PL153839B1 - Sposób otrzymywania nowego azowego barwnika chromo kompleks owego 1:2 - Google Patents

Description

RZECZPOSPOLITA POLSKA	OPIS PATENTOWY	153 839
		Patent dodatkowy do patentu nr---	Int. Cl.5 C09B 45/16
		Zgłoszono: 88 09 29 /P. 274963/
		Pierwszeństwo —	CZYTELNIA OGÓLNA
URZĄD PATENTOWY	Zgłoszenie ogłoszono: 90 04 02
RP	Opis patentowy llub-iklwail: 1991 1129

j^uorcy wynalazku:

Chrystian Przybylski, Anna Polka, Jan Baraniak, Andrzej Nowaaki, Bogdan Głuchowski, Lech Ruczynski, Igor Prokopowicz

Uprawniony z patentu: Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Przemysłu Barwników Organika,

Zgierz /Polska/

SPOSÓB OTRZYMYWANIA NOWEGO AZOWEGO BARWNIKA CHROMOKOMPLEKSOWEGO 1:2

Przedmiotem wynalazku jest sposob otrzymywania nowego azowego barwnika chromokompleksowego ¹:2 o wzorze ¹, w ^kt°rym M ⁱ M¹ są jedna kowe lu^b różne i oznaczają b^beiiwne kationy, przeznaczonego do barwienia wyrobów z włókien proteinowych i/lub poliamidowych oraz skóry na kolor bordo·

Sposobem według wynalazku zdwuazowany kwas l-amino^-hydroksynaftalenosulfonowy-4 sprzęga się z 1-fenylo-J-metylopirazolonem-5, wytworzony barwnik monoazowy o wzorze 2, po ewentualnym wyoorębnieniu z mieszaniny poreakcyjnej, przeprowadza się w kompleks chromowy 1:1 dwuetapowo poprzez kompleks chromowy 1:2 lub jednoetapowo działaniem związków łatwo oddających chrom w środowisku kwaśnym w podwyższonej temperaturze, ewentualnie pod ciśnieniem, korzystnie w obecności kwasów organicznych, zwłaszcza w obecności kwasu salkcyOawego, a następnie powstały kompleks chromowy 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2, po ewentualnym wyydieleniu z mieszaniny poreakcyjnej, poddaje się reakcji z barwnikiem monoazowym o wzorze 3, ot^izy^na^ry^m przez sprzęganie idw^azowanβgo 5-nitro-2-aminofenolu z 1-fenylo-3-metylopirazolonem-5, przy czym reakcję tworzenia asymetrycznego kompleksu 1:2 prowadzi się w podwyższonej temperaturze przy pH powyżej 4,0 korzystnie przy pH = 5,0-9,0 a roztwór względnie zawiesinę uzyskanego barwnika chromlkomplθksowego 1:2 o wzorze 1 ewennualnie wykoozystuje się bezpośrednio do wytwarzania barwnika w formie handlowej proszku, granulatu bądź . płynu.

Stwierdzono, że sposobem według wynalazku na 1 mol kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazlwθgl o wzorze 2 korzystnie jest stosować 0,05-0,98 mola barwnika monoazowego o wzorze 3» a poradto, iż reakcję kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 z barwnikom monoazowym o wzorze 3 korzystnie jest prowadzić w obecności środków o działaniu dyspergującym i/lub zwilżającym. Jako środki o działaniu dyspergującym i/lub zwilżającym mogą być tu użyte zwłaszcza: sól sodowa sulfobursztynianu di-/2-eży0hheksylawego/ znana jako Zwwiżacz SBO, produkty przyłącze ni-a tlenku etylenu do fenolu lub alkilofenoli znane jako R^k^gf^nc^l-e, szczególnie Rokafenol N-8, produkty addycji tlenku etylenu do nienasyconych i/lub nasyconych alkoholi tłuszczowych występujące na rynku pod nazwą

153 839

153 839

Rokanole, korzystnie Rokanol K--0, 0-18 albo 0-30, produkty przyłączenia tlenku etylenu do oleju rycynowego wprowadzone do obrotu jako Rokacety, zwłaszcza Rokscet R-20 bądź R-40, sól sodowa etoksylowanego i siarcannowanego alkoholu tługccoowego znana jako Sulforokanol 0-100 względnie mieszaniny mono- i diestrów fn^foranowych eroksylowanego alkoholu tłuszcoowego zobojętnionego etanoloaminą, wprowadzone na rynek jako Rokanol PL-4 lub PL-10.

