Przedmiotem wynalazku jest sposób zmniejszania zapylenia atmosfery w kopalni wegla oraz urza¬ dzenie do zmniejszania zapylenia atmosfery w ko¬ palni wegla, zwlaszcza kiedy duze objetosci po¬ wietrza sa szybko przemieszczane przy przodku weglowym podczas urabiania wegla, aby rozrze¬ dzic, rozproszyc i usunac metan i inne szkodliwe gazy z obszaru, gdzie pracuja górnicy, z równo¬ czesnym utrzymywaniem niskiego poziomu zapylenia w tyim obszarze, a to w celu ochrony zdrowia gór¬ ników pracujacych na przodku.W kopalniach wegla dawno juz zwrócono uwage na waznosc problemu dostarczania duzych ilosci powietrza do obszaru, gdzie pracuja górnicy. Po pierwsze swieze powietrze jest potrzebne górni¬ kom do oddychania. Po drugie wykorzystywane jest ono do zmniejszenia potencjalnego niebezpie¬ czenstwa powstajacego przy ewentualnym ucho¬ dzeniu metanu lub innych gazów przy urabiani i przodka. Zwykle stosuje sie tame lub inna prze¬ grode iz bali lub z tkaniny przy zródle swiezego powietrza, aby prowadzic strumien swiezego po¬ wietrza poprzez uprzednio wybrane obszary do miejsca pracy, gdzie potrzebne jest swieze po¬ wietrze. Dotychczas przeplyw zwiekszano za po¬ moca dmuchawy ustawionej w obszarze powrót- nym, której, wlot byl polaczony z przodkiem weglo¬ wym, gdzie prowadzono urabianie, aby wyciagac z przodka powietrze i odprowadzac je do uprzednio. wybranego obszaru lub do obszaru powrotnego. 10 15 20 25 30 Dmuchawa taka musi byc zdolna do zasysania po¬ wietrza z przodka z wydajnoscia znacznie wieksza niz doplyw gazu, aby umozliwic rozrzedzenie gazu, przy czym musi istniec odpowiedni doplyw swie¬ zego powietrza.Problem komplikuje sie jednak ze wzgledu na coraz wieksze ilosci pylu wytwarzane przy ura¬ bianiu wegla od czasu przejscia z wydobycia recz¬ nego na urabianie za pomoca wrebiarek, z których niektóre sa zdolne do urabiamiia 100 ton lub nawet wiecej na godzine zaleznie od warunków w obsza¬ rze, w którym weriel jest wydobywany- Aby dac sobie rade z duzymi ilosciami pylu weglowego wy¬ twarzanego podczas pracy wrebiarki, co stanowi potencjalne zagrozenie wrybuohowe i zagrozenie zdrowia górników zwykle ustawiano dmuchawe wylotem w kierunku od przodka i zapewniano jej polaczenie z przodkiem poprzez sekcje rury wen¬ tylacyjnej, które moga miec przekrój owalny lub kolowy i maja srednice rzedu 25—50 om. Takie sekcje rurowe dodaje sie oddzielnie co kilka me¬ trów w miare wydobywania wegla, az wykorzysta sie wszystkie sekcje. Dmuchawe przestawia sie wtedy o odleglosc równa dlugosci zmontowanych sekcji rury wentylacyjnej i proces powtarza sie.Otrzymanie odpowiedniej ilosci powietrza i po¬ trzebnej predkosci przeplywu powietrza przy przodku weglowym nie bylo problemem. Proble¬ mem jest jednak to, ze doplywajace swieze po¬ wietrze przy przechodzeniu przy przodku weglo- 134 481134 481 3 4 wym zostaje scybko zanieczyszczone pylem weglo¬ wym, a dmuchawa nie eliminiuje pylu lecz jedynie przemieszcza wysoce wybuchowy pyl za dmucha- blisko za górnikami, gdzie |e potencjalnym zagrozeniem bezpieczenstwa i Izdirowia górników, ^gj^^pn^^konaó ten problem przez dodawanie ini uOMii fptaia^iurljitUITtct z dmuchawy pylu skal¬ nego oczekUJ^c1, ze* pyl skalny, który jest ciezszy niz pyl zawarty w powietrzu wylatujacym z dmu¬ chawy pomoze przy osiadaniu pylu weglowego.Jednakze nie rozwiazalo to problemu, a sam pyl skalny uwazamy jest zapotencjalne zagrozenie pluc górników i maszyin pracujacych w kopalni.W konsekwencji obowiazujace obecnie przepisy panstwowe wymagaja scislego kontrolowania pylu wylatujacego z dmuchawy, przy czym za kazdym razem, kiedy zawartosc pylu w powietrzu wyloto¬ wym osiaga okreslony poziom, trzeba zamykac chod¬ nik powrotny kopalni, a caly obszar czesci kopalni trzeba traktowac pylem skalnym za pomoca odpo¬ wiedniego urzadzenia az pyl weglowy nie bedzie juz widoczny. Czesto operacje te trzeba przepro¬ wadzac na dlugosci chodniiika 500—60(Pm za i wokól obszaru urabiania. Przerywanie urabiania dla tego celu moze trwac nawet 24—36 godzin i jest oczy¬ wiscie kosztowne ze wzgledu na dlugotrwaly brak wydobycia oraz ze wzgledu na koszt pylu skalnego i koszty zwiazane z wlozona praca. Przykladowo, jezeli urabiarka wybiera wegiel z wydajnoscia 100 t na godzine, to oznacza to strate przynajmniej 2400 t wegla przy kazdej takiej przerwie. Ponadto przepisy panstwowe nakladaja kary na zarzad ko¬ palni, jezeli w kopalni zostaje przekroczony ma¬ ksymalny dopuszczalny poziom zapylenia. Ponadto istnieje problem pylicy pluc, której ulegali górnicy na skutek zapylenia obszaru ich pracy.W przeszlosci usilowano róznymi sposobami od- filtrowywac pyl weglowy. Z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych nir 1 585 358 znane jest za¬ stosowanie wagonu kolejowego wyposazonego w wentylator wlotowy i wylotowy, które wciagaja po¬ wietrze i wytlaczaja je z tego wagonu przy czym po¬ wietrze wewnatrz wagonu napotyka na odchylacz, który jest spryskiwany woda w celu oddzielenia pylu.Opis patentowy Stanów Zjednoczonych nr 1982 470 przedstawia podobne urzadzenie wypo¬ sazone w oslone, które obejmuje powietrze zawie¬ rajace pyl, które przeplywa nastepnie poprzez od¬ dzielacz elektrostatyczny typu rurowego. Opis pa¬ tentowy Stanów Zjednoczonych nr 2 375 689 przed¬ stawia maszyne go proszkowania wegla z odpro¬ wadzeniem poprzez wentylator ssacy do holowa¬ nego wagonu z siatkowym wylotem, poprzez który powietrze jest z powrotem podawane do przodka.O^-is patentowy nr 2 065 970 Stanów Zjednoczonych Ameryki opisuje oczyszczacz powietrza zawiera¬ jacy wentylator wylotowy w obudowie posiadajacej filtr przy otworze wlotowym i przy otworze wy¬ lotowym, przy czym podano, ze oczyszczacz taki nadaje sie do stosowania w kopalniach podziem¬ nych. Jednakze, o ile nam wiadomo, zadne z tych urzadzen nie zostalo z dobrym wynikiem zastoso¬ wane w kopalniach wegla, przy uwzglednieniu obecnych przepisów panstwowych dotyczacych zapylenia.Ostatnio usilowano zbierac pyl w kopalniach sto¬ sujac dmuchawy typu pluczkowego, w których po- 5 wietrze zawierajace pyl jest spryskiwane woda, aby spowodowac koagulacje drobniejszych czastek pylu w wieksze czastki, z którymi latwiej mozna sobie poradzic. Wsród wad takiego urzadzenia jest jednak koniecznosc dostarczania duzych ilosci io wody. Wada sa równiez problemy zwiazane z od¬ prowadzaniem wody oraz z dcdziokowyim poborem mocy dla takiego urzadzenia.Sposób zmniejszania zapylenia atmosfery w ko¬ palni' wegla podczas urabiania, polegajacy na za- 15 sysianiu ciaglego slupa zapylonego powietrzn z sa¬ siedztwa urabianego przodka weglowego, oczysz¬ czaniu go za pomoca cyklonu i zawracaniu oczysz¬ czonego z pylu powietrza do atmosfery kopalni, wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze 29 przed wprowadzeniem do cyklonu, slup powietrza zawierajacego pyl roizdiziela sie na wiele slupów o mniejszej srednicy, nastepnie oddzielnie zawiro- wuje sie kazdy z tych slupów powietrza o mniej¬ szej srednicy tak, aby oddzielic pyl od srodkowego 25 rdzenia tego slupa i skupic pyl w otaczajacej ten rdzen czesci pierscieniowej po czym nieprzerwanie odprowadza sie powietrze z pozbawionego pylu rdzenia kazdego z zawirowanych slupów powietrza, a równoczesnie odprowadza sie powietrze z ota- 30 czajacej czesci pierscieniowej slupów powietrza, gdzie skupiony jest pyl, do oddzielnie usytuowa¬ nego miejsca zbierania pylu, oddziela sie pyl od powietrza i zatrzymuje sie oddzielony pyl w miej¬ scu zbierania pylu, natomiast pozbawione pylu po- 35 wietrze odprowadza sie z miejsca zbierania pylu wraz z powietrzem pochodizacym ze srodkowego rdzenia zawirowanych kolumn powietrza o mniej¬ szej srednicy do obszaru kopalni zwlaszcza z dala od przodika weglowego. 40 Korzystnie zwieksza sie przekrój ciaglego slupa powietrza zawierajacego pyl, zasysanego z przodka weglowego, zanim nastapi rozdzielenie na wiele slupów o mniejszej srednicy.Slup powietrza zawierajacego pyl oczyszcza sie 45 z najwiekszych czastek przed podzieleniem na slupy o mniejszej srednicy. Powietrze z miejsca zbierania pylu ponownie filtruje sie przed odpro¬ wadzeniem do obszaru kopalni. Pyl oddziela sie od powietrza poprzez odwracalne odchylenie toru po- 50 wietrza ze skupionym pylem podczas wlotu i wy¬ lotu z miejsc zbierania pylu.Urzadzenie do zmniejszenia zapylenia atmosfery w kopalni wegla podczas urabiania, zawierajace obudowana dmuchawe z otworem wlotowym 55 i otworem wylotowym, przewód wentylacyjny o re¬ gulowanej dlugosci do polaczenia otworu wloto¬ wego dmuchawy z przodkiem weglowym, zas otwór wylotowy polaczony jest z urzadzeniem ssacym, które nieprzerwanie zasysa slup powietrza poprzez 60 dmuchawe z otworu wlotowego, wedltig wynalazku charakteryzuje sie tym, ze posiada wiele umiesz¬ czonych w niewielkaeh odstepach od siebie, cylin¬ drycznych, oddzielnych oddzielaczy odsrodkowych o malej srednicy, oddzialywujacych w przekroju k poprzecznym slupa powietrza zasysanego poprzez5 dmuchawe, przy czym kazdy z tych oddzielnych oiicizielaczy oisrodikcwyeh ma wlot zwrócony w strone otworu wlotowego dmuchawy, wylot zwró¬ cony w strcne o-waru wylotowego dmuchawy oraz elementy powodujace zawirowanie powietrza za¬ wierajacego pyl, gdy wchodzi ono do oddzielaczy odsrodkowych tak., ze pyl gromadzi sie przy scian¬ kach oddzielaczy, a powietrze pozbawiane pylu jest oJi&rowadizane ze srodkowego rdzenia oddzielaczy odsrodkowych poprzez