Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania scierniwa zuzlowego, zwlaszcza scierniwa wytwa¬ rzanego na bazie zuzli pomiedziowych, majacego zastosowanie do strumieniowo-sciernej obróbki po¬ wierzchni metalowych przed ich malowaniem lub metalizowaniem.Znane sa sposoby wytwarzania scierniwa z zu¬ zla, zwlaszcza z zuzla paleniskowego powstajacego w elektrowniach lub elektrocieplowniach, badz tez z zuzla wielkopiecowego, polegajace na chlodzeniu cieklego zuzla znaczna iloscia wody, a nastepnie jego kruszeniu, suszeniu i sortowaniu.Inny sposób wytwarzania scierniwa zuzlowego, polega na walcowaniu cieklego zuzla, a nastepnie jego gwaltownym schladzaniu strumieniem wody, kruszeniu i sortowaniu. Z uwagi na sklad che¬ miczny zuzli pomiedziowych opisane wyzej spo¬ soby otrzymywania z nich scierniwa nie znajduja zastosowania, poniewaz wlóknista — wlosowata i blaszkowata budowa uzyskanych ziarn nie zapew¬ nia dobrej ich skrawnosci, twardosci i wytrzyma¬ losci, wymaganej w strumieniowo-sciernej obróbce powierzchni metalowych. Wobec powyzszego zuzle pomiedziowe wywozone sa w stanie cieklym na haldy, badz tez zlewane do basenów wypelnionych woda, skad po rozkruszeniu gromadzone sa równiez na haldach. Zuzle takie moga byc wykorzystane jedynie jako kruszywo do celów budowlanych, w przemysle ceramicznym lub jako podsadzka w ko¬ palniach. 10 15 20 Celem wynalazku bylo opracowanie procesu po¬ zyskiwania z zuzla, zwlaszcza z zuzla pomiedzio¬ wego, scierniwa o wlasnosciach fizycznych pozwa¬ lajacych na zastosowanie go jako substytutu ele¬ ktrokorundu do strumieniowo-sciernej obróbki po¬ wierzchni metali.Sposób otrzymywania scierniwa zuzlowego wed¬ lug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze ciekly zuzel o temperaturze 1373—1753 K, stanowiacy produkt odpadowy pirometalurgicznych procesów otrzymywania miedzi, kieruje sie do granulacyjnej rynny z przeplywajaca w niej woda. Zachowanie podanego przedzialu temperatur cieklego zuzla umozliwia otrzymanie scierniwa w klasach ziar¬ nowych majacych najczestsze zastosowanie w pro¬ cesie strumieniowo-sciernej obróbki metali. Gra- nulacyjno-transportujaca woda o cisnieniu 0,03— —0,15 MPa i temperaturze nizszej od 323 K pory¬ wa ciekly zuzel w odleglosci nie przekraczajacej 350 mm od miejsca jego wyplywu z zuzlowej ryn¬ ny i 1000 mm punktu wyplywu wody z glowicy, powodujac jego rozdrobnienie i zestalenie. Podane wyzej parametry wody, przy zachowaniu odleglos¬ ci polaczenia obu czynników, gwarantuja przebieg procesu krystalizacji dajacego ziarna o budowie izomerycznej, w których dominuje stosunek wy¬ miarów 1:1:1, o wielu narozach stanowiacych czesc skrawajaca ziarna.Koniecznym dla prawidlowego przebiegu procesu granulacji jest utrzymanie natezenia przeplywajacej 140 4013 140 401 r 4 wody nie mniejszego od 5 m*/l tone zuzla, które zapobiega podnoszeniu sie temperatury wody, co mogloby doprowadzic do jej wyparowania i zbry¬ lenia zuzla w rynnie. Granulacyjna rynna korzyst¬ nie powinna byc nachylona pod katem 3—30° do poziomu, co pozwala na wlasciwy przeplyw gra- njuj^fifniezaleznie od szybkosci strugi cieklego zttzla. Ilosc grajiulelcyjnych rynien jest dowolna.W celu obnizenia temperatury otrzymanego gra¬ nulatu poddaje sie go procesowi schlodaenia w wodnym zbiorniku. Nastepnie granulat wprowadza sie do suszarni, w której czynnikiem roboczym sa gazy