Sposobem według wynalazku wszystkie operacje mogą być prowadzone w środowisku wodnym zwłaszcza wtedy, gdy uzyskiwany roztwór bądź zawiesina barwnika rhrorokompleksowegn o wzorze 1 używana jest do wytwarzania barwnika w postaci handlowej proszku albo granulatu Natomiast w niektórych przypadkach szczególnie, gdy otrzymany roztwór bądź zawiesina barwnika rhrlmokompleksowego o wzorze 1 stosowana jest bezpośrednio do wytwarzania barwnika w postaci handlowej płynu dwuazowanie S-nitro-S-amirofenolu i/lub reakcje sprzęgania z 1-fenylo-3-metylopirazoonnem-5 i/lub reakoję tworzenia kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze - i/lub reakcję kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze - z barwnikiem monoazowym o wzorze 3 wskazane jest prowadzić w środowisku mieszaniny wUy z rozpuszczalnikami organicznymi, korzystnie mieszaj ącymi się z wodą, zwłaszcza w środowisku mieszaniny wody z alkoholami mono- bądź wie1lwo0dno0lenowymi, szczególnie z glikolem mono-, di- lub trietylenowym, ich eterami albo estrami, półkolami, dimetyloformamidem, mono-, di- względnie trietanoOaaminą, dioksanem lub N-metylopiro1 id o nem.

Otrzymany sposobem według wynalazku nowy barwnik w postaci pasty albo po wysuszeniu jako proszek względnie w postaci roztworu bądź zawiesiny, którą może stanowić mieszanina poreakcyjna po jego zsyntetyzowaniu, może służyć do wytwarzania barwnika w formie handlowej proszku, granulatu względnie płynu·

Uzyskiwany sposobem według wynalazku barwnik o wzorze 1 może być wyoorębiany z mieszaniny poreakcyjnej przez odfiltrowanie, po ewentualnym uprzednim wysoleniu i/lub podkwaszeniu, lub przez wysuszenie roztworu bądź zawiesiny otrzymanej po jego wytwo^eniu· Szczególnie korzystne jest wyodrębnianie barwnika przez wysuszenie jego roztworu bądź zawiesiny w suszarni rozpyłowej, po ewentualnym uprzednim dodaniu środków wypeeniających i/lub środków o działaniu zwilżającym i dysperującym i/lub środków antypiennych i/lub środkiw o działaniu antypylryrm. Mieszaniny poreakcyjne ze wie rające nowy barwnik mogą być też wykorzystywane do otrzymywania barwnika w postaci handlowej granulatu, np. w drodze wysuszenia w suszarni fluidyzacyjnej, przy zastosowaniu jako podłoża mieszaniny siarczanu sodowego i suszonego barwnika, jak również bezpośrednio do wytwarzania go w postaci handlowej płynu przez dodanie ewentualnie rozpuszczalników organicznych mieszających się z wodą i/lub środk<w o działaniu zwilżającym i dyspergującym i/lub środków antypiennych i/lub środków stabiizuujccych pH i/lub środków biobójczych i/lub substancji hydrotropowyoh.

