Przedmiotem wynalazku jest uklad cyfrowy prze¬ laczajacy o rozproszonym sterowaniu dla systemów lacznosci i systemów komputerowych, zwlaszcza dla cyfrowych sieci przelaczajacych i centrali telefo¬ nicznych, dla linii abonenckich i laczy stosowanych w centralach miedzymiastowych, tandemowych, wiejskich i lokalnych.W znanych telefonicznych ukladach przelaczaja¬ cych wymagane jest obecnie, aby byly pamietane dane reprezentujace stan linii abonenckich i lacz obslugiwanych przez taki uklad przelaczajacy, gdy lacznik dziala w odpowiedzi na stany róznych linii i lacz. Te dane reprezentujace stan sa nastepujace — zestawienie toru i sieci, klasa obslugi abonenta, klasa wywolania lacza, translacja kierunkowego nu¬ meru aparatu, translacja numeru aparatu na numer kierunkowy itp. W znanych rozwiazaniach scentrali¬ zowanych systemów sterowania dane te sa dostep¬ ne w pamieci zdwajanej dla bezpieczenstwa i nie¬ zawodnosci oraz dostepnej przez komputery steru¬ jace do dzialan szeregowych na wybranych danych.Wieloprzetwarzajacy uklad sterujacy w znanych roz¬ wiazaniach wymaga zastosowania wiecej niz jedne¬ go procesora dla dostepu do pamieci w celu uzyska¬ nia danych w tym znanym czasie, co powoduje pro¬ blemy interferencji i efektywny spadek przerobu, zwiekszajacy sie przy wzroscie liczby procesorów.Docentralizacja sterowania i przetwarzanie da¬ nych ma znaczenie wobec problemów zwiazanych z systemem sterowanym centralnie. Znany jest z opi- 10 20 25 30 2 su patentowego Stanów Zjednoczonych nr 3 974 343 uklad przelaczajacy, w którym sterowniki zapamie¬ tanego programu sa rozlozone w ukladzie. Inny pro¬ gresywnie sterowany uklad przelaczajacy o stero¬ waniu rozproszonym jest przedstawiony w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych nr 3 860 761.Znane uklady zapewniaja wysoka wydajnosc fun¬ kcji przetwarzania, lecz powstaja niepozadane od¬ dzialywania pomiedzy pakietami programu podczas modyfikacji lub rozszerzania w nieprzewidziany sposób. Glównym powodem problemów w znanych ukladach sterujacych, przy zastosowaniu wielokrot¬ nych procesorów lub bez nich jest rozdzial czasowy zapamietanych funkcji przetwarzania programu ste¬ rujacego dla wielu celów, który przypadkowo na¬ stepuje pod wplywem wychodzacego i przychodza¬ cego ruchu telefonicznego i nie zapewnia wydajne¬ go dzialania zapamietanych pakietów programu.Znany uklad cyfrowy przelaczajacy o sterowaniu rozproszonym steruje przelaczaniem grupy koncó¬ wek przez selektywne przelaczenie wzajemne wielu grup koncówek oznaczajacych lacza abonenckie czy miedzymiastowe poprzez cyfrowa siec przelaczajaca posiadajaca stopien laczników dostepu i jeden lub wiecej innych stopni laczników laczacych .dowolna z grupy koncówek z inna koncówka. Uklad zawiera pierwsza grupe procesorów danych, z których kaz¬ dy jest dolaczony do ukladu sprzegajacego, którego wejscia sa dolaczone do pewnej liczby laczy abo¬ nenckich czy miedzymiastowych dla utworzenia tej 135 9763 135 976 4 grupy 60 linii. Wyjscia laczy koncowych sa dola¬ czone do laczników dostepu. Uklad zawiera tez dru¬ ga grupe procesorów danych, z których kazdy jest dolaczony do oddzielnego lacznika dostepu. Wyjscia laczników dostepu sa dolaczone do oddzielnych plaszczyzn cyfrowej sieci przelaczajacej.W ukladzie wedlug wynalazku laczniki dostepu zawieraja wspólna transmisyjna szyne ze zwielo¬ krotnieniem z podzialem czasu, laczaca ze soba przylacza. Kazdy z elementów przelaczajacych ma korzystnie szesnascie przylaczy. Przy kazdym przy¬ laczu jest wlaczony uklad odbiorczy zawierajacy wejsciowy obwód synchronizacji, z wejsciem da¬ nych i wyjsciem danych dolaczonym do rejestru buforowego, korzystnie buforowego rejestru kolum¬ nowego typu pierwszy na wejsciu, pierwszy na wyjs¬ ciu. Wyjscie rejestru buforowego jest dolaczone do ukladu sterowania Odbiorem, który posiada dwukie¬ runkowa szyne wejsciowa dolaczona do pamieci ste¬ rowania odbiorem, korzystnie pamieci z dostepem swobodnym. Pierwsze wyjscie ukladu sterowania odbiorem jest dolaczone do pamieci kanalu, korzyst¬ nie pamieci z dostepem swobodnym, której wejscie jest dolaczone do wspólnej szyny. Drugie wyjscie ukladu sterowania odbiorem jest dolaczone do wspólnej szyny, trzecie wyjscie jest dolaczone do wejscia pamieci przylacza, korzystnie pamieci z do¬ stepem swobodnym, której wyjscie jest dolaczone do wspólnej szyny. Natomiast drugie wejscie jest dolaczone do ukladu wyboru wolnego przylacza, którego wejscie jest dolaczone do wspólnej szyny.Uklad nadawczy ma pierwszy uklad poszukiwania wolnego kanalu, którego wejscie jest dolaczone do wspólnej szyny i wyjscie jest dolaczone do wspól¬ nej szyny, do której jest dolaczone takze wejscie dekodera przylacza, którego wyjscie jest dolaczone do pamieci danych, korzystnie pamieci z dostepem swobodnym, polaczonej jak wymiennik z przerwa czasowa dla transmisji sekwencyjnej, której dwa wejscia sa dolaczone równiez do wspólnej szyny a wejscie jest dolaczone do wejscia rejestru wyjs¬ ciowego, korzystnie rejestru o wejsciu równoleg¬ lym i wyjsciu szeregowym. Pamiec sterowania na¬ dawaniem jest dolaczona poprzez szyne danych do ukladu sterowania nadawaniem i do ukladu odbior¬ czego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad cyfrowy przelaczajacy o stero¬ waniu rozproszonym w schemacie blokowym, fig. 2 — modulowe rozszerzenie sieci przelaczajacej, fig. 3 — wieloprzylaczeniowy element przelaczajacy w uproszczonym schemacie blokowym, fig. 4 — je¬ dna plaszczyzne sieci przelaczajacej wedlug wyna¬ lazku, fig. 5A, 5B, 5C i 5D — rozszerzenie sieci prze¬ laczajacej, fig. 6 — schemat blokowy podzespolu koncówek linii, fig. 7 — schemat blokowy podzespo¬ lu koncówek laczy, fig. 8 — 5 — szyne wieloprzy- laczeniowego elementu przelaczajacego w uprosz¬ czonym schemacie, fig. 9 — schemat blokowy ukla¬ du logicznego jednego przylacza wieloprzelaczenio- wego elementu przelaczajacego fig. 10(a), 10(b), 10(c), 10(d) i 10(e) — struktury slów kanalu, fig. ll(a), ll(b), ll(c) i ll(d) — struktury dodatkowych slów kanalu, fig. 12 — typowe polaczenia pomiedzy kon¬ cówkami w sieci, fig. 13(a), 13(b), 13(c), 13(d), 13(e), 13(f), 13(g) i 13(h) — wykresy czasowe ilustrujace dzialanie elementów przelaczajacych, fig. 14(a), 14(b), 14(c), 14(d) i 14(e) — bardziej szczególowe wykresy 5 czasowe ilustrujace dzialanie elementów przelacza¬ jacych i fig. 15 — linie szyny elementu przelacza¬ jacego.Na figurze 1 jest przedstawiony schemat blokowy cyfrowego ukladu przelaczajacego o sterowaniu roz¬ proszonym, zawierajacego lacznik grupowy 10, przez który jest tworzonych wiele polaczen miedzy zespo¬ lami koncówek w celu utworzenia torów transmisyj¬ nych dla sprzezenia danych miedzy koncówkami ob¬ slugiwanymi przez zespoly koncówek.Zastosowany zespól koncówek jest podsystemem sluzacym do