Przedmiotem wynalazku jest sposób oczyszczania surowego trioksanu, wydzielonego przez krystalizacje z destylatów polimeryzacji formaldehydu. Surowy trioksan, wydzielony przez krystalizacje z destylatów syntezy, oprócz glównego produktu, zawiera takze 0,1 - 3# formaldehydu, 4 - 10% wody oraz inne zanieczyszczenia, jak kwas mrówkowy, metanol, metylal, mrówczan metylu.Wedlug sposobu, znanego z polskiego opisu patentowego nr 55 64o, stopiony surowy trioksan miesza sie w temperaturze 62 - 110°C ze stezonymi roztworami wodorotlenków sodu lub potasu, albo tez z mieszanina tych wodorotlenków z ich solami, jak mrówczany, weglany, chlorki, siarczany i inne. Po wymieszaniu roztworu wodorotlenku z surowym triokaanem, zawar¬ tosc mieszalnika pozostawia sie w spokoju. Mieszanina sie rozwarstwia, przy czym górna warstwe stanowi trioksan, zawierajacy 1 - 3% wody, a dolna roztwór wodorotlenku wraz z zanieczyszcze¬ niami wyekstrahowanymi z surowego trioksanu. Po rozdzieleniu trioksan poddaje sie dalszemu oczyszczaniu na drodze destylacji frakcyjnej, a roztwór wodorotlenku, po oddestylowaniu roz¬ puszczonego w nim trioksanu i lotnych organicznych zanieczyszczen, zateza sie w wyparce do stezenia 40 - 50%. Zatezony roztwór pozostawia sie do dekantacji w celu wydzielenia zawiesiny.Po oddzieleniu zawiesiny klarowny roztwór zatezonego wodorotlenku zawraca sie do procesu.Opisany sposób oczyszczania trioksanu mimo, ze pozwala uzyskac produkt wysokiej czystosci, nie jest wolny od niedogodnosci. Mianowicie podczas mieszania surowego trioksanu z wodorotlenkiem, ten ostatni rozciencza sie zawarta w triokaanie woda. W celu ponownego uzycia roztworu wodorotlenku do oczyszczania trzeba go przedtem zatezyó w wyparce.Okazalo sie jednak, ze roztwór wodorotlenku mozna zawróció do procesu tylko dwu¬ krotnie, gdyz podczas zatezenia wytraca sie w wyparce zelowata zawiesina, która zatyka rurocia¬ gi przesylowe roetworu. Z tego powodu w procesie oczyszczania trioksanu powstaja duze ilosci zanieczyszczonego, odpadowego wodorotlenku, którego nie mozna zawrócic, ani zuzyc do innych celów. Stanowi on uciazliwy, trudny do zniszczenia sciek.2 147 690 Wedlug wynalazku, sposób oczyszczania surowego triokaanu, wykrystalizowanego z destylatów polimeryzacji formaldehydu, przez ekstrakcje stezonym roztworem wodorotlenku sodowego, potasowego lub innych wodorotlenków silnie zasadowyeh, albo mieszanina wodoro¬ tlenków z ich solami, jak mrówczany, weglany, chlorki, siarczany w temperaturze 62 - 110°C, oddzielenie górnej warstwy stanowiacej trioksan i poddanie jej destylacji frakcyjnej, polega na tym, ze surowy trioksan przed ekstrakcja poddaje sie wstepnej destylacji w tem¬ peraturze 93 - 110°C na poczatku destylacji do 104 - 110CC, korzystnie 106 - 108°C, pod koniec destylacji* Po tej wstepnej destylacji, trioksan zawiera nie wiecej niz 1 - 3% wody. Taka jej ilosc nie powoduje rozcienczania roztworu wodorotlenku, który mozna zawracac do procesu bez zatezenia. Ponadto ta wstepna destylacja pozbawia surowy trioksan czesci tych zanieczysz¬ czen* które powoduja wytracanie sie