Otrzymywany sposobem według wynalazku nowy barwnik w postaci handlowej proszku lub granulatu jako środki wyppeniające przykładowo może zawierać: chlorek sodowy, siarczan sodowy albo potasowy, fosforan sodowy, heksameafosforan sodowy znany jako Polifos, mocznik, dekstrynę, glukozę bądź mieszaniny tych związków· W formach handlowych barwnika jako środki o działaniu zwilżającym i dyspergującym przykładowo mogą być użyte wyim-enione wcześniej: Zwilżacz SBO, Rokafenofe, Rokanole, Rokacety bądź Sulflroiatll 0-100, a ponadto: sól - disodowa kwasu dina^a^ommetenodisuHnowNego znana jako Dyspprgatory NNO, produkt dwuetapowej kondensacji mieszaniny o-, m- i p-krezoli z formaldehydem i kwasem 2-naft oosulfonw^^-6 znany pod nazwą Dyspergator S-65, produkt uboczny otrzymywania celulozy mtodą siaro zynowania zawiera jący sole sodowe kwasów ligntnos^lntnowych, sól sodowa kwasu butylotaftaetnolulfoow^ego znana jako Nekalina S, sól sodowa kwasu dibutylotaftatenog^lntniwego o nazwie handlowej Nekal BX. Jako środki o działaniu antyp^nnym mogą być zastosowane preparaty sil^^owe, np. emulsja związków po Ud imetylogiloksa nowych znana pod nazwą Antifoam RB Barwnik w postaci handlowej proszku względnie granulatu jako środki o działaniu antypylym orcyiłedowo może zawierać środki oparte na olejach

153 839 mineralnych lub silikonowych, przykładowo mieszaniny olejów mineralnych i emulgatora nie jonowego znane jako Olan G albo SA·

Otrzymywany według wynolazku nowy baronii chromoiom>leisowy w formie handlowej płynu, który stanowi roztwór lub dyspersja w układzie wodnym, woOno-rozpuszczaOli.kowym albo rozpuszczenikowi/y^m, jako ewentualne rozpuszczalniki organiczne korzystnie może zawierać: mono—, di- względnie trietnnojoaminę, alkohole mono- bądź, wielowodorotle nowe, szczególnie glikole mono-, di- lub trietyeenowe,' ich etery albo estry, polipie, formamid, dimetyloformamid, N-mtylopimlidon, dioksan względnie mieszaniny tyoh rozpuszczalników· Jako środki biobójcze mogą być tu zastosowane pochodne krezoli, jak np· p-chloro-m-krezol znany pod nazwą Raschid, natomiast jako substancje htdrrtrirooe przykładowo mogą być użyte: mooznik, tiomocznik, ich pochodne mtylowe, kaprolaktam, amidy kwasowe, ksylenosulfonian sodowy· *

Nowy azowy barwnik chromokompleksowy 1:2 o wzorze 1 może być również otrzymany sposobem według wynalazku w drodze postępowania polegającego na tym, że barwnik monoazroy o wzorze 2 i barwnik monoazowy o wzorze 3 w proporcji molowej jak 0,45-0,55 : 0,55-0,45 poddaje się działaniu związków łatwo oddających chrom, użytych w ilości odpowOiaającθj co najmniej 0,45-0,55 gramoatomu Cr na 1 mol wskazanyjh wyżej barwników monoezow/ch, w środowisku silnie kwaśnym w podwyższonej temppraturze, ewentualnie pod ciśnieniem, korzystnie w obecności kwasów organicznych, zwłaszcza w obecności kwasu salicyjooego, a następnie kontynuuje się reakcję przy pH powyżej 4,0 korzystnie przy pH = 5>0-9,0 w podwyższonej temppraturze, po czym roztwór względnie zawiesinę uzyskanego barwnika chromokompleksowego o wzorze 1 ewentualnie wy^^ys^je się do wytworzenia barwnika w formie handlowej proszku, granulatu lub płynu.

Ustalono, że przy podanym wyżej sposobie według wynalazku zdouazjwαny kwas 1-amino-2-hydroksynaftale nosumonowy^ i zdwuazowany 5-nitro-2-aminofenol w proporcji molowej jak 0,45-0,55 : 0,55-0,45 korzystnie jest sprzęgać równocześnie lub kolejno z 1-feoylr-3-metyloiirazoronem-5, użytym w ilości odpowOidającej co najmniej 1 molowi na 1 mol wskazanych wyżej związków dwuazoniowych, a wytworzoną Meszaoinę barwników monoazowych o wzorach 2 i 3, po ewentualnym wycTrębnieniu, poddać działaniu związków łatwo oddających chrom.

