Opis patentowy opublikowano: 1986 09 30 135 063 CZYTELNIAl Urzedu P~?*ntow?qO 1 InL Cl3 HOIM 4/14 HOIM 4/76 Twórcy wynalazku: Ferenc SaYosi, LOrlnc Csorba, Dózsef Grolmusz, Józ3ef Pinter, Kalm^n Sfinyei Uprawniony z patentut Akkumulator fis SzaYazelemgySr, Budapeszt; Budaprint-Pamutnyomoipari VJllalat, Budapeezt /Wegry/ ELEKTRODA AKUMULATOROWA Przedmiotem wynalazku Jeet elektroda akumulatorowa o zwiekszonej wydajnosci, czyli plyta pancerna dodatnia, skladajaca sie z oslony wykonanej z wlókien sztucznych oraz z mostków przewodzacych pred elektryczny, które to mostki zamykaje oslone od dolu i od góry, przy czym oslona jeat podzielona na szereg równoleglych wzgledem siebie rurek, która to rurki zostaje wypelniona substancje elektrochemicznie czynne 1 se przez ich cale dlugosc przeprowadzone rdzenie przawodzeca pred elektryczny.Znane oslony plyt pancernych wykonuje sie na ogól z odpornych na dzialanie kwasów wlókien eyntetycznych w postaci tak zwanej tkaniny dwupasmowej. Z przedzy oenowowej, nawinietej na wal odwojowy, tka sie jednoczesnie dwa pasma tkaniny, z których jedno pasmo Jaet paenem dolnym a drugie - górnym. Nastepnie te dwa pasma tkaniny laczy sie za aobe kilkoma prostoliniowymi 1 równo od slabie oddalonymi szwami, najczesciej przez termiczne zgrzewania lub zszycia, w wyniku czego powstaje oslona plyty pancernej w po¬ staci zleczonych ze sobe i równoleglych wzgledem slabie rurek. Oslone plyty pancernej mozna wykonac równiez w ten sposób, ze najpierw tka sie na gotowo pojedyncze rurke, nastepnie rurke te przecina sie na odcinki o okreslonej dlugosci i wreszcie azereg od* clnków tych rurek leczy sie za sobe równolegle przez termiczne zgrzewania lub zszycia.Korzystniej Jest jednak jesli tka sie oslonf kieszeni pancernej w postaci dwupasmowej tkaniny 1 Jesli nastepnie z tej dwupasmowej tkaniny tworzy sie szereg równoleglych rurek, Dotychczee rurki oslony plyty pancernej posiadaly kolowy przekrój poprzeczny. Wade tej znanej oslony plyty pancernej bylo to, ze po napelnieniu jej substancje elektroche¬ micznie czynne nie byla ona dokladnie plaska lecz posiadala równolegle wzgledem siebie grzbiety i wglebienia. Tym samym pojemnosc taj oslony, przy uwzglednieniu jej najwie¬ kszej grubosci, nie byla maksymalnie wykorzystana, gdyz im blizej szwów miedzyrurkowych grubosc warstwy subatancji elektrochemicznie czynnej zmniejszala sie zgodnie z lukiem kola.2 135 063 W nowszym rozwiezanJu oslony plyty pancernej rurki posiadaly wydluzony przekrój po¬ przeczny z zaokraglonymi narozami, przy czyn w tej oslonie nie udalo sie u.nlknec takiej scianki dzialowej, która pozwalalaby na przenikanie substancji elektrochemicznie czynnej z Jednej rurki do drugiej, Jakkolwiek w tych oslonach plyt pancernych rozmieezc?,enle substancji elektrochemicznie czynnej bylo korzystniejsze, to Jednek w dalszym ciagu oslony te nie byly maksymalnie wykorzystane pod wzgledem objetosciowy*, poniewaz w ob¬ szarach zajmowanych przez ecienki dzielowe nadal nie bylo substancji elektrochemicznie czynnej* Tm wolne od substancji elektrochemicznie czynnej obszary oslony plyty pancer¬ nej, jak i nie pozwalajace ne przenikanie z jednej rurki do drugiej substancji elektro¬ chemicznie czynnej scianki dzialowe powoduje to, ze pojemnosc amperogodzlnowa ne Jedno¬ stke objetosci akumulatora z plyte pancerne jest stosunkowo mala. Stosowanie w tych aku¬ mulatorach bezrurkowej oslony plyty pancernej jest niemozliwe, poniewaz podczas procesu ladowania 1 rozladowania akumulatora ulegajeca rozluznieniu substancja elektrochemicz¬ nie czynne gromadzilaby sie na dnie oslony wybrzuszajec Je, a to powodowaloby znaczna zmniejszanie sie zywotnosci akumulatora.Celem wynalazku Jest opracowania takiej elektrody akumulatorowej, która nie bedzie posiadala wad 1 niedogodnosci znanych tago rodzaju elektrod.Zgodnie z wynalazkiem cel ten oslegnleto dzieki temu, ze oslone plyty psncernej etanowi plaski pojemnik o proetoketnym przekroju poprzecznym* utworzony z jednej pary równoleglych wzgledem slabie scianek oraz z drugiej pary równoleglych wzgledem siebie scianek, które to scianki stanowie jednorodne tkanine lub eietke syntetyczne, przy czyn wnetrze oslony Jest podzielone na szereg wzdluznych 1 równoleglych wzgledem siebie prze¬ dzialków o proetoketnym przekroju poprzecznym, za pomoce mledzyprzedzlalkowych zeberek, które utrzymuje scianki w okreslonej od siebie meksymelnej odleglosci* Miedzyprzedzielowe zeberka ee utworzona przez pojedyncze nitke, przebiegajece zyg¬ zakowato w Jednaj plaszczyznie miedzy dwiema przeciwleglymi szerszymi sciankami oslony* Zalete plyty pancernej wedlug wynalazku Jeet to, ze miesci ona w sobie wiecej sub¬ stancji elektrochemicznie czynnej, a tym samym jej pojemnosc emperogodzlnowa Jest zna¬ cznie wieksza niz tego rodzaju 1 o tych samych gabarytach plyt dotychczae znanych. Po¬ nadto plyta pancerna zgodna z wynalazkiem nie wybrzusza sie w swej dolnej czesci a su¬ bstancje elektrochemicznie czynna z latwoscie moze przenikac z jednego przedzialku do drugiego, która to przedzialki ee odpowiednikami rurek w znanej plycie pancernej.Przedmiot wynalazku Jttt uwidoczniony w przykladzie wykonania na ryeunku, na którym fig. 1 przedetewla zmontowane plyte pancerne w widoku z przodu, fig. la - plyte pancer¬ ne w przekroju poprzecznym wedlug linii A-A na fig. 1, fig. 2 - znane oslone plyty pan¬ cernej w widoku z boku, fig. 2a - oslone plyty pancernej w przekroju wzdluznym wedlug linii B-B ne fig. 2, fig. 2b - oslone plyty pancernej z fig. 1 w widoku z góry, fig. 2c - oelone plyty pancernej z fig. 1 w widoku aksonometrycznym, fig. 3 - oslone plyty pancernej wedlug wynalazku w widoku z przodu, fig. 3o - oslone plyty pancernej w prze¬ kroju wzdluznym wedlug linii B-B na fig. 3, fig. 3b - oslone plyty pancernej z fig. 1 w widoku z góry, fig. 3c - oslone plyty pancernej z fig. 3 w widoku akeonoaetrycznym, fig. 4 - urzedzenie do wykonywania tkaniny na oslone plyty pancernej w widoku aksono¬ metrycznym, fig. 5 - odcinak dwupasmowej tkaniny z fig. 4 w widoku akeonoaetrycznym, fig. 6 - Inny przyklad wykonania detalu urzedzenie z fig. 4 w widoku akeonometrycznym 1 fig. 7 - leczenle pasm tkaniny na oslone plyty pancernej w przekroju