Przedmiot niniejszego wynalazku sta¬ nowi sposób i urzadzenie do wyrobu formy drukarskiej dla wytrawianych walców dru¬ karskich z obrazem, skladajacym sie z po¬ szczególnych elementów powtarzajacych sie bez konca, przez fotograficzne kopjo- wanie kontaktowe.Przy sitosowaniu jednego z najlepszych znanych sposobów fotomechanicznego wyro¬ bu walców drukarskich do drukowania tka¬ nin i tapet plyta, przykladana do czesci powierzchni walca, obejmuje normalnie tylko jeden element wzoru albo tak mala ilosc tych elementów, ze przylega do bar¬ dzo malej czesci powierzchni walca. Spo¬ sób ten jest wadliwy, poniewaz wymaga skomplikowanej i kosztownej maszyny (podobnej do maszyny do moletowania), przyczem dopasowanie wzajemne sasied¬ nich kopij nie jest zapewnione, ani w kie¬ runku osiowym, ani w kierunku obwodu walca, bowiem plyta musi stanowic jed¬ noczesnie dino skrzynki, zawierajacej lam¬ py do naswietlania, co utrudnia kontrolo-warnie dopasowania kopjowadiego elemen¬ tu dlo elementów jtuz skopjowanych. Sposób tern )iM^^v^ie^^^l^ niepraktyczny, ze do calkowiteigto pokrycia walca potrzeba okolo 50—200 kolejnych naswietlen, to znaczy pracy trwajacej wicie gjodzin, tak ze w porównaniu z moletowaniem nie moz¬ na osiagnac oszczednosci, majacych wiek¬ sze znaczenie praktyczne. Dalsza powaz¬ na wadia znanej metody polega na tern, ze warstwa swiatloczula, pokrywajaca walec i wykonana najczesciej z chromalbuminu, ogrzewa sie miejscami przy naswietlaniu tak silnie, ze podlega pewnego rodizaju wy¬ garbowaniu, co wplywa ma zmiane swiatlo- czulosci w stopniu nie dlajacym sie zgóry przewidziec. Z tego wynika, zie przy stoso¬ waniu znanych metod nie mozna osiagnac jednolitosci kopji.Niniejszy wynalazek usuwa wymienio¬ ne wady i podaje sposób, odpowiadajacy w pelni wsizystidim wymaganiom przemy¬ slu, a polegajacy na zastosowaniu zamiast plyty, obejmujacej pewien ulamek po¬ wierzchni walca, przeswiecajacej tasmy, na której obraz sklada sie z tylu elemen¬ tów wzoru, ze dlugosc folji jest w zasa¬ dzie równa dlugosci walca dnukarskieg|o< Poniewaz w tym wypadku odpada dopa¬ sowywanie elementów w kierunku osi wal¬ ca, wiec praktycznie przeprowadizenie spo¬ sobu jest zupelnie proste i wymaga tylko taniej skrzynki z materrjalu nieprzepu- szczajaceigo swiatla, zaopatrzonej w lozy¬ ska dla czopów walca. Skrzynka taka u- mozliwia dokladnie dopasowanie folji przed naswietlaniem, poniewaz folja pokrywa walec na calej dluigosci i nie musi stanowic dba skrzynki. Poniewaz caly obwód walca moze byc pokryty po 2 — 4 kopjowaniach, zatem calkowity czas naswietlan trwa za- leldlwie kilka minut, tak ze w tym czasie swiatloczula warstwa nie moze byc nara¬ zona na uszkodzenie.Do blizszego objasnienia wynalazku sluza dolaczone rysunki, przedstawiajace przyklady wykonania nowego urzadzenia.Fig. 1 przedstawia folje uzywana przy za¬ stosowaniu wynalazku; fig. 2 13 przedsta¬ wiaja schematycznie dwa przekroje urza¬ dzenia, nadajacego sie do kontaktowego kopjowania w mysl niniejszeigo wynalaz¬ ku; fig. 4 — przedstawia perspektywicznie to samo urzadzenie, podczas gdy fig. 5 przedstawia perspektywilcznie walec dru¬ karski; fig. 6—odmiane urzadzenia, przed¬ stawionego na fig. 3; fig. 7 — w przekroju dalsza odmiane omawianego urzadzenia.Stosujac nowa metode, uzywa sie walca drukarskiego zaopatrzonego znanym spo¬ sobem w zupelnie równomierna warstwe swiatloczula, np. z chromalbuminu.Po naczuleniu powierzchni walca na¬ klada sie na nia bezposrednio gietka folje, przedstawiona na fig. 1 tak, ze, przeswie¬ tlajac wspomniana folje, kopjuje sie znaj¬ dujacy sie na niej obraz na powierzchnie walca.Folja (fig. 1) B zawiera tyle elemen¬ tów wzoru, ze jej dlugosc jest w zasadzie równa dlugosci walca