obslugi grupy koncówek dochodzacych do jednego lacznika pierwszego stopnia w kazdej plaszczyznie lacznika grupowego. Kazdy zespól kon¬ cówek zawiera osiem laczników dostepu, przez któ¬ re dane z koncówek sa sprzezone z lacznikiem gru¬ powym 10.Zastosowany podzespól koncówek jest podsyste¬ mem zespolu koncówek, sluzacych do obslugi gru¬ py koncówek dochodzacych do jednej pary laczni¬ ków dostepu z zabezpieczeniem. Kazdy zespól kon¬ cówek zawiera cztery pary laczników dostepu z za¬ bezpieczeniem. Dane w postaci sygnalów z impul¬ sowa modulacja kodowa na kazdej koncówce sa wy¬ prowadzane z ukladów linii telefonicznych.Zespoly 12, 14 i 16 koncówek pkoazane sa przy¬ kladowo, gdyz przez lacznik grupowy 10 moze byc laczonych do 128 zespolów koncówek lub nawet wiecej. Kazdy zespól koncówek moze sprzegac np. 1920 koncówek linii abonenckich lub 480 laczy z czterema podzespolami koncówek, przy czym dla zespolu 12 koncówek przedstawiono podzespoly 18, 20, 22 i 24 koncówek.Do zespolów koncówek dolaczono tory cyfrowe zwielokrotniane trzydziestoma dwoma kanalami z impulsowa modulacja kodowa, na których zwielo¬ krotniono trzydziesci dwukierunkowych linii abo¬ nenckich.Kazdy zespól koncówek jak np. zespól 12 koncó¬ wek jest sprzezony z lacznikiem grupowym 10 przez wiele zwielokrotnionych lacz transmisyjnych, z któ¬ rych kazde zawiera dwa jednokierunkowe tory transmisyjne. Kazdy podzespól 18, 20, 22 i 24 koncó¬ wek jest sprzegniety z kazda plaszczyzna lacznika grupowego 10 dwoma zlaczami transmisyjnymi, tak wiec dla podzespolu 18 koncówek sa przedstawione lacza transmisyjne 26 i 28 jako sprzezenie podzespo¬ lu 18 koncówek z plaszczyzna 0 lacznika grupowe¬ go 10 a lacza transmisyjne 30 i 32 sprzegaja podzes¬ pól 18 koncówek z plaszczyzna 3 lacznika grupowe¬ go 10. Podobnie podzespól 18 koncówek jest sprze¬ gniety z plaszczyznami 1 i 2 lacznika grupowego 10 przez podobne lacza transmisyjne. Podzespoly 20, 22 i 24 koncówek sa równiez sprzegniete z kazda plaszczyzna lacznika grupowego 10 w sposób po¬ dobny jak podzespól 18 koncówek.Kazde lacze transmisyjne 26, 28, 30 i 32 przedsta¬ wione dla podzespolu 18 koncówek jest dwukierun¬ kowe, poniewaz zawiera pare jednokierunkowych torów transmisyjnych, z których kazdy jest prze¬ znaczony dla jednego kierunku przeplywu danych. 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 135 976 6 Kazdy jednokierunkowy tor transmisyjny przenosi trzydziesci dwa kanaly cyfrowej informacji zwielo¬ krotnionej z podzialem czasu (TDM) w formaty sze¬ regu bitów. Kazdy kadr formatu TDM jest zawarty w trzydziestu dwóch kanalach przy czym kazdy ka¬ nal zawiera 16 bitów informacji a predkosc trans¬ misji danych wynosi 4096 Mb/s. Ta predkosc trans¬ misji jest ustalona przez system, który moze byc okreslany jako system o synchronicznej predkosci.System jest jednoczesnie niesynchroniczny fazo¬ wo tak, ze nie jest wymagana zaleznosc fazowa mie¬ dzy bitami danych w kadrze odbieranym przez roz¬ maite elementy przelaczajace albo przez rozmaite przylacza w pojedynczym elemencie przylaczaja¬ cym. Uklad przelaczajacy o synchronicznej pred¬ kosci i niesynchronicznej fazie jest realizowany w laczniku grupowym i w lacznikach dostepu przez wiele elementów przelaczajacych wieloprzylaczenio- wych. Gdy cyfrowe próbki sygnalu mowy sa trans¬ mitowane wewnatrz systemu do pewnej koncówki lub z pewnej koncówki, cyfrowe próbki sygnalu mowy musza byc zwielokrotniane czasowo dla wlas¬ ciwych kanalów na zlaczach transmisyjnych pomie¬ dzy elementami przelaczajacymi stosowanymi do po¬ laczenia koncówek. Zamiana kwantu czasu jest wy¬ konywana przez kazdy element przelaczajacy, po¬ niewaz kanaly wykorzystywane do polaczenia kon¬ cówek moga zmieniac sie.Zamiana kwantu czasu stanowi przeniesienie da¬ nych z jednego kanalu do drugiego. Istnieje poje¬ dynczy wieloprzylaczeniowy mechanizm przelacza¬ jacy, który moze zawierac 16-przylaczeniowy ele¬ ment przelaczajacy dzialajacy jako trzydziestodwu- kanalowy lacznik czasowy i szesnastoprzylaczenio- wy lacznik przestrzenny o dzialaniu szybszym niz wynosi czas pojedynczego kadru dla wszystkich wejsc. Cyfrowe próbki sygnalu mowy moga zawie¬ rac do 14 bitów 16-bitowego slowa kanalu a pozo¬ stale dwa bity sa stosowane jako bity komunikatu (sluzace do identyfikacji rodzaju danych w 14 in¬ nych bitach slowa kanalu). Tak wiec 16-przylacze- niowy element przelaczajacy moze byc stosowany do laczenia np. 14-bitowych liniowych próbek syg¬ nalu z impulsowa modulacja kodowa, 13-bitowych liniowych próbek sygnalu z impulsowa modulacja kodowa, 8-bitowych poddanych kompansji próbek sygnalu z impulsowa modulacja kodowa i 8-bito¬ wych bajtów danych itp.W kazdym podzespole koncówek, takich jak pod¬ zespól 18, koncówek zawarte sa dwie grupy proce¬ sorów, pierwsza grupa procesorów zawiera proceso¬ ry A0, Ai... A7, z których kazdy jest przeznaczony dla oddzielnej grupy koncówek, nazywanej wiazka koncówek i realizuje okreslona grupe funkcji prze¬ twarzania, to znaczy zestawienie toru przez lacznik grupowy 10 i zapewnienie urzadzenia sprzegajacego dla koncówek w wiazce. Wiazki o duzym ruchu, ta¬ kie jak linie lacza telefonicznego, moga zawierac do trzydziestu koncówek, a wiazki o malym ruchu, takie jak telefoniczne linie abonenckie moga zawie¬ rac do szescdziesieciu koncówek. Kazdy podzespól koncówek moze byc sprzezony najwyzej z czterema wiazkami o duzym ruchu, zawierajac cztery pro¬ cesory typu A, a podzespól malego ruchu moze byc sprzezony z osmioma wiazkami o malym ruchu, za¬ wiera wiec osiem procesorów typu A. Kazdy proce¬ sor A moze zawierac np. mikroprocesor Intel 8085 ze skojarzona pamiecia z dostepem swobodnym i pa¬ miecia tylko do odczytu informacji. Kazdy zespól koncówek moze zawierac np. do 1920 koncówek malego ruchu (dla linii abonenckich) lub 480 kon¬ cówek lacz duzego ruchu. Kazda wiazka koncówek np. wiazka 38 koncówek w podzespole 18 zawiera jeden procesor A i skojarzone urzadzenie koncowe sprzegajace wiazki.Urzadzenie koncowe sprzegajace wiazki jest do¬ laczone przez pare dwukierunkowych zlacz 38, 40 odpowiednio do kazdego z dwóch laczników dostepu 42 i 44 w podzespole 18 koncówek. Elementy prze¬ laczajace dostepu, takie jak elementy przelaczajace dostepu 42 i 44 podzespolu 18 maja taka sama kon¬ figuracje elementów przelaczajacych jak elementy przelaczajace lacznika grupowego 10. Kazdy z ele¬ mentów przelaczajacych dostepu 42 i 44 zapewnia dostep dla podzespolów 18 do jednej z par drugiej grupy procesorów, takich jak procesory B0 i Bi w podzespole 18 koncówek. Inne pary procesorów typu B sa zawarte w podzespolach 20, 22 i 24, lecz w celu opisu przedstawione sa jedynie procesory B podzespolu 18. Ta druga grupa procesorów, proceso¬ ry B sa przeznaczone do drugiej grupy funkcji prze¬ twarzania, takich jak sterowanie