poprzecznym.Dle latwiejszego zrozumienia przedmiotu wynalazku na fig. 2, 2a, 2b 1 2c przedsta¬ wiono oelone plyty pancernej wedlug etanu techniki a na fig. 3, 3a, 3b i 3c oelone ply¬ ty pancernej wedlug wynalazku, przy czym oznacznikl cyfrowe podane na róznych figurach powtórzone ee tylko w tym zakresie, jeki Jest wymagany dla zrozumienie letoty wynelazku.Ne fig. 1 se przedstawione niektóre wspólne cechy plyty pancernej wedlug wynalazku 1 wedlug stanu techniki. Dek uwidoczniono na fig. 1 plyta pancerna sklada ele z oslony 2 i z mostków 5, 6. Oslona 2 plyty pancernej Jeet utworzone przez jedne pere równoleglych135 063 3 wzgledem siebie scianek 31, 32 oraz przez druga, p«re równoleglych wzgledem siebie scianek 38. scianki te stanowie Jednorodne tkanine lub eletke syntetyczne. Oslona 2 plyty pancer¬ nej Jeet podzielona na szereg równoleglych do osi 37 przedzialków 33, 33' za pomoce nie- dzyprzedzielowycb zeberek 3, które stanowi Jednolita nitka 15 przebiegajeca zygzakowato w Jednej plaszczyznie, pomiedzy pare równoleglych scianek 31, 32, przy czyn nitka ta Jest w odpowiednich odstepach zahaczana za wlókna scianek 31, 32, przez co utrzymuje te scian¬ ki w Jednakowej maksymalnej od siebie odleglosci. Wszystkie przedzialki 33, 33' maj a Je¬ dnakowa szerokosc 36 1 w odróznieniu od znanego etanu techniki maja prostoketny przekrój poprzeczny.Odleglosc 34 pomiedzy poszczególnymi odcinkami nitki 15 stanowiacymi zeberka 3, czy¬ li gestosc tych zeberek wzdluz osi 37 okresla sie w zaleznosci od wielkosci plyty pan¬ cernej 1 moze wynosic przykladowo od 1 do 10 mm. W kazdym przypadku gestosc tych zeberek 3 musi byc taka, aby byly one w stanie utrzymac w Jednakowej odleglosci 35 scianki 31, 32, gdy oslona 2 zostania napslnlona substancje elektrochemicznie czynne. Montujec ply¬ te pancerne przeciaga sie przez przedzialki 33, 33' rdzenie 4, przewodzace pred elektry¬ czny, które blagne równolegle do osi 37, nastepnie oslone 2 napelnia sie substancje ale- ktrochemicznle czynne 1 wreszcie nasadza sie od góry 1 od dolu na oslone 2 mostki 5 16.Na figurach 4 15 Jest przedstawiona linie krsskowo-kropkowe przedza osnowowa 8, która tworzy dolna passo lla tkaniny oraz górne pasmo llb tkaniny, zas nitka 15, która tworzy zeberka 3, Jest przedstawiona linie ciagla. Przedze osnowowe 8 odwija sie z walu odwojowego 7 oraz prowadzi sie Je przez rame nicielnicowe 9 1 ploche 10, po czyn tka sie na krosnie, zamkniete na brzegach sciankami bocznymi 38 tkanine podwójne, której pasmo dolns lla 1 pasmo górne llb, majeca wskutek dzialania sil wewnetrznych sklonnosc do dywergencji, se przytrzymywans przsz nastawna profile ograniczajeca 12 w odpowied¬ niej odleglosci wzajemnej 35, odpowiadajecej grubosci plyty pancernej /patrz. fig. 3/.Poszczsgólns nitki 15, eluzecs do uksztaltowania zeberek 3, przeprowadza sie od cewek 16 z przedze poprzez dokladnie nastawlelny hamulec nitkowy 17 na regulowanym cy¬ lindrze 16, 19, umieszczonym na ramie, zapewniajecej odpowiednie dlugosc swobodne ni¬ tek 15, po czym przewleka 9le te nitki 15 poprzez puste 1 swobodnie w tym celu przy¬ trzymywane oczka