drukarskiego a (fig. 5). Folje B stanowi przejrzysty pozytyw lub negatyw. Pozytywu uzywa sie do wy¬ robu walców o druku wkleslym, a negaty¬ wu do wyrbbu walców o druku wypu¬ klym.Przedluzenia ¦C1 i C2 nie sa przeswie¬ cajace i sa wykonane, np., jako zaczetrnio- ne brzeigi, 'których wewnetrzna krawedz zlewa sie z obrysem danego wzoru, przy- czem brzegi te stanowia jedna calosc z fol ja albo sa do niej przykllejome- W kierunlku obwodu5 obejmuje folja ty¬ le elementów wzoru, ze jej wysokosc Df pomnozona przez jakas liczbe calkowita, równa sie dlugosci obwodu walca drukar¬ skiego a, to znaczy jest równa co najwyzej polowie dlugosci dbwodu walca.„Folja" moze byc dowolny podklad gietki, .przeswiecajacy lub przezroczysty, wykonany z odpowiedniegp materjaluj np. z papieru olejneigjo, z zelatyny, celuloidu, — 2 —celofanu i t. d. Przez elemenity wzoim na¬ lezy rozumiec mietylko obrazy w zwyklem zmaczaniu tego slowa, lecz takie wszelkie¬ go rodzaju rysunki, ornamenity i t. d., sto¬ sowane np. przy drukowaniu tkanin i ta¬ pet, a mogace zawierac równiez czesc za¬ drukowana tekstem slownym.Walec drukarski a (fig. 3) znajiduje sie czesciowo wewmatnz iskrizynki c, której sciany sa polaczone tak szczelnie, aby nie przepuszczaly swiatla. Sknzynka c posia¬ da dwie nakrywki cx do otwierania, które przylegaja z obu stron wzdluz tworzacych walca do nieprzezroczystych przedluzen C1 i C2 folji B, lezacej na walcu a tak, ze swiatlo lamp d dziala tylko na te czesc ob¬ wodu walca, która jesit pokryta fol ja B.Przed wlozeniem walca a, tak jak przedstawiono na fig. 2 i 3, wyznacza sie na tej czesci walca, która ma sluzyc do drukowania, dwa kola f1$ f2 (np. na maszy¬ nie podobnej do tokarki), natomiast na folji B wykresla sie d\vie linje B1$ B2 (fig. 1) równolegle, których odleglosc jest równa odleglosci (mierzonej w kieinunku osi wal¬ ca) kól flf f2. Na tych dwóch lkijach zazna¬ cza sie punkty B3, B4, B5, poczem w takiej samej wzajemnej odleglosci pomkty /3, /4, /5 na kolach /lf f2. Na walcu drukarskim mozna równiez zaznaczyc tworzaca g, która moze odpowiadac krawedzi lub linji srod- kowej folji B. Wszystkie wymienione ozna¬ czenia sluza do dokladnego dopasowania folji do walca drukarskiego.Walec i folje, przygotowane w opisany sposób, wklada sie portem do urzadzenia przedstawionego na fig. 2 — 4.W celu izapiewmieiniia dokladnego przy¬ legania folji B we wszystkich miejscach do powierzchni walca a mozna naprezyc film zapomoca srub h, które opieraja sie na przegrodzie C3 i dzialaja na dwie li¬ stwy hv h2, pomiedizy któremi jest zaci- smiety brzeg C3, wzglednie C4, nieprzezro¬ czystych przedluzen Clf C2 folji B. Sruby h sa rozmieszczone odpowiednio wzdluz walca, a skrzynka c posiada z obu stron drzwiczki c4 (fig. 4), aby kazda z srub mozna bylo w razie potrzeby dociagnac.Przed naswietleniem ustawia sie do¬ kladnie linje B19 B2 i punkty S3, 54, B5 na kolach flf f2 i punktach /3, /4, /5. Po odpo- wiedniem dociagnieciu srub h kopjuje sie zapomoca lamp d. Po dolsttateczniie dlugiem naswietlaniu obraca sie walec a — o ile fol ja B obejmuje Vs obwodu walca — o 120°, nastawia sie sasiedmiie punkty /3, /4, f5 (ozinaczone juz poprzednio na kolach flf f2) na punkty 2?3, 54, 55 folji B, poczem zno- wu sie naswietla zapomoca lamp d i t d.Lozyska c5 dla czopów walca drukar¬ skiego a sa nastawialne zapomoca srub c6 w kierunku pionowym, tak ze, chcac obró¬ cic walec a, trzeba tylko opuscic lozyska c5, a po obróceniu walca zjnowu podniesc lozyska zapomoca srub c6. W ten sposób u- nika sie koniecznosci zluzniania sanub h przy kazdiem obracaniu walca a.Zupelnie dokladne przyleganie folji B do walca drukarskiego a w czasie kopjo- wanda mozna takze osiagnac sposobem przedstawionym na fig. 