wywolaniem (prze¬ twarzanie danych zwiazanych z wywolaniem, anali¬ za sygnalizacji, translacje, itp.) dla koncówek sprze¬ gnietych przez podzespól 18 koncówek i moze byc równiez realizowana za pomoca mikroprocesorów Intel 8085 lub ich odpowiedników. Para procesorów z zabezpieczeniem jest utworzona przez zawarcie identycznych funkcji przetwarzania w procesorach B 46 i 48 i lacznikach dostepu 42 i 44 dla podzespo¬ lu 18 koncówek, pozwalajac kazdej wiazce koncó¬ wek, takiej jak wiazka A0 na wybór albo polowy pary z zabezpieczeniem, tzn. procesora B 46 przez lacznik dostepu 42 lub procesora B 48 przez lacznik dostepu 44 w przypadku uszkodzenia polowy pary z zabezpieczeniem, zapewniajac w ten sposób od¬ mienny tor.Na figurze 2 jest przedstawiona grupowa macierz przelaczajaca 10 posiadajaca cztery niezalezne plasz¬ czyzny przelaczania, plaszczyzne 0—100, plaszczyz¬ ne 1—102, plaszczyzne 2—104 i plaszczyzne 3—108.Duza ilosc plaszczyzn sluzy do zapewnienia wy¬ magan co do ruchu i jednolitosci obslugi szczególne¬ go zastosowania systemu. W wybranych wykona¬ niach moga byc zastosowane dwie, trzy lub cztery plaszczyzny przelaczania obslugujace 120 000 lub wiecej koncówek tzn. linii abonenckich konczacych sie we wspomnianych wczesniej ukladach linii.Kazda plaszczyzna przelaczania moze zawierac do trzech stopni elementów przelaczajacych w wybra¬ nej konfiguracji. Przelaczanie dostepu wybierajace szczególna plaszczyzne dla polaczenia moze byc re¬ alizowane raczej w indywidualnym zespole 12 kon¬ cówek niz w laczniku grupowym 10. Szczególnie plaszczyzna -elementów przelaczajacych jest wybra¬ na dla polaczenia przez stopien przelaczania doste¬ pu w zespole koncówek. Tak wiec element prze¬ laczania dostepu 42 w podzespole 18 moze wybie¬ rac np. plaszczyzne 0—100 przez zlacze 26 i plasz¬ czyzne 3—106 przez zlacze 30. 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60135 976 7 8 Lacznik grupowy 10 moze byc modulowo rozsze¬ rzony przez wzrost ilosci plaszczyzn dla zwieksze¬ nia zdolnosci obslugi ruchu danych albo przez wzrost ilosci stopni elementów przelaczajacych wzglednie ilosci elementów przelaczajacych na stopien dla zwiekszenia ilosci koncówek obslugiwanych przez lacznik grupowy. Ilosc stopni na plaszczyzne lacz¬ nika grupowego 10 dla wymagan typowego zasto¬ sowania moze byc modulowo rozszerzana w naste¬ pujacy sposób: dzy bitami w kadrze, odbieranymi przez kazde dwa przylacza w kazdej chwili. Tak wiec odbiór jest syn¬ chroniczny fazowo. Uklad logiczny sterowania 304 odbiorem i uklad logiczny sterowania 306 nadawa- 5 niem zawieraja czesc logiczna sterujaca i pamiec z dostepem swobodnym, opisane w odniesieniu do fig. 9.Na figurze 4 jest przedstawiona jedna plaszczyz- 10 na lacznika grupowego 10, taka jak np. plaszczyzna Stopien H 1 i 2 1 1, 2 i 3 Ilosc zlaczy na plaszczyzne 8 .64 1024 Zastosowanie lokalne linie | koncówki 1000 10000 100000 1120 11500 120000 Zastosowanie tandemowe zlacza 240 3500 60000 Jak widac na fig. 3, podstawowy element przela¬ czajacy wedlug wynalazku, z którego sa tworzone wszystkie stopnie przelaczajace, moze zawierac wie- loprzylaczeniowy jednostronny lacznik 300, który jest przykladowo przedstawiony jako 16-przylacze- niowy element przelaczajacy. Ilosc przylaczy moze byc wieksza lub mniejsza od szesnastu. Jednostron¬ ny lacznik 300 moze byc okreslony jako element przelaczajacy majacy wiele przylaczy o zdolnosci transmisji dwukierunkowej, w którym dane otrzy¬ mywane na kazdym z przylaczy moga byc przelacza¬ ne i transmitowane przez kazde z przylaczy (to samo badz inne przylacze elementu przelaczajacego). Pod¬ czas pracy, kazde przeniesienie danych z przylacza do przylacza w laczniku 300 odbywa sie przez szyne 302 ze zwielokrotnianiem z podzialem czasu dla bi¬ tów równoleglych, która umozliwia przelaczanie przestrzenne, które moze byc okreslone jako stwo¬ rzenie toru transmisyjnego pomiedzy kazdymi dwo¬ ma przylaczami w elemencie przelaczajacym.Kazde przylacze 0 do 15 elementu przelaczajace¬ go 300 posiada wlasny uklad logiczny sterowania Rx302 odbiorem i wlasny uklad logiczny sterowania Tx306 nadawaniem, przedstawione dla przykladu przylacza 7. Dane sa przenoszone do i od kazdego przylacza takiego, jak przylacze 7 elementu przela¬ czajacego 300 z elementów przelaczajacych o podob¬ nej konfiguracji, z którymi lacznik 300 jest polaczo¬ ny w formacie szeregowym bitów odpowiednio przez linie wejsciowa sterowania 308 odbiorem i linie wyjsciowa sterowania 310, nadawaniem przy pred¬ kosci zegarowej systemu równej 4096 Mb/s, przy czym 512 bitów szeregowych tworzy kadr, dzielony na trzydziesci dwa kanaly pf© 16 bitów.Dane transmitowane szeregowo z szesnastu przy¬ laczy sa synchroniczne cp do predkosci i fazy tzn. uklad logiczny sterowania 30a nadawaniem i równo¬ wazny uklad sterowania nadawaniem dla 15 innych przylaczy elementu przelaczajacego 300 transmituja przy tej samej predkosci 4096;$flb/s i w kazdej chwi¬ li nadaja bity o tym samym polozeniu w kadrze.Z drugiej strony odbiór danych szeregowych; przez uklad logiczny sterowania 304 odbiorem przylacza 7 i przez wszystkie pozostale przylacza elementu przelaczajacego 300 ma jedynie synchroniczna pred¬ kosc to znaczy nie jest wymagana zaleznosc pomie¬ li 40 45 50 55 65 0—100. Jak opisano w odniesieniu do fig. 3, elemen¬ ty przelaczajace, takie jak elementy przelaczajace 108, 110, 112, z których jest zlozona plaszczyzna lacz¬ nika grupowego, sa 16-przylaczowymi, jednostron¬ nymi elementami przelaczajacymi 300. Jedynie po¬ lozenie w sieci przelaczajacej ov~~"esla przeznaczenie przylaczy jako wejsc i wyjsc. W trzystopniowej p^szczyznie 100 lacznika grupowego przyklady wy¬ konania przedstawiaja przylacza 0 do 7 elementów przelaczajacych 108 i 110 w stopniach 1 i 2, które stanowia wejscia i przylacza 8 do 15, które stano¬ wia wyjscia tak, ze elementy staja sie dwustronne, podczas gdy w stopniu 3 wszystkie elementy przy¬ laczajace takie jak element przelaczajacy 112 sa je¬ dnostronne, tzn. wszystkie przylacza stanowia wejs¬ cia.Rozpatrujac ogólnie kazdy stopien lacznika gru¬ powego, jezeli w pewnym momencie sa potrzebne dodatkowe stopnie do modulowej rozbudowy sieci, stopien jest wyposazony jako stopien dwustronny z wyjsciami zarezerwowanymi do zamierzonej roz¬ budowy. Jezeli w któryms ze stopni rozmiary sieci pozwalaja na polaczenie wiecej niz polowy maksy¬ malnie wymaganych koncówek, wówczas stopien ten jest wyposazony jako stopien jednostronny. Pozwa¬ la to na ciagle rozszerzanie modulowe az do rozmia¬ rów sieci o wymaganych rozmiarach bez potrzeby zmiany laczy miedzy stopniami.Modulowe rozszerzenie elementu przelaczajacego 300 do plaszczyzny przelaczajacej 100 jest przedsta¬ wione na fig. 5A do 5D. Fig. 5A przedstawia wy¬ miar plaszczyzny lacznika grupowego 10, wymaga¬ nego