ich wyloty pod dzialaniem urzadzenia ssacego, gazoszczelny przewód zapew¬ niajacy polaczenie pomiedzy urzadzeniem ssacym a wewnetrznymi sciankami oddzielaczy odsrodko¬ wych, pirzy których gromadzi sie pyl, przy czym gairjoazczelny przewód zawiera wyjmowany zbior¬ nik pylu oraz przewód do oddzielania pylu z po¬ wietrza, w którym pyl ten jest skupiony i odpro¬ wadzania go do zbiornika pylu, przy czym po¬ wietrze pozbawione w tan sposób pylu przeplywa dalej tym przewodem pod dzialaniem urzadzenia ssacego.Druga postac urzadzenia do zmniejszania za¬ pylenia atmosfery w kopalni wegla podczas urabiania, zawierajacego oslonieta, ruchoma dmu¬ chawe z otworem wlotowym i otworem wy¬ lotowym umieszczonym za otworem wloto¬ wym, oddzielacz, odsrodkowy oraz wentylator ssacy w otworze wylotowym dmuchawy, który to wen¬ tylator zasysa nieprzerwany slup powietrza poprzez dmuchawe z jej wlotu i odprowadza powietrze poprzez otwór wylotowy w kierunku od przodka, gdzde prowadzone jest urabianie wegla, wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze posiada wiele umieszczonych blisko siebie, cylindrycznie uksztal¬ towanych, oddzielnych oddzielaczy odsrodkowych o malej srednicy, oddzialywujacych w przekroju poprzecznym slupa powietrza zasysanego prze/, dmuchawe za pomoca wentylatora ssaceto, przy czym kazdy z tych oddzielnych oddzielaczy od¬ srodkowych ma wlot skierowany w strone otwolu; wlotowego dmuchawy, wylot skierowany w strone otworu wylotowego dmuchawy oraz elementy do zawirowywania powietrza zawierajacego pyl, gdy wchodzi ono do poszczególnych oddzielaczy odsrod¬ kowych tak, ze pyl gromadzi sie przy sciankach oddzielaczy, a powietrze pozbawione pylu jest od¬ prowadzanie ze srodkowego rdzenia oddzielaczy od¬ srodkowych poprzez ich wyloty pod dzialaniem wentylatoia ssacego, gazoszczelny przewód two- izaoy polaczenie pomiedzy wentylatorem ssacym a sciankami oddzielaczy odsrodkowych, przy któ¬ rych gromadzi aie pyl, przy równoczesnym zasysa¬ niu przez wentylator ssacy czesci powietrza ze sku¬ pionym pylem przy sciankach oddzielaczy do ga¬ zoszczelnego przewodu, który zawiera zbiornik pylu usytuowany w odstepie pomiedzy oddzielaczami a wentylatorem ssacym i jest przystosowany do oddzielania pylu zawartego w powietrzu i do od¬ prowadzania go do zbiornika pylu, a powietrze oddzielone w ten sposób od pylu przeplywa dalej przewodem do wentylatora ssacego.Oddzielacze odsrodkowe sa korzystnie wykonane Jako jedna czesc uformowana z, tworzywa sztucz¬ nego, i maja nieruchome lopatki, które zawlrowuja 4 481 6 zawierajace pyl powietrze wchodzace we wlot od¬ dzielaczy.Pierwszy stopien oddzielaczy ods.rodkowych zaj¬ muje przekrój poprzeczny slupa powietrza, który 5 jest wiekszy niz przekrój poprzeczny wlotu dmu¬ chawy, a pomiedzy niimi znajduja sie elementy rozdziela jare, które rówinomiennle kieruja wcho¬ dzace powietrze zawierajace pyl do poszczególnych oddzielaczy odsrodkowych pierwszego stopnia. io Pomiedzy wlotem dmuchawy a oddzielaczami od- srodkowymi pierwszego stopnia umieszczona jest zwrócona do tylu i do dolu siatka zapobiegajaca wchodzeniu zbyt duzych czastek wegla do oddzie¬ laczy odsrodkowych. 15 Ponizej siatki, urzadzenie ma gazoszczelny, wyj¬ mowany zbiornik, w który spadaja czastki zatrzy¬ mane przez siatke. Urzadzenie korzystnie posiada wyjmowany ztcjornik pylu. Przewód nad wyjmo¬ wanym zbiornikiem korzystnie ma ostre zagiecie, 20 aby skutecznie odprowadzac pyl do wnetrza zbior¬ nika pylu. Wyjmowany zbiornik pylu zawiera po¬ chyla przegrode, w która uderza pyl, gdy powietrze zawierajace pyl zmienia swój kierunek przeplywu dla oddzielenia zawartego w nim pylu. 25 Urzadzenie korzystnie zawiera elementy rozdzie¬ lajace ciag wentylatora ssacego pomiedzy koniec wylotowy oddzielaczy odsrodkowych a przewód, który jest polaczony ze sciankami oddzielaczy od¬ srodkowych, przy których gromadzi sie pyl. Ele- 30 manty rozdzielajace ciag wentylatora ssacego sa regulowane dla zmiany stosunku podzialu tego ciagu. Urzadzenie korzystnie posiada czlon dyszowy po stronie wlotowej wentylatora ssacego ograni¬ czajacy strumien wlotowy powyzej osi, na której 35 wiruje wentylator ssacy- Elementy rozdzielajace ciag wentylatora ssacego zawieraja odchylacz, który laczy powietrze wcho¬ dzace z przodu z powietrzem wchodzacym z od¬ dziel"czy pierwszego stopnia w obszarze wokól 40 oisii, na której wiruje wentylator.Przewody zawieraja drugi stopien, usytuowanych w niewielkich odstepach, majacych mala srednice, cylindryczne uksztaltowanych, oddzielnych oddzie¬ laczy odsrodkowych, które zajmuja przekrój po- 45 przeczmy przewodu, poprzez który wentylator ssacy zasysa powietrze ze scianek oddzielaczy odsrodko¬ wych