Niniejszy wynalazek daje urzadzenie ochronne, które zupelnie niezaleznie od in¬ nych mechanizmów i niezaleznie od kierow¬ cy, samoczynnie nastawia sie odpowiednio, skoro tylko wóz zmniejsza szybkosc biegu.Takie samoczynne ustawianie sie urzadze¬ nia ochronnego uskuteczniane jest zapomo- ca wahajacego sie, slizgajacego lub tocza¬ cego ciezarka, z którym polaczone jest bez¬ posrednio lub posrednio urzadzenie ochron¬ ne, przyczem ruchy ciezaru przenoszone sa bezposrednio lub zapomoca urzadzen po¬ srednich na oslone. Wahajacy sie, slizgaja¬ cy czy toczacy ciezar dzieki bezwladnosci przy naglem zmniejszeniu szybkosci biegu pojazdu przesuwa sie lub przetacza ku przodowi, uruchomiajac w ten sposób urza¬ dzenie ochronne. Przy powrotnem przesu¬ nieciu czy przetoczeniu ciezaru, np. przy szybszej jezdzie wozu lub tez pod dziala¬ niem wlasnego ciezaru, urzadzenie ochron¬ ne samoczynnie sie sklada. Wykonanie u- rzadzenia ochronnego, jak i sposób zalacze¬ nia ciezaru do wozu, moze byc zupelnie do¬ wolne, dostosowane jedynie do konstrukcji danego wozu.Do wykazania zalet wynalazku sluzy zalaczony rysunek, na którym przedsta¬ wionych jest kilka sposobów wykonania u- rzadzenia, uruchomiajacego samoczynnie de^ke ochronna, a mianowicie: fig. 1 przed¬ stawia widok boczny urzadzenia ochronne-go, obracajacego sie okolo osi umocowania i zalezac^PiCj^dz^ cie¬ zaru; figf2 ftól widó!kieiti bfl przodu fig. 1; fig. 3 i 4 przedstawiaja inne urzadzenie uru¬ chomiajace deske ochronna; fig. 5 — urza¬ dzenie uruchomiajace deske ochronna z za¬ stosowaniem ciezaru toczacego; fig. 6 — widok boczny urzadzenia ochronnego prze¬ suwanego w prowadnicach poslizgowych i uruchomianego przez ciezar wahadlowy za- pomoca urzadzen posrednich; fig. 7 — wi¬ dok zgóry na czesc urzadzenia ochronnego wedlug fig. 6 w wiekszej skali; fig. 8 — widok czesciowy urzadzenia uruchomiajace¬ go przy stosowaniu ciezaru suwanego; fig. 9 — widok zgóry na urzadzenie ochronne, wykonane jako zaluzja i równoczesnie slu¬ zace za drazek zderzeniowy; fig. 10 — wi¬ dok od przodu fig. 9.Urzadzenie ochronne sklada sie np. na fig. 1 z dowolnej siatki chwytajacej, zlozo¬ nej z pojedynczych drazków /, które moga byc ze soba polaczone zapomoca siatki dru¬ cianej. Drazki 1 umocowane sa na dzwi¬ gniowych ramionach 2. Wedlug fig. 1 dzwi¬ gnie 2 umocowane sa na osi 3, która moze byc osadzona obrotowo w palakach 4 drazka zderzakowego 5. Dzwignia 2 wy¬ konana jest jako dzwignia dwuramienna, której tylne ramy 6 wystaja do góry pod katem do ramienia przedniego, i zaopatrzo¬ na jest w ciezar 7. Ten ciezar 7 daje sie dowolnie przesuwac wzdluz ramienia 6 i moze byc umocowany na nim w dowolnem polozeniu zapomoca urzadzenia przytrzy¬ mujacego 8. Wiec w chwili, gdy wóz zosta¬ nie nagle zahamowany, wówczas ciezar wa¬ hadlowy 7 dzieki bezwladnosci obraca sie wokolo osi 4 do góry, dopóki ramie 6 nie zetknie sie z dowolnie nastawianym zderza¬ kiem. Przez ten ruch ciezaru z ramieniem 6 przechyla sie ramie 2, na którem zawie¬ szona jest siatka do dolu przed kola biezne.Przy ruszeniu, lub przy dalszej jezdzie wozu po zahamowaniu, siatka 1, 2 wychy¬ la sie samoczynnie zpowrotem do swego pierwotnego pclozeriia, to jest równolegle do jezdni.Na fig. 3 przedstawione jest urzadzenie ochronne, w którem ciezar wahadlowy 10 osadzony jest na ramieniu wahadlowem 11, zlozonem z czesci i zlaczonem przegubami.Ramie 11 uderza o zderzak 12, zwalniajac przez to pazur 13, który chwyta zaczep 14 i przytrzymuje siatke ochronna w polozeniu spoczynku. Wskutek bezwladnosci ciezaru wahadlowego 10, przy naglem zahamowa¬ niu wozti, ciezar i polaczone z nim przegu¬ bowo ramie 15 zostanie odrzucone do góry, az do zetkniecia sie ciezaru 10 ze zderza¬ kiem 16, wykonanym jako podparcie gumo¬ we. Przy tern polozeniu wahadla siatka ochronna 1 znajduje sie przed kolami biez- nemi w polozeniu prostopadlem. Przy tego rodzaju wykonaniu siatka ochronna powra¬ ca do swego pierwotnego polozenia wskutek wlasnego ciezaru wahadla. W polozeniu zlozonem ciezar wahadlowy 10 spoczywa na zderzaku gumowym 17.Wedlug fig. 4 wahadlo wykonano jako dwuramienna dzwignie 18, 19, obracajaca sie wokolo osi 20, osadzonej na jednym z palaków 21. Ramie dzwigniowe 18 zaopa¬ trzone jest na zewnetrznym koncu w ciezar wahadlowy 22. Przy naglem zmniejszeniu szybkosci jazdy ciezar wahadlowy zostaje wskutek bezwladnosci odrzucony do przo¬ du, przyczem uruchomia zapomoca ukladu dzwigniowego 23, przylaczonego do ramie¬ nia 19, siatke ochronna 1, 2, wprowadzajac ja w polozenie czynne. Równiez przy tym sposobie wykonania urzadzenie ochronne powraca samoczynnie do polozenia spo¬ czynku.W wykonaniu przedstawionem na fig. 5 uruchomienie siatki ochronnej uskutecznia¬ ne jest przez ciezarki 25, toczace sie w jed¬ nej lub kilku odpowiednio wygietych rur¬ kach 24. Na obydwu koncach rurek moga znajdowac sie urzadzenia nastawcze 26.Na fig. 6 przedstawiona jest forma wy¬ konania, w której siatka ochronna nie wy- - 2 —chyla sie, ale zsuwa sie lub stacza prosto¬ padle lub nieco pod1 katem ku przodowi do polozenia czynnego. Na ramieniu 27, które moze byc dowolnie osadzone na ramie wo¬ zu, umocowana jest prowadnica 30, na któ¬ rej przodzie umieszczona jest siatka stala 31. W prowadnicy 30 otwartej do tylu slizga sie drazek 29, do którego ziboku przymoco¬ wane sa drazM siatki 32, wychodzace z pro¬ wadnicy przez odpowiednia szczeline, za¬ giete wokolo stalego drazka zderzakowego 31. Drazek poslizgowy 29 na swej tylnej stronie posiada zeby 33, które zazebiaja sie z kolem zebatem 34, polaczonem lancuchem z kolem 37. Toostatnie obraca sie na osi 43 i polaczone jest na stale z jedna polówka sprzegla 38, sprzegajacego sie z druga po¬ lówka zapomoca zebów 44, polaczona na stale z dzwignia 40, na której osadzony jest ciezar wahadlowy 42, umocowywany na dzwigni 40 zapomoca sruby nastaw- czej 41.Skoro ciezar wahadlowy wychyli sie, przy naglem zmniejszeniu szybkosci biegu wozu, do przodu, do polozenia, oznaczone¬ go na fig. 6 linjami przerywanemi, natych¬ miast zaczynaja obracac sie kola 37, 35 i 34. Wskutek ich obrotu porusza sie drazek slizgowy 29, a z nim razem i drazki siatki 32. W ten sposób urzadzenie ochronne przechodzi do polozenia czynnego, bezpo¬ srednio i równoczesnie ze zwolnieniem bie¬ gu wozu. Droga dzwigni z ciezarem, która moze byc normowana zapomoca nastawial- nych zderzaków, daje sie regulowac przez nastawienie sprzegla 38, 39, 44, przyczem wystarcza nawet bardzo niewielkie nasta¬ wienie, poniewaz dluzsza droge przesuwu siatki daje sie osiagnac zapomoca lancu¬ chów lub innych przekladni przenoszacych na siatke ruch dzwigni.Na fig. 8 przedstawione jest wykonanie, w którem zastosowano dzialanie toczacego sie ciezaru 48. Ciezar 48 slizga sie zapomo¬ ca kulek 49 w prowadnicy 50, dowolnie o- sadzonej na ramie wozu. Z jednej lub z o- bydtyóch stron ciezaru 48 osadzone sa trzpienie 47, na których zawieszone sa kon¬ ce dzwigni 45. Trzpienie 47 zachodza do podluznych wyciec 46 ramion dzwigni 45.Dzwignia 45 osadzona jest tak, jak i na fig. 6 i 7, na polówce sprzegla 39, polaczo¬ nego na stale z kolem lancuchowem 37, z którego przechodzi lancuch 36 do przodu na dowolnie wykonana siatke ochronna lub podobne urzadzenie.Prowadnica 50 posiada lekkie wzniesie¬ nie do przodu, wskutek czego ciezar 48 przesuniety do przodu zeslizguje sie zpo- wrotem pod dzialaniem sily ciezkosci juz przed ruszeniem wozu. W ten sposób po u- niknieciu niebezpieczenstwa, urzadzenie o- chronne powraca samoczynnie do polozenia spoczynku.W celu unikniecia przesuwania sie cie¬ zaru 48 przy niewielkich zmianach w szyb¬ kosci jazdy, urzadzenie zaopatrzone jest w ramie sprezynowe 51 lub podobne urzadze¬ nie, które zwalnia ciezar 48 dopiero pod wplywem pewnej okreslonej sily dzialania, a wiec dopiero przy znaczniejszym naporze ciezaru. Tego rodzaju urzadzenia przytrzy¬ mujace moga byc zastosowane zarówno przy wahadlowych, jak i toczacych sie cie¬ zarach.Fig. 9 i 10 przedstawiaja inne przyklady wykonania urzadzen ochronnych, w których drazki ulozone jedne za drugiemi lub spie¬ trzone, pod dzialaniem ciezaru wahadlowe¬ go lub toczacego czy slizgajacego sie, roz¬ suwaja sie do dolu na sposób zaluzji, przy¬ czem moga byc prowadzone w rowkach te¬ leskopowo, lub podobnie.Na przedstawionym przykladzie, ztylu poza wlasciwym stalym drazkiem zderza¬ kowym 52 znajduja sie dwie lub kilka cze¬ sci 55 tasmowych, mniej lulb wiecej równej szerokosci, zaopatrzonych w wyciecie 58.Czesci te swojemi zagieciami 54 umieszczo¬ ne sa razem jedne na drugich i wysuwane sa tak, jak teleskop, z wygiecia 53 drazka zderzakowego 52. Dolna tasma siatki 54, — 3 —wedlug przedstawionego przykladu, pola¬ czona jest z linka stalowa 56, suwajaca sie po rolce 57 i przyczepiona bezposrednio lub zapomoca jakiejkolwiek przekladni do wa¬ hadlowego lub toczacego sie czy suwajace¬ go ciezaru. Siatka ochronna, utworzona z pojedynczych tasm 55, moze byc opuszczo¬ na ku przodowi prostopadle lub nieco sko¬ snie do jezdni. PL