UHFFFAOYSA-M 0.000 description 1
- 239000004375 Dextrin Substances 0.000 description 1
- 229920001353 Dextrin Polymers 0.000 description 1
- KRHYYFGTRYWZRS-UHFFFAOYSA-M Fluoride anion Chemical compound [F-] KRHYYFGTRYWZRS-UHFFFAOYSA-M 0.000 description 1
- WQZGKKKJIJFFOK-GASJEMHNSA-N Glucose Natural products OC[C@H]1OC(O)[C@H](O)[C@@H](O)[C@@H]1O WQZGKKKJIJFFOK-GASJEMHNSA-N 0.000 description 1
- RJCDMTZFJBTDKG-UHFFFAOYSA-N O1CCOCC1.N(CCO)(CCO)CCO Chemical compound O1CCOCC1.N(CCO)(CCO)CCO RJCDMTZFJBTDKG-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 150000007513 acids Chemical class 0.000 description 1
- 239000002671 adjuvant Substances 0.000 description 1
- 150000001408 amides Chemical class 0.000 description 1
- 239000012752 auxiliary agent Substances 0.000 description 1
- 238000009835 boiling Methods 0.000 description 1
- 239000006227 byproduct Substances 0.000 description 1
- 239000004359 castor oil Substances 0.000 description 1
- 235000019438 castor oil Nutrition 0.000 description 1
- 239000001913 cellulose Substances 0.000 description 1
- 229920002678 cellulose Polymers 0.000 description 1
- 239000000919 ceramic Substances 0.000 description 1
- VQWFNAGFNGABOH-UHFFFAOYSA-K chromium(iii) hydroxide Chemical compound [OH-].[OH-].[OH-].[Cr+3] VQWFNAGFNGABOH-UHFFFAOYSA-K 0.000 description 1
- 239000003086 colorant Substances 0.000 description 1
- 239000013065 commercial product Substances 0.000 description 1
- 239000007859 condensation product Substances 0.000 description 1
- 238000011109 contamination Methods 0.000 description 1
- 150000001896 cresols Chemical class 0.000 description 1
- 238000000354 decomposition reaction Methods 0.000 description 1
- 239000000850 decongestant Substances 0.000 description 1
- 210000003298 dental enamel Anatomy 0.000 description 1
- 235000019425 dextrin Nutrition 0.000 description 1
- 150000008049 diazo compounds Chemical class 0.000 description 1
- 238000006193 diazotization reaction Methods 0.000 description 1
- 150000005690 diesters Chemical class 0.000 description 1
- 239000004205 dimethyl polysiloxane Substances 0.000 description 1
- QNKHVIRRKIYHNN-UHFFFAOYSA-L disodium methanesulfonate Chemical compound [Na+].[Na+].CS([O-])(=O)=O.CS([O-])(=O)=O QNKHVIRRKIYHNN-UHFFFAOYSA-L 0.000 description 1
- 239000006185 dispersion Substances 0.000 description 1
- 238000009826 distribution Methods 0.000 description 1
- 230000008030 elimination Effects 0.000 description 1
- 238000003379 elimination reaction Methods 0.000 description 1
- 239000000839 emulsion Substances 0.000 description 1
- 238000007429 general method Methods 0.000 description 1
- 239000008103 glucose Substances 0.000 description 1
- ZEMPKEQAKRGZGQ-XOQCFJPHSA-N glycerol triricinoleate Natural products CCCCCC[C@@H](O)CC=CCCCCCCCC(=O)OC[C@@H](COC(=O)CCCCCCCC=CC[C@@H](O)CCCCCC)OC(=O)CCCCCCCC=CC[C@H](O)CCCCCC ZEMPKEQAKRGZGQ-XOQCFJPHSA-N 0.000 description 1
- 239000003752 hydrotrope Substances 0.000 description 1
- XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-M hydroxide Chemical compound [OH-] XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-M 0.000 description 1
- 229910052500 inorganic mineral Inorganic materials 0.000 description 1
- XEEYBQQBJWHFJM-UHFFFAOYSA-N iron Substances [Fe] XEEYBQQBJWHFJM-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 229910052742 iron Inorganic materials 0.000 description 1
- 235000014413 iron hydroxide Nutrition 0.000 description 1
- 159000000014 iron salts Chemical class 0.000 description 1
- NCNCGGDMXMBVIA-UHFFFAOYSA-L iron(ii) hydroxide Chemical compound [OH-].[OH-].[Fe+2] NCNCGGDMXMBVIA-UHFFFAOYSA-L 0.000 description 1
- 239000010985 leather Substances 0.000 description 1
- 229920005610 lignin Polymers 0.000 description 1
- 150000002672 m-cresols Chemical class 0.000 description 1
- 239000000463 material Substances 0.000 description 1
- 125000002496 methyl group Chemical group [H]C([H])([H])* 0.000 description 1
- 235000010755 mineral Nutrition 0.000 description 1
- 239000011707 mineral Substances 0.000 description 1
- 239000002480 mineral oil Substances 0.000 description 1
- 238000006386 neutralization reaction Methods 0.000 description 1
- 239000012875 nonionic emulsifier Substances 0.000 description 1
- 150000002883 o-cresols Chemical class 0.000 description 1
- 238000006053 organic reaction Methods 0.000 description 1
- 229940070805 p-chloro-m-cresol Drugs 0.000 description 1
- 150000002931 p-cresols Chemical class 0.000 description 1
- FJKROLUGYXJWQN-UHFFFAOYSA-N papa-hydroxy-benzoic acid Natural products OC(=O)C1=CC=C(O)C=C1 FJKROLUGYXJWQN-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 229920000435 poly(dimethylsiloxane) Polymers 0.000 description 1
- 229920001296 polysiloxane Polymers 0.000 description 1
- OTYBMLCTZGSZBG-UHFFFAOYSA-L potassium sulfate Chemical compound [K+].[K+].[O-]S([O-])(=O)=O OTYBMLCTZGSZBG-UHFFFAOYSA-L 0.000 description 1
- 229910052939 potassium sulfate Inorganic materials 0.000 description 1
- 235000011151 potassium sulphates Nutrition 0.000 description 1
- 238000001556 precipitation Methods 0.000 description 1
- 230000001737 promoting effect Effects 0.000 description 1
- 239000000376 reactant Substances 0.000 description 1
- 229960004889 salicylic acid Drugs 0.000 description 1
- 229920006395 saturated elastomer Polymers 0.000 description 1