6. Mianowicie, po nalozeniu folji B dokladnie podlug zna¬ ków pasowania na walcu drukarskim a, znajdujacym sie w skrzynce c, naklada sie na czesci B, Cv C2 folji przeswiecajaca i gietka tasme k, wykonana, np., z paraguimy (guma brazylijska), której brzegi sa przy¬ mocowane do walców m. Walce te mozna obracac, np. zapomoca korby recznej mlf i ustalac ich polozenie zapomoca zapadki m2. Tasma k obejmuje w przyblizeniu tyl¬ ko polowe obwodu walca a, wskutek czego przyciska folje B zupelnie szczelnie do powierzchni walca. Gdyby natomiast ta¬ sma k obejmowala walec a calkowicie, to tarcie tasmy na walcu byloby tak wielkie, ze przy naprezaniu tasmy k dzialanie sil ciagnacych nie dochodziloby do górnych srodkowych czesci folji B i w tych miej¬ scach przyleganie folji byloby niedoklad¬ ne. Po kopjowaniu zluznia sie tasme k, po- — 3 —czem przekreca sie walec a, np. zapomoca kotrby recznej c7, dopasowuje sie znowu dokladanie folje £ i dociaga tasme i, po- czem mozina kopjowac na dalszym odcin¬ ku walca drukarskiego.Male walce m moga byc, ewentualnie, umieszczone na koncu nakrywy clf przyle¬ gajacym do czesci Clf C2 folji.Nakrywy cx moga byc zaopatrzone w odpowiednie czesci (np. sruby u i ciegla v, zaznaczone na fig* 6 Lkijami kreskowane- mi), umozliwiajace lustalanoe ich polozenia, gdy sa zamkniete, w celu zabezpieczenia szczelnosci skrzynki c w czasie kopjowa- nia.Fig. 7 przedstawila urzadzenie umozli¬ wiajace prace ciagla, przyczem a oznacza walec drukarski, b — walec pomocniczy.Walec a miesci sie czesciowo, walec b cal¬ kowicie wewnatrz skrzynki c, której scia¬ ny sa laczone tak szczelnie, aby nie przte- puiszczaly swiatla. W scianach skrzynki c sa osadzone lozyska dlia czopów walców a i b. Na obydwa walce jest nalozona prze¬ swiecajaca, gietka tasma B, której szero¬ kosc jest równa dlugosci obwodu walca a, a dlugosc równa dlugosci walca a. Do brzegów Cx i C2 jest, np., przyklejona nie¬ przezroczysta tasma C1 o szerokosci rów¬ nej szerokosci tasmy B, tak ze obydwie tasmy B, C1 razem .tworza tasme bez kon¬ ca, przechodzaca przez obydwa walce jak pas napedowy, przyczem tasma ta .pokry¬ wa w przyblizeniu polowe obwodu walca drukarskiego a.Obydwa walce moga byc sprzezone z soba mechanicznie (sprzezenia tego nie przedstawiono na rysunku dla uproszczer nia tego ostatniego) w ten sposób, ze obra¬ caja sie z jednakowa predkoscia, np. w kierunku strzalki F.Skrzynka c posiada dwoje drzwiczek clf które przylegaja z obu stron (wzdluz tworzacych walca a) do tasmy, przecho¬ dzacej przez walce, w ten sposób, ze dlu¬ gosc luku odpowiadajaca tej czesci obwo¬ du walca a, która jesit wystawiona na dzia¬ lanie lamp d, jest mniejsza od dlugosci tu¬ ku odpowiadajacej tej czesci obwodu wal¬ ca, która jest zakryta tasma.Z rysunku wynika, ze jezeli walec a ob¬ raca sie w kierunku srtrzalki F, to tasma po¬ rusza sie w tym samym kierunku, przyczem walec a toczy sie niejako na wewnetrznej powierzchni tasmy. Jezeli w czasie tego luichu przezroczysta tasma B lub jej czesc wejdzie pomiedzy wolne konce drzwiczek c1# to znaczy w obr^b dzialania lamp d, to wtedy odbywa sie kopjowanie na calej dlu¬ gosci walca (o ile dlugosc tasmy B jest równa dlugosci walca) i na Vs dlugosci obwodu walca, tak ze cala czynnosc kopjo- wamia jest ukonczona w przeciagu kilku minut.Do poruszania tasmy bez konca mozna spozytkowac tarcie tasmy na powierzchni walców a i b, przyczem mozna zastosowac srodki zapobiegajace slizganiu sie tasmy na walcach. W tym celu mozna, np., po¬ dziurkowac brzegi tasm B i Clf a walec a zaopatrzyc w odpowiednie zeby lub podob¬ ne czesci, które wchodza w dziurki tasm.Lozyska dla czopów walców sa celowo nasitawialne w kierunku pionowym, co u- mozliwia dowodne naprezanie tasmy. PL