nitkowe 9a no ramie nicielnicowej 9, a nastepnie doprowadza sie Ja do plochy 10, przy czym przewlekanie i prowadzenie nitek 15 dokonuje sie pojedynczo w od¬ powiedniej odleglosci, odpowiadajecej odleglosci podzialowej 36 przedzialków 33, 33*; w odpowiednich odleglosciach 34 wzdluz osi wzdluznej 37 odbywa sie z kolei wzajemne tkanie nitek 15 w plaszczyznie tkackiej /i w Jej otoczeniu/ pasma górnego lla i pasma dolnego llb, przy czym wymagane tu odleglosc oslega sie za pomoce odpowiednio ustawio¬ nych profili ograniczajecych 12. W ten sposób powstaje tkanina podwójna, utworzone przez nitki leczece 15 1 zawierajece równiez lecznlkl 3, przy czym tkanine te nawija sie za pomoce cylindra pomocniczego 13 na wal 14.Przedstawione na fig. 6 urzedzenie rózni sie nisco od urzedzenia, uwidocznionego na fig. 4, przy czym w tym przypadku odleglosc wzajemne 35 pomiedzy dwoma pasmami lla 1 llb tkaniny podwójnej 11 ustala sie poprzez grubosc wkladek rdzeniowych 20.Profile ograniczajeca 12 nastawia sie w kierunku poziomym na wartosc, nie przekra¬ czaj ece grubosci cylindra pomocniczego 13. W ten sposób wkladki rdzeniowe 20 pozostaje podczas procesu tkania w przedzialkach 33, 33' utworzonych przez zeberka 3, wewnetrz tkaniny podwójnej, w miejscu pierwotnym, a tkanina podwójna 11, wytwarzana w czasie' przestrzennego procesu tkania, przesuwa sie ciegle do przodu. W celu zmniejszenia nie¬ korzystnych sil tarcia wystarcza Jesli wkladki rdzeniowe 20 umieszczone zostane w co drugim przedzialku 33, 33'.Na podstawie tego co zostalo juz opisane sposób postepowania Jeet dla fachowca Ja¬ sny. Przedze osnowowe 8 przeznaczone do tkania podwójnej tkaniny skladuje sie. Jak wia¬ domo, na wala odwojowym 7, a eted odwija sie je w znany sposób przy zastosowaniu cier¬ nego hamulca osnowowego. Przedze osnowowe 8 nawleka sie w rame nicielnicowe 9 w ten4 135 063 epoeób, ze w odleglosci podzialowej 36, wynikajacej z szerokosci przedzialków 33 zemierzo- nej do wykonania oslony 2, susze pozo9tawac puste oczka nitkowe 9a. Po przeprowadzeniu ni¬ tek osnowowych przez ploche, tkania tkaniny podwójnej jest przygotowane. Teraz tak uetawla ale profile ograniczajace 12 w kierunku poziomym, ze zetkniecie sie przedzy z ploche w jej uetawlenlu brzegowym Jest niemozliwe.Wzajemne odleglosc pomiedzy profilami ograniczajecymi 12 w kierunku pionowym ustawia sie w ten sposób, ze w zaleznosci od grubosci plyty lub od odleglosci 35 zapewnia sie wy- ¦agane dlugosc nitek tworzecych nledzyprzedzielows zeberka 3* Z kolei przeprowadza sie przez hamulec nitkowy 17 nitki 15 odwiniete z cewki 16 ze pomoce cylindrów naetawczych 16 1 19 1 tak przewleka sie ta nitki 15 przez oczka 9e, aby w lukach zebowych plochy 10 za¬ bezpieczyc dlugosc nitek dodatnich, odpowiadajace wysokosci przeslony 3. Tak wytworzone tkanine podwójne, jako pólwyrób, poddaje eie nastepnie, znanej z wegierskiego opisu pa¬ tentowego nr 162 023, obróbce termicznej celem jej utrwalenia.Gdy zamierza sie wytwarzac oslone plyty pancernej z siatki, której zalety i wady se dla fachowca znane, to wówczas sposób ten przeprowadza sie wedlug fig. 7. Surowy