Zasada urzadzenia wedlug niniejszego wynalazku polega na tern, ze elektryczny silnik pojazdowy posiada charakterystyke szeregowa nietylko wtedy, gdy pracuje ja¬ ko silnik, lecz równiez i wtedy, gdy pracu¬ je jako pradnica, wskutek czego odpada potrzeba mechanicznego hamowania, przy- czem rekuperacje osiaga sie dzieki temu, ze energja kinetyczna poruszajacego sie pojazdu zostaje przetworzona w -silnikach pojazdowych, pracujacych wówczas jako pradnice na prad elektryczny, który ladu¬ je akumulatory. Rozruch odbywa sie nie¬ tylko przez laczenie szeregowe silników pojazdowych i przelaczanie równolegle, lecz glównie przez dolaczanie ogniw aku¬ mulatorowych do obwodu pradu twornika, wskutek czego zastapione zostaja w ten sposób opory rozruchowe, napiecie zas nika jest regulowane przez dolaczanie o- gniw, bez powstawania strat omowych w oporach; przeciwnie przy hamowaniu sil¬ ników ogniwa zostaja odlaczone, wskutek czego moment pradnicy jest regulowany az do czasu wylaczenia ostatniego ogniwa, po- czem wóz zabezpieczony zostaje tylko ha¬ mulcem recznym.Zasada zastosowania elektrycznego sil¬ nika pojazdowego o charakterystyce szere¬ gowej polega na jego kombinowanemWizWdzeniu i mianowicie czesciowo iia. wzbudzeniu bocznikowani, a glównie wzbu- dzea^^l^Amikowiem," |sterowancm samo¬ czynnie4 zapomoca elektromagnetycznego przelacznika (fig. 2), który przelacza u- zwojenie szeregowe maghesnicy silnika odpowiednio do kierunku pradu w tworni- ku, wskutek czego kierunek pradu w szere- gowem uzwojeniu magnesowem jest # za¬ wsze jednakowy. Zamiast uzycia elektrto- magnetycznego przelacznika mozna osia¬ gnac to samo zapomoca zespolu silnik- pradnica (fig. 1), który sklada sie z szere¬ gowego silnika, wlaczonego w obwód pra¬ du twornika silnika pojaidu, wskutek cze¬ go kierunek obrotu pozostaje zawsze jedna¬ kowy, dzeki czemu maszyna wzbudzajaca daje prad wzbudzajacy tego samego za¬ wsze kierunku.Opisany ponizej, a uruchomiony recz¬ nie przelacznik F sluzy do zmiany kierun¬ ku jazdy, pozostajac w tern samem poloze¬ niu, dla danego kierunku jazdy pojazdu przy jego rozruchu, napedzie i hamowaniu.Dopiero wówczas, gdy pojazd nalezy na¬ pedzac lub hamowac w kierunku przeciw¬ nym, np. wstecz, przelacznik F nalezy przestawic. Zmiana kierunku pradu z ru¬ chu na hamowanie przy tym samym kie¬ runku jazdy uskutecznia sie, jak wiadomo, w tworniku A silnika pojazdu. Dla nieza¬ wodnego zapobiezenia jednak zmianie bie¬ gunowosci silnika A i ladowania baterji D stosuje sie w mysl wynalazku niezalezny obwód wzbudzeniowy C o charakterysty¬ ce szeregowej, w którym kierunek pradu zarówno podczas jazdy, jak i hamowania w tym samym kierunku pozostaje jedna¬ kowy.W przykladzie wykonania, przedsta¬ wionym na fig. 1, mozna warunki wzbu¬ dzenia ustalac dowolnie przez nadawanie odpowiednich wymiarów uzwojeniom twor¬ nika zespolu wzbudzajacego.Przyklad wykonania, przedstawiony na fig. 1, sklada sie z jednego lub kilku e- lektrycznych silników pojazdowych A 6 uzwojeniu bocznikowem B i wzbudzeniu obcem C o charakterystyce szeregowej, o- raz z baterji akumulatorowej D. Wielkosc wzbudzenia, uzwojenia bocznikowego elek¬ trycznego silnika pojazdowego jest stala i uzwojenie wzbudzeniewe wlacza sie zapo¬ moca przelacznika nawrotnego F przed rozruchem silnika. Uzwojenie twornika sil¬ nika A jest polaczone poprzez przelacznik nawrotny F jednym biegunem z pierwszem ogniwem baterji