Znane jest wytwarzanie wegla aktywne¬ go, pochlaniajacego lob odbarwiaj acego, przez poddawanie przy wysokiej tempera¬ turze cial, zawierajacych wegiel, dzialaniu gazów aktywujacych, za posrednictwem porowatych przegród.W tym celu rozmaite ciala, zawierajace wegiel, umieszcza sie w izbiorniikaich poro¬ watych, podziurkowanych lub zaopatrzo¬ nych w drobne przeciecia i posiadajacych dowolny ksztalt, niaokolo których kraza znane gazy aktywujace, np. para wodna, dwutlenek wegla, chlor, gaz gemeiratoirowy, gazy spalania i t. d., stosowane oddzielnie lub w mdeiszaninie. Zadaniem tych scian lub przegród jeist wytwarzanie wewnatrz cial zawierajacych wegiel oraz w przestrzeni ograniczonej temi scianami atmosfery, któ¬ ra moze wywierac selektywne dzialanie utleniajace, dotyczace czesci nieaktywnych tych cial zawierajacych wegiel, osizczedza- jac równoczesnie otrzymany juz wegiel ak¬ tywny w miare tego, jak sie om wytwarza.Przy wszystkich stosowanych sposobach obawiano sie trudinosci, powstajacych przy ich praktycznem wykonaniu z powodu stop¬ niowego zanieczyszczania sie przegród, po¬ wstajacego wskutek dzialania przy wysokiej temperaturze czastek popiolu na ciala o- gniotrwale.Zauw: tono, ze to dzialanie wyraza sie w mniej lub wiecej silnem zglazurowaniu lub zzuizkiniu scian we wszystkich miej¬ scach, narazonych na tarcie luib zetknieciesie z cialami, podlegaj acemi przeróbce. Po kilku miesiacach pracy to zglazuirowainie moze sie stac"dfosttatecznem do tuniemoili- wiienia wszelkiej dyfuzji gazów.Zaobserwowano równiez te szczególna okolicznosc, ze sciany, na które « dziala wcale tarcie lufo bezposrednie zetkniecie z wymienionemi poprzednio cialami, nie pod¬ legaja zadnemu zanieczyszczeniu. Osiada na nich, najwyzej w postaci pylu, pewna ilosc twardlych czastek, które sie nie zlepia¬ ja i pozwalaja na przeplyw gazu tak latwy, jak gdyby na danej powierzchni nie two¬ rzyl sie zadlen osad- Zdaje isie, ze czastki popiolu, utrzymywane podczas procesu ak¬ tywowania w temperaturze zmiekczenia ich, przywieraja "do scian tylko pod dziala¬ niem dostatecznego cisnienia lufo tarcia.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest konstrukcja pieca do aktywowania za- pomoca gazów, przy posiredtniictwie scian lub przegród (przepon) porowatych lub po¬ siadajacych otwory, które nie podlegaja woale zanieczyszczeniu lub podlegaja mu tylko nieznacznile. W tym celu zastepuje sie znane komory lulb retorty o plaskich scia¬ nach porowatych komorami lufo retortami., których porowate sciany posiadaja kolejno nastepujace po sobie wystajace i wlglejbiJone krawedzie, które zapewniaja równoczesnie zmniejszenie powierzchni zetkniecia z czastkami popiolu oraz korzystne zwieksze¬ nie powierzchni dyfuzyjnej.Równiez zastepuje sie sciany dziurko¬ wane scianami, posiadajacemiotwory szcze¬ gólnego ksztaltu, przez zmiane ksztaltu sa¬ mych scian.Na zalaczonym rysunku przedstawiono rozmaite postacie wykonania niniejsizego wynalazku, umozliwiajaoe dyfuzje gazów aktywujacych do wnetrza cial poddanych przeróbce a zapobiegajace zarazem opóz¬ nianiu sie te} dyfuzjal wskutek dzialania czastek popiolu1 na sciany.Fig. 1, 2 i 3 przedstawiaja w:iJbk bocz¬ ny, przekrój pionowy i przekrój poziomy czesci prawej sciany, wykonanej z porowa¬ tego materjalu ogniotrwalego i posiadaja¬ cej krawedzie wystajace i wglebione.Ciala zawierajace wegiel znajduja sie na powierzchni /, a gazy aktywujace o wy¬ sokiej temperaturze, zmieszane lub nie ze spalinami, kraza, stykajac sie z powierzch¬ nia 2.Z tej istrony, z której znajduja sie ciala zawierajace wegiel, wystepy czyli krawe- dlzie wystajace sa tak umieszczone, ze czesc c, a, b posiada spadek wystarczajacy, aby stykajace sie z nia cialo, zawierajace we¬ giel, moglo opadac pod dzialaniem sily ciez¬ kosci i aby 'dolna czesc 6, c byla cofnieta,.W ten sposób dala zawierajace wegiel, o- padajac wzdluz sciany, sa wstrzymywane przez kazda wystajaca krawedz i wpadaja we wneki ogranibzome wgjebionemi krawe¬ dziami, odpowiednio do naturalnego kata zsuwania sie.Przy pracy zanieczyszczaja isie wierz¬ cholek i czesc a, b wystepów, które podle¬ gaja tarciu z cialami zawierajacemi wegiel, z wyjatkiem cofnietej strefy 6, c, u. Wi- docznem jest zatem, ze wieksza czesc poro¬ watej powierzchni pozostaje czysta i umoz¬ liwia dyfuzje gazów; skadinad ta czesc powierzchni moze byc wieksza, niz odpo¬ wiednia czesc prostej sciany plaskiej.Fig. 4 i 5 przedstawiaja w polowie w widoku bocznym, a w polowie w przekroju prostopadlym oraz w przekroju poziomym zastosowanie poprzednio opisanej sciany do retorty o przekroju kolowym.Tozastosowanie jest przedstawione tyl¬ ko dla przykladu, gdyz wynalazek dotyczy w równej mierze retort o przekroju elip¬ tycznym, wlelobocznym i t. d., wykonanych wedlug tych samych zasad.Fig. 6 i 7 przedstawiaja w widoku bocz¬ nym i odpowiednim przekroju pionowym wycinek sciany ogpiotrwalej, w której wy¬ konano wielka liczbe kanalów walcowych a o bardzo malej srednicy (np. kilku milime¬ trów), umozliwiajacych dyfuzje gazów mie- — 2 —dizy cialami zajwierajacetmi wegieli znajdu- jaoemi sie po stronie /, a gazami aktyww- jacemi o wysokiej; temperaturze, krazacemi po stronie 2. Kanaly te sa dostatecznie stro¬ me, aby zapobiec przenikaniu wj nie cial za¬ wierajacych wegiel.Na fiig. 8, 9 i 10 przedstawiono w wido¬ ku bocznym, w przekroju prostopadlym o- raz w przekroju poziomym inna odmiane wykonania wynalazku, polegajaca na tern, ze kianaly walcowe zastapione sa szozelina- mi b o bardzo malej grubosci (np. kilku mi¬ limetrów) tak samo nachylonemi.Fig. lii i 12 przedstawiaja przekrój pro¬ stopadly i przekrój poziomy wycinka scia¬ ny, której szczeliny c lacza sie z dnem wnek c, znajdujacych sie na wewnetrznej powierzchni tej sciany.Dzieki zastosowanemu ksztaltowi kazde¬ go z tych wglebien, ciala zawierajace wegiel gromadza sie w nich odpowiednio do natu¬ ralnego kata zsuwu. W ten sposób gazy ak¬ tywujaoe po dyfuzji ido wnetrza szczelin c moga przenikac w dala zawierajace wegiel przez cala powierzchnie odpowiadajaca na¬ turalnej pochylosci zsypu.Opisane powyzej konstrukcje scian sa podane tylko jako przyklady i jasnem jest, ze wynalazek niniejszy rozciaga sie takze na wszystkie odmiany majace na celu w trzymanie maj wiekszej wartosci dyfuzji przez sciany porowate lub zaopatrzone w o- twory, stosowane w urzadzeniach do akty¬ wowania izapomoca gazów.Sposób (dzialania nowego urzadzenia jest latwo zrozumialy.Calkowita preznosc gazów z jednej i drugiej strony sciany jest jednakowa lub prawie jednakowa, jednak pomiedzy prez- nosciami czastkowemi kazdego z gazów, z których gaz 1 otacza ciala zawierajace we¬ giel, a gaz 2 sklada sie z gazów aktywuja¬ cych, t. j. pomiedzy preznosciami czastko¬ wemi, które sa proporcjonalne djo zawar¬ tosci kazdego skladnika w mieszaninie, za¬ chodza znaczne róznice.Istotnie, odpowiednio do powinowactwa chemicznego, kazdy gaz znajduje sie po jednej i po dlrugiej stronie sciany w (róz¬ nych proporcjach. Zwlaszcza dwutlenek wegla i parna wodna doprowadzone do gazu 2 dyfunduja przez otwory i, przy zetknieciu sie z cialami izawierajaoeoni wegiel* redluku- ja sie chemicznie na tlenek wegla i wodór.Wskutek tego rozkladu dwutlenku wegla i pary wodnej ich preznosc czesciowa w miej¬ scu 1 jest prawie równa zeru, a przez to ga¬ zy te doplywaja bez przerwy do wnetrza komory ido aktywowania, podczas gdy tle¬ nek wegla i wodór daza nazerwnatrz.Aby prawa dyfuzji gazów mogly byc za¬ stosowane, w przypadku uzycia scian, po¬ siadajacych otwory, niezbedbem jest oczy¬ wiscie przyjecie okreslonego stosunku dlu¬ gosci i srednicy lub szerokosci kanalów; rzeczywiscie, gdyby szerokosc ich byla zbyt wielka, wówczas w tych kanalach odbywa¬ lyby sie ruchy konweksyjne, spowodowane zbytswobodnem krazeniem gazów, któreby sprowadzaly zaklócenia w procesie dyfuzji, a wskutek tego nieprawidlowy przebieg ak¬ tywowania. Zauwazono ten szczególny i zu¬ pelnie nieprzewidziany fakt, ze gdy u- wz$Lednd sie ten warunek, te mozna ucy- skac, przez zasitosowanie tego rrodlzaju. scian zaopatrzonych w otwory, aktywowanie cial zawierajacych wegiel przy warunkach ana¬ logicznych do warunków, jakie otrzymuje sie przez zastosowanie porowatej przegrody o konstrukcji opisanej powyzej, co dowodzi, ze w takich otworach zachodzi dyfuzja ga¬ zów analogiczna, do tej< która odbywalaby sie przez) potrowtata przegrode.Z tego wynika, ze retorty do aktywowa¬ nia cial zawierajacych wegiel zapomoca ga- izów lakctywtujacych, wskutek dyfuzji przez porowate przegrody, moga byc zaopatrzone albo w jakiegokolwiek (rodzaju przegrody porowate, albo tez w opisane wyzej sciany^ posiadajace otwory, poniewaz te róznego rodzaju sciany zachowuja sie w jednakowy sposób i pozwalaja jednakofwo uniknac o- — 3 -pózniania sie dyfuzji gazów, zauwazonego na dawnych plaskich scianach, porowatych lub posiadajacychdrobne otworki, a powsta- jaoego wskutek ich stopniowego zanieczy¬ szczania sie pod dzialaniem czastek popio¬ lu o wysokiej temperaturze.Proponowano juz rozmaitego rodzaju retorty posiadajace otwory, rozmieszczone w rozmaity sposób, celem uzyskania akty¬ wowania cial zawierajacych wegiel zapo- moca gazów. We wszystkich jednak tych przypadkach gazy aktywujace byly prze¬ tlaczane przez otwory scian retorty badz przez to, ze utrzymywano naokolo tych re¬ tort nadprezmosc potrzebna do zapewnienia przeplywu wymienionych gazów przez o- twory, badz przez to, ze wewnatrz retorty podtrzymywano pewna niedopreznosc, ssac zapomoca odpowiednich przyrzadów gazy powodujace reakcje aktywowania, badz tez wreszcie przez rozmieszczenie otworów w scianach przeciwleglych i tloczenie gazów aktywujacych przez otwory jednej sciany, nastepnie przez ciala zawierajace wegjiel* a wreszcie przez otwory sciany przeciwle¬ glej.Wynalazek niniejszy rózni sie od tych rozmaitych urzadzen tern, ze gazów akty¬ wujacych nie tloczy sie wcale przez otwory scian, lecz ze kraza one wzdluz tych scian równolegle do nich, a w ciala .zawierajace wegiel przenikaja tylko wskutek dyfuzja ga¬ zów w otworach.Wszystkie sciany, stanowiace przedmiot niniejszego wynalazku, znajduja oczywiscie zastosowanie w piecach, zaopatrzonych w retorty lub komory do aktywowania, W piecach pierwszego rodzaju umie¬ szcza sie pionowo lub prawie pionowo poro¬ wate retorty lub ciala rurowe takie, jak wskazane ma fig. 4 i 5, albo o scianach dziurkowanych, wedlug fig. 6 — 12, o prze¬ kroju poprzecznym kolowym, eliptycznym lub wielobocznym, jedno obok drugiego we¬ wnatrz przestrzeni roboczej pieca. Galo, podlegajace aktywowaniu, znajduje sie we¬ wnatrz rur, a gazy aktywujace o wysokiej temperaturze, zmieszane lub nie ze spalina¬ mi, kraza nazewnatrz.W piecach drugiego rodzaju stosuje sie rozmieszczenie odwrotne: cialo zawieraja¬ ce wegiel wypelnia calkowicie przestrzen, która tworzy piec, natomiast gazy aktywu- jace kraza wewnatrz czesci rurowych poro¬ watych lub posiadajacych otwory.Teciala rurowate moga byc wykonane z materjalu porowatego i posiadac ksztalt rur podobnych dto przedstawionych na fig* 4 i 5, lecz odwróconych. Istotnie, widac ze po odwróceniu strona / staje sie strona 2, co umozliwia umieszczenie cial podlegaja¬ cych aktywowaniu nazewnatrz rur.W przypadku zastosowania scian dziur¬ kowanych wystarczy zmienic kierunek na¬ chylenia otworów.W piecach trzeciego rodzaju umieszcza sie jedna obok drugiej komory do aktywo¬ wania ksztaltu równoleglosciennjego, np. o wysokosci i dlugosci kilku metrów, a o od¬ leglosci kilku centymetrów miedzy scianami bocznemi. Te sciany boczne sa wykonane w sposób opisany w zwiazku z fig. 1 — 3 lub 6 — 12 rysunku.Celem utworzenia komory do aktywo¬ wania, umieszcza sie w odpowiedniej odle¬ glosci dlwie sciany, baczac, aby strony od¬ powiadajace cialu 1, zawierajacemu wegiel, znajdowaly sie naprzeciw siebie. Np, w przypadku scian posiadajacych wneki luib wglebienia (fig. 1 — 3, fig. lii 12) umie¬ szcza sie strony zaopatrzone wie wneki na¬ przeciw siebie, baczac, aby ich ustawienie odpowiadalo fig. 2 lub lii, to znaczy, aby z kazdej strony mogly sie utworzyc wie wne¬ kach, pod wystajacemi krawedziami, male skarpy. Komory umieszcza sie jedna obok drugiej, a powierzchnia 2 scian, odpowiada¬ jace gazom oigrzewajacym lub aktywuja¬ cym, znajduja sie równiez naprzeciw sie¬ bie. Wynoszacy kilka centymetrów odstep pomiedzy scianami kazdej .komory do ak¬ tywowania umozliwia krazenie gazów ak- — 4 —tywujacych o wysokiej temperaturze, zmieszanych lub nie ze spalinami.Wszystkie opisane piece moga praotf- wac bez przerwy Idb z przerwami; moga one posiadac w górniej czesci jeden kub kil¬ ka lejów 'db zaladowywania, a w dolnej czesci zamkniecie kub ruszt do oprózniania z jednym lub kilku zamknietemi zbiorni¬ kami.Wynalazek niniejszy nie ogranicza sie do opisanych scian lub czesci, lecz (rozcia¬ ga sie na wszystkie urzadzenia, które moga powiekszyc zapomoca wglebien cofnietych, falistosci, specjialnych otworów i t. di. po¬ wierzchnie, przez która gazy aktywujace przenikaja dio wnetrza cial zawierajacych wegiel, unikajac zetkniecia tych cial z wieksza czescia tej powierzchna.Przegrody, porowate sciany lub czesci zaopatrzone w otwory opisane powyzej nadaja sie do aktywowania rozmaitych cial zawierajacych wegiel zapotmoca sto¬ sowanych gazów aktywujacych. Gazy te moga byc przed wejsciem do pieca prze¬ grzane do wysokiej temperatury w spe¬ cjalnych przyrzadach, albo ogrzane przez zmieszanie ich ze spalinami, które zwykle sluza db ogrzewania. Gala podlegajace przeróbce moga byc uzyte surowe, nawpól lub calkowicie zweglone, sprasowane lub nie, albo po uprzedniem poddaniu ich róz¬ nym procesom nasycania, które maja na celu polepszenie aktywujacego dzialania gazów. Nalezy zauwazyc, ze niema juz po¬ wodu niestosowania cial zawierajacych wegiel i posiadajacych duza zawartosc po¬ piolu, poniewaz dzieki niniejszemiu wyna¬ lazkowi czastki popiolu nie maja wcale wplywu ma zanieczyszczenie lub zglazuro- wanie przegród porowatych lub zaopatrzo¬ nych w otwory. PL