Przedmiot niniejszego wynalazku sta¬ nowi sposób wyrobu diazotypów, czyli od¬ bitek swietlnych na papierze uczulonym zwiazkami dwuazowemi.Proponowano juz dawniej przy przy¬ gotowywaniu takiego papieru nakladac na papier polaczenie dwuazowe wraz z sklad¬ nikiem azowym i papier taki po naswietle¬ niu wywolywac zapomoca gazowego amo- njaku. Wywolywanie dliazotypów usku¬ teczniano równiez w ten sposób, ze papier swiatloczuly pograzano na dluzszy prze¬ ciag czasu w kapieli, wywolujacej.Przygotowane w taki sposób odbitki posiadaja jednak te wade, iz papier latwo sie kurczy i skreca, rysunek zas latwo roz¬ lewa sie oraz szybko ulega wyplowieniu.Opisany ponizej sposób zapobiega po¬ wyzszym niedogodnosciom przez uzycie odpowiednich srodków.Wedlug wynalazku papier traktuje sie polaczeniem dwuazowem bez skladników azowych, przyczem lacznie iz ponizej opisa¬ nym sposobem wywolywania szczególnie odpowiedniemi okazaly sie polaczenia dwuazowe para-amido-dwuienylaminy i jej pochodnych. Proces wywolywania od¬ bywa sie w mysl wynalazku zapomoca al¬ kalicznego plynu wywolujacego, zawiera¬ jacego zdolne do sprzegania skladniki a- zowe, w takich warunkach, ze prawie mo¬ mentalnie zachodzi calkowicie wystarcza¬ jace dzialanie, dzieki czemu skraca sie znacznie czas przebywania papieru w ply¬ nie.Papier poddaje sie dzialaniu bardzomalej ilosci plynu wywolujacego, naklada¬ jac go celowo po jednej stronie papieru.W ten sposób osiaga sie dzialanie ply¬ nu wywolujacego na preparowany papier bez przesiakania plynu wglab papieru.Najprosciej osiaga sie odpowiednia wilgotnosc papieru, nakladajac plyn wy- v/ofujacy w nadmiarze po jednej stronie papieru i bezposrednio potem usuwajac ten nadmiar.Doprowadzanie dostatecznych ilosci plynu do papieru moze sie odbywac w do¬ wolny sposób, np. zapomoca znanych na¬ wilzaczy lub tez przy pomocy urzadzenia rolkowego, prowadzac papier przez kapiel z szybkoscia, nie pozwalajaca na calko¬ wite przemoczenie papieru. Najlepiej jest prowadzic prace tak, aby plyn pokrywal tylko jedna strone papieru, np, zapomoca obracajacego sie pograzonego w plynie walca. Nadmiar plynu usuwa sie zapomoca róznych srodków, np. zapomoca walców wyciskajacych, pomiedzy któremi przesu¬ wa sie papier, zapomoca zgarniacza, zapo¬ moca goracego strumienia powietrza lub tez w inny odpowiedni sposób.Cel niniejszego wynalazku, mianowicie otrzymanie odbitki swietlnej, nie kurcza¬ cej sie i nie skrecajacej sie, na której nie zanika rysunek, jak równiez nie zanika barwa, osiaga sie najlepiej przy uzyciu ta¬ kich srodków, które zapobiegaja odbarwia¬ niu sie papieru. Jako takie srodki nalezy wymienic kwas szczawiowy, kwas cytryno¬ wy, kwas winowy, cukrowy, mlekowy, bur¬ sztynowy i podobne, jak równiez sole tych kwasów, zwlaszcza sole amonowe. Oprócz nich nadaja sie srodki, dzialajace reduku¬ jac*), jak mocznik i jego pochodne, zwla¬ szcza polaczenia siarkowe mocznika, poza tern kwas tioglikowy i podobne zwiazki.Z jeszcze lepszym wynikiem mozna unik¬ nac wyplowienia papieru przez dodanie pewnych barwników, zwlaszcza barwników niebieskich, np. blekitu cyjaninowego lub blekitu wodnego.Wspomniane dodatki dodaje sie do zwiazków dwuazowych przy powlekaniu papieru lub tez dodaje sie je do plynu wy¬ wolujacego. Oprócz tych dodatków do ply¬ nu wywolujacego moga byc dodawane inne ciala, które w pierwszym rzedzie zapobie¬ gaja odbarwianiu sie plynu wywolujace¬ go, np. tiosiarczan sodowy i inne sole kwa¬ su tiosiarkowego.Przyklad I. Do roztworu 30 g. 3-dwu- azokarbazolu w kwasie organicznym, w ilo¬ sci, która latwo daje sie okreslic doswiad¬ czalnie, np. w roztworze 10 g. kwasu cy¬ trynowego w 1 litrze wody, dodaje sie 30 g. tiomocznika i roztworem tym pokrywa sie papier.Po naswietleniu papier pokrywa sie na spreparowanej stronie dostateczna iloscia roztworu, skladajacego sie z 5 g. floroglu- cyny, 50 g. sody i 50 g. tiosiarczanu sodo¬ wego w 1000 cm3 wody, przyczem nad¬ miar plynu wywolujacego zostaje natych¬ miast usuniety przez wycisniecie wilgotne¬ go papieru zapomoca walców wyciskaja¬ cych. Otrzymuje sie odbitke z dobrze od¬ znaczajacym sie rysunkiem na bialem tle, nie kurczaca sie, która juz przy wyjsciu z pod walców jest prawie sucha. Nawet przy dluzszem lezeniu odbitka taka zachowuje bialy kolor tla.Przyklad II. 10 g. kwasnej para-dwu- azodwutfenyloaminy rozpuszcza sie wraz z 30 g. cytrynianu amonowego, jak równiez mala iloscia (np. 0,1 g.) blekitu cyjanino- wego w 1 litrze wody i rozczynem tym po¬ krywa papier. Naswietlony papier wywo¬ luje sie w sposób podobny jak w przykla¬ dzie I, t. j. przez obfite zmoczenie odpo¬ wiednim wywolywaczem, np. roztworem rezorcyny albo floroglucyny. Nadmiar wy¬ wolywacza zostaje natychmiast usuniety. PL