pierwszego stopnia po odprowadzeniu pylu do zbiornika, przy czym oddzielacze odsrodkowe drugiego stopnia zawieraja lopatki, które skupiaja 50 pyl zawarty w powietrzu przy sciankach oddzie¬ laczy, przy czym wentylator ssacy dmuchawy za¬ sysa powietrze ze srodkowego rdzer.ia oddzielaczy drugiego stopnia, a dodatkowe urzadzenie ssace zasysa powietrze ze skupionym pylem ze scianek 55 oddzielaczy drugiego stopnia.Powietrze ze skupionym pylem zasysane ze scia¬ nek oddzielaczy drugiego stopnia jest prowadzone przez dodatkowe urzadzenie ssace kretym torem powodujacym oddzielenie pylu i odprowadzenie go 60 do dodatkowego zbiornika pylu a powietrze pozba¬ wione pylu do obszaru kopalni za dmuchawa. Urza¬ dzenie ma korzystnie dodatkowy filt.% poprzez który powietrze jest odprowadzane do obszaru ko¬ palni za dmuchawa. Tein dodatkowy filtr zawiera 65 trzeci stopien odsrodkowych oddzielaczy pylu, v7 134 481 8 Stwierdzono w praktyce, ze okolo 10% powietr za wchodizacego we wloty oddzielaczy odsrodkowych potrzeba dla usytuowania czesci powietrza zawie¬ rajacego pyl z oddzielaczy odsrodkowych, tak ze wentylator odprowadza okolo 99% powietrza oczyszczonego z pylu z. powrotem do obszaru ko¬ palna (90% poprzez wylot pierwszego stopnia i 9% poprzez'wylot oddzielaczy odsrodkowych drugiego stopnia). **" Jezeli zapyianiie jest bardzo duze, wówczas za wylotem pompy ssacej drugiego stopnia mozna za¬ stosowac oddzielacze odsrodkowe trzeciego stopnia, aby polepszyc oddzielanie pylu. W tym trzecim stopniu powietrze wylotowe z pompy drugiego stopnia podlega zawirowaniu w oddzielaczach od¬ srodkowych oraz oddzielnemu odprowadzaniu pro¬ mieniowo przemieszczonej czesci powietrza, w któ¬ rej sikupia sie. pyl. Pyl ten alternatywnie moze zbierac lub pozwalac mu uchodzic w kierunku do spagu pod dmuchawa.Zaleta wynalazku jest' to, ze powietrze zasysane z przodka' w^powego pffcez dmuchawe jest sku- ' teczniie oczyszczane z pyluAprzy niewielkim zmniej¬ szeniu predkosci przeplywu "potrzebnej dla rozrze- 'dzainia, rozpraszania i usuwania metanu.W urzajdzeniu wedlug wynalazku powietrze za¬ wierajace pyl'po wejsciu przez wlot dmaichawy z przodka weglowego' zostaje skierowane rozbieznie na .bola, tak ze wchodzacy slup powietrza zawie¬ rajacego pyl zostaje równomiernie rozlozony na 'wieksza liczbe scisle upakowanych oddzielaczy od- Srodfcowycfr niz "byloby to mozliwe, gdyby pierwszy stopien oddzielania pylu byl ograniczony do slupa powietrza*' o takim przekroju poprzecznym jak wlot dmuchawy. Dzieki temu skutecznosc dzialania pierwszego stiopnia oddzielaniaJ pylu mozna zwiek¬ szyc do maksimum z równoczesnym dostosowaniem wymiarów dmuchawy a zwlaszcza jej wysokosci dbwamników w koiiikretnej kopalni.Korzystne jest zastosowanie tlumika, który jest rozlacznie monitowany ma wylocie dmuchawy, aby skutecznie obnizyc poziom halasu powodowanego , fprzecz dmuchawe do granic mozliwych do przyjecia, jedmaikze z umoziiwiiarieim wykorzystania maksy¬ malnej predkosci przeplywu powietrza przez urza¬ dzenie.Inne zalety wynalazku polegaja na tym, ze wen¬ tylator wylotowy zasysa tylko powietrze pozba- ' wjone pylu, usuwanie pylu odbywa sie na sucho bez, problemów zwiazanych ze stosowaniem wody, v co^jrridalp miejsce w wiekszosci konkurencyjnych urzadzen/ ponadto moga byc przemieszczone duze objetosci swiezego powietrza rzedu'160—300'm3/mi.i przy przodku weglowym i nieprzerwanie oczysz¬ czane z pylu wytwarzanego przy urabianiu, tak aby zachowac zdrowie i be^r: ieczenstwo ,górników bez koniecznosci przerywania urabiania dla przepro¬ wadzania zapylenia pylem skalnym." Przedmiot wynalazku zostanie uwidoczniony w przykladzie wykonania nat podstawie rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie czesc ko¬ palni wegla, gdizie zastosowano urzadzenia wedlug wynalazku dla utrzymania nieprzerwanego prze¬ plywu swiezego powietrza przy przodku weglo¬ wym, na którym prowadzanie jest urabianie, w celu oddzielania pylu, którym powietrze to zostaje za- nieczyszerzone i zbieranie tego pylu, tak ze tylko powietrze pozbawione pylu odprowadzane jest z powrotem do wnetrza kopalni, fig. 2 — korzystny 5 p z tlumikiem nalozonym zdejmowalnie na wylot dmuchawy, fig. 3 — to samo urzadzenie w widoku z bou, ale bez tlumika i z zaczepem holowniczym przy koncu wlotowym, fig- 4 — urzadzenie w po- 10 dluznym przekroju pionowym z pokazaniem jego czesci skladowych sluzacych do oddzielenia pylu z powietrza doplywajacego poprzez wlot dmucha¬ wy, fig. 5 — koriec W3lotowy dmuchawy, fiz. 6 — koniec wlotowy dmuchawy, fig. 7 — urzadze.ii e 15 w przekroju poziomym wzdluz linii 7—7 z fig. 4 z pokazar.ieni szczególów konstrukcji i elementów sluzacych dó regulowania przeplywu powietinzi poprzez urzadzenie, fig. 8 — urzadzerriie w prze¬ kroju poziomym wzdluz lir di 8—8 z fi<*. 