zelowatej zawiesiny. Nie przechodza one zatem do roz¬ tworu wodorotlenku i-w razie potrzeby - jego zatezanie mozna prowadzic bez opisanych klopotów. Okazalo sie, ze prowadzac proces oczyszczania surowego triokaanu wedlug wynalazku, mozna roztwór wodorotlenku zawracac do procesu stukrotnie bez pogorszenia czystosci wytwa¬ rzanego trioksanu.Sposób wedlug wynalazku zostal wyjasniony blizej w przykladach wykonania zilustro¬ wanych rysunkiem, stanowiacym schemat technologiczny, przy czym przyklad pierwszy, ilustro¬ wany fig. 1 dotyczy przebiegu periodycznego, a przyklad drugi, ilustrowany fig.2 - przebiegu ciaglego.Przykl ad I. Rurociagiem 1 doprowadza sie do kotla destylacyjnego 2 stopio¬ ny surowy trioksan w ilosci 8,8 kg o nastepujacym skladzie: formaldehydu 0,7%, wody 7,6%, metanolu 1,1%, metylalu 0,4% i mrówczanu metylu 0,2%. Opary wytworzone w kotle, wprowadza sie do kolumny destylacyjnej 3, a nastepnie po przejsciu przez kolumne skrapla w kondensatorze 4* Destylacje prowadzi sie przy stosunku orosienia do destylatu 1:1. Orosienie zawraca sie rurociagiem 5 na szczys kolumny, a pozostala ilosc odprowadza sie rurociagiem 6 jako desty¬ lat i kieruje do krystalizatora triokaanu. Podczas destylacji odprowadza sie z destylatem zanieczyszczenia o niskiej temperaturze wrzenia jak metanol, metylal, mrówczan metylu.Ponadto odprowadza sie tez czesc wody w postaci azeotropu trioksan - woda - formaldehyd.Wstepna destylacje triokaanu kontroluje sie przy pomocy termometru zainstalowanego w kotle destylacyjnym 2. Destylacje rozpoczyna sie w temperaturze okolo 93°C, a konczy sie, gdy•temperatura w kotle osiagnie okolo 104 - 110°C« Na szczycie kolumny 3 utrzymuje sie temperature okolo 92°C. Z wprowadzonej ilosci triokaanu otrzymuje sie 2,36 kg destylatu, który zawracany jest do procesu krystalizacji oraz 6,44 kg wstepnie destylowanego triokaanu o zawartosci: 0,07% formaldehydu, 0,1% metanolu oraz 2,5% wody. Po zakonczeniu destylacji zawartosc kotla 2 spuszcza sie rurociagiem 7 do mieszalnika S. Nastepnie do mieszalnika tego doDrowadza sie rurociagiem 9 2,2 kg roztworu wodorotlenku sodu, potasu lub mieszaniny tych wodorotlenków z ich solami, stezenie wodorotlenków lub ich mieszaniny z solami wynosi 25-50%, korzystnie 40%. Ilosc roztworów wodorotlenków dobiera sie tak, aby na jedna czesc roztworu przypadalo 1 - 10 czesci triokaanu, korzystnie 3 czesci triokaanu. Zawartosc mieszalnika 8 intensywnie miesza sie z jednoczesnym chlodzeniem do temperatury 70°C za pomo¬ ca wody o temperaturze okolo 50°C.Czas mieszania wynosi 3-90 minut, korzystnie 20 - 30 minut. Nastepnie wylacza sie mieszadlo i pozostawia zawartosc do rozwarstwienia na okres 30 - 120 minut, korzystnie 90 minut. Po rozwarstwieniu górna warstwe oczyszczanego triokaanu odprowadza sie rurocia¬ giem 10 i kieruje do dalszego oczyszczania, natomiast dolna warstwe roztworu wodorotlenku pozostawia sie w aparacie. Nastepne porcje wstepnie destylowanego triokaanu miesza sie z roztworem wodorotlenku pozostawionym w aparacie 8. ^rzy uzyciu tej samej porcji wodoro¬ tlenku, proces wstepnej