Mate¬ rial oslonowy /wytwarzania plyt siatkowych jest znane z literatury fachowej i noze byc przeprowadzane w rózny sposób/ zszywa sie sciegiem lancuszkowym dwunitkowym za pomoce maszyny seryjnej do szycia. Zeberka 3 wykonuje sie wówczas z kwasoodpornych nltsk do szycia* Wzajemne odleglosc 34, które dobiera sie na podstawie juz omówionych i zilustro¬ wanych rozwazan, uzyskuje eie przez odpowiednie ustawienie gestosci sciegu. Wysokosc ze¬ berek 3 1 zalezne od tego wzajemne odleglosc pomiedzy dolnymi 1 górnymi pasmami siatko¬ wymi 22, stsnowlecyml pierwsze i druge scianke 31 1 32, zabezpiecza sie w stanie zmon¬ towanym w ten epoeób, ze za pomoce hamulca ciernego maszyny do szycia nastawia sie te¬ ke dlugosc nitki na scisg. Jaka odpowiada odleglosci 35 okreslajecej grubosc plyty. Od¬ leglosc podzialowa 36 zeberek 3 zepewnla odpowiednie ustawienie podzialu poszczególnych glówek meszyny seryjnej do szycia.Scianki boczne 38 wytwarza sie o lnnsj gestosci sciegu niz odleglosci 34, glówki maszyny, szyjece scianki boczne 38, ustawia sie bowiem taks. gestosc sciegu. Jaka maje scianki 31 1 32. Podczas szycia oba pasma siatkowe 22, to znaczy pasmo dolne i pasmo górne, leze jedno na drugim, przy czym dzieki dlugosci nitki dodatniej na scieg umozli¬ wia sie utworzenie pomiedzy sciankami 31 i 32 odpowiedniej przestrzeni wewnetrznej, od¬ powiadaj ecej odleglosci 35.Korzysci wynikajece z rozwlezanla wedlug wynalazku polegaje na tym, ze niewypelnio¬ ne eubetencje elektrochemicznie czynne przestrzenie, w porównaniu ze znane plyte pancer¬ ne o tych samych gabarytach, zostaje znacznie zmniejszono. Wieksza bedzie tu równiez po¬ jemnosc aaperogodzlnowa plyty pancernej i mniejsze bedzie zuzycie materialu do wytworzenia tych plyt pancernych. Zaoszczedzi eie równiez nieco substsncji elektrochemicznie czynnej 1 zwiekszy sie trwalosc plyty pancernej. Korzystniejsze geometria plyty pancernej umozli¬ wia daleze oszczednosc materialu. Substancja elektrochemicznie czynna jest tak umiesz¬ czana w przedzlelkach 33 1 33#, ze plyta pancerna w calej swej objetosci Jest Jednorodna 1 jednakowo spójna. Istotne znaczenie maje tu równiez polepszone parametry techniczne, zwlaszcza przy wyzszych obclezeniach predowych.Akumulatory z plyte pancerne wedlug wynalazku z powodzeniem moge byc stosowane do napedu pojazdów mechanicznych, poniewaz stosunkowo duza pojemnosc amperogodzinowa tych akumulatorów 1 ich stosunkowo maly ciezar pozwalaje na przebycie przez pojazd stosunkowo dlugiej drogi przy jednorazowym naladowaniu akumulatora.Plyty pancerne wedlug wynalazku mozna wytwarzac przy uzyciu juz istniejecych urze- dzen, przy czym pracochlonnosc wytwarzania tych plyt jest znacznie zmniejszone. Oezell np. tka eie tkanine podwójne, to wówczas moze byc zmniejszone, w porównaniu ze etenea techniki, o okolo 30 % zuzycie przedzy, przy jednoczeenym zachowaniu wymaganych parame¬ trów. Ze wzgledu na to, ze odleglosc podzialowa 36 przedzialków 33, Jest mniejsza niz odleglosc podzialowa rurek /fig. 2/, posiadajecych ten sam przekrój poprzeczny /odleglosc135 063 5 podzialowo rurek okresla sie jako równe polowia okregu/, przato nozna z taj samej ilosci przedzy utkac 50 % wiecej przedzialków niz rurek, Dalaza korzysc polega na tym, za tka¬ nia wedlug wynalazku stanowi proces technologiczny przestrzenny, podczas którego poale- dzy tkanymi nitkami osnowowymi 8 pasm lla 1 llb Jest znacznie mniejsze tarcie podczas produkcji 1 zuzycie nitek jest mniejsza, a liczba bledów jeet znacznie obnizona* Wskutek obnizonego o 30 % zuzycia przedzy wymagana jest tu równiez mniejsza ilosc srodka impre¬ gnacyjnego, a dzieki mniejszej szsrokosci moze byc w takiej samej proporcji zwiekszone wydajnosc maszyny impregnujacej.W praktycznie calkowicie plaskich sciankach 31 1 32 moze byc oslegnieta bardziej równomierna i lepsza geetosc impregnacji. Latwiejsze 1 ekutsczniejsze jest tu równiez' utrwalanie termiczna tkaniny w czasie Jej tkania 1 nawijania na wal nawojowy. Szerokosc jeszcze nie utrwalonej termicznie surowej tkaniny podwójnej jest tu zgodna z szerokos¬ cia gotowej oelony plyty pancernej, a w tkaninie podwójnej, tkanej w plaszczyznie w spo¬ sób tradycyjny9 szerokosc gotowej rurkowej oslony plyty pancernej Jest szersza o rózni¬ ce miedzy dlugoscie polowy obwodu tej rurki a Jej srednice.Przy wytwarzaniu tkaniny na oslony plyt pancernych wedlug wynalazku mozna przy uzy¬ ciu tradycyjnych maszyn zwiekszyc wydajnosc produkcji o okolo 50 %, przy czym mozna wy¬ tworzyc oslone plyty pancernej bez odksztalcen i o lepszej niz dotychczas Jakosci.Zastrzezenia patentowa 1. Elektroda akumulatorowa o zwiekszonej wydajnosci, czyli plyta pancerna dodatnia, skladajeca sie z oslony wykonanej z wlókien sztucznych oraz z mostków przewodzecych pred elektryczny, które to mostki zamykaje oslone od dolu 1 od góry, przy czym oslona jest podzielona przez termiczne zgrzewanie lub zazycia na szereg równoleglych wzgledem siebie rurek, które to rurki zostaje wypelnione substancje elektrochemicznie czynne 1 posiadaje rdzenie przewodzece pred elektryczny przeprowadzone przez ich cale dlugosc, znamienne tym, ze oelone /2/ plyty pancernej stanowi plaski pojemnik o prostoketnym przekroju poprzecznym, utworzony z jednej pary równoleglych wzgledem sla¬ bie scianek /31, 32/ 1 z drugiej pary równoleglych wzgledem eiebie scianek /38/, które to scianki /31, 32, 38/ stanowie jednorodne tkanine lub siatke syntetyczne, przy czym wnetrze oslony /Z/ jest podzielone na szereg wzdluznych 1 równoleglych wzgledem slabie przedzialków /33, 33*/ o prostoketnym przekroju poprzecznym, za pomoce zeberek /3/, które utrzymuje scienkl /31, 32/ w okreslonej od slabie maksymalnej odleglosci. 2. Elektroda akumulatorowa wedlug zaetrz. 1, znamienna tym, ze wie¬ dzyprze dzialowe zeberka /3/ ae utworzone przez pojedyncze nitke, przebiegajece zygza¬ kowato, w Jednej pleezczyznle, miedzy dwiema przeciwleglymi sciankami /31, 32/ oslony.135 063 Li A 4' Fi'g.1 6-^i£ 33 .J A ^T# 1< ^3 ]1 ^mtmm$sm&\ Fig.la F(g.2 Fig.2a 1B 00000 Fig.2 b FR B ^U ¦37 34: Fig. 3 Fig.3a 38 3 r31/3 ,38 'llZlTki-33' 33 c32 '33 Fig.3b135 063 Fig.4135 063 -13 -' i^ Fig.7 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cgz.Cena 100 zl PL