obojetne o temperaturze 342—423 K, co umo¬ zliwia odparowanie wody, przy czym kierunek prze¬ plywu gazów przez granulat jest dowolny. Zas¬ tosowanie w procesie suszenia obrotowej suszarni z bezposrednim kontaktem czynnika suszacego po¬ woduje zmiane wlasciwosci strukturalno-niecha- nicznej ziarn, powiekszajac ich skrawnosc. Po ope¬ racji sufieenia granulat poddawany jest mechanicz¬ nej klasyfikacji.Scierniwo zuzlowe otrzymane sposobem wed&ug wynalazku charakteryzuje sie twardoscia wynosza¬ ca powyzej 50 HRC, calkowita odpornoscia na dzialanie mrozu do 103 K oraz sprawnoscia zwiek¬ szajaca sie wraz z iloscia przejsc w urzadzeniu czyszczacym, a osiagajaca maksimum pomiedzy lO^tym a 15-tym obiegiem. Scierniwo to jest zatem pelnowartosciowym substytutem elektrokorundu zwyklego i szlachetnego, i moze byc stosowane do strumieniowo-sciernej obróbki powierzchni me¬ tali przed nakladaniem powlok malarskich i meta¬ lizowaniem, zapewniajac uzyskanie parametrów chropowatosci oczyszczanych powierzchni uznanych za optyimalne.Przyklad. Ciekly zuzel pomiedziowy o tem¬ peraturze okolo 1473 K, zawierajacy 0,4% Cu, 7% Fe, lWt CaO, 15% AI2O3 oraz 3% K2O wprowadza sie w strumien wody o natezeniu przeplywu 5 m8/l tone zuzla przeplywajacej granulacyjna rynna na¬ chylona pod Tcatem 3? do poziomu. Cisnienie gra- ntQacyjno-trainsportujacej wody wynosi 0,03 MPa, temperatura 323 K. Polaczenie cieklego zuzla*gra¬ nulacyjno-transportujaca ^woda odbywa sie w od¬ leglosci 350 mm od miejsca wyplywu zuzla z zuz¬ lowej rynny, i 1000 mm od glowicy z wyplywaja- 5 ca woda. Otrzymany w granulacyjnej rynnie gra¬ nulat transportowany jest strumieniem wody do wodnego zbiornika, skad przy uzyciu zgrzeblowego podajnika podawany do obrotowej suszami i pod¬ dawany suszeniu strumieniem gazów obojetnych o temperaturze 343 K. Po obróbce cieplnej suchy granulat kieruje sie na przesiewacz wibracyjny do mechanicznej klasyfikacji.W wyniku prowadzenia procesu .granulacji zuzla pomiedziowego sposobem wedlug wjanalaAu, z jed¬ nej tony zuzla otrzymuje sie scierniwo w czterech klasach ziarnowych, w nastepujacych ilosciach: klasa ponizej 0,6 mm - okolo 70 kg, klasa 0,6—1,6 min - okolo 706 kg, klasa 1,6—3,0 mm - okolo 200 kg, klasa powyzej 3,0 mm - okolo 30 kg.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania scierniwa zuzlowego po¬ legajacy na obnizaniu temperatury, poprzez kontakt ze strumieniem wody, cieklego zuzla, suszeniu gra¬ nulatu oraz mechanicznym sortowaniu, znamienny tym, ze ciekly zuzel, korzystnie o temperaturze 1373—1753 K, wprowadza sie w strumien przeply¬ wajacej granulacyjna rynna granulacyjniontrans- portujacej wody o cisnieniu 0,03—0,15 MPa, tem¬ peraturze nizszej od 323 K i natezeniu przeplywu nie mniejszym niz 5 m*/l tone zuzla, a polaczenie obu czynników nastepuje w odleglosci nie przekra¬ czajacej 350 mm od miejsca wyplywu zuzla z zuz¬ lowej rynny, i lOOt) mm od puriktu wyplywu gra¬ nulacyjnej wody z glowicy, po czym otrzymany granulat poddaje sie procesowi schlodzenia w wod¬ nym zbiorniku, a nastepnie suszy sie strumieniem gazów obojetnych o temperaturze 343—423 K i kie¬ ruje sie do mechanicznej klasyfikacji. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze ciekly zuzel wprowadza sie do granulacyjnej rynny nachylonej pod katem 3—30° do poziomu. 15 M 25 30 35 OZGraf. Z.P. D2-WO, z. 339 (90+15) 9.87 Cena 130 zl PL