akumulatorowej D, dru¬ gim zas biegunem poprzez silnik szerego¬ wy H z wylacznikiem E ogniw baterji a- kumulatorowej D. Uzwojenie szeregowe C otrzymuje prad z malej pradnicy G, nape¬ dzanej zapomoca zwyklego silnika szere¬ gowego H.Silnik szeregowy H zespolu silnik-prad- nica H—G jest obliczony na prad wzbu¬ dzajacy szeregowego uzwojenia magneso¬ wego C elektrycznych silników pojazdo¬ wych A i jest wlaczony do glównego obwo¬ du pradu, wskutek czego przy zmianie ob¬ ciazenia silników pojazdowych, to jest przy zmianie, liczby obrotów, zmienia sie równiez i wzbudzenie silników pojazdo¬ wych. Pradnica G posiada bocznikowe wzbudzenie obce o wielkosci stalej, które jest wlaczone w szereg do obwodu pradu wzbudzenia bocznikowego B silników po¬ jazdowych i w zaleznosci od ich liczby o- brotów wzbudza szeregowe uzwojenie ma¬ gnesowe silników pojazdowych.Druga postac wykonania, przedstawio¬ na na fig. 2, sklada sie równiez z jednego lub kilku elektrycznych silników pojazdo¬ wych A o* uzwojeniu bocznikowem B, ob¬ cem wzbudzeniu magnesowem C o charak¬ terystyce szeregowej oraz z baterji aku¬ mulatorowej ZT. Wielkosc wzbudzenia ma¬ gnesowego uzwojenia bocznikowego elek¬ trycznych silników pojazdowych A jest stala i uzwojenie to wlacza sie zapomoca przelacznika nawrotnego F przed rozru¬ chem silnika. Oprócz tego urzadzeniesklada sie z elektromagnetycznego prze¬ lacznika MNSP oraz wylacznika E ogniw baterji akumulatorowej D.Samoczynny przelacznik elektromagne¬ tyczny sklada sie z dwóch jednobieguno- wyah przelaczników M, N, które sa pola¬ czone zapomoca drazka R z korba, osa¬ dzona na osi twornika S, i których poloze¬ nie martwe okresla sie zapomoca sprezyn O. Kontakty przelacznikowe /, 2 i 3, 4 sa wylaczane w taki sposób, ze ramiona kon¬ taktowe przelaczników AT, N zwieraja w polozeniu martwem zawsze obydwa kon¬ takty 1, 2 i 3, 4, wskutek czego obwód pra¬ du tworników silników pojazdowych A jest zamkniety poprzez baterje, natomiast u- zwojenie szeregowe C silników pojazdo¬ wych jest zwierane. Przelacznik jest uru¬ chomiany wówczas, gdy w obwodzie pradu tworników silników pojazdowych powsta¬ je prad, który przeplywa przez uzwojenie magnesnicy Piw zaleznosci od kierunku przeplywu pradu pokreca twornik S w pra¬ wo lub w lewo i tern samem przesuwa ra¬ miona kontaktowe M, N na kontakty /, 3 lub 2, 4, wskutek czego uzwojenie szerego¬ we C silników pojazdowych A zostaje wla¬ czone w obwód pradu ich tworników, dzie¬ ki czemu w tern niezaleznem uzwojeniu szeregowem C kierunek pradu wzbudze- niowego pozostaje niezmienny. Przez u- zwo jenie S twornika przelacznika samo¬ czynnego stale przeplywa prad z baterji akumulatorowej Di w danym przypadku jest ono polaczone w szereg z uzwojeniem bocznikowem B silnika pojazdowego.Przelacznik nawrotny F (fig. 1 i 2) slu¬ zy do wlaczania uzwojenia bocznikowego i uzwojenia twornika oraz do przelaczania biegunów twornika przy wstecznym biegu silników pojazdowych.Baterja akumulatorowa D (fig. 1 i 2) jest zaopatrzona w rozruchowy lacznik E, wylaczajacy poszczególne ogniwa, przy- czem ogniwa zastepuja rozrusznik przy u- ruchomianiu pojazdu i odwrotnie sluza ja¬ ko urzadzenie hamujace przy wylaczaniu ogniw dotad, az zostanie wylaczona cala baterja. Pojemnosc pierwszych ogniw jest wiekfeza, wskutek czego wyladowywaja sie one w tym samym czasie co i pozostale, aczkolwiek prad z nich jest pobierany cze¬ sciej i o wiekszem natezeniu, PL