destylacji mozna powtórzyc 100-krotnie, ladujac za kazdym razem do kotla 2 po 8,8 kg surowego trioksanu. Po oczyszczeniu 100 porcji triokaanu zanieczyszczony roztwór wodorotlenku odprowadza sie z aparatu 8 rurociagiem 11 do scieków.Przyklad II. Stopiony surowy trioksan o skladzie: trioksan 89,1%, woda 8,1%, formaldehyd 0,8%, metanol 1,6%, metylal 0,3%, mrówczan metylu 0,1%, w ilosci147 690 3 260 kg/h doprowadza sie w sposób ciagly rurociagiem 12 do kolumny destylacyjnej 13.Destylacje prowadzi sie przy stosunku orosienia 2:1t utrzymujac temperature szczytu kolum¬ ny okolo 92° C oraz kuba kolumny 108°C Opary odprowadzane z kolumny 13 kondensuje sie w skraplaczu 14 chlodzonym woda o temperaturze okolo 50 C. Czesc wykroplin zawraca sie rurociagiem 15 na szczyt kolumny 13 jako orosienie, a pozostala ilosc odprowadza sie rurociagiem 16 do krystalizacji* Z destylatem odprowadza sie zanieczyszczenia o niskiej temperaturze wrzenia, jak metanol, metylal, mrówczan metylu oraz czesc wody i formalde¬ hydu w postaci azeotropu trioksan - woda - formaldehyd* Z dolu kolumny 13 rurociagiem 17 odprowadza sie w sposób ciagly do mieszalnika 18 wstepnie destylowany trioksan w ilosci 171 kg/h o skladzie: trioksan 98.16%. formaldehyd 0,04%, metanol 0,1^, woda 1,7%* Do mieszalnika 18 doprowadza sie w sposób ciagly ze zbiornika 19 ze pomoca pompy 20 roztwór wodorotlenku w ilosci 60 kg/h. Ilosc wodorotlenku reguluje sie tak, aby na 1 czesc roztworu wodorotlenku przypadalo 1 - 10, korzystnie 3 czesci trioksanu. Zawartosc aparatu 18 miesza sie intensywnie z jednoczesnym chlodzeniem do temperatury okolo 70°C za pomoca wody o temperaturze okolo 5Q°C Rurociagiem 21 odprowadza sie emulsje trioksanu i roztworu wodorotlenku do odstojnika 22 pracujacego w sposób ciagly. Po rozwarstwieniu odprowadza sie górna warstwe oczyszczonego trioksanu rurociagiem 23 do dalszego oczyszczania oraz warstwe dolna,stanowiaca roztwór lugu sodowego rurociagiem 24 do zbiornika 19. Jednoczesnie do zbiornika 19 rurociagiem 25 doprowadza sie w sposób ciagly 0,6 kg/h swiezego 40%-go roztworu wodorotlenku sodu, a rurociagiem 26 odprowadza sie zuzyty roztwór wodorotlenku sodu w takich ilosciach, aby poziom w zbiorniku 19 nie ulegal zmianom.Zgodnie z tym sposobem instalacja pracowala w ciagu 6 miesiecy, a czystosc trioksa¬ nu byla wysoka i stabilna.Zastrzezenie patentowe Sposób oczyszczania surowego trioksanu, wykrystalizowanego z destylatów polimery¬ zacji formaldehydu, przez ekstrakcje stezonym roztworem wodnym wodorotlenku sodowego, potasowego lub innych wodorotlenków silnie zasadowych, albo mieszanina wodorotlenków z ich solami, jak mrówczany, weglany, chlorki, siarczany, w temperaturze 62 - 110°C9 oddzielnie górnej warstwy stanowiacej trioksan i poddanie jej destylacji frakcyjnej, znamienny tym, ze surowy trioksan przed ekstrakcja poddaje sie wstepnej destylacji w temperaturze 93 - 110°C na poczatku destylacji do 104 - 110°C, korzystnie 106 - 108°C, pod koniec destylacji*147 690 Fig. / Pn 12 45 in \ii *? Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cgz.Cena 400 zl PL