Przedmiotem wynalazku niniejszego jest przekladnia zebata ze stozkowem ko¬ lem obiegowem o napedzie silnikowym na bieg powolny o zmiennej szybkosci, np. do rusztów ruchomych. Znane sa juz mecha¬ nizmy napedowe, sluzace do celów tego ro¬ dzaju, o dwóch regulowanych silnikach na- wrotnych, napedzajacych kola tego mecha¬ nizmu. W znanych mechanizmach napedo¬ wych tego rodzaju zawsze stosowano tylko regulowane silniki, a wiec silniki pradu sta¬ lego lub komutatorowe silniki pradu zmien¬ nego. Zapomoca tych silników mozna wprawdzie osiagnac wielostopniowa re¬ gulacje, posiadaja jednak one duza wa¬ de, polegajaca na tern, ze do regulowa¬ nia liczby obrotów potrzebne jest skom¬ plikowane urzadzenie regulacyjne, skla¬ dajace sie z wielu oporników i urza¬ dzen rozdzielczych. Takie urzadzenie regulacyjne znacznie podnosi koszty nie- tylko instalacji, lecz takze i koszty ru¬ chu wskutek zuzywania energji na regula¬ cje powyzsza. Poza tern bardzo niepozada¬ na jest duza czulosc tych silników w ko¬ tlowniach i podobnych urzadzeniach. Nie¬ korzystna jest równiez ta okolicznosc, ze ustalona szybkosc przy zwiekszeniu sie o- poru mechanicznego spada. Wynalazek calkowicie unika tych wad, Wedlug wyna¬ lazku kola przekladni sa napedzane zapo¬ moca dwóch silników trójfazowych o prze-laezanych biegunach. Zapomoca prostego przelaczania bieguinów tych silników trój- fazow}^*m^^ rózne szybko^ sci silników, a wobec tego i rózne stopnie szybkosci wirowania stozkowego kola obie¬ gowego przekladni.W wiekszosci zdarzajacych sie w prak¬ tyce przypadków, np. przy napedzie rusztu ruchomego, najlepiej jest urzadzenie to wykonac tak, aby silniki trójfazowe o prze¬ laczanych biegunach przy normalnej licz¬ bie obrotów napedzaly kola przekladni róznicowej z róznemi szybkosciami, mniej wiecej w stosunku 1 :1,5, Przy takiem u- rzadzendiu zapomoca przelaczania biegu¬ nów jednego lub drugiego silnika mozna osiagnac szereg równomiernie wzrastaja¬ cych stopni szybkosci wirowania kola o- biegowego.W ten sposób przez zastosowanie pro- steigo, taniego, malo czulego i bezwzgled¬ nie niezawodnego w ruchu silnika osiaga sie wielostopniowa regulacje szybkosci prawie bez strat elektrycznych. Poza tern urzadzenie rozdzielcze moze byc znacznie uproszczone. Przelaczanie biegunów oby¬ dwóch silników najlepiej jest dokonywac zapomoca nastawnika, któremu mozna na¬ dac bardzo prosta postac, gdyz niepotrzeb¬ ne sa w danym przypadku zadne oporniki Rysunek przedstawia przyklad wyko¬ nania wynalazku. Fig. 1 przedstawia me¬ chanizm napedowy w widoku zboku, cze¬ sciowo zas w przekroju pionowym, a fig. 2 — w widoku zprzodiu, równiez czesciowo w przekroju.Obydwa silniki trójfazowe 1 i /' o prze¬ laczanych biegunach uruchomiaja za po¬ srednictwem slimaków 2 i 2* slimacznice 3 i 3', polaczone na stale z obydwoma ko¬ lami stozkowemi 4 i 4' przekladni róznico¬ wej. Kolo obiegowe 5, zazebiajace sie z obydwoma kolami stozkowemi, w znany sposób napedza wal 6. Wal 6 za posred¬ nictwem kól zebatych 7 i 7', walu 8, slima¬ ka 9 i slimacznicy 10 przenosi ruch na wal napedzany 11 rusztu ruchomego lub po¬ dobnego urzadzenia.Gdy obydwa silniki obracaja sie z jed¬ nakowa, normalna liczba obrotów i w tym samym kierunku, to obydwa kola stozkowe 4 i 4' sa. napedzane w jednakowym kie¬ runku, wskutek czego obydwa te kola za¬ bieraja kolo obiegowe 5 tak, ze zespól kól stozkowych przekladni róznicowej krazy jako sztywna calosc wokolo walu 6 i obra¬ ca go z najwieksza szybkoscia. Jezeli np. szybkosc silnika 1 zostanie zmniejszona zapomoca przelaczenia biegunów, to kolo stozkowe 4' pozostaje nieco wtyle w sto¬ sunku do kola stozkowego 4. Wskutek tego zmniejsza sie szybkosc x obiegowa kola stozkowego 5 i walu 6. Jezeli silnik V nie pracuje wcale, to szybkosc obrotowa walu 6 jest zmniejszona do polowy. Jezeli sil¬ nik V zostanie przelaczony tak, ze obraca sie z normalna szybkoscia wstecz, to oby¬ dwa kola stozkowe 4 i 4* obracaja sie we wzajemnie przeciwnych kierunkach z jed¬ nakowa szybkoscia, wskutek czego wal 6 pozostaje bez ruchu. W ten sposób walo¬ wi napedzanemu 11 mozna nadawac duza liczbe róznych szybkosci od zera do nor¬ malnej wielkosci.Mozna przyjac, jako przyklad, ze sil¬ nik / normalnie obraca sie z szybkoscia 1500 obrotów na minute, a silnik 1'—1000.Kazdy z tych silników moze byc przelacza¬ ny na polowe liczby obrotów, a wiec na 750, wzglednie 500 obrotów na minute.Wtedy zapomoca kojarzenia róznych moz¬ liwosci laczenia otrzymuje sie widoczne z ponizszej tabeli szybkosci czesci nape¬ dzanej, np. rusztu ruchomego. W pierw¬ szej szpalcie tej tabeli podane sa liczby obrotów nx silnika 1, w drugiej szpalcie — liczby obrotów n2 silnika 1', przytem zalez¬ nie od kierunku obrotów z dodatnim lub u- jemnym znakiem. Trzecia szpalta zawiera sumy nx + n2 obydwóch liczb obrotów przy uwzglednieniu znaku. Wreszcie czwarta szpalta zawiera otrzymywany pio- — 2 —Silnik 1 750 1500 750 1500 750 1500 750 1500 1500 rusztu rucho- ^la jest ulozo- Silmik 1* — 500 — 1000 0 — 500 500 0 1000 500 1000 na wedlug napedzanej.Tabela nii+Oij 250 500 750 1000 1250 1500 1750 2000 2500 wzrastajacej szybkosci czesci Posuw w mm/min. 421 84 126 168 210 252 294 336 420 Oprócz zawartych w tabeli konihinacyj istnieja ponadto inne, które daja ujemne przesuwy napedzanej czesci, co w prakty¬ ce zdarza sie rzadziej. Chociaz wiec kaz¬ dy z obydwóch silników napedzajacych w dainym przykladzie wykonania moze byc przelaczany tylko na dwie liczby obrotów, to jednakze otrzymuje sie jak widac z ta¬ beli, dziewiec róznych szybkosci czesci na¬ pedzanej. PL