- 238000000926 separation method Methods 0.000 description 1
- 229920002545 silicone oil Polymers 0.000 description 1
- 239000002002 slurry Substances 0.000 description 1
- 235000010288 sodium nitrite Nutrition 0.000 description 1
- 239000001488 sodium phosphate Substances 0.000 description 1
- 229910000162 sodium phosphate Inorganic materials 0.000 description 1
- 235000011008 sodium phosphates Nutrition 0.000 description 1
- 229940048842 sodium xylenesulfonate Drugs 0.000 description 1
- PYODKQIVQIVELM-UHFFFAOYSA-M sodium;2,3-bis(2-methylpropyl)naphthalene-1-sulfonate Chemical compound [Na+].C1=CC=C2C(S([O-])(=O)=O)=C(CC(C)C)C(CC(C)C)=CC2=C1 PYODKQIVQIVELM-UHFFFAOYSA-M 0.000 description 1
- QUCDWLYKDRVKMI-UHFFFAOYSA-M sodium;3,4-dimethylbenzenesulfonate Chemical compound [Na+].CC1=CC=C(S([O-])(=O)=O)C=C1C QUCDWLYKDRVKMI-UHFFFAOYSA-M 0.000 description 1
- 125000000020 sulfo group Chemical group O=S(=O)([*])O[H] 0.000 description 1
- 150000003460 sulfonic acids Chemical class 0.000 description 1
- 238000005987 sulfurization reaction Methods 0.000 description 1
- RYFMWSXOAZQYPI-UHFFFAOYSA-K trisodium phosphate Chemical compound [Na+].[Na+].[Na+].[O-]P([O-])([O-])=O RYFMWSXOAZQYPI-UHFFFAOYSA-K 0.000 description 1
- 239000002351 wastewater Substances 0.000 description 1
- 238000004065 wastewater treatment Methods 0.000 description 1
Landscapes
- Coloring (AREA)
Abstract
1. Sposób otrzym yw ania mieszaniny azowych barw ników chrom okom pleksow ych 1:2 o w zorach 1 i 2, w których M i M 1 sa jednakow e badz rózne i oznaczaja atom w odoru lub bezbarw ny kation, polegajacy na wy- tworzeniu ze zdwuazowanego kwasu 1-amino-2-hydroksy- 6-nitronaftalenosulfonow ego-4 i 2-naftolu barw nika m onoazow ego o wzorze 3, po czym przeprow adzeniu uzyskanego barw nika m onoazow ego o wzorze 3, po ew entualnym w yodrebnieniu z mieszaniny poreakcyjnej, w kom pleks chrom ow y 1:1 dzialaniem soli chrom u trój- w artosciow ego takich jak siarczan i/lu b zasadow y siar- czan chrom ow y w srodow isku kwasnym pod cisnieniem w podw yzszonej tem peraturze, a nastepnie poddaniu otrzym anego kom pleksu chrom ow ego 1:1 barw nika m onoazow ego o wzorze 3 reakcji z barw nikam i mono- azowymi o wzorach 4 i 5, wytworzonymi przez sprzega- nie odpow iednio zdw uazowanego 4- i 5-nitro-2-am ino- fenolu z 2-naftolen, przy czym reakcje tw orzenia miesza- niny asym etrycznych barw ników chrom okom plekso- wych 1:2 prow adzi sie w podwyzszonej tem peraturze przy pH powyzej 4,0, znamienny tym, ze w ytw orzony w wyniku reakcji zdwuazowanego kwasu 1-am ino-2-hydro- ksy-6-nitronaftalenosulfonow ego-4 z 2-naftolem braw- nik m onoazow y o wzorze 3 przeprow adza sie w kom - pleks chrom ow y 1:1 dzialaniem siarczanu i/lu b zasado- wego siarczanu chrom u, uzytego w ilosci odpow iadajacej 0,9-1,1 gram oatom u Cr, zwlaszcza 1,00-1,05 gram oa- tom u C r na 1,0 mol barw nika m onoazow ego o wzorze 3, w tem peraturze 110-130°C, przy pH = 1,0-3,5, szczegól- nie przy pH = 1,5-3,0 i w objetosci m ieszaniny.................. PL
Description
Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania mieszaniny azowych barwników chromokompleksowych o wzorach 1 i 2, w których M i M1 są jednakowe bądź różne i oznaczają atom wodoru lub bezbarwny kation.
Mieszanina barwników o wzorach 1 i 2 jest znana z Kolorindeksu, w którym jest umieszczona pod numerem 163/8-03 jako Wofalanschwarz GRL,
Znany jest ogólny sposób jej wytwarzania polegający na wytworzeniu ze zdwuazowanego kwasu l-amino-2-hydroksy-6-nitronaftalenosulfonowego-4 i 2-naftolu barwnika monoazowego o wzorze 3, po czym przeprowadzeniu uzyskanego barwnika monoazowego o wzorze 3, po ewentualnym wyodrębnieniu z mieszaniny poreakcyjnej, w kompleks chromowy 1:1 działaniem związku łatwo oddającego chrom w środowisku kwaśnym pod ciśnieniem w podwyższonej temperaturze, a następnie poddaniu otrzymanego kompleksu chromowego 1: 1 barwnika monoazowego o wzorze 3 reakcji z barwnikami monoazowymi o wzorach 4 i 5, wytworzonymi przez sprzęganie zdwuazowanych 4- i 5-nitro-2-aminofenolu z 2-naftolem, przy czym reakcje tworzenia asymetrycznych barwników chromokompleksowych prowadzi się w podwyższonej temperaturze przy pH powyżej 4.
Prowadząc badania nad syntezą asymetrycznych barwników o wzorach 1 i 2 napotkano szereg trudności, zwłaszcza na etapie otrzymywania kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 3 oraz reakcji tego kompleksu z barwnikami o wzorach 4 i 5, które ograniczały możliwość uzyskania produktu o dobrej jakości. Szczególnie duże kłopoty nastręczało otrzymanie barwnika w postaci handlowej proszku odpowiadającego współczesnym wymaganiom stawianym tej formie w zakresie rozpuszczalności w wodzie (powyżej 51 g/dm3) oraz zawartości części nierozpuszczalnych w wodzie (poniżej 0,5%).
Według przykładu podanego w polskim opisie patentowym nr 140 749 barwnik monoazowy o wzorze 3 przeprowadza się w kompleks chromowy działaniem mrówczanu chromu, uzyskanego przez reakcję zasadowego siarczanu chromu z kwasem mrówkowym w temperaturze 80-90°C.
157 336
Mrówczan chromu używa się w ilości (po przeliczeniu, zakładając osiąganą wydajność barwnika monoazowego 85-90% teorii) odpowiadającej 1,12-1,18 gramoatomu Cr na 1mol barwnika monoazowego o wzorze 3, a chromowanie prowadzi się pod ciśnieniem w temperaturze 115-120°C i przy objętości 7,8-8,2dm3 na 1 mol barwnika monoazowego.
Znany z BIOS 961, str. 168 sposób otrzymywania omawianego kompleksu chromowego 1:1 polega na działaniu na barwnik monoazowy o wzorze 3 mrówczanem chromu, wytworzonym przez rozpuszczenie Cr2O3 w kwasie mrówkowym, pod ciśnieniem w temperaturze 115°C w czasie 2 godzin, przy czym mrówczan chromu stosuje się w ilości (po przeliczeniu, zakładając osiąganą wydajność barwnika monoazowego 85-90% teorii) odpowiadającej 1,22-1,29 gramoatomu Cr na 1,0 mol barwnika monoazowego. Reakcję prowadzi się przy objętości mieszaniny reakcyjnej
7,4-7,8 dm,3 na 1,0 mol barwnika monoazowego.
Wykonane badania wykazały, że mrówczan chromu jest co prawda korzystnym czynnikiem chromującym dla przeprowadzenia w znanych warunkach barwnika monoazowego o wzorze 3 w kompleks chromowy 1:1 (krótki czas, dobra jakość produktu), ale takie środowisko reakcji jest bardzo agresywne i działa silnie korodująco na tworzywo aparatury ciśnieniowej, zwłaszcza stalowej. W trakcie wykonywania w skali półtechnicznej i technicznej prób syntezy omawianego kompleksu 1:1 przy użyciu mrówczanu chromu metodą ciśnieniową stwierdzono korodujące działanie środowiska reakcji nawet w aparatach wykonanych ze stali kwasoodpornej, szczególnie w miejscach spawanych. W wyniku tego do mieszaniny reakcyjnej przechodziły jony żelaza, a środowisko reakcji zmieniało odczyn na mniej kwaśny. Ponadto kwas mrówkowy w podwyższonej temperaturze wykazuje dość silne działanie redukujące, powodujące częściowy rozkład barwnika monoazowego. Konsekwencją tych zjawisk są: spadek wydajności reakcji o 10-20% oraz zanieczyszczenie produktu trudno rozpuszczalnymi kompleksami i/lub solami żelaza z barwnikiem monoazowym o wzorze 3 oraz niepożądanym kompleksem chromowym 1:2 barwnika monoazowego, co w wielu przypadkach uniemożliwia wykorzystanie otrzymywanego kompleksu chromowego 1:1 do syntezy asymetrycznych barwników chromokompleksowych 1:2 o wzorach 1 i 2. Ponadto przy koniecznym oczyszczaniu ścieków, po filtracji kompleksu chromowego 1:1, przez wytrącenie chromu w postaci wodorotlenku dodatkiem ługu sodowego i odfiltrowanie osadu, uzyskiwane szlamy wodorotlenku chromu są silnie zanieczyszczone współstrącającym się wodorotlenkiem żelaza. Utylizacja takich szlamów jest znacznie ograniczona, zaś zagospodarowanie dodatkowo utrudnia ich niestandardowość.
Szczegółowe badania korozyjności stali kwasoodpornych w środowisku reakcji chromowania prowadzonej znanym sposobem działaniem mrówczanu chromu wykazały, że odporna jest jedynie trudnodostępna stal KO o symbolu OH17N13M2T. Mogą być też stosowane ciśnieniowe aparaty emaliowane o nieuszkodzonej powierzchni lub aparaty z wykładziną ceramiczną, ale przy odpowiednio zabezpieczonej powierzchni stalowego mieszadła.
Znany jest również ogólny sposób przeprowadzania barwników o,o'-dihydroksyazowych w ich kompleksy chromowe 1:1 polegający na traktowaniu tych barwników w kwaśnym środowisku wodnym nadmiarem nieorganicznych soli chromu trójwartościowego takich jak np. fluorek, chlorek, węglan, siarczan, w temperaturze wrzenia lub w temperaturze powyżej 100°C pod niewielkim ciśnieniem. Bliższe badania wskazują jednak, że zawsze proces chromowania dla związków jak podano w niniejszym wynalazku prowadzi się w obecności organicznych środków wspomagających przebieg reakcji, jak np. kwas winowy, cytrynowy, glikolowy, korzystnie mrówkowy lub salicylowy (opisy patentowe: EP 156768, NRD 148 783).
W wyniku przeprowadzonych badań nieoczekiwanie ustalono, że reakcja chromowania barwnika monoazowego o wzorze 3 do kompleksu chromowego 1:1 może być zrealizowana z bardzo dobrą wydajnością (ponad 90% teorii) pzy zastosowaniu jako czynników chromujących siarczanu i/lub zasadowego siarczanu chromowego bez potrzeby jej katalizowania organicznymi środkami wspomagającymi, jeżeli proces wykonuje się metodą ciśnieniową w określonych warunkach temperatury, pH i objętości. Czas trwania reakcji jest niewiele dłuższy, korozyjność środowiska - nieznaczna, a wydajność uzyskiwanego produktu - wyższa w porównaniu ze znanym sposobem realizowanym w aparaturze odpornej na korozyjne działanie mrówczanu chromu.
W czasie reakcji kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 3 z barwnikami monoazowymi o wzorach 4 i 5 obok pożądanych monosulfonowych kompleksów asymetry157 336 cznych 1:2 o wzorach 1 i 2 tworzą się w zależności od warunków w mniejszej lub większej ilości symetryczne kompleksy chromowe 1:2: czarny disulfonowy kompleks barwnika monoazowego o wzorze 3 oraz fioletowo-szary kompleks barwnika o wzorze 4 i zielono-szary kompleks barwnika o wzorze 5, które nie zawierają grup sulfonowych. Pięć powstających kompleksów chromowych 1:2 posiada niezgodne właściwości kolorystyczne oraz aplikacyjne i w miarę wzrostu zawartości kompleksów symetrycznych w uzyskiwanym produkcie obniża się jego wydajność kolorystyczna, pogarszają właściwości aplikacyjne, zwłaszcza zdolność równomiernego zabarwiania wyrobów oraz w wyniku obecności związków bezsulfonowych wzrasta zawartość części nierozpuszczalnych w wodzie i obniża się rozpuszczalność w wodzie, często poza dopuszczalne granice.
Stwierdzono, iż obok proporcji molowej substratów, temperatury i pH istotnymi czynnikami mającymi wpływ na kierunek przebiegu omawianej reakcji są również stopień równomierności rozprowadzenia substratów oraz właściwości Teologiczne mieszaniny reakcyjnej, szczególnie w powiązaniu z koniecznością neutralizacji wydzielającego się w czasie reakcji kwasu dodatkiem alkaliów, najczęściej stężonego ługu sodowego. Pożądane jest prowadzenie reakcji przy możliwie dużych stężeniach substratów rzędu 20-30% suchej masy w mieszaninie reakcyjnej m. in. dla poprawy ekonomiki procesu, a zwłaszcza ekonomiki wyodrębniania produktu przez suszenie mieszanin poreakcyjnych, czy dla otrzymania formy płynu o złożonej wydajności kolorystycznej. Jednocześnie przy takich stężeniach mieszaniny reakcyjne są bardzo gęste i trudne jest równomierne rozprowadzenie substratów, zaś przy dozowaniu alkaliów następują miejscowe przeanalizowania, co sprzyja tworzeniu się symetrycznych kompleksów 1:2 kosztem kompleksów asymetrycznych.