4 z poka- 20 zariem dalszych szczególów elementów, poprzez które powietrze przeplywa pomiedzy wlotem dmu¬ chawy a jej wylotem, fig..9 — urzadzenie w prze¬ kroju pionowym wzdluz linii 9—9 z fig. 7, fig. 10-- dizialarie i zaistoscwarnie siatki umies-zczonej po~ 25 miedzy wlotem' powietrza a oddzielaczami odsrod¬ kowymi pierwszego stopnia oddzielania pylu, fig. 11 — oddzielacze odsrodkowe nierwszeno stop- ria w przekroju pionowym wzdluz lir iii 11—11 z fig. 12 w kierunku zaznaczonym strzalkami. 30 fig. 12 — oddzielacze odsrodkowe pierwszego stop¬ nia w widoku pod katem prostym do widoku z fig. 11 wzdluz linii 12^12 z fig. 11, fig. 13 — koniec wejsciowy oddzielaczy odsrodkowych pierw¬ szego stopnia, fig. 14 — (koriiiec wylotowy tych od- 35 dizielaczy, fig. 15 — urzadzenie w przekroju wzdluz linii 15—15 z fig. 7 z pokazaniem drogi powietrza zawierajacego pyl odprowadzanego ze scianek od¬ dzielaczy pierwszego sitopnia do zbiornika pylu, fig- 16 — zamocowanie oddzielaczy odsrodkowych 40 pierwszego stopnia w celu unikniecia przechodze¬ nia pylu inaczej niz przez wlot oddzielaczy, fig. 17 — urzadzenie w przekroju wzdluz linii 17—17 z fig. 7 w kieruniku zaznaczonym strzalka¬ mi, z pokasaniem szczególów oddzielaczy odsrod- 45 kowych drugiego stopnia i z pokazaniem drpca, wzdluz której czesc powietrza ze skupionym pylem odprowadzana jest do drugiego zbiornika pylu, fig. 18v — czesc urzadzenia w widoku wzdluz linii 18—18 z fig. 17 w kierunku zaznaczonym ^ strzal- 50 kami, z pokazaniem dirogi powietrza zbieranego ze scianek oddzielaczy odsrodkowych drugiego stop ria-w celu oddzielenia pylu, fig. 19 — czesc uraa dzenia jaik ma fig. 18 z pokazaniem oddzielaczy odsrodkowych trzecitego stopnia przy: wylocie pom- 55 py- lub wentylatora przedmuchujacego drugiego stó/pnia; fig. 20 — tlumik przystosowany do rozlacz¬ nego montowania na. koncu wylotowym dmuchawy jak pokazano na fig. 2,. fig. 21 — tlumik w, prze- knoju wzdluz linii 21—21 z fig. 20y wfeieruriiku eo zaznaczonym strzalkami, a fig. 22 — tlumik \p wi¬ doku z tylu. :;A¦;.•¦ Na figurze 1 przedisftawiono przekrój kopalni wsgla, w której pjtrowadzone jest wydobyciem W tu¬ nelu A itrabdarka B umabda wegiel w "przodku F. 65 Urobdony wegiel ladowany jetst na przeniarnik C,9 134 481 10 który odprowadza urobiony wegiel tunelem pow¬ rotnym Aa do obsziatru wydobywania. Zwykle przy nowoczesnym wydobywaniu wegla jest on urabiany z przodka F w odcinikach tunelu o dlugosci 30 m w odstepach po 30 m od sdebie, przy czym szero¬ kosc tunelu jest rzediu 4 m. Kiedy na fig. 1 odcinek tunelu A zostanie wydrasony na 30 m w przodek weglowy E od odcinka tunelu Aa, urabiarka B zostanie przestawiona w lewo pod katem prostym, aby drazyc drugi tunel A* o dlugosci 30 m, az do tunelu A" Pozostaje obszar nieurobionego wegla jako podpora dla stropu koL:etL:i pomiedzy wezszy¬ mi odcinkami tunelów A, A', A" i Ab, przy czym filar taki ma przekrój kwadratu o boku 30 m. Ura¬ biarka B zostaje nastepnie przemieszczona z powro¬ tem do odiomika tuinelu Ac i po przestawieniu o okolo 30 m w prawo od tunelu A zaczyna drazyc tunel Am.W celu rozpraszania i rozrzedzania metanu ucho¬ dzacego poprzez przodek weglowy F podczas ura¬ biania w obszar urabiania poprzez odcinki tunelu Ab i Ac tloczy sie nieprzerwanie duze objetosci swiezego powietrza przy uzyciu ustawionej zdalnie drmuchawy o duzej wydajnosci lub ukladu takich dmuchaw. Przegrody K z plótna tamowego sluza do oddzielania tunelu Ad i tunelu Ac, które pro¬ wadza do obszarów uprzedniego wydobycia, dzieki czemu strumien doplywajacego swiezego powietrza reprezentowany strzalkami D moze byc skur-iony w obszairze aktywnego urabiania, gdzie jest on potrzebny.Jak pokazano na fig. 1, urzadzenie 20 jest usytu- wane w tunelu powrotnym Aa, aby skutecznie re¬ gulowac objetosc i kierunek strumienia swiezego powietrza na przodku, gdlzde prowadzone jest ura¬ bianie. W tym celu otwór wylotowy 24 urzadzenia jest sMerowany tak, aby tloczyc powietrze w tunel powrotny Aa, a otwór wlotowy 22 jest polaczony z przodkiem obok urabiainki B po stronie przeciw¬ nej niz doprowadzanie swiezego powietrza. Jak po¬ kazano sti^alkarni D przeplyw swiezego powietrza przy przodku weglowym F powodowany jest przez urzadzenie 20, a przez regulacje skutecznego ciagu urzadzenia przeplyw ten mozna zwiekszac lub zmniejszac, przy czym czesc swiezego powietrza nie pobierana przez urzadzenie oddziela sie i wplywa w tunel powrotny Aa.Aby zwiekszyc do maksimum skutecznosc urza¬ dzenia 20 jego otwór wlotowy jest polaczony z przodkiem F poprzez przewód wentylacyjny 10 o regulowanej dlugosci. Przewód taki zawiera przykladowo dwadziescia sekcji rurowych, kazda po 3 m dlugosci i 40 cm srednicy, które sa oddziel¬ nie montowane kolejno, tak ze urzadzenie pozo¬ staje w scislym polaczeniu z przodkiem weglowym bez potrzeby ciaglego jego przemieszczania; Nalezy zauwazyc, ze sekcje rurowe moga miec wieksza lub mniejsza dlugosc i/lub wieksza lub mniejsza sred¬ nice. Mozna je wykonywac z wielu róznych ma¬ terialów takich jak metale lub tworzywa sztuczne zawierajace wlókno szklane. Moga miec one rów¬ niez przekrój irnny niz kolowy. Przykladowo moga miec one przekrój prostokatny lub owalny. Ko¬ rzystnie sekcja rurowa lOa o mniejszej srednicy jest umieszczona^ teleskopowo w ostatniej selicji rurowej 10* o pelnym wymiarze i jest wyciagana o niewielkie odcinki, aby utrzymac scislejsze po¬ laczenie z przodMem weglowym podczas urabiania go przez urabiarke B. 5 Po zmontowaniu ostatniej sekcji rurowej na koncu przewodu i/lub po wydrazeniu odcinka tu¬ nelu o dlugosci 30 m przewód demontuje sie, aby umozliwic przemieszczenie urzadzenia 20 i/lub ura- biarki przed drazeniem nastepnego tuinelu w szere¬ gu tekach tuneli, na przyklad przedstawionego tu¬ nelu A'". Nalezy zauwazyc, ze w pewnych okolicz¬ nosciach jedna lub kilka sekcji 10* przewodu ma ksztalt lukowy. Przykladowo, jezeli urzadzenie 20 nie przemieszcza sie z polozenia pokazanego na fig- 1, wtedy przewód wentylacyjny 10 musi miec dwie Si3kcje kolankowe, aby nadazal za urabiarka B przy scianie, gdy urabiarka drazy tunel A"\ Podczas pracy urabiarki B urzadzenie 20 nie¬ przerwanie zasysa slup powietrza o srednicy 40 cm poprzez przewód wentylacyjny 10 z "przodka F z predkoscia przeplywu wystarczajaca dla rozrze¬ dzenia, rozproszenia i zebrania szkodliwego gazu, takiego jak metan, gdy uchodzi on z przodka we¬ glowego podczas urabiania i aby odprowadzac ten gaz w tunel powrotny za dmuchawa z dola od iniejsca pracy górników.Podczas swego dzialania urzadzenie zasysa rów¬ niez pyl wytwarzany przez urabiarke B podczas urabiania przodka weglowego F. W przeciwnym przypadku pyl ten zanieczyszczalby miejsce pracy stanowiac zagrozenie dla bezpieczenstwa i zdrowia górników. Wazna cecha wynalazku jest to, ze urza¬ dzenie zasysa powietrze przy przodku F w obje- tosciach wystarczajacych dla rozrzedzenia metanu, a równoczesnie oddziela pyl zawarty w powietrzu dostajacym sie do otworu wlotowego 22 i zbiera ten. pyl, tak ze pyl nie uchodzi poprzez otwór wy¬ lotowy 24 i nie zanieczyszcza tunelu powrotne¬ go Aa.Jak pokazano na fig. 2—6, urzadzenie 20 bedace równoczesnie filtrem powietrza zawiera wedlug wynalazku dmuchawe 26 zamontowana na ramie 28 Rama 28 jest z kolei wsparta na ogumionych ko¬ lach 30, które umozliwiaja przemieszczanie urza¬ dzenia 20. Urzadze;: ie 20 moze miec wlasny naped do przodu i do tylu, na przyklad hydrauliczny zespól napedowy 32, z nastawna predkoscia ruchu nie przewyzszajaca 3 km/h. Alternatywnie jak po¬ kazano na fig. 3, urzadzenie moze byc wyposazone w zaczep holowniczy 34 dla przeciagania go na miejsce za przodkiem weglowym F.Otwór wlotowy 22 urzadzenia, jak najlepiej wi¬ dac na fig. 4 i 6 zawiera cylindryczna obrecz 36 o takiej srednicy, ze obrecz ta przyjmuje suwliwie, ale rozlacznie pierwsza sekcje przewodu wentyla¬ cyjnego 10 majaca srednice 40 om. Pomiedzy ta obrecza a otworem wylotowym 24 urzadzenia, znajduje sie pierwszy stopien 40 oddzieleniia pylu.Tegi pierwszy stopien zawiera wiele scisle upako¬ wanych, miniaturowych, cylindrycznych oddziela¬ czy odsrodkowych 54, umieszczonych równolegle obok siebie tak, ze ich wlot 06 jest zwrócony do otworu wlotowego 22 urzadzenia, a ich wylot 68 jest zwrócony do otworu wylotowego 21 urzadzenia.Otwór wylotowy 24 zawiera zasadniczo cylindrycz- 15 20 25 30 35 40 tf 50 (5 GO11 134 481 12 na obudowe 46, która ma zamocowanie 48, na któ¬ rym zamootoware jest urzadzenie ssace lub wen¬ tylator ssacy 42.Na figurze 4 i 5 wentylator ssacy 42 przedsta¬ wiono jako wentylator klatkowy. Mozna jednak zastosowac dowolna irnaa odpowiednia konstrukcje wentylatora nadajaca sie do wytwarzania zadanego przeplywu powietrza poprzez dmuchawe 26. Obszar srodkowy wentylatora jest zamkniety przegroda 50 a czlon 52 z centralnym otworem zapewnia pola¬ czenie wirujacego wentylatora z pierwszym stop¬ niem 46 oddzielania pylu wzdluz osi, r.a której wentylator obraca sie, tak ze oiag wentylatora od¬ bywa siie; zasadiniczo wzdluz linii prostej przecho¬ dzacej przez poszczególne oddzielacze oisrodkowe 54 tworzace pierwszy stopien 46 oddzielania pylu- Jak pokazano najlepiej rua fig. 5 glówny wentyla¬ tor ssacy 42 dmuchawy jest napedzany obrotowo przez silnik 44 za posredinictwent przekladni paso¬ wej 42.Nalezy zauwazyc, ze stosunek srednic kól paso¬ wych i predkosc obrotowa, z która wentylator jest 'napedzany, sa takie, ze wentylator zasysa powie¬ trze z otworu wlotowego 22 urzadzenia poprzez oddzielacze odsrodkowe 54 pierwszego stopnia 40 oddzielania pylu z predkoscia przeplywu zapewnia¬ jaca przeplyw duzych objetosci powietrza przy przodku weglowym, aby oczyszczac przodek z pylu wytwarzanego tasm z równoczesnym rozrzedzaniem i usuwaniem sakodliwych gazów uchodzacych po¬ przez przodek weglowy. W praktyce stwierdzono, ze dla tego celu wystarcza wydajnosc 200— —300 m3/min. Jezeli trzeba, wydajnosc te mozna regulowac zmieniajac stosunek srednic kól paso¬ wych.Cecha wynalazku jest zdolnosc oddzielaczy od- srodikowych 54 tworzacych pierwszy stopien 46 oddzielania pylu i zwiazanych z nimi konstrukcji dla oddizielaniia pylu zawartego w powietrzu zasy¬ sanym poprzez wlot urzadzenia, tak ze z urzadze¬ nia wyplywa zasadniczo tylko powietrze pozbawio¬ ne pytu, parzy czym jest to realizowane bez istotnej zmiany skutecznosci ciagu przy wlocie.W przykladzie wykonania wynalazku pokaza¬ nym na fig. 15 i fig. 7, pierwszy stopien 46 oddzie¬ lania pylu zawiera cztery zasadniczo prostokatne panele lub zesipoly 56, wykonane przykladowo z tworzywa sztucznego takiego jak polipropylen.Kazdy taki panel 56 jest zlozony z czternastu rów¬ noleglych, poziomych rzedów oddzielaczy odsrodko¬ wych 54, które sa na przemian przestawione wzgle¬ dem siebie schódkowo tak, ze kazdy or drugi rzad zawiera piec oddzielaczy, a rzedy usytuowane po¬ miedzy ruLmi zawieraja po cztery oddzielacze. Kazdy taki panel ma wymiary w przyblizeniu 46X25 cm i glebokosc w przyblizeniu 14 cm mierzona wzdluz osi oddzielaczy 54: Srednica poszczególnych oddzie¬ laczy wynosi w przyblizeniu 3,2 dm. Jak pokazano na fig. 4 i 15, cztery takie panele usytuowane sa po stronie wylotowej prostokatnego czlonu 58, z którym wlot urzadzenia jest polaczony poprzez elementy rozdzielajace 66, przy czym najdluzszy wymiar tych pameli jest usytuowany pionowo, tak ze pierwszy stopien ma wysokosc w przyblizeniu 47 cm i szerokosc 96 cni; a zatem jest kilka razy szerszy niz srednica wlotu urzadzenia wynoszaca 40 cm. Takie cztery panele mozna oczywiscie za¬ stapic pojedynczym duzym panelem, a ponadto moga byc one wykonane z materialu innego niz 5 tworzywo sztuczne, na przyklad z metalu. Oddzie¬ lacze odsrodlkowe moga byc równiez wykonar.e od¬ dzielane i odpowiednio zmontowane w przewidzia¬ nej do tego celu konstrukcji wsporczej.Jak pokazano na fig. 6, 7 i 9 elementy w postaci 10 pionowo usytuowanych plyt 62, rozdzielajacych przeplyw dziela w róznych odstepach otwór wlo¬ towy 22 urzadzenia i rozchodza sie na zewnatrz od niieigo do sasiedniego otwartego konca czlonu £8 tak, ze slup powietrza zawierajacego pyl zasysany 15 poprzez otwór wlotowy 22 o srednicy 40 cm z prze¬ wodu wentylacyjnego 16 jevt równomiernie roziizie- lany na calej szerokosci i wysokosci oddzielaczy pylu 54 pierwszego stopnia. Jak pokazano najlepiej na fig- 16 oddzielane panele f-6 sa przedzielo-re 20 przez pewne grubosci odpowiedniego materialu uszczelniajaceno 120, a dostepne z zewnatrz sruby 122 wchodza w plyte. 124 tak, ze po dokreceniu te cztery panele 56 moga byc zamontowane gazo¬ szczelnie, a powietrme zawierajace pyl nie bedzie 25 omijac oddzielaczy odsrodkowych 5^.Kazdy z oddzielaczy odsrodkowych 51, jak poka¬ zano najlepiej na fig. 10 i 11 ma zasadiniczo ksztalt cylindryczny z wlotem 66 (fig. 13 zwróconym do wlotu urzadzenia, wylotu 68 (fig. 14) zwróco iym do 30 wentylatora ssacego 42 i z nieruchomymi lopatka¬ mi 64 przebiegajacymi do wewnatrz od ich wlotu 66, z zastosowaniem odpowiedniego' skoku, aby skutecznie zawirowywac wejsciowy strumien po¬ wietrz]i z pylem zasysamy przez wentylator ssacy 40 35 po wyjeciu z wylotu 68 oddzielaczy. Pyl zawarty w powietrzu jest na skutek tego przemieszczany promieniowo na zewnatrz od srodkowego rdzenia oddzielaczy i gromadzi sie przy sciankach oddzie¬ laczy w miejscu 70. 40 Figura 11 pokazuje, ze wylot 68 kazdego z od¬ dzielaczy ma równiez rozchylona na zewnatrz czesc rurowa 72 o zmiriejiszionej srednicy, która otacza wylot 68 kazdego oddizuelacza i tworzy pierscienio¬ we wejscie 74 wokól wylotu 68 przy sciankach od- 45 dziielaczy, poprzez które czesc powietrza P przy sciankach oddzielaczy, gdzie gromadzi sie pyl, moze byc nieprzerwanie odprowadzana z oddzielaczy od¬ srodkowych 54. Tak wiec wentylator ssacy 42 za¬ sysa tylko powietrze pozbawione pylu poprzez wy- 50 lot 68 oddzielaczy do tunelu powrotnego Aa za urzadzenieni.Wedlug wynalazku zastosowano urzadzenie regu¬ lacyjne w postaci elementu 76 o postaci przepust- nicy katowej, za pomoca której (fig. 4) wentylator 55 s'R.q.cv 42 równoczesnie zasysa niewielka czesc P powietrza z bezposredniego sasiedztwa wewnetrz¬ nej powierzchni lub scianki oddzielaczy, gdzie pyl zawarty w powietrzu wejsciowym jest skupiany przez lopatki 64. Widac zatem, równiez na podsta- 6o wie fig. 8 i 15 w powiazaniu z fig. 4, ze wenty¬ lator ssacy 42 laczy sie z kazdymi z oddzielaczy odsrodkowych 54 niezaleznie od ich wylotów 68 poprzez otwór utworzony przez katowa przepust- ndce, która prowadzi do kretego przewodu gazo- 65 szczelnego, zawierajacego pierwsza czesc 80 z dni-134 481 13 14 gim stopniem 82 oddzielaczy odsrodkowych^ szcze¬ lnie 84, diruga czesc 85, która jest polaczona poni¬ zej przegrody CS ze szczytem zbiornika pylu 90 i wylct 9Z do kanalu 94 (fig. 11), z którym polaczo¬ ne sa pierscieniowe wyloty "i4 poszczególnych od¬ dzielaczy. Kiedy zatem wentylotor ssacy 42 wy¬ twarza ciag, na skutek którego powietrze pozba¬ wicie pylu jest zasysane poprzez wyloty oddziela¬ czy odsrodkowych 54 pierwszego stopnia, równo¬ czesnie czesc powietrza zawierajacego pyl jest rów¬ niez nie,: rzerwanie pobierana z kazdego oddziela¬ cza odsrodkowego 54 i kierowana najipierw do dolu do zbiornika pylu 90 (fig. 3) tak, ze uderza tam w odchylajaca przegrode 96, po czym gwaltownie zmienia swój kierunek, pozostawiajac pyl w zbior¬ niku pylu 90 i porusza ^ie do góry poprzez czesc przewodu &6, niastepnie poprzez szczeline 84 do czesci przewodu 80, poprzez oddzielacz odsrodko¬ wy 82 drugiego stopnia i ponizej przepustnicy w wylot wentylotora ssacego 42.Jak pokazano na fig. 4, dozujacy element 76 w postaci katowej przepustnicy zawiera zamontowa¬ na zawiasowo pljte, która wystaje ku srodkowi otworu 50 czlonu dyszowego 52 i jest przestawiana przez naciaganie lub luzowanie czlonu 78 polaczo¬ nego gwintem z dolna konstrukcja obudowy dmu¬ chawy, aby zmieniac czesc powietrza odchylana od oddzielaczy odsrodkowych 54 pierwszego stopnia w celu odprowadzania czesci powietrza P z oddzie¬ lacza, w którym to powietrzu skoncentrowany jest pyl. W praktyce stwierdzono, ze dobre wyniki uzyskuje sie, kiedy dozujacy element 76 ustawiony jest tak, aby odchylac okolo 10% powietrza wcho¬ dzacego w oddzielacze z wlotu urzadzenia- Ozna¬ cza to, ze wentylator zasysa w przyblizar.au 90% powietrza pozbawionego pylu bezposrednio poprzez wyloty 68 oddzielaczy i odprowadza to powietrze w obszar kopalni za dmuchawa.Cecha wynalazku jest jednak to, ze oddzielone 10% powietrza po pozostawieniiu pylu w zbiorniku pylu 90 zostaje ponownie przefiltrowane poprzez od - dzielacze odsirodkowe separatora pylu 100 drugiego stopnia, po czym powietrze to zostaje polaczone z poprzednia czescia powietr^ (90%) tak, ze za¬ sadniczo cale powietrze wchodzace do otworu wlo¬ towego zostaje wyprowadzone przez wentylotor ssacy 42 poprzez otwór wylotowy 24 do obszaru kopalni po oczyszczeniu z pylu.Nalezy zauwazyc, ze oddzielacze odsrodkowe 98 drugiego stopnia 82 separatora pylu, usytuowane w czesci przewodu 80 (fig. 7 i 8) sa podobnie skon¬ struowane i zamontowane jak oddzielacze pierw¬ szego stopnia 40. Separator drugiego stopnia za¬ wiera korzystnie pojedynczy panel lub zespól od¬ dzielaczy odsrodkowych analogiczny jak kazdy z czterech paneli 56 tworzacych pierwszy stopien separatora pylu, ale z dluzszym wymiarem usytu¬ owanym poziomo. Jak pokazano na fig. 4 powietrze zasysane przez szczeline 84 po uwolnieniu pylu do zbiornika pylu 90 zostaje zassane poprzez wloty oddzielaczy odsrodkowych 98 drugiego stopnia, gdzie lopatki zawirowuja powietrze tak, ze mial weglowy uchodzacy ze zbiorr.ika pylu 90 zostaje skupiony przy sciance oddzielaczy odsrodkowych 98, gdy w tan sposób po raz drugi oczyszczone po* wietrze jest zasysane ze srodka oddzielaczy odsrod¬ kowych drugiego stopnia przez wirujacy wentyla¬ tor ssacy 42, gdzie powietrze to laczy sie z po¬ wietrzem z wylotów oddzielaczy pierwszego stop- 5 nia.W separatorze (fig. 18) znajduje sie drugie urza¬ dzenie ssace 100 w rodzaju pompy lub wentylato¬ ra, który jest polaczony z pierscieniowa czescia po¬ wietrza oddzielaczy drugiego stopnia, gdzie pyl jest skupiony promieniowo. To urzadzenie ssace 106 drugiego stopnia jest skonstruowane tak, aby rów¬ niez zasysalo czesc powietrza wynoszaca okolo 10% powietrza wchodzacego we wlot oddzielaczy dru¬ giego stopnia. Tak wiec, jak pokazano na fig, 17 i 18, urzadzenie ssace 100 drugiego stopnia sku¬ tecznie zasysa czesc powietrza P z oddzielaczy, w której to czesci skupiony jest mial, przy czym czesc ta jest wyciagana z oddzielaczy odsrodko¬ wych 98 poprzez kanaly w panelu drugiego stop¬ nia 82 wzdluz jednego boku w przestrzen przewo¬ du 102 do dolu poprzez otwór 104 w drugