PL140625B2 - Method of manufacture of aryl 1,2-naphthoqinonediazide/2/-4-sulfonates especially for photopolymeric positive emulsion - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania 1,2-naftochinonodwuazydo (2)-4- sulfonianów arylowych zwlaszcza do fotopolimerowej emulsji pozytywowej, która moze miec zastosowanie w przemysle wlókienniczym, poligraficznym, optycznym, elektronicznym itp.Dotychczas znane sa dwa rodzaje fotopolimerowych emulsji pozytywnych. Sa to estry kwasów naftochinonodwuazydowych zwiazków wielkoczasteczkowych takichjak poli (alkohol winylowy), zywice nowolakowe i inne polimery zawierajace aktywny atom wodoru, znane z opisu patentowego Wlk. Brytanii nr 1227 602, opisu patentowego ZSRR nr 213 576, opisu patentowego ZSRR nr 216450. Drugi rodzaj wyzej wymienionych emulsji stanowia mieszaniny niskoczasteczkowych zwiazków dwuazydochinonowych i zwiazków wielkoczasteczkowych zmieniajacych swoja rozpu¬ szczalnosc wraz ze zmiana pH roztworu, znane z opisu patentowego japonskiego 50-8658 (5 04 75), opisu patentowego Wlk. Brytanii nr 1 335 517 i opisu patentowego St. Zjednoczonych nr 3 551154.W obu przypadkach do otrzymania obrazów pozytywowych wykorzystuje sie proces fotodegrada- cji dwuazydochinonów wykorzystuje sie proces fotodegradacji dwuazydochinonów do kwasu sulfoindenokarboksylowego, co powoduje zmiane rozpuszczalnosci warstwy w alkalicznych roz¬ tworach wywolujacych. Przytoczone opisy patentowe omawiaja fragmentarycznie sposób otrzy¬ mywania i aplikacji zwiazków promienioczulych zsyntezowanych przy uzyciu chlorku kwasu 1,2-naftochinonodwuazydo (2)~5-sulfonowego. Zwiazek ten otrzymuje sie w szeregu reakcji chemi¬ cznych wykorzystujac kwas l-hydroksynaftaleno-5-sulfonowy.Dotychczas nie stosowano do otrzymywania niskoczasteczkowych zwiazków promienioczu¬ lych o dzialaniu pozytywowym kwasu l-hydroksynaftaleno-4-sulfonowego.Celem wynalazku jest wiec zastosowanie do otrzymywania naftochinonodwuazydosulfonia- nów arylowych, jako glównego substratu, kwasu l-hydroksynaftaleno-4-su!fonowego oraz opra¬ cowanie metod przeprowadzenia go w zwiazki promienioezule.Istota wynalazku polega na tym, ze kwas l-hydroksynaftaleno-4-sulfonowy poddaje sie nitrozowaniu wodnym roztworem azotynu sodowego w temperaturze 0-20cC, otrzymywany2 140625 zwiazek nitrozowy (kwas l-hydroksy-2-nitrozonaftaleno-4-sulfonowy), redukuje sie podsiarczy- nem sodowym w temperaturze 20-35°C przy pH = 6-9, otrzymany kwas l-hydroksy-2- aminonaftaleno-4-sulfonowy dwuazuje sie roztworem wodnym azotynu sodowego stosujac jako katalizator sole Cu2+ w ilosci 0,2-5,0% wagowych, w temperaturze 0-20°C, otrzymany kwas 1,2-naftochinonodwuazydo (2)-4-su!fonowy przeprowadza sie w chlorek sulfonowy mieszanina chlorku tionylo i kwasu chlorosulfonowego w stosunku wagowym 1: 10 do 10:1, otrzymany chlorek sulfonowy poddaje sie reakcji z fenolami, o wzorze 2 w których R oznacza -H, -CH3, -C2H5, -C3H7, -CH/CH3/2, -C4H9, -C/CH3/3, -CH2-CH/CH3/2, -CH/CH3/ /CH2CH3/.Zaleta techniczna wynalazku jest prosty sposób otrzymywania niskoczasteczkowych promie- nioczulych zwiazków pozytywowych, w których wykorzystuje sie latwo dostepny kwas 1- hydroksynaftaleno-4-sulfonowy, wysokie wydajnosci przeprowadzanych procesów, eliminacja czesci toksycznych substratów oraz poszerzenie asorytmentu pozytywowych zwiazków promienio- czulych o nowe estry kwasu 1,2-naftochinonodwuazydo (2)-4-sulfonowego i alkilofenoli.Przyklad. 60g kwasu l-hydroksynaftaleno-4-sulfonowego (Newille-Wintera wzór 1) mie¬ sza sie w reaktorze szklanym z 250cm3 wody oraz 50cm3 stezonego kwasu solnego. Otrzymana zawiesine oziebia sie w lazni lodowej do temperatury 0°C i dodaje 25 g azotynu sodowego w 60cm3 wody. Reakcje prowadzi sie w temperaturze 0-20°C przy ciaglym mieszaniu. Wytracony osad saczy sie na lejku sitowym i rozpuszcza w 500 cm3 6% wodortlenku sodowego, pH = 6-9. Do uzyskanego roztworu dodaje sie 150g podsiarczynu sodowego, w wyniku czego roztwór odbarwia sie. Nastep¬ nie roztwór zakwasza sie stezonym kwasem solnym do momentu zaobserwowania odczynu kwas¬ nego na papierku Kongo. W wyniku zakwaszenia wytraca sie osad, który nastepnie odsacza sie.Otrzymuje sie 60 g kwasu l-hydroksy-2-aminonaftaleno-4- sulfonowego, do którego dodaje sie 100 cm3 wody i 2,5 g siarczanu miedziowego, a nastepnie dwuazuje 2 n roztworem wodnym azotynu sodowego w temperaturze 5-20°C. Po zakonczeniu dwuazowania mieszanine reakcyjna zakwasza sie 145 cm3 stezonego kwasu solnego i odsacza wydzielony osad. Po wysuszeniu otrzymuje sie 50g kwasu 1,2-naftochinonodwuazyno (2)-4-sulfonowego. Kwas ten poddaje sie dzialaniu mieszaniny 60cm3 chlorku tionylu i 60cm3 kwasu chlorosulfonowego. Reakcje prowadzi sie przez jedna godzine w temperaturze 60°C. Po oziebieniu mieszanine reakcyjna wylewa sie na drobno potlu¬ czony lód. Wydzielony chlorek sulfonowy przemywa sie woda do uzyskania odczynu obojetnego.Otrzymuje sie 40g chlorku o barwie zóltej, który miesza sie nastepnie w reaktorze szklanym z 12,5 g fenolu i 300cm3 dioksanu. Do powstalego roztworu dodaje sie w sposób ciagly za pomoca wkraplacza 180cm3 10% roztworu wodnego weglanu sodowego w ciagu jednej godziny (do uzyskania pH = 7,5-8,5). Nastepnie za pomoca lazni grzejnej podwyzsza sie temperature roztworu do 35°C i po dwóch godzinach mieszania roztworu w tej temperaturze mase reakcyjna po dwóch godzinach mieszania roztworu w tej temperaturze mase reakcyjna wylewa sie do 600cm3 zimnej wody. Wydzielony osad saczy sie i krystalizuje z etanolu lub acetonem. Uzyskuje sie 26g produktu (o wzorze 3 gdzie R = H) o barwie zóltej, temperaturze topnienia 138-140°C, zawartosci procento¬ wej siarki9,63%. ' Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania 1,2-naftochinonodwuazydo (2)-4-sulfonianówarylowych zwlaszcza do fotopolimerowcj emulsji pozytywowej, znamienny tym, ze kwas l-hydroksynafatleno-4-sulfonowy poddaje sie nitrozowaniu wodnym roztworem azotynu sodowego w temperaturze 0-20°C, otrzy¬ many kwas l-hydroksy-2-nitrozonaftaleno-4-sulfonowy redukuje sie podsiarczynem sodowym w temperaturze 20-35°C przy pH^ó-9, otrzymany kwas l-hydroksy-2-aminoftaleno-4-sulfonowy dwuazuje sie roztworem wodnym azotynu sodowego stosujac jako katalizator sole Cu2+ w ilosci 0,2-5,0% wagowych, w temperaturze 0-20°C, otrzymany kwas 1,2-naftochinonodwuazydo (2)-4- sulfonowy przeprowadza sie w chlorek sulfonylowy mieszanina chlorku tionylu i kwasu chlorosul¬ fonowego w stosunku wagowym od 1:10 do 10:1, otrzymany chlorek sulfonylowy poddaje sie reakcji z fenolami o wzorze 2, w których R oznacza -H, -CH3, -C2H5, -C3H7* -CH/CH3/2J -C4H9, -C/CHj/j, -CH2-CH/CW2, -CH/CHj/ /C2H5.140625 V\UCrf ^ SOH Hzór 2. i Wzór PL

Claims (2)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania 1,2-naftochinonodwuazydo (2)-4-sulfonianówarylowych zwlaszcza do fotopolimerowcj emulsji pozytywowej, znamienny tym, ze kwas l-hydroksynafatleno-4-sulfonowy poddaje sie nitrozowaniu wodnym roztworem azotynu sodowego w temperaturze 0-20°C, otrzy¬ many kwas l-hydroksy-2-nitrozonaftaleno-4-sulfonowy redukuje sie podsiarczynem sodowym w temperaturze 20-35°C przy pH^ó-9, otrzymany kwas l-hydroksy-2-aminoftaleno-4-sulfonowy dwuazuje sie roztworem wodnym azotynu sodowego stosujac jako katalizator sole Cu2+ w ilosci 0,2-5,0% wagowych, w temperaturze 0-20°C, otrzymany kwas 1,2-naftochinonodwuazydo (2)-4- sulfonowy przeprowadza sie w chlorek sulfonylowy mieszanina chlorku tionylu i kwasu chlorosul¬ fonowego w stosunku wagowym od 1:10 do 10:1, otrzymany chlorek sulfonylowy poddaje sie reakcji z fenolami o wzorze 2, w których R oznacza -H, -CH3, -C2H5, -C3H7* -CH/CH3/2J -C4H9, -C/CHj/j, -CH2-CH/CW2, -CH/CHj/ /C2H5.140625 V\UCrf ^ SOH Hzór

2. i Wzór PL