Ponadto stwierdzono, że wskazanym wyżej sposobem według wynolazku reakcję korzystnie jest prowadzić w obecności środków o działaniu dyspergującym i/lub zwilżającym, zwłaszcza w obecności Zwwiżacza SBO, Rokafenolu N-8, Rokanolu K-20, 0-18 albo 0-30, Rokacetu R-20 względnie R-^40, Sulfjrokαnrlu 0-100, Rokanolu PL-4 bądź PL-10. , Reakcja może być prowadzona w środowisku wodnym lub w środowisku mieszaniny wody z rozpuszczalnikami organicznymi, korzystnie mieszającymi się z w (Tą, zwłaszcza w środowisku mieszaniny wody z wyżej podanymi rozpuszczalnikami.

Otrzymywany omwianym sposobem według wynalazku nowy barwnik może być również wyodrębniany przez wysolenie chlorkiem sodowym lub potaoowym, ewentualnie podkwaszę nie i odfiltrowanie wytrąconego osadu albo przez wysuszenie roztworu bądź zawiesiny uzyskanej po jego wytworaemiu, zwłaszcza w suszarni rozpyłowej, po ewentualnym uprzednim dodaniu środków oypieniαjąctch i/lub środków o działaniu zwilżającym i dyspergującym i/lub środków o działaniu antypiemym i/lub środków o działaniu antyki nym. Annlogicznie roztwór bądź zawiesina nowego barwnika uzyskana omawianym sposobem według wynodazku może być użyta bezpośrednio do wytworzenia barwnika w postaci handlowej płynu przez dodanie ewhOu^lnie mieszających się z wodą rozpuszczał nkkw organicznych i/lub środków o działa niu zwilżającym i dyspergującym i/lub środków antypiennych i/lub środków stabilizujących pH i/lub środków biobójczych i/uub substancji hydrotropowych.

Nowy barwnik chromokompleksowy o wzorze 1 charakteryzuje się wysoką wytajnościj kolorystyczną, dobrą rozpuszczalnością w zimnej oraz gorącej wo^ie i barwi w dowolnym stadium przerobu włókna protonowe i poliamidowe, mieszanki włókien poliamidowych i wełnianych oraz skórę na drodze wyczerpywania z obojętnych lub korzystniej ze słabo kwaśnych kąpieli na kolor bordo. Uzyskiwane wy barw ienia są równe i posiadają bardzo dobre odpornoś4

153 839 ci na czynniki mokre, tarcie i światło. Barwnik o wzorze 1 może byó też używany do druku wyrobów z włókien protenoowych i poliamidowych, do barwienia polimidu metodą ciśnieniową, a także w barwieniu poliamidu w maie.

Nowy barwnik może byó również stosowany w kompozycjach z innymi barwnikami metal©kompleksowymi, z barwnikami kwasowymi, bezpośrednimi lub zawiesinowymi do barwienia wyrobów z włókien protennowych i poliamidowych oraz wyrobów z maszanek tych włókien z innymi rodzajami włókien, jak i do barwienia skóry·

Wynaaazek ilustrują niżej podane przykłady, w których części i procenty oznaczają części i procenty wagowe, a stopnie temperatury podano w stopniach Celsjusza:

Przykład I. 18,23 części 1-fenylo-3-®etylopirazolonu-S- rozpuszcza się w 200 częściach wody o temperaturze 30° dodatkiem 25 części węglanu sodowego, po czym jednorazowo wprowadza się 25,0 części zdwuazowanego kwasu go-4 w postaci 65% pasty. Calośó miesza się utrz;mująo temperaturę 35-40° do zakończenia sprzęgania, a ra stęp nie neutralizuje się przez wkroplenie kwasu solnego do pH » 7,0-7,5. Osad barwnika monoazowego odfiltoowuje się 1 uzyskaną pastę rozprowadza w roztworze 37,4 części mieszaniny siarczanu sodowego i zasadowego siarczanu chromu znanej jako Chromi J-33, która zawiera chrom w ilości odpowiadaaącej 24,4% Cr^, w 400 częściach wody z dodatkiem 20,7 części 85% kwasu mrówkowego. Do zawiesiny ws;y*uje się 6,9 części kwasu salicylowego i ogrzewa pod ciśnieniem /autoklaw/ w temperaturze 115-125° w czasie 3 godzin.

Po zakończeniu reakcji schładza się do temperatury 80°, dodaje 25 części chlorku sodowego i odsącza w temperaturze 70° wytrącony osad kompleksu chromowego 1:1.

12,3 części 5-nitro-2-sminnfenolu rozpuszcza się w BO częściach wody z dodatkim 12,8 części 30% ługu sodowego, do uzyskanego roztworu wprowadza się 5,6 części azotynu sodowego, po czym wkrapla się w czasie 30 minut do mieszaniny 27,6 części stężonego kwasu solnego, 30 części wody i 70 części lodu. Po upływie 1 godziny aw^azowanie jest zakończone. 14,0 części 1-finylo-3-metylopioazolonu-5 rozpuszcza się w 70 częściach wody o temperaturze 70° z dodatkiem części 12,8, 30% ługu sodowego, następnie wlewa się 60 części zimnej wody, wsypuje 10 części bezwodnego octanu sodowego i po schłodzeniu lodem do temperatury 10-15° wprowadza zawiesinę zawuaznianego 5-aitro--iaminofianlu. Sprzęganie prowadzi się w czasie 1 godziny, po czym ndfiltnowuje krystaliczny osad powstałego barwnika monoazowego. Uzyskane uprzednio pasty kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoiznwego o wzorze 2 i barwnika monoazniego o wzorze 3 rozprowadza się w 500 częściach wody, dodaje 0,5 części Z^wiLżacza SBO i całośó homogenizuje w czasie . 1 godziny. Ustala się pH zawiesiny w graniach 8,0-⁸,5 dodaniem łu^gu so^aniego^, opiewa ^do temperatury ⁸°-⁹°° ⁱ utrzjmuj^ p^H =

6,5—7»5 przez wtapianie ługu sodowego miesza do zakończenia reakcji /zanik barwnika monoazoiign - chooϊmiografia/. Do wytworzonego roztworu barwnika ihromoknmpleksoweeo o wzorze 1 dodaje się 1,5 części Olanu SA oraz 40 części siarczanu sodowego i po ujednorodnieniu suszy rnzenłoio. Otrzymuje się 120 części brunatnego, n^pylnego proszku, który barwi, jedwab, wełnę, poliamid i skórę na kolor bordo. Wynbiwienii są intensywne, równe i posiadają bardzo dobre odporności na czynniki mokre, tarcie i światło.

Przykła d II. 25,0 części zdwuaznwaa^eo kwasu 1-iminon2-hynaonsynaflalenosulfonowego^ w postaci 65% pasty oraz 18,23 części 1-fenylo^-metylopirazolonu-^ rozeroiadz^{a s}ię w 200 częściach wody, o^grzewa ^do temperatur^y 35-⁴⁰° i wkrapla w ^{30 m}i^nut

30% ług sndoiy do pH = e,0-8,5. Miesza się w czasie 1 godziny, po czym odflltowuje się osad barwnika monoszowego.

16,8 części dwuchromianu snani.eeo, zawierającego chrom w ilości ndpowiaiaiącej 65% CrO^,_ rozpuszcza się w 80 częściach wody, dodaje 13,2 części kwasu octowego oraz 6 części glukozy. Ogrzewa się w temperaturze B0-85° w czasie 7-8 godzin. Otrzymuje się około '

100 części fioeen wwego roztworu zasadowego octanu chromu zawiera jącego 0,11 gramnat.omu

Cr. Do uzyskanego czynnika chromującego dodaje się 400 części wody oraz pastę wytworzonego barwnika monoiznwegn i całość ogrzewa we wrzeniu przy pH = 4,5-6,0 do zaniku barwnika monoszo.-ego, co trwa nknłn 1,5 godziny. Otrzymany roztwór kompleksu chromowego 1:2 barwnika momazowego o wzorze 2 zakwasza 3ię 50% kwasem s^jarowT;^m do pH = 2,0, dodaje się

153 839

6,9 części kwasu salicyl owego i ogrzewa we wrzeniu do całkowitego przeprowadzenia w kompleks chromowy 1:1. Po zakończeniu reekcji uzyskany komp^ks chromowy 1:1 wyodrębnia się w sposób podany w przykładzie I. Postęp u jąc dalej sposobem opisanym w przykładzie I otrzymuje się proszek o w/ł a śc iwo ściach takich samych jak produkt wytworzony tamtym sposobem.

Przykład III· Postępuje się sposobem oplsaym w przykładzie I 1 uzyskaną pastę kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 oraz pastę barwnika monoazowego o wzorze 3 rozprowadza się w mieszaninie 140 częśoi wody, 90 częśoi glikolu etylenowego oraz 10 częśoi monoltanollaminy. Po' homolθitiaaji ogrzewa się do temperatury 80-85° i utrzymując pH = 7,0-8,0 miesza się do zakończenia reakcji. Otrzymany roztwór barwnika chromokompleksowego o wzorze 1 po odfiltrowaniu części nierozpuszczalnych może stanowić postać handlową płynu· '

P r z y k ł a d IV· 42,4 części barwnika monoazowego o wzorze 2 oraz 33,9 części barwnika monoazowego o wzorze 3 rozprowadza się w 400 częściach wody, dodaje się 38,0 częśoi Chromi lu J-33, zawierająoego chrom w ilości ldpowOaaającθj 24,44 0^0^, 21,0 części 854 kwasu mrówko^go oraz 6,9 części kwasu salicy^Hego, po czym nastawia się pH = 2,0 kwasem . Całość ogrzewa się w temperaturze 115-125° pod ciśnieniem /autoklaw/ w czasie 2 godzin· Następnie mieszaninę reakcyjną schładza się do temperatury 80_z85°, wolno wprowadza 304 ług sodowy do ' pH = 8,0-8,5 i miesza do zakończenia reakcji utrzymująo temperaturę około 80° i pH = 6,5-7,5. Bo otrzymanego roztworu barwnika chromkom losowego o wzorze 1 porcja mi wsypuje się 40 częśoi chlorku sodowego i w temperaturze 75° odfiltrowuje wytrącony'osad· Pastę barwnika rozprowadza się .w mieszaninie 75 części wody i 75 części glikolu etylenowego, dodaje 5,0 części kaprolaktamu i ogrzewa do uzyskania roztworu· Odsącza się od nierozpuszczalnych zanieczyszczeń· Otrzymuje się 240 części ciemnoizeIWlnego filtratu zawiera jącego barwnik chronukompleksowy o wzorze 1, który może stanowić postać handlową płynu·

Przykład V· 15,4 części 5-titro-2-aminlf enolu dwuazuje się i otrzymaną zawiesinę wprowadza równocześnie z 25,0 częściami ' zdwuazowanego kwasu 1-amLno-2-hydroksynaftalenosullooowigl-4 /w postaoi 654 pasty/ do roztworu 36,5 części 1-fityll-3-m^tylopirazolonu-5 w 350 częściach wody z dodatkiem 40 części węglanu sodowego· Miesza się do zakończenia sprzęgania, po czym neutralizuje przez wkroplenie kwasu solnego do pH = 7,0-7,5. Osad mieszaniny barwników monoazowych o wzorach 2 i 3 od^^rowuje się, uzyskaną pastę rozprowadza się w 400 częściach wody i postępuje dalej sposobem opisanym w przykładzie IV. Otr zymuje się 245 części płynu barwnika chromokomOleks owego o we orze 1·

Claims (14)

1. Zastrzeżenia patenoowe

   1· Sposób otrzymywania nowego azowego barwnika chromlkomnleksowego 1:2 o w/zorze 1, w ^ktćrym M i M¹ s^ą jednakowe ^lub różne i oznaczaj^ą tozbaiwne kationy z n a m ⁱ e nny tym, że zdwuazowany kwas 1-amino-2-hydroksynaftalenosulfonowy-4 sprzęga się z 1-fenyll-3-netyllpirazolonem-5, wytworzony barwnik monoazowy o wzorze 2, po ewentualnym wyodrębnieniu z mieszaniny poreakcyjnej przeprowadza się w komptoks chromowy 1:1 dwuetapowo 'poprzez kompleks chromowy 1:2 bądź jednoetapowo działaniem związków łstwo oddających chrom w środowisku kwaśnym w podwyższonej tempnaturze, ewentualnie pod ciśnieniem, korzystnie w obecności kwascw organicznych, zwłaszcza w obecności kwasu salicylowego, a następnie powstały . kompleks chromowy . 1:1 barwnika ' nonoa£lwogo·. o wzorze 2, po .ewentualnym wydzieleniu z mieszaniny poreakcyjnej·, poddaje się reakcji ' z barwnikiem non.lażowcm o'wzorze .3, ' ltrcymąnym przez . tprzęgatii zdouazloete.go 5-nitro-2-&mitlfenolu z 1-letyl·l-3-mey-’ lopirażolonem-5, przy czym reakcję tworzenia asymetrycznego kompleksu 1:2 prowadzi się w podwyższonej temperaturze przy pH powyżej 4,0, korzystnie ' przy pH = 5,0-9,0, a roztwór względnie zawiesinę uzyskanego barwnika chronlklnnlikslOigl 1:2 o wzorze 1 ewentualnie wykorzystuje się bezpośrednio do wytwarzania barwnika w formie handlowej proszku, granulatu bądź płynu.

   153 839
2. 2. Sposób według zestrz. 1, znamienny tyrn, żenal mci kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 stosuje się 0,85-0,9£ mola barwnika monoazowego o wzorze 3·
3. 3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że . reakcję kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 z barwnikiem mop.oazowym o wzorze 3 prowadzi się w obecno soi środków .o działaniu dysperguj ącym i/lub zwilżającym·
4. 4· Sposób według zastrz· 1, znamienny tym, że dwuazowanie ' 5-nitro-2-aminofenolu i/lub reakcje sprzęgania z 1-fenylo-3-metylopirazolonem-5 i/lub reakcję tworzenia . kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 i/lub reakcję kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 z barwnikiem monoazowym o wzorze 3 prowadzi się w środowisku mieszaniny wody z rozpuszczalnikami organicznymi, korzystnie mieszającymi się z wodą, zwłaszcza w środowisku mieszaniny wody z alkoholami mono- lub wielwodorotlenowymi, szczególnie z glikolem mono-, di- bądź trittylenowym, ich eterami lub estrami, polikolami, dimetyloformamidem, mono-, di- albo trietoooloamioą, dioksanem względnie N-IMiyllplrolidonem·
5. 5· Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że barwnik chromokor)lekβowy o wzorze 1 wyoorębnia się przez wysuszenie roztworu bądź zawiesiny uzyskanej po jego wytworzeniu·
6. 6. Sposób według zastrz· 1 albo 5, znamienny t y m, że bauwnik ctnomokompleksowy o wzorze 1 wydrębnia się przez wysuszenie jego roztworu - bądź zawiesiny w suszarni rozpyłowej, po ewentualnym uprzednim dodaniu środków wypełniających i/lub środków o działaniu zwilżającym i dysperguj jącym i/lub środków αntypienntoh i/lub środków o działaniu aotypyOtyr.
7. 7· Sposób według zastrz· 1 albo 4, znamienny t y m, że roztwór bądź zawiesinę uzyskanego barwnika chromokorplikslwego o wzorze 1 używa się bezpośrednio do wytworzenia barwnika w postaci handlowej płynu przez dodanie ewennualnie mieszających się z wodą rozpuszczałnkków organiczny^ i/lub środków o działaniu zwilżającym i dyspergującym i/lub środków aottpiinnyoh i/lub środków stabiizująccych pH i/lub środków biobójczych i/lub substancji hydrotropowyoli.
8. 8. Sposób otraynywania nowego azowego barwnika chromlklrpliksowego 1:2 o wzorze 1, w ^któ:^ym M i .li¹ s^ą jednakowe ^lu^b r^óźne i oznaczają tezbaiwne ^tion^ znamię nny t y m, że barwnik monoarowy o wzorze 2 i barwnik monoazowy o wzorze 3 w porporcji molowej jak 0,45-0,55 : 0,55-0,45 poddaje się działaniu związków łatwo oddających- chrom, użytych w ilośoi odpowwiddjąoej co najmniej 0,45-0,55 gramoatomu Cr na 1 mol wskazanych wyżej barwników monoazloyGh, w środowisku silnie kwaśnym w eo<3wyt8zooej timperaturze, ewennualnie pod ciśnie nem, korzystnie w obecności kwasów organicznych, zwłaszcza w obecności kwasu salątyOowego, a następnie kontynuuje się reakcję przy pH powyżej 4,0, korzystnie przy pH - 5,0-9,0, w podwyższonej temperaturze, po czym roztwór względnie zawiesinę uzyskanego barwnika chrlmokompleksowigo o wzorze 1 ewennualnie wykoozystuje się bezpośrednio do wytworzenia barwnika . w formie handlowej proszku, granulatu lub płynu.
9. 9· Sposób według rastra. 8, znamienny tym, że rdoudrlwaoy kwas 1-amino-2-hydroksynaftaielo^ul·lolowy-4 i rdouazlwany 5-nitro-2-aminofenol w proporcji molowej jak 0,45-0,55 : O,55-O,45 sprzęga się równocześnie lub kolejno z 1-fenylo-3-meylopirazolonem-5 użytym w ilości ldpowOiddjącej co najmniej 1 molowi na 1 mol wskazanych wyżej związków dwuazoniowych, a wytworzoną mieszaninę barwników monoazowych o wzorach 2 i 3, po ewentualnym wyoorębnieniu, poddaje się działaniu związków łatwo oddających chrom.
10. 10· Sposób według zastrz. 8, znamienny tym, że reakcję prowadzi się w obecności środków o działaniu dyspergującym 1/lub zwilżającym.
11. 11« Sposób według zastrz. 8, znamienny tym, że reakcję prowadzi si? w środowisku mieszaniny wody z rozpuszczalnikami organiCEnymi, korzystnie mieszającymi się z wodą, zwłaszcza w środowisku mieszaniny wody z alkoholami oii]ooldorltlenooymi, szczególnie z glikolem mono-, di- bądź trittylenowym, ich eterami lub estrami, polikolami, dimetyloaminamidem, mora-, di- albo trieaololoaminą, dioksanem względnie N-πmtytllerolidonem·

    153 839
12. 12. Sposób według zastrz. 6, znamienny tym, że barwnik chromokompleksowy o wzorze 1 wyodrębnia się przez wysuszenie roztworu bądź zawiesiny uzyskanej po jego wytworze niu.
13. 13· Sposób według zastrz. 8 albo 12, znamienny tym, że barwnik chromokompleksowy o wzorze 1 wyodrębnia się przez wysuszenie jego roztworu bądź zawiesiny w suszarni rozpyłowej, po ewentualnym uprzednim dodaniu środków, wypełniających -i/uub środków o działaniu zwilżającym i dyspergującym i/lub środków o działaniu antypiennym i/lub środków o działaniu antypylnym.
14. 14· Sposób według zastrz. 8 albo 11, znamienny tym, że roztwór bądź zawiesinę uzyskanego barwnika chromokompeksowego o wzorze 1 używa się bezpośrednio do wytworzenia barwnika w postaci handlowej płynu przez dodanie ewentualnie mieszających się z wodą rozpuszczalników organicznych i/lub środków o działaniu zwilżającym i dyspergującym i/lub środków antypiennych i/lub środków stabilizujących pH i/lub śród kow biobójczych i/lub substancji hydrotropowych.

    '3

    Cr

    MĄS N=N y=N

    CH,

    H0j5

    ΉζΟΤ 2 .0H ho· 0₂NfCpN=Nj

    CH wzór 3