do zastosowania zespolu koncówek, posiadaja¬ cego np. okolo 1C00 linii abonenckich. Tak wiec przylacze 0 moze byc sprzegniete z linia 26 podzes¬ polu 18 koncówek a przylacza 1 do 7 sa sprzegniete z innymi lacznikami dostepu w zespole 12 koncó¬ wek, przylacza 8 do 15 sa zarezerwowane do roz¬ budowy sieci.Na figurze 5B jest przedstawiony przyklsg nastep¬ nego etapu wzrostu plaszczyzny 100 lacznika grupo¬ wego do dwóch zespolów koncówek takijchjak zes¬ poly 12 i 14 koncówek. Na *pl£SZQ%HZ#e ^lacznika grupowego przypadaja dwa elernen^y przejaczajace pierwszego stopnia, przy czym, lt%zd# plaszczyzna posiada równiez elementy przelaczajace drugiego9 135 976 10 stopnia, np. elementy przelaczajace 0, 1, 2 i 3, do wzajemnego laczenia dwóch elementów przelaczaja¬ cych pierwszego stopnia. Wyjscia na drugim stopniu sa zarezerwowane do kolejnej rozbudowy sieci, przy czym siec ta (której jedna plaszczyzna jest przed¬ stawiona) moze obsluzyc okolo 2000 linii abonenc¬ kich.Na figurze 5C jest przedstawiony wzrost plasz¬ czyzny przelaczajacej 100 dla pomieszczenia osmiu zespolów koncówek. Elementy przelaczajace stopnia 1 i stopnia 2 sa pokazane obecnie jako calkowicie polaczone ze soba i tylko wyjscia stopnia 2 sa do¬ stepne dla dalszego wzrostu, a do polaczenia ze so¬ ba dodatkowych grup przy wzroscie do osmiu ze¬ spolów koncówek musi byc dodany trzeci stopien przelaczania na plaszczyzne, jak pokazano na fig. 5D przedstawiajacej szesnascie zespolów koncówek polaczonych z rozbudowana plaszczyzna lacznika grupowego. Zdolnosc laczenia sieci z fig. 5C wynosi zwykle okolo 10000 linii abonenckich a zdolnosc la¬ czenia sieci z fig. 5D wynosi okolo 20000 linii abo¬ nenckich. Niepolaczone przylacza pokazane na fig. 5B, 5C i 5D sa dostepne do rozbudowy, a kazda plaszczyzna sieci np. na fig. 5D jest rozbudowana przez dolaczenie tych przylaczy np. do sieci z fig. 4, posiadajacej zdolnosc do laczenia ponad 100000 linii abonenckich.Na figurze 6 jest przedstawiony podzespól 18 kon¬ cówek zawierajacy do osmiu wiazek 3b koncówek, z których kazda zawiera szescdziesiat linii abonenc¬ kich, uklad sprzegajacy koncówki i mikroprocesor typu A, przy czym pokazano trzy wiazki 36, 37 i 39.Laczniki dostepu 180 i 181 podzespolu 18 koncówek obsluguja osiem wiazek koncówek, dla uproszcze¬ nia przedstawiono tylko trzy z nich. Kazdy uklad sprzegajacy, taki jak uklad sprzegajacy 198, jest zwiazany np. z szescdziesiecioma liniami abonencki¬ mi z szescdziesieciu ukladów linii z procesorem ty¬ pu A 198, który jest przeznaczony do pewnych funk¬ cji przetwarzania, np. zestawianiu toru w sieci prze¬ laczajacej lub sterowania koncówkami dla linii do¬ laczonych do koncowego ukladu sprzegajacego 190.Kazdy koncowy uklad sprzegajacy 190 posiada jedno dwukierunkowe zlacze transmisyjne np. 199 dla przylacza kazdego z laczników dostepu takiego jak laczniki dostepu 180 i 181. Kazdy lacznik dostepu, taki jak lacznik dostepu 180, który zawiera 16-przy- laczeniowy element przelaczajacy opisany w odnie¬ sieniu do fig. 3 zapewnia przelaczony dostep albo do plaszczyzn lacznika grupowego 10, np. przez przy¬ lacza wyjsciowe 8, 10, 12, 14 albo do procesora ty¬ pu B 183 np. przez wyjscie takie jak przylacze 9, przy czym procesor typu B wykonuje inne funkcje przetwarzania np. sterowanie wywolaniem. Niewy¬ korzystane przylacza wyjsciowe lacznika dostepu, takie jak przylacza 11, 13 i 15 sa przedstawione ja¬ ko ZAPAS i sa dostepne do wyposazenia innych urzadzen takich jak alarmy, monitory, urzadzenia diognostyczne itp.Na figurze 7 jest przedstawiony podzespól koncó¬ wek laczy, taki jak podzespól 18, identyczny funk¬ cjonalnie z podzespolem koncówek linii opisanym w odniesieniu do fig. 6, jednakze obsluguje on mniejsza liczbe wejsc o duzym ruchu telefonicznym.Dla uwzglednienia zwiekszonego natezenia ruchu grup lacz w porównaniu z koncówkami linii, pod¬ zespól koncówek lacza zawiera do czterech konco¬ wych ukladów sprzegajacych, z których kazdy jest zwiazany np. z trzydziestoma koncówkami lacza.Tak wiec w tej konfiguracji nie sa wykorzystane wejscia 4 do 7 w zadnym laczniku dostepu 180 i 181.Sa przedstawione wiazki 60 i 61 koncówek laczy, z których kazda zawiera uklad sprzegajacy 62 albo 63, procesor typu A i pamiec 64 albo 65.Procesor typu B i zwiazana z nim pamiec 66 i 67 dolaczona do lacznika dostepu 180 oraz procesor ty¬ pu B i zwiazana z nim pamiec 68 i 69 dolaczona do lacznika dostepu 181 posiadaja ta sama konfiguracje jak opisano w odniesieniu do fig. 6 i moga przykla¬ dowo zawierac mikroprocesory Intel 8085.W odniesieniu do fig. 8 bedzie dokladniej opisa¬ ny szesnastoprzylaczeniowy element przelaczajacy 300 opisany w odniesieniu do fig. 3. Kazde przyla¬ cze, takie jak przylacze 15 elementu przelaczajace¬ go 300, jest zlozone z ukladem logicznego sterowa¬ nia 304 odbiorem ukladu logicznego 306 nadawaniem, z jednokierunkowych torów transmisyjnych: wejs¬ ciowego i wyjsciowego 308 i 310 i dostepu do szy¬ ny zwielokratniania 302 z równoleglym podzialem czasu w elemencie przylaczajacym 300.W zalecanym wykonaniu Wynalazku polaczenia wewnatrz elementu przelaczajacego 300 sa zestawia¬ ne na podstawie jednokierunkowej (simpleks). Po¬ laczenie simpleksowe miedzy kanalem wejsciowym przylacza (jednym z 32 kanalów) a kanalem wyjs¬ ciowym kazdego przylacza (jednym z 512 kanalów) jest ustalone przez rozkaz wewnatrzkanalowy, okres¬ lany jako WYBÓR. Rozkaz WYBÓR jest zawarty w pojedynczym slowie szesnastobitowym w kanale wejsciowym, wymagajacym polaczenia. Mozliwa jest pewna ilosc rozmaitych rodzajów polaczen w ele¬ mencie przelaczajacym i sa one zróznicowane przez informacje w rozkazie WYBÓR. Typowe rozkazy wyboru sa „kazde przylacze, kazdy kanal", sa one odbierane przez uklad logiczny sterowania odbiorem przylacza i poczatkuja polaczenie z kazdym wolnym kanalem na kazdym wyjsciu kazdego przylacza. Roz¬ kaz „przylacze N, kazdy kanal" jest innym rozkazem WYBÓR, poczatkujacym polaczenie z kazdym wol¬ nym kanalem wybranego przylacza N, np. przyla¬ cza 8, rozkaz „przylacze N, tkanal M" jest innym rozkazem WYBÓR, poczatkujacym polaczenie okres¬ lonego kanalu M, np. kanalu 5 w wybranym, przy¬ laczu N, np. przylaczu 8. Inne specjalizowane roz¬ kazy WYBÓR, takie jak „dolacz do. jednego spo¬ sród kazdego nieparzystego (lub parzystego) przy¬ lacza" i rozkazy specjalizowanego kanalu 16 oraz rozkazy utrzymania w kanale 0 sa zawarte w poje¬ mnosci modulu przelaczajacego (którego jedno przy¬ lacze jest zlozone z jednego modulu), co opisano bardziej szczególowo w, odniesieniu do fig. 9.Uklad logiczny sterowania 304 odbiorem dla kaz¬ dego przylacza synchronizuje dane przychodzace z innych elementów przelaczajacych. Numer kana¬ lu 0-^31, którym przychodza dane, jest wykorzysta¬ ny do wydobycia adresów kanalów i przylaczy prze¬ znaczenia z pamieci z dostepem swobodnym dla adresów przylaczy i kanalów. Podczas dostepu zwie¬ lokrotnionego modulu do szyny 302 w kanale uklad logiczny sterowania $08 odbiorem nadaje odebrane 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60135 976 11 12 slowo kanalu z adresami kanalów i przylaczy prze¬ znaczenia do szyny 302 elementu przelaczajacego 300. Podczas kazdego cyklu szyny (czasu, w którym dane sa przenoszone z ukladu logicznego sterowania 308 odbiorem do ukladu logicznego sterowania 306 nadawaniem), kazda logika nadawana w kazdym przylaczu oczekuje adresu jej przylacza na szynie 302. Jezeli numer przylacza na szynie 302 odpowia¬ da szczególnemu adresowi danego przylacza, dane (slowa kanalu) na szynie 302 sa wpisane do pamieci z dostepem swobodnym rozpoznanego przylacza pod adresem odpowiadajacym adresowi odczytane¬ mu z pamieci z dostepem swobodnym dla odbioru przylacza logiki sterowania odbiorem. W ten sposób odbywa sie transmisja danych zawartych w jed¬ nym slowie z ukladu logicznego sterowania odbio¬ rem przez szyne 302 do ukladu logicznego sterowa¬ nia nadawaniem przylacza.Uklad logiczny sterowania nadawaniem i odbio¬ rem przylacza 300 dziala jak nastepuje; dane o pred¬ kosci 4096 Mb/s w linii 308 sa doprowadzane do wejsciowego obwodu synchronizacji 400, który za¬ pewnia synchronizacje bitów i slów z informacja w linii 308. Na wyjsciu obwodu synchronizacji 400 wystepuje szesnastobitowe slowo kanalu i numer ka¬ nalu reprezentujacy polozenie kanalu w kadrze, które sa doprowadzane do buforowego rejestru ko¬ lumnowego 402 typu „pierwszy na wejsciu, pierw¬ szy na wyjsciu" (FIFO), który synchronizuje dane na linii 403 wzgledem regulacji w czasie szyny 302, co jest konieczne, poniewaz dane na linii 308 sj asynchroniczne wzgledem regulacji w czasie szyny 302. Na wyjsciu buforowego rejestru kolumnowe¬ go 402 wystepuje szesnastobitowe slowo kanalu i je¬ go pieciobitowy numer kanalu. Informacja zawarta w 16 bitowym slowie kanalu wskazuje rodzaj infor¬ macji zawartej w slowie. Informacja ta jest zawar¬ ta w bitach komunikatu slowa kanalu i wspólnie z informacja w pamieci 404 z dostepem swobodnym do sterowania odbiorem okresla rodzaj dzialania ukladu sterowania 406 odbiorem dla tego kanalu w tej ramce.Mozliwych jest piec rodzajów dzialania: wypro¬ wadzanie, wybór, zapytanie, wylot lub nieczynny/ze¬ rowanie. Jezeli komunikat brzmi: wyprowadzanie (slowa sygnalu mowy i danych), slowo kanalu jest wysylane w stanie niezmodyfikowanym do szyny 302 i adres kanalu wydobywa adresy kanalu i przy¬ lacza przeznaczenia z pamieci 408 z dostepem swo¬ bodnym kanalu i pamieci 410 z dostepem swobod¬ nym przylacza i sprzega je z szyna 302 podczas kwantu czasu dostepu logiki odbioru przylacza do szyny. Jezeli wybrany rozkaz jest „kazde przylacze, kazdy kanal", uklad wyboru 412 pierwszego wolne¬ go przylacza wybiera logike nadawania z kanalem nieczynnym, aby wykonac V,wybór pierwszego wol¬ nego kanalu". Podczas kwantu czasu dostepu logiki nadawania do szyny 302 wykonany zostaje „wybór pierwszego wolnego kanalu" w wybranym przylaczu w wybranej logice nadawania, która zwraca numer „wolnego kanalu" z pierwszego ukladu poszukiwa¬ nia 414 wolnego kanalu. Uklad odbiorczy 416 niepo- twierdzenia sprawdza zawartosc kanalu 16 w celu wskazania bledów zestawienia toru z nastepnych stopni sieci przelaczajacej, który zostal zestawiony przez uklad logiczny 306 nadawania modulu. Uklad logiczny odbioru sprawdza, czy kanaly nie sa po¬ twierdzone i powoduje przekazanie numerów kana¬ lów niepotwierdzonych z ukladu logicznego 308 na¬ dawania do kanalu 16.Uklad logiczny 308 nadawania sprawdza stan linii adresu przylacza szyny 302 za pomoca kodu identy¬ fikacji modulu. Jezeli dekoder 420 dekoduje popraw¬ ny adres przylacza i linia wyboru szyny 302 nie jest czynna, wówczas zawartosc linii wyprowadzania szyny 302 zostaje wpisana do pamieci 422 z dostepem swobodnym pod adresem okreslonym przez stan li¬ nii adresu kanalu szyny 302.Jezeli linia wyboru szyny 302 jest czynna a uklad sterowania 406 odbiorem np. 406 zada poszukiwania pierwszego wolnego kanalu . (dla kazdego wyboru kanalu), wówczas nie wystepuje zadna operacja za¬ pisu danych w pamieci 422, lecz numer wolnego ka¬ nalu powraca do stawiajacego zadanie ukladu lo¬ gicznego odbioru, np. 304 z ukladu poszukiwania 414 pierwszego wolnego kanalu.Pamiec 422 z dostepem swobodnym jest wymien¬ nikiem kwantu czasu i jest odczytywana sekwen¬ cyjnie przy sterowaniu licznikiem zawartym w ukla¬ dzie 428 regulacji czasu nadawania szyn. Slowa od¬ czytywane z pamieci 422 z dostepem swobodnym sa wprowadzane do rejestru 430 o równoleglym wejs¬ ciu i szeregowym wyjsciu, który doprowadza szere¬ gowy strumien bitów do linii transmisyjnej 310 z predkoscia 4096 Mb/s. Slowo wprowadzone do re¬ jestru wyjsciowego 430 moze byc zmodyfikowane w kanale 0 lub 16. Do kanalu 0 zostaja wprowadzo¬ ne alarmy na linii 432 (do sprawdzania bledów), a informacja kanalu niepotwierdzenia jest wprowa¬ dzana, w razie potrzeby do kanalu 16 przez uklad logiczny 434. Pamiec 426 z dostepem swobodnym sterowania nadawaniem zawiera stany kazdego ka¬ nalu wyjsciowego. Uklad logiczny 424 sterowania nadawaniem koordynuje operacje odczytu i zapisu w pamieci 422 z dostepem swobodnym danych i pa¬ mieci 428 z dostepem swobodnym sterowania nada¬ waniem, ukladu poszukiwania 414 wolnego kanalu i obciazeniem rejestru wyjsciowego 430.Obecnie zostanie opisane ustalenie polaczen w sie¬ ci pomiedzy koncówkami.Jak wspomniano uprzednio, 16-przylaczowe ele¬ menty przelaczajace zapewniaja zarówno funkcje przelaczania w czasie jak i przestrzeni dla wszyst¬ kich torów transmisyjnych. Informacja dochodzaca torem wejsciowym do kazdego przylacza dla kaz¬ dego moze byc przenoszona przez 16-przylaczowy element przelaczajacy do toru wyjsciowego kazde¬ go przylacza, przez co realizowane jest przelacza¬ nie w przestrzeni, i do kazdego kanalu w tym to¬ rze, przez co realizowane jest przelaczanie w czasie.Transmisja sygnalów mowy i danych wyprowadza¬ nych przez siec jest wynikiem przeksztalcania po¬ szczególnych przylaczy w wieloprzylaczeniowyeh ele¬ mentach przelaczajacych z kanalu wejsciowego (je¬ dnego z 512) na kanal wyjsciowy (jeden z 512), we¬ dlug procedur zestawiania toru, z trzydziestoma dwoma slowami kanalu na kadr w kazdym danym torze transmisyjnym.Figura 10 przedstawia strukture przykladowego slowa kanalu, który moze byc podawany na wszyst- 10 15 20 23 30 35 40 45 50 55 6013 i kie kanaly od 1 do 15 i od 17 do 31, które s] wszystkie kanalami wyprowadzania. Struktury s-o- wa kanalu 0 (utrzymania i synchronizacji) i kana¬ lu 16 (sterowania specjalnego, niepotwierdzenia itd.) sa przedstawione na fig. 11.Kanaly wyprowadzania moga byc wykorzystane zarówno do transmisji cyfrowych