Nieoczekiwanie dobre rezultaty w tym zakresie uzyskano dzięki zastosowaniu pomocniczych środków o działaniu dyspergującym i/lub zwlżającym, których obecność przy wysokim stężeniu substratów w mieszaninie reakcyjnej pozwala łatwo ją homogenizować oraz wpływa na znaczne obniżenie jej lepkości zapobiegając lokalnym przealkalizowaniom w trakcie neutralizacji. Otrzymywane produkty zawierają niewielką ilość symetrycznych kompleksów chromowych 1:2, zwykle poniżej 5-10%, a uzyskiwane mieszaniny poreakcyjne mogą być bez trudu transportowane oraz posiadając wysokie stężenia mogą być ekonomicznie suszone bądź używane bezpośrednio do wytwarzania form handlowych płynu.
Sposobem według wynalazku wytworzony barwnik monoazowy o wzorze 3 przeprowadza się w kompleks chromowy 1:1 działaniem siarczanu i/lub zasadowego siarczanu chromu, użytego w ilości odpowiadającej 0,9-1,1 gramoatomu Cr, zwłaszcza 1,00-1,05 gramoatomu Cr na 1,0 mol barwnika monoazowego o wzorze 3, w temperaturze 110-130°C, przy pH=l,0-3,5, szczególnie przy pH=l ,5-3,0 i w objętości mieszaniny reakcyjnej w granicach 3,0-5,5 dm na 1,0 mol barwnika monoazowego o wzorze 3, przy czym temperaturę mieszaniny reakcyjnej podnosi się stopniowo i utrzymuje nie niżej 115°C w czasie co najmniej 0,5 godziny, korzystnie w czasie 1-2 godziny, a uzyskany kompleks chromowy 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 3 ewentualnie wyodrębnia się bądź korzystnie bez wyodrębniania poddaje się reakcji z barwnikami monoazowymi o wzorach 4 i 5, przy czym na 1,0 mol kompleksu chromowego 1:1 stosuje się 0,8-1,1 mola barwników monoazowych o wzorach 4 i 5, użytymi w proporcji molowej jak 0,2-0,8:0,8-0,2 szczególnie 0,80-0,98 mola, zaś reakcję prowadzi się w temperaturze powyżej 70 °C, zwłaszcza w temperaturze 80-90 °C, przy pH =4,5-10,5, korzystnie przy pH =4,5-7,5 i w obecności środków o działaniu dyspergującym i/lub zwilżającym, a roztwór względnie zawiesinę uzyskanych barwników o wzorach 1 i 2 ewentualnie wykorzystuje się bezpośrednio do otrzymania produktów w postaci handlowej proszku, granulatu lub płynu.
Barwnik monoazowy o wzorze 3 może być otrzymany przez sprzęganie zdwuazowanego kwasu l-amino-2-hydroksy-6-nitronaftalenosulfonowego-4 z 2-naftolem sposobami znanymi np. z BIOS 961, str. 168-169 lub z publikacji Muszyński M. Barwniki. Środki pomocnicze 20,60(1978). W wyniku badań szczegółowych ustalono, że barwnik monoazowy o wzorze 3 najkorzystniej jest wytwarzać przez jednoczesne i korzystnie równomierne wprowadzenie roztworu zdwuazowanego kwasu l-amino-2-hydroksy-6-mtronaftalenosulfonow'ego-4 oraz alkalicznego roztworu 2-naftolu, użytych w proporcji molowej jak 1,0:1,0-1,1, do strefy reakcji, w której znajduje się roztwór węglanu metalu alkalicznego lub amonu i/lub soli sodowej sulfobursztynianu di-(2-etyloheksylowego), a reakcję sprzęgania prowadzić w temperaturze 25-50°C przy pH = 8,0-10,5, szczególnie przy pH = 9,0-10,0 i przy objętości mieszaniny reakcyjnej 3,0-6,0 dm3, zwłaszcza6
157 336
4,0-4,5 dm3, na 1,0 mol zdwuazowanego kwasu l-amino-2-hydroksy-6-nitronaftalenosulfonowego-4. Postępując powyższym sposobem otrzymuje się barwnik monoazowy o wzorze 3 z powtarzalną i wysoką wydajnością 90-95% teorii w skali laboratoryjnej, a 85-92% wydajności teoretycznej w skali technicznej. Uzyskiwany barwnik monoazowy jest czysty i zawiera małą ilość 2-naftolu (poniżej 2-4%). Opracowany sposób jest łatwy w technicznej realizacji i stwarza możliwość oprzyrządowania, dzięki któremu można w znacznym stopniu ograniczyć pracochłonność tego etapu, jak również może być realizowany metodą ciągłą.
Wytworzony barwnik monoazowy o wzorze 3 może być wyodrębniony z mieszaniny poreakcyjnej przez odfiltrowanie osadu, ewentualnie po uprzednim zakwaszeniu bądź bez wydzielania przeprowadzony w kompleks chromowy 1:1.
Otrzymywany sposobem według wynalazku kompleks chromowy 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 3 może być poddany bez wyodrębniania w postaci zawiesiny, którą stanowi mieszanina poreakcyjna po jego wytworzeniu, reakcji z barwnikami monoazowymi o wzorach 4 i 5, a uzyskiwane w wyniku dalszego postępowania produkty finalne praktycznie nie różną się swymi właściwościami w porównaniu z produktami otrzymywanymi w oparciu o kompleks 1:1 wydzielany z mieszaniny poreakcyjnej. Ten wariant postępowania sposobem według wynalazku jest szczególnie korzystny ze względu na tworzenie się z wyższą szybkością kompleksu asymetrycznego, wyższą wydajność, zmniejszenie liczby operacji oraz eliminację ścieku wymagającego oczyszczania.
Otrzymywany sposobem według wynalazku kompleks chromowy 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 3 może być wyodrębniony, po ewentualnym wysoleniu i/lub schłodzeniu mieszaniny poreakcyjnej, przez odfiltrowanie, a uzyskany odciek może być wykorzystany jako środowisko w następnej reakcji przeprowadzenia barwnika monoazowego o wzorze 3 w kompleks chromowy 1:1, po uzupełnieniu dodatkiem ewentualnie wody oraz czynnika chromującego. Stosowanie odcieku jako środowiska reakcji można kolejno powtórzyć dwukrotnie bez obniżenia jakości uzyskiwanego kompleksu chromowego 1:1, a w konsekwencji finalnej czerni.
Przeprowadzenie barwnika monoazowego o wzorze 3 w kompleks chromowy 1:1 sposobem według wynalazku charakteryzuje się słabo korodującym działaniem środowiska reakcji tak, że proces może być realizowany w aparacie wykonanym z dowolnej stali kwasoodpornej, np. z łatwo dostępnej stali H17.
Barwniki monoazowe o wzorach 4 i 5 wytwarza się korzystnie w procesie jednoaparaturowym przez kolejne lub równoczesne sprzęganie zdwuazowanych 4- i 5-nitro-2-aminofenolu z 2naftolem, a powstałe związki korzystnie wydziela się po ewentualnym wysoleniu i/lub podkwaszeniu przez filtrację zawiesin.
Reakcję kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 3 z barwnikami monoazowymi o wzorach 4 i 5 sposobem według wynalazku prowadzi się w obecności środków o działaniu dyspergującym i/lub zwilżającym takich, jak sól disodowa kwasu dinaftalenometanodisulfonowego, znana jako Dyspergatory NNO, produkt dwuetapowej kondensacji mieszaniny o-, m- i p-krezoli z formaldehydem i kwasem 2-naftolosulfonowym-6, znany jako Dyspergator S-65, produkt uboczny otrzymywania celulozy metodą siarczynowania, zawierający sole sodowe kwasów ligninosulfonowych, produkty przyłączenia tlenku etylenu do fenolu lub alkilofenoli znane jako Rokafenole, zwłaszcza Rokafenol N-8 bądź produkty addycji tlenku etylenu do nienasyconych i/lub nasyconych alkoholi tłuszczowych znane jako Rokanole, szczególnie Rokanol K-20, 0-18 względnie 0-30 albo produkty przyłączenia tlenku etylenu do oleju rycynowego, występujące na rynku pod nazwą Rokacety, korzystnie Rokacet R-20 lub R-40. Stwierdzono, że sposobem według wynalazku w omawianej reakcji jako środki o działaniu dyspergującym i/lub zwilżającym szczególnie korzystnie jest stosować sól sodową sulfobursztynianu di-(2-etyloheksylowego) znaną jako Zwilżacz SBO lub sól sodową etoksylowanego i siarczanowanego alkoholu tłuszczowego wprowadzoną do obrotu jako Sułforokanol 0-100 względnie mieszaniny mono- i diestrów fosforowych etoksylowanego alkoholu tłuszczowego zobojętnionego etanoloaminą, występujące na rynku jako Rokanol PL-4 bądź PL-10.
Sposobem według wynalazku wszystkie operacje mogą być prowadzone w środowisku wodnym zwłaszcza wtedy, gdy uzyskiwany roztwór lub zawiesina barwników chromokompleksowych o wzorach 1 i 2 używana jest do wytworzenia barwnika w postaci handlowej proszku bądź
157 336 granulatu. Natomiast w niektórych przypadkach, szczególnie gdy otrzymany roztwór względnie zawiesina czerni o wzorach 1 i 2 stosowane są bezpośrednio do wytwarzania barwnika w postaci płynu, reakcję dwuazowania 4- i 5-nitro-2-aminofenolu i/lub reakcje sprzęgania i/lub reakcję tworzenia kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 3 i/lub reakcję kompleksu chromowego 1: 1 barwnika monoazowego o wzorze 3 z barwnikami monoazowymi o wzorach 4 i 5 korzystnie jest prowadzić w środowisku mieszaniny wody z rozpuszczalnikami organicznymi, zwłaszcza mieszającymi się z wodą, szczególnie w środowisku mieszaniny wody z alkoholami mono-lub wielowodorotlenowymi, korzystnie z glikolami mono-, di- bądź trietylenowymi, ich eterami albo estrami, polikolami, N-metylopirolidonem, formamidem, dimetyloformamidem, dioksanem mono-, di-względnie trietanoloaminą lub z mieszaniną tych rozpuszczalników.
Uzyskana sposobem według wynalazku czerń o wzorach 1 i 2 może być wyodrębniona z mieszaniny poreakcyjnej po ewentualnym wysoleniu i/lub podkwaszeniu przez odfiltrowanie osadu względnie przez wysuszenie tej mieszaniny poreakcyjnej. Szczególnie korzystne jest wyodrębnianie czerni o wzorach 1 i 2 przez wysuszenie jej roztworu bądź zawiesiny w suszarni rozpyłowej po ewentualnym uprzednim dodaniu środków wypełniających i/lub środków o działaniu dyspergującym i zwilżającym i/lub środków antypiennych i/lub środków o działaniu antypylnym. Mieszaniny poreakcyjne po wytworzeniu czerni mogą być też wykorzystywane do otrzymywania barwnika w postaci granulatu, np. w drodze wysuszenia w suszarni fluidyzacyjnej przy zastosowaniu jako podłoża mieszaniny siarczanu sodowego i suszonego barwnika, jak również bezpośrednio do otrzymania barwnika w postaci handlowej płynu przez dodanie ewentualnie mieszających się z wodą rozpuszczalników organicznych i/lub środków o działaniu zwilżającym i dyspergującym i/lub środków antypiennych i/lub środków stabilizujących pH i/lub środków biobójczych i/lub substancji hydrotropowych.
Otrzymywane sposobem według wynalazku produkty w postaci handlowej proszku lub granulatu jako środki wypełniające przykładowo mogą zawierać chlorek sodowy, siarczan sodowy, siarczan potasowy, fosforan sodowy, heksametafosforan sodowy, znany jako Polifos, mocznik, dekstrynę lub glukozę albo mieszaniny tych związków. Jako środki o działaniu zwilżającym i dyspergującym mogą być tu np. zastosowanie wymienione wcześniej środki znane jako Dyspergatory NNO, Dyspergator S-65, sole sodowe kwasów ligninosulfonowych, Rokafenole, Rokanole, Rokacety, Sulforakanol 0-100 a ponadto sól sodowa kwasu dibutylonaftalenosulfonowego znana pod nazwą Nekal BX bądź sól sodowa kwasu butylonaftalenosulfonowego występująca na rynku jako Nekalina S. Jako środki antypienne mogą być użyte preparaty silikonowe np. emulsja związków polidimetylosiloksanowych, znana pod nazwą Antifoam RD. Jako środki o działaniu przeciwpylnym mogą być przykładowo stosowane środki oparte na olejach mineralnych lub silikonowych, np. mieszanina olejów mineralnych i emulgatora niejonowego znane jako Olan G bądź SA. .
Otrzymywane sposobem według wynalazku produkty w formie handlowej płynu mogą być sporządzane jako roztwory lub dyspersje w układach wodnych, wodno-rozpuszczalnikowych bądź rozpuszczalnikowych w oparciu o wytworzoną czerń o wzorach 1i 2 w postaci proszku, pasty albo roztworu względnie zawiesiny, którą może stanowić mieszanina poreakcyjna po jej wytworzeniu. Jako rozpuszczalniki mogą być tu przykładowo użyte mono-, di- i trietanoloamina, alkohole mono- bądź wielowodorotlenowe, korzystnie glikole mono-, di- lub trietylenowe, ich etery względnie estry, polikole, N-metylopirolidon, formamid, dimetyloformamid dioksan albo ich mieszaniny. Jako środki o działaniu zwilżającym i dyspergującym oraz środki antypienne mogą być zastosowane wyżej wymienione środki. Jako środki biobójcze mogą być użyte pochodne krezoli, przykładowo p-chloro-m-krezol znany pod nazwą Raschid. Przy otrzymywaniu produktów w formie handlowej płynu jako substancje hydrotropowe mogą być zasosowane mocznik, tiomocznik, ich pochodne metylowe, kaprolaktam, ksylenosulfonian sodowy, amidy kwasowe.
Sposób według wynalazku jest ekonomiczny i pozwala otrzymywać z dobrą wydajnością barwniki o wzorach 1 i 2, również w postaci produktów handlowych sporządzonych w oparciu o mieszaniny poreakcyjne po ich wytworzeniu, posiadające wysoką zdolność tynktorialną (wydajność kolorystyczną), niską zawartość części nierozpuszczalnych w wodzie (poniżej 0,5%), dobrą
157 336 rozpuszczalność w zimnej i gorącej wodzie (dla proszku lub granulatu - powyżej 51 g(dm3), a przede wszystkim zdolność równomiernego zabarwiania wyrobów z włókien proteinowych i poliamidowych oraz skóry. Uzyskiwane wybarwienia charakteryzują się atrakcyjnym - żywym i pełnym odcieniem czerni.
Wynalazek ilustrują, niżej podane przykłady, w których części i procenty oznaczają części i procenty wagowe, a stopnie temperatury podano w stopniach Celsjusza:
Przykład I. W 300 częściach wody o temperaturze 80-90° rozpuszcza się 20,6 części siarczanu chromu, po czym do uzyskanego roztworu dodaje się 43,9 części barwnika monoazowego o wzorze 3 wytworzonego ze zdwuazowanego kwasu l-amino-2-hydroksy-6-nitronaftalenosulfonowego-4 i 2-naftolu. Po dokładnym ujednorodnieniu i ustaleniu pH w granicach 2,0-3,0 zawiesinę ogrzewa się w aparacie ciśnieniowym, kwasoodpornym do temperatury 11^^125° i miesza w tej temperaturze w czasie 2 godzin. Po zakończeniu chromowania chłodzi się uzyskaną zawiesinę do temperatury 30° i filtruje. Otrzymuje się 140 części pasty zawierającej 0,092 mola kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 3. 6,95 części 4-nitro-2-aminofenolu i 6,95 części 5-nitro-2-aminofenolu dodaje się do mieszaniny 180 części wody i i 15 części kwasu solnego 30% i utrzymując temperaturę 0-10° dwuazuje przez wprowadzenie 6,3 części azotynu sodowego.
13,6 części 2-naftolu rozpuszcza się w 130 częściach wody o temperaturze 70-90° dodatkiem 3,8 części wodorotlenku sodowego i 5 części węglanu sodowego. Do roztworu 2-naftolu ochłodzonego do temperatury 30-35° wlewa się zawiesinę dwuazozwiązków i miesza całość w temperaturze 20-30° do zakończenia sprzęgania. Po zakończeniu sprzęgania zawiesinę filtruje się. Otrzymuje się 105 części pasty zawierającej 0,083 mola barwników monoazowych o wzorach 4 i 5. Do 300 części wody o temperaturze 80° dodaje się uzyskane uprzednio: pastę kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 3 i pastę barwników monoazowych o wzorach 4 i 5 oraz 1,5 części Zwilżacza SBO, po czym miesza całość w temperaturze 80-90°, utrzymując pH = 5,5-7,5 przez stopniowe dodawanie ługu sodowego 30%. Utworzone kompleksy chromowe 1:2 o wzorach 1 i 2 wyodrębnia się z masy poreakcyjnej przez wysolenie dodatkiem chlorku sodowego i odfiltrowanie osadu. Po wysuszeniu otrzymuje się 92 części barwnika barwiącego włókna proteinowe i poliamidowe na kolor czarny.
Przykład II. Postępuje się sposobem opisanym w przykładzie I przy czym do syntezy kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 3 stosuje się zamiast wody odciek uzyskany po filtracji kompleksu chromowego 1:1 z poprzedniej syntezy. Utworzone kompleksy chromowe 1:2 o wzorach 1 i 2 wyodrębnia się z masy poreakcyjnej przez jej wysuszenie w suszarni rozpyłowej przy temperaturze powietrza: na wlocie 17(0-19()'°,na wylocie 70-90°. Otrzymuje się 94 części barwnika barwiącego włókna proteinowe i poliamidowe na kolor czarny.
Przykład III. W 130 częściach wody o temperaturze 5-15° rozpuszcza się 31,8 części zdwuazowanego kwasu l-amino-2-hydroksy-6-nitronaftalenosulfonowego-4 dodatkiem ługu sodowego 30%. W 150 częściach wody o temperaturze 70-90° rozpuszcza się 16,2 części 2-naftolu dodatkiem 15 części ługu sodowego 30%. W 80 częściach wody o temperaturze 30-40° rozpuszcza się 5,5 części węglanu sodowego i 0,5 części Zwilżacza SBO, po czym do uzyskanego roztworu wlewa się jednocześnie otrzymane uprzednio roztwory: zdwuzowanego kwasu l-amino-2— -hydroksy-6-nitronaftalenosulfonowego-4 i 2-naftolu. Całość miesza się w temperaturze 30-40°, przy pH = 9,0-10,0 do zakończenia sprzęgania. Do mieszaniny poreakcyjnej dodaje się kwasu siarkowego 30% do uzyskania pH = 1,5-2,5 i po ochłodzeniu do temperatury 20-30° zawiesinę filtruje się. Otrzymuje się 110 części pasty zawierającej 43,9 części barwnika monoazowego o wzorze 3.
W 300 częściach wody o temperaturze 80-90° rozpuszcza się 16,8 części zasadowego siarczanu chromu w postaci produktu handlowego o nazwie Chromał J-33 (BN-78/7761-03). Do uzyskanego roztworu dodaje się pastę barwnika monoazowego 3. Po dokładnym ujednorodnieniu i ustaleniu pH w granicach 2,0-3,0 zawiesinę ogrzewa się w aparacie ciśnieniowym, kwasoodpornym do temperatury 115-125° i miesza w tej temperaturze w czasie 2 godzin. Do zawiesiny po ochłodzeniu do temperatury 80° dodaje się pastę barwników monoazowych o wzorach 4 i 5 otrzymaną sposobem opisanym w przykładzie I i 1,5 części Rokanolu PL-10. Całość miesza się w temperaturze 80-90° utrzymując pH = 5,5-7,5 przez stopniowe dodawanie ługu sodowego 30%. Po zakończeniu reakcji tworzenia kompleksów chromowych o wzorach 1i 2 do mieszaniny poreakcyjnej dodaje się
157 336 części sześciometafosforanu sodowego (Polifos), 15 części siarczanu sodowego i 2,5 części Olanu SA. Całość homogenizuje się po czym poddaje suszeniu w suszarni rozpyłowej przy temperaturze powietrza: na wlocie 170-190°, na wylocie 70-90°. Otrzymuje się 125 części barwnika barwiącego włókna proteinowe i poliamidowe na kolor czarny.
Przykład IV. Kompleks chromowy 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 3 i barwniki monoazowe o wzorach 4 i 5 otrzymuje się sposobem opisanym w przykładzie I. Otrzymane pasty oraz 1,5 części Sulforokanolu 0-100 dodaje się do mieszaniny 150 części wody i 150 części glikolu etylenowego. Całość miesza się w temperaturze 80-90° otrzymując pH = 5,5-7,5 przez stopniowe dodawanie ługu sodowego 30%. Po zakończeniu reakcji tworzenia kompleksów chromowych o wzorach 1i 2 do mieszaniny dodaje się 10 części karpolaktamu. Otrzymuje się 505 części barwnika barwiącego włókna proteinowe i poliamidowe na kolor czarny.
OH HO
02N wzór 3
HO
(O wzór 4
wzór 5
θ νΊΧΟΎ
\Αϊάη· X
Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.
Cena 5000 zł.
Claims (8)
- Zastrzeżenia patentowe1. Sposób otrzymywania mieszaniny azowych barwników chromokompleksowych 1:2 o wzorach 1i 2, w których M i M1 są jednakowe bądź różne i oznaczają atom wodoru lub bezbarwny kation, polegający na wytworzeniu ze zdwuazowanego kwasu l-amino-2-hydroksy-6-nitronaftalenosulfonowego-4 i 2-naftolu barwnika monoazowego o wzorze 3, po czym przeprowadzeniu uzyskanego barwnika monoazowego o wzorze 3, po ewentualnym wyodrębnieniu z mieszaniny poreakcyjnej, w kompleks chromowy 1:1 działaniem soli chromu trójwartościowego takich jak siarczan i/lub zasadowy siarczan chromowy w środowisku kwaśnym pod ciśnieniem w podwyższonej temperaturze, a następnie poddaniu otrzymanego kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 3 reakcji z barwnikami monoazowymi o wzorach 4 i 5, wytworzonymi przez sprzęganie odpowiednio zdwuazowanego 4- i 5-nitro-2-aminofenolu z 2-naftolen, przy czym reakcję tworzenia mieszaniny asymetrycznych barwników chromokompleksowych 1:2 prowadzi się w podwyższonej temperaturze przy pH powyżej 4,0, znamienny tym, że wytworzony w wyniku reakcji zdwuazowanego kwasu l-amino-2-hiydi'e)ksy-6-nitronab'alenosulfonow'ego-4 z 2-naftolem brawnik monoazowy o wzorze 3 przeprowadza się w kompleks chromowy 1: 1 działaniem siarczanu i/lub zasadowego siarczanu chromu, użytego w ilości odpowiadającej 0,9-1,1 gramoatomu Cr, zwłaszcza 1,00-1,05 gramoatomu Cr na 1,0 mol barwnika monoazowego o wzorze 3, w temperaturze 110-130°C, przy pH = 1,0-3,5, szczególnie przy pH = 1,5-3,0 i w objętości mieszaniny reakcyjnej w granicach 3,0-5,5 dm3 na 1 mol barwnika monoazowego o wzorze 3, przy czym temperaturę mieszaniny reakcyjnej podnosi się stopniowo i utrzymuje nie niżej 115°C w czasie co najmniej 0,5 godziny, korzystnie w czasie 1,0-2,0 godziny, a uzyskany kompleks chromowy 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 3 ewentualnie wyodrębnia się bądź korzystnie bez wyodrębniania poddaje się reakcji z produktami sprzęgania odpowiednio zdwuazowanego 4- i 5-nitro-2-aminofenolu z 2-naftolem stanowiącymi barwniki monoazowe o wzorach 4 i 5, przy czym na 1,0 mol kompleksu chromowego 1:1 stosuje się 0,8-1,1 mola barwników monoazowych o wzorach 4 i 5, szczególnie 0,80-0,98 mola, użytych w proporcji molowej jak 0,2-0,8 : 0,8-0,2, zaś reakcję prowadzi się w temperaturze powyżej 70°C, zwłaszcza w temperaturze 80-90°C, przy pH = 4,5-10,5, korzystnie przy pH = 4,5-7,5 i w obecności środków o działaniu dyspergującym i/lub zwilżającym, a roztwór względnie zawiesinę uzyskanych barwników chromokopleksowych o wzorach 1 i 2 ewentualnie wykorzystuje się bezpośrednio do otrzymania produktów w postaci handlowej proszku, granulatu lub płynu.
- 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że barwnik monoazowy o wzorze 3, wytwarza się przez jednoczesne i korzystnie równomierne wprowadzenie roztworu zdwuazowanego kwasu l-amino-2-hydroksy-6-nitronaftalenosulfonowego-4 oraz alkalicznego roztworu 2-naftolu, użytych w proporcji molowej jak 1,0:1,0-1,1 do strefy reakcji, w której znajduje się roztwór węglanu metalu alkalicznego lub amonu i/lub soli sodowej sulfobursztynianu di-(2-etyloheksylowego), przy czym reakcję sprzęgania prowadzi się w temperaturze 25-50°C przy pH = 8,0-10,5, szczególnie przy pH — 9,0-10,0 i przy objętości mieszaniny reakcyjnej 3,0-6,0 dm3, zwłaszcza 4,0-4,5 dm3 na 1,0 mol zdwuazowanego kwasu l-amino-2-hydroksy-6-nitronaftalenosulfonowego-4.
- 3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że barwniki monoazowe o wzorach 4 i 5 wytwarza się w procesie jednoaparaturowym przez kolejne lub równoczesne sprzęganie z 2-naftolem odpowiednio zdwuazowanego 4- i 5-nitro-2-aminofenolu, użytych w proporcji molowej 0,2-0,8:0,8-0,2, po czym uzyskaną mieszaninę barwników monoazowych o wzorach 4 i 5, ewentualnie po wyodrębnieniu, używa się do reakcji z kompleksem chromowym 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 3.
- 4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że reakcję kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 3 z barwnikami monoazowymi o wzorach 4 i 5 prowadzi się w obecności środków o działaniu dyspergującym i/lub zwilżającym, które stanowią sól sodowa sulfoburszty157 336 nianu di-(2-etyloheksylowego) lub sól sodowa etoksylowanego i siarczanowanego alkoholu tłuszczowego albo mieszaniny mono- i diestrów fosforowych etoksylowanego alkoholu tłuszczowego zobojętnionego etanoloaminą.
- 5. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że reakcje sprzęgania i/lub reakcję tworzenia kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 3 i/lub reakcję kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 3 z barwnikami monoazowymi o wzorach 4 i 5 prowadzi się w środowisku mieszaniny wody z rozpuszczalnikami organicznymi, korzystnie mieszającymi się z wodą, zwłaszcza w środowisku mieszaniny wody z alkoholami mono- lub wielowodorotlenowymi, szczególnie z glikolami mono-, di- bądź trietylenowymi, ich eterami albo estrami, N-metylopirolidonem, formamidem, dimetyloformamidem, dioksanem, polikolami, mono-, diwzględnie trietanoloaminą lub z mieszaniną tych rozpuszczalników.
- 6. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że uzyskaną mieszaninę barwników chromokompleksowych 1:2 o wzorach 1 i 2 wyodrębnia się przez wysuszenie roztworu bądź zawiesiny otrzymanej po jej wytworzeniu.
- 7. Sposób według zastrz. 1 albo 6, znamienny tym, że mieszaninę barwników chromokompleksowych 1:2 o wzorach 1 i 2 wyodrębnia się przez wysuszenie jej roztworu bądź zawiesiny w suszarni rozpyłowej po ewentualnym uprzednim dodaniu środków wypełniających i/lub środków o działaniu zwilżającym i dyspergującym i/lub środków antypiennych i/lub środków o działaniu antypylnym.
- 8. Sposób według zastrz. 1 albo 5, znamienny tym, że uzyskany roztwór bądź zawiesinę mieszaniny barwników chromokompleksowych 1:2 o wzorach 1 i 2 wykorzystuje się do wytworzenia produktu w postaci handlowej płynu przez dodanie ewentualnie rozpuszczalników organicznych mieszających się z wodą i/lub środków o działaniu zwilżającym i dyspergującym i/lub środków antypiennych i/lub środków stabilizujących pH i/łub środka biobójczego i/lub substancji hydrotropowych.
Priority Applications (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL27265588A PL157336B1 (pl) | 1988-05-20 | 1988-05-20 | Sposób otrzymywania mieszaniny azowych barwników chromokompleksowych 1:2 PL |
Applications Claiming Priority (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL27265588A PL157336B1 (pl) | 1988-05-20 | 1988-05-20 | Sposób otrzymywania mieszaniny azowych barwników chromokompleksowych 1:2 PL |
Publications (2)
| Publication Number | Publication Date |
|---|---|
| PL272655A1 PL272655A1 (en) | 1989-11-27 |
| PL157336B1 true PL157336B1 (pl) | 1992-05-29 |
Family
ID=20042332
Family Applications (1)
| Application Number | Title | Priority Date | Filing Date |
|---|---|---|---|
| PL27265588A PL157336B1 (pl) | 1988-05-20 | 1988-05-20 | Sposób otrzymywania mieszaniny azowych barwników chromokompleksowych 1:2 PL |
Country Status (1)
| Country | Link |
|---|---|
| PL (1) | PL157336B1 (pl) |
-
1988
- 1988-05-20 PL PL27265588A patent/PL157336B1/pl unknown
Also Published As
| Publication number | Publication date |
|---|---|
| PL272655A1 (en) | 1989-11-27 |
Similar Documents
| Publication | Publication Date | Title |
|---|---|---|
| PL157336B1 (pl) | Sposób otrzymywania mieszaniny azowych barwników chromokompleksowych 1:2 PL | |
| JP3688733B2 (ja) | アゾ染料の製造方法 | |
| PL157516B1 (en) | Method of obtaining a chrome complex 1:2 azo dyes | |
| PL156708B1 (pl) | Sposób otrzymywania azowego barwnika chromokompleksowego 1:2 PL | |
| PL156709B1 (en) | Method for producing chromium complex 1:2 azo dye | |
| JPH05247359A (ja) | クロム錯体染料 | |
| DE2201030A1 (de) | Azofarbstoffe,deren Herstellung und Verwendung | |
| PL158115B1 (en) | Method of obtaining colouring substances | |
| JP3737539B2 (ja) | ポリアゾ金属錯塩染料、その製造法およびその染色方法 | |
| PL163029B1 (pl) | Sposób wytwarzania asymetrycznych żółcieni chromokompleksowych 1:2 | |
| KR100411189B1 (ko) | 비닐설폰 반응기를 갖는 분산 반응성 염료 | |
| PL153842B1 (pl) | Sposób otrzymywania nowych azowych barwników chromokompleks owych 1:2 | |
| PL153843B1 (pl) | Sposob otrzymywania nowego azowego barwnika chromokompleksowego 1:2 | |
| PL159214B1 (pl) | i/iub proteinowych oraz skóry na kolor czarny i sposób otrzymywania tych srodków PL | |
| PL157133B3 (en) | Method for manufacturing colouring agents for dyeing protein, polyamide fibres and leather to olive green | |
| PL136772B1 (pl) | ||
| PL153841B1 (pl) | Sposób otrzymywania nowych azowych barwników chromo kompleks owych 1:2 | |
| PL153840B1 (pl) | SPOSÓB OTRZYMYWANIA NOWYCH AZOWYCH BARWNIKÓW CHROMOKOMPLEKSOWYCH 1s2 | |
| ITRM950542A1 (it) | Azocoloranti e mediatori, loro produzione ed uso. | |
| PL154545B1 (pl) | Sposób otrzymywania nowych azowych barwników chr0m3k0mpleks0wych | |
| PL136766B1 (pl) | ||
| PL144864B2 (en) | Method of obtaining mixed chromocomplex azo dyes of 1:2 type | |
| PL135793B1 (en) | Method of obtaining diazo reactive dyes | |
| PL168108B1 (pl) | Sposób wytwarzania metalokompleksowego fioletu reaktywnego pochodnego s-triazyny | |
| PL159233B1 (pl) | Sposób otrzymywania asymetrycznych barwników chromokompleksowych typu 1:2 PL |