sygnalów mowy i danych miedzyprocesorowych. Podczas transmisji sygnalów mowy, dla zakodowanych próbek z-impul¬ sowa modulacja kodowa jest do dyspozycji 14 bi¬ tów kazdego slowa kanalu, a 2 bity sa dostepne dla wyboru komunikatu sieci. Przy zastosowaniu do ste¬ rowania zestawieniem sieci, dla danych jest dostep¬ nych 13 bitów kazdego slowa kanalu, a 3 bity dla wyboru komunikatu. Struktura slowa kanalu umo¬ zliwia przelaczanie wewnatrz sieci, które daje po¬ laczenie przez wiele z 16-przylaczeniowych elemen¬ tów przelaczajacych. Polaczenia te sa jednokierun¬ kowe. Dla polaczenia dwukierunkowego wymagane sa dwa polaczenia jednokierunkowe.Na figurze 10 sa przedstawione struktury przykla¬ dowego slowa kanalu dla wszystkich kanalów poza 0 i 16. Fig. 11 przedstawia struktury przykladowe¬ go snowa kanalu dla kanalu 16. Fig. 10(a) do 19(d) przedstawiaja struktury pola danych dla rozkazów wybór, zapytanie, wylot, wyprowadzanie i nieczyn¬ ny/zerowanie. Fig. 11 (a) do ll(e) przedstawiaja wy¬ bór, wylot, utrzymanie i nieczynny/zerowanie dla kanalu 16 i strukture alarmu dla kanalu 0. Slowa kanalu 0 zawieraja równiez uklad synchronizacji bitów w kadrze (6 bitów) pomiedzy przylegajacymi 18-przylaczowymi elementami przelaczajacymi.Rozkaz wybór zestawia polaczenie w elemencie przelaczajacym. Rozkaz zapytanie jest stosowany po zestawieniu toru dla okreslenia wyboru przylacza w elemencie przelaczajacym dla tego toru.Rozkaz wylot jest stosowany raz na zestawienie toru dla przeniesienia informacji pomiedzy dwoma wiazkami koncówek i do odróznienia tej informacji od cyfrowych próbek mowy. Rozkaz wyprowadza¬ nie jest sotsowany do transmisji sygnalu mowy lub danych pomiedzy kazdymi dwoma koncówkami.Rozkaz nieczynny/zerowanie wskazuje, ze kanal jest wolny.Dla kanalu 16 rozkazy wybór, wylot i nieczynny/ /zerowanie sa podobne do opisanych w odniesieniu do fig. 10, oprócz tego ze nie istnieje sposób pracy z wyprowadzaniem, rozkaz zapytanie nie jest wy¬ magany a poniewaz kanal 16 przenosi kanal niepo¬ twierdzenia, ilosc wyborów zostaje ograniczona. Roz¬ kaz utrzymanie utrzymuje polaczenie kanalu 16 ze¬ stawione przez rozkazy wybór. Kanal 0 jest zare¬ zerwowany do obslugi i diagnostyki sieci.Figura 12 przedstawia podzespól 18 koncówek, który zawiera czesc stanowiaca stopien przelaczania dostepu, laczniki dostepu 42 i 44 wedlug opisu fig. 1 i lacznik grupowy 16 o trzech stopniach przelacza¬ nia. Poszczególne plaszczyzny w laczniku grupo¬ wym i poszczególne elementy przelaczajace w kaz¬ dym stopniu nie sa przekazane dla uproszczenia opisu.Polaczenie w sieci przelaczajacej jest zestawiane od jednego ukladu sprzegajacego koncówki np. ukla¬ du 690, do innego ukladu sprzegajacego koncówki np. ukladu 190. lub od procesora typu B np. proce- 976 14 sora 183, do innego procesora np. procesora A198, uwiazanego z ukladem sprzegajacym 190 koncówki przez szereg rozkazów wybór, tzn. struktury slów kanalu, które sa wprowadzane do kadrowanego stru- 5 mienia bitów z impulsowa modulacja kodowa po¬ miedzy poczatkowym ukladem sprzegajacym kon¬ cówki (lub procesorem) i lacznikiem dostepu w ko¬ lejnych kadrach w kanale przydzielonym do pola¬ czenia. Dla kazdego polaczenia toru w kazdym stop- io niu przelaczania wymagany jest jeden rozkaz wy¬ bór.Polaczenie w sieci przelaczajacej jest realizowane z sekwencyjnego szeregu polaczen przez poszczegól¬ ne stopnie przelaczenia. Polaczenie tworzy sie jako 15 uporzadkowany dostep od stopni o nizszych nume¬ rach do stopni o wyzszych numerach przez pola¬ czenie „wejscie-wyjscie" w elementach przelaczaja¬ cych az do osiagniecia okreslonego wstepnie „stop¬ nia odbicia". Odbicie jest polaczeniem pomiedzy 20 przylaczami wejsciowymi w elemencie przelaczaja¬ cym i umozliwia realizacje polaczenia bez wiekszej penetracji ukladu przelaczajacego niz jest to po¬ trzebne do zestawienia wymaganego polaczenia.W stopniu odbicia jest wykonane polaczenie 25 „wejscie-wejscie" w elemencie przelaczajacym, za nim nastepuje uporzadkowany dostep od stopni o wyzszych numerach do stopni o nizszych nume¬ rach przez polaczenia „wejscie-wejscie" w elemen¬ tach przelaczajacych. 30 Okreslenie „stopnia odbicia" nastepuje w odnie¬ sieniu do pojedynczego adresu sieci wymaganego ukladu sprzegajacego koncówki np. ukladu 190. Za¬ sady ogólne sa nastepujace: Jezeli koncowy uklad sprzegajacy jest w tym sa¬ mym podzespole koncówek, odbicie powinno naste¬ powac na laczniku dostepu. Jezeli koncowy uklad sprzegajacy jest w tym samym zespole koncówek, odbicie powinno nastepowac w stopniu 1. Jezeli kon¬ cowy uklad sprzegajacy jest w tej samej grupie ze- 40 spolów koncówek, odbicie powinno nastepowac w stopniu 2. W pozostalych przypadkach odbicie po¬ winno nastepowac w stopniu 3.Figury 1 i 4 przedstawiaja szczególna ceche struk¬ tury sieci, zespól koncówek, taki jak zespól koncó¬ wek 12 posiadajacy 8 dwukierunkowych zlaczy transmisyjnych dla kazdej plaszczyzny lacznika gru¬ powego, takiej jak przedstawiona plaszczyzna 0 z fig. 4, zlacza te koncza sie na elemencie przelaczajacym w kazdej plaszczyznie. Element przelaczajacy moze posiadac szczególny adres, rozpatrujac od srodka (tzn. od trzeciego stopnia) lacznika grupowego 10.W odniesieniu do fig. 4, element przelaczajacy 108 rozpatrywany od strony kazdego elementu przela¬ czajacego w trzecim stopniu jest dostepny przez wejscie 0 stopnia 3, za którym nastepuje wejscie 0 stopnia 2. W ten sposób skonstruowany jest adres zespolu koncówek, tzn. dany jest adres TU(O.O). Po¬ nadto podzespól koncówek jest adresowany w ze¬ spole koncówek w odniesieniu do wejsc drugiego 60 stopnia tzn. w odniesieniu do fig. 1. Podzespól 18 koncówek: moze byc okreslany jako TSU(O) z TU(O.O), poniewaz jest szczególnie adresowany z wejisc 0 i 4 lacznika (0, 0) pierwszego stopnia. Po¬ dobnie szczególnie adresowany jest kazdy uklad 65 sprzegajacy koncówki w kazdej wiazce koncówek*15 135 976 16' przez adres wejsciowy w laczniku dostepu. Tak wiec adres ukladu sprzegajacego koncówki, takiego jak uklad 190 na fig. 12 rozpatrywany od strony innych ukladów sprzegajacych np. ukladu 690 w zespole koncówek 16, jest niezalezny od tego, którym ele¬ mentem przelaczajacym trzeciego stopnia jest „punkt odbicia".Umozliwia to sterujacemu procesorowi A 698 ze¬ stawienie toru na wprowadzanie do sieci ponizej sekwencji rozkazów wybór w celu zestawienia po¬ laczenia z koncowym ukladem sprzegajacym 190, którego adres w sieci jest np. (a, b, c, d).Kadr 1: wybór, kazde przylacze parzyste, kazdy kanal: Rozkaz powoduje zestawienie polaczenia wyprowa¬ dzen przez lacznik dostepu z plaszczyzna lacznika grupowego.Kadr 2: wybór, kazde przylacze, kazdy kanal: Rozkaz powoduje zestawienie polaczenia przez sto¬ pien 1 wybranej plaszczyzny.Kadr 3: wybór, kazde przylacze, kazdy kanal: Rozkaz powoduje zestawienie polaczenia przez sto¬ pien 2 wybranej plaszczyzny.Kadr 4: wybór, przylacze (a), kazdy kanal: Rozkaz powoduje odbicie polaczenia przez stopien 3 do stopnia 2.Kadr 5: wybór, przylacze (b), kazdy kanal: Rozkaz powoduje zestawienie polaczenia wstecz przez stopien 2.Kadr 6: wybór, przylacze (c), kazdy kanal: Rozkaz powoduje zestawienie polaczenia wstecz przez stopien 1.Kadr 7: wybór, przylacze (d), kazdy kanal: Rozkaz powoduje zestawienie polaczenia wstecz przez lacznik dostepu do ukladu sprzegajacego (a, b, c, d).Uklad przelaczajacy umozliwia przelaczanie w przód do kazdego punktu odbicia w stopniu okres¬ lonym jako stopien odbicia i wstecz przez siec ze stalym adresem, niezaleznym od elementu przela¬ czajacego odbicia w tym stopniu.Sekwencja rozkazów moze byc stosowana przez kazdy uklad sprzegajacy koncówki do zestawienia polaczenia z TI (a, b, c, d), a opisany ponizej me¬ chanizm wyboru „pierwszego wolnego kanalu" za¬ pewnia minimalne opóznienie transmisji w wybra¬ nym torze. Gdy mozliwe jest odbicie na wczesniej¬ szym stopniu przelaczajacym, jak wynika z poda¬ nych powyzej zasad, moze byc wykorzystany podze¬ staw powyzszej sekwencji. Tak wiec jak pokazano na fig. 12, procesor B 183, który znajduje sie w tym samym podzespole 18 koncówek co uklad sprzegaja¬ cy 190, koncówki, musi wygenerowac jedynie naste¬ pujacy podzespól powyzszej sekwencji.Kadr 1: wybór, przylacze (d), kazdy kanal.Funkcje przetwarzania wykonywane przez proce¬ sory A i B sa zalezne od zastosowanych programów danego komputera. Istnieja nastepujace przyklado¬ we funkcje przetwarzania: sterowanie koncówkami zapewniajace cechy kazdej klasy obslugi linii abo¬ nenckich i lacz, sterowanie sygnalizacja dajace sy¬ gnaly wywolania koncówek sterowanych przy prze¬ twarzaniu sterowania koncówkami przez dekodujace i interpretujace sekwencje sygnalów i cyfr sprze¬ ganych jako zdarzenia telefoniczne dla dzialania procesora sterowania koncówkami sterowanie prze¬ laczaniem zestawiajace, utrzymujace i likwidujace tory w sieci kierowane funkcjami sterowania kon¬ cówkami i sterowanie sygnalizacja, sterowanie pod- 5 stawa danych wykonujace wszystkie dzialania na fizycznej podstawie danych i pozwalajace wszystkim innym procesom na niezalezne dzialanie w okreslo¬ nej organizacji podstawy danych i sterowanie urza¬ dzeniami aktualnie sprzegnietych linii abonenckich lub lacz i zespolów koncówek oraz elementów prze¬ laczajacych. Przykladem rozkladu funkcji przetwa¬ rzania jest rozdzial sterowania urzadzeniami na 60 koncówek linii lub 30 koncówek laczy na kazdym mikroprocesorze A, gdy inne funkcje wykonywane sa przez mikroprocesor typu B dla pewnej innej liczby koncówek. Sterowanie przelaczaniem moze równiez byc wykonywane przez mikroprocesor A.Na figurze 13 sa przedstawione wykresy czasowe przedstawiajace dzialanie elementu przelaczajacego 300.Figura 13(a) przedstawia biezacy numer kwantu czasu szyny 302 i numer kanalu, gdy 16 kwantów stanowi jeden kanal numery kwantów podane sa w kodzie szesciodziesietnym, z przedstawieniem ka¬ naków 0, 1 i osmiu kwantów kanalu 2. Fig. 13(b) przedstawia impulsy zegarowe szyny o predkosci 4096 Mb/s. Fig. 13(c) przedstawia synchronizacje kadrów, bedaca rozkazem synchronizacji przylacza, zachodzaca na szynie 302 podczas kanalu 31 kwantu E. Fig. 13(d) do 13(h) przedstawiaja obwiednie cza¬ sowe dzialan przenoszenia szyny 302 dla przylaczy 0, 1, 2, 14 i 15, przylacza od 3 do 13 nie sa przedsta¬ wione lecz sa w dzialaniu identyczne. Kazda z ob¬ wiedni 501, 502, 503, 504 i 505 przenoszenia szyny dla przylaczy 0, 1, 2, 14 i 15 jest zwielokrotniona w czasie. Kazda obwiednia zawiera cztery kwanty P, D, W, R czasu, podczas którego maja miejsce okreslone dzialania w okreslonych liniach szyny 302 w okreslonych w kazdej chwili czasach tak, ze je¬ dynie jedno przylacze przenosi informacje na kazdej linii szyny 302 obwiedni przenoszenia jest okreslony przez szczególny kod adresu przylacza.Na figurze 14(a) sa przedstawione impulsy zegaro¬ we z fig. 13(b). Fig. 14(b) do 14(e) stanowia powie¬ kszenie kwantów P, D, W i R czasu typowych ob¬ wiedni 501, 502, 503, 504 czy 505 przenoszenia szyny.Szyna 302 jest zlozona z trzydziestu szesciu linii jednokierunkowych do realizacji funkcji komunika¬ cji wewnetrznej szyny pomiedzy wszystkimi czter¬ nastoma przylaczami, jak przedstawiono na fig. 15.Uklad logiczny 304 odbioru modulu dostarcza do szyny 302 nastepujace sygnaly: dane (16 bitów, z któ¬ rych kazda jest przesylana oddzielna linia), adres przylacza przeznaczenia (4 bity, kazdy na oddziel¬ nej linii), adres kanalu przeznaczenia (5 bitów, kaz¬ dy na oddzielnej linii), dane wazne (1 bit), wybór (1 bit), sposób pracy (1 bit). Szyna 302 dostarcza nastepujace sygnaly: wybrany kanal (5 bitów, kazdy na oddzielnej linii), potwierdzenie (1 bit), modul za¬ jety (1 bit). Zaleznie od slowa danych z pamieci buforowej 402 i zawartosci pomiedzy 404 z doste¬ pem swobodnym sterowanie odbiorem, zaadresowa¬ nej przez wyjscie numeru kanalu pamieci buforo¬ wej 402 do szyny 302 moga byc dostarczone i za¬ akceptowane rozmaite sygnaly, jak równiez rozma- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60135 976 ir 18 ite slowa moga byc wpisane do pamieci z dostepem swobodnym przylacza, kanalu i sterowania odbioru ukladu logicznego 304 odbioru upowaznionego przy¬ lacza. Linia aktywnosci ustawienia zapisu szyny 302 jest specjalna linia funkcji nadrzedna do wystepu¬ jacej funkcji okreslonej wczesniej.Podczas kwantu P czasu pokazanego na fig. 14(b) jako 1, biezaco upowazniony uklad logiczny 304 od¬ bioru przekazuje do szyny 302 numer przylacza w lo¬ gice nadawania przeznaczenia i równiez podaje wlas¬ ciwe sygnaly do linii danych waznych, wyboru, spo¬ sobu pracy i modulu zajetego. Przy wznoszacym sie zboczu impulsu zegarowego pokazanego na fig. 14(a) jako 2 wszystkie uklady logiczne 306 nadawania wszystkich szesnastu przylaczy podaja stan powy¬ zej wymienionych linii szyny do rejestrów zwiaza¬ nych z ukladem 420 dekodowanego numeru przyla¬ cza i ukladem sterowania 404 nadawaniem. Podczas kwantu D czasu pokazanego na fig. 14(c) jako 3, uklad logiczny odbioru upowaznionego przylacza po¬ daje informacje na linie danych i linie kanalu prze¬ znaczenia. Przy nastepnym wznoszacym sie zboczu impulsu zegarowego pokazanego na fig. 14(a) jako 4 informacja jest przenoszona do rejestrów buforo¬ wych zwiazanych z pamiecia 422 z dostepem swo- bpdnym danych. Podczas kwantu W czasu pokaza¬ nego na fig. 14(d) jako 5, jezeli numer przylacza przedstawiony czterema bitami na liniach adresów przylaczy przeznaczenia, wystepujacymi podczas kwantu P dopasowuje kod identyfikacji okreslone¬ go przylacza, który to kod jest szczególny dla kaz¬ dego przylacza, dzialanie zachodzi w logicznym ukladzie nadawania przylacza. Dzialanie moze byc wpisem do pamieci 422 z dostepem swobodnym tego przylacza lub odpowiedzia na rozkaz wybór. Rów- nierz podczas kwantu W czasu wlasciwa wartosc wybranego numeru kanalu moze jest doprowadzana z ukladu poszukiwania 414 pierwszego wolnego ka¬ nalu do linii numerów wybranych kanalów jezeli jest wlasciwa, oraz okreslona zostaje wartosc (lo¬ giczna „1" lub „0") sygnalu potwierdzenia. Sygnal niepotwierdzenia oznacza brak sygnalu potwierdze¬ nia. Podczas kwantu R, pokazanego na fig. 14(e) ja¬ ko 6, uklad logiczny nadawania przylacza przezna¬ czenia umieszcza odpowiedz na numer wybranego kanalu i potwierdza linie. Upowazniony uklad, lo¬ giczny odbioru przenosi stan tych linii do rejestru uwiazanego z ukladem sterowania 406 odbioru, przy nastepnym wznoszacym sie zboczu impulsu zegaro¬ wego pokazanego na fig. 14(a) jako 7 i nieco póz¬ niej pokazanego na fig. 14(e) jako 8 aktualizuje pa¬ miec 410, 408 i 406 z dostepem swobodnym kanalu i sterowania odbiorem wlasnego przylacza.Numery kanalu niepotwierdzenia odbierano przez uklad odbiorczy 416 w ukladzie logicznym odbioru okreslonego przylacza powoduja podanie bitu braku do ukladu logicznego nadawania tego samego przy¬ lacza pod adresem okreslonym otrzymanym nume¬ rem kanalu niepotwierdzenia, tzn. brak potwierdze¬ nia w kanale 16 moze byc dekodowany jako „kanal niepotwierdzenia 7". Gdy nastepnym razem uklad logiczny odbioru, który nastawil tor w kanale 7 usi¬ luje dokonac wpisu do kanalu 7, nie otrzyma sygna¬ lu potwierdzenia i oznaczy kanal 2 torem w kanale 7 jako niepotwierdzony. Uklad poszukiwania 418 niepotwierdzenia wpisze wtedy numer niepotwier¬ dzonego kanalu ze swojego ukladu -logicznego na¬ dawania do kanalu 16.Opóznienie w sieci jest automatycznie zmniejsza¬ ne do minimum przez zastosowanie techniki poszu¬ kiwania pierwszego wolnego kanalu. Uklad poszuki¬ wania 414 pierwszego wolnego kanalu sprawdza cia¬ gle bit zajetosci w pamieci 424 z dostepem swobod¬ nym sterowania nadawaniem, szukajac nieczynnych kanalów z najnizszym numerem, wyzszym niz nu¬ mer biezacego kanalu wyjsciowego, sprzegnietego dla danych szeregowych z linia 310.Wynalazek zostal opisany w polaczeniu z jego za¬ lecanym wykonaniem, nalezy jednak rozumiec, ze dodatkowe wykonania, modyfikacje i zastosowania, które beda oczywiste dla specjalistów, sa objete za¬ kresem wynalazku.Zastrzezenie patentowe Uklad cyfrowy przelaczajacy o rozproszonym ste¬ rowaniu przelaczaniem grupy koncówek przez selek¬ tywne polaczenie ze soba wielu grup koncówek oznaczajacych lacza abonenckie czy miedzymiasto¬ we poprzez cyfrowa siec przelaczajaca, posiadajaca stopien laczników dostepu i jeden lub wiecej innych stopni laczników laczacych dowolna grupe koncó¬ wek z inna koncówka, zawierajacy pierwsza grupe procesorów danych, z których kazdy jest dolaczony do ukladu sprzegajacego, którego wejscia sa dolaczo¬ ne do danej liczby laczy abonenckich czy miedzy¬ miastowych dla utworzenia grupy 60 linii, przy czym wyjscia laczy koncowych sa dolaczone do laczników dostepu, druga grupe procesorów danych, z których kazdy jest dolaczony do oddzielnego lacznika doste¬ pu, przy czym wyjscia laczników dostepu sa dola¬ czone do oddzielnych plaszczyzn cyfrowej sieci prze¬ laczajacej, znamienny tym, ze laczniki dostepu (180, 181) zawieraja wspólna transmisyjna szyne (302) ze zwielokrotnieniem z podzialem czasu, laczaca ze so¬ ba przylacza, przy czym kazdy z elementów prze¬ laczajacych ma korzystnie szesnascie przylaczy, przy kazdym przylaczu jest wlaczony uklad odbior¬ czy zawierajacy wejsciowy obwód synchronizacji (4C0) z wejsciem danych i wyjsciem danych dolaczo¬ nym do rejestru buforowego (402), korzystnie bufo¬ rowego rejestru kolumnowego typu pierwszy na wejsciu, pierwszy na wyjsciu, wyjscie rejestru bu¬ forowego (402) jest dolaczone do ukladu sterowania (406) odbiorem, który posiada dwukierunkowa szy¬ ne wejsciowa dolaczona do pamieci sterowania (404) odbiorem, korzystnie pamieci z dostepem swobod¬ nym, pierwsze wyjscie ukladu sterowania (408) od¬ biorem jest dolaczone do pamieci (408) kanalu, ko¬ rzystnie pamieci z dostepem swobodnym, której wej¬ scie jest dolaczone do wspólnej szyny (302), drugie wyjscie ukladu stejrowania (406) odbiorem jest do¬ laczone do wspólnej szyny (302), trzecie wyjscie jest dolaczone do wejscia pamieci (410) przylacza, ko¬ rzystnie pamieci z dostepem swobodnym, której wyjscie jest dolaczone do wspólnej szyny (302), na¬ tomiast drugie wejscie jest dolaczone do ukladu wy¬ boru (412) wolnego przylacza, którego wejscie jest dolaczone do wspólnej szyny (302), oraz uklad na¬ dawczy zawierajacy pierwszy uklad poszukiwania (414) wolnego kanalu, którego wejscie jest dolaczo¬ ne do wspólnej szyny (302) i wyjscie jest dolaczone 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60135 976 19 20 do wspólnej szyny (302), do której jest dolaczone wspólnej szyny (302) a wyjscie jest dolaczone do takze wejscie dekodera (420) przylacza, którego wyjs- wejscia rejestru wyjsciowego (430), korzystnie re¬ cie jest dolaczone do pamieci danych (422), korzyst- jestru o wejsciu równoleglym i wyjsciu szerego- nie pamieci z dostepem swobodnym, polaczonej jak wym, oraz pamiec sterowania (426) nadawaniem jest wymiennik z przerwa czasowa dla transmisji selek- s* dolaczona poprzez szyne danych do ukladu sterowa- cyjnej, której dwa wejscia sa dolaczone równiez do nia (424) nadawaniem i do ukladu odbiorczego.135 976 TU(QO)fU TU(0.7W V.FIG.5C TUfcO) _[, TU (0.7) 480 FIG.6 FIG.5D 120 FIG.I5135 976 1^_1 402 303' I 'V403 w 304 404 306 .416 BUS /408 ,4-16 •406| 410 412 -302 FIG.9 422 420 42£ 434 430. 310 U 424-^ 432- ¦JF L-428 (» (b) (c) Cd) SPATA Ce) Ca) Cb) CO Cd) lon io 11111,1 rrrn 15 14 13 J2 11 10 9 6, v7 Z 5 4, t3 2 JO, 11 MMI 1 1 1 1 1 1 1 1 | j | | | | | | | | 15 14 f3 12 II J0_9_6, 7 J_5_4^ v3 2 1 0 , Li-LLLO.I 1 1 1 11 (514(3 12 II 10 9 8 ,76543210, Mlol 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1514 J3I2 11 109 6 7 6 543210. lolol 1 1 I I i i i i | | | | | | | 1514 13 12 fi 10 9 S 7 6 5 4 3 2 1 0 FIG. 10 [om n i i i i i i i i i i i i f-rn 1514 J3,J2I110 9 8, .7 6 5 4,t3 2 1 Q , V Lilii U MMII 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1514 J3JV1Z 11109 6'.? 6 5 43210, L1J0IM I 1514 JLvI2 1110 9 6. 7654 32 10 V l&1£J u mmii 15 14 & J2 11 10 9 8 , 7 6 54321 0 V 13 (a) 1300 1111 I3(«) I3(h) I4fa^ Iiii = FIG. 3I3I3I3I 0 0000 000 0000000 O 11 1 1 t I I 1 I 1 1 I I II 22 2 2 22 22 CDEF0l234567B9ABCDtFl23 45 6789ABCD£F012345 67 JuuinJuuuuuuL nj JPDWRL -JpOwftt 501 502 —IPDWR L jrewirf 504 -IPDWRI— —IPDWRU -IPDWRL.JPDWRI —IPDWRI IPDWRI— JPDWR L 505 —IPDWRI— IPDWRI- FIG.I3 -IPDWRL- - D •)• W- ^~n—§—- Y *\* R -| 1 ^^g"^ ' (D -® L FIG.14 ® ZGK 0338/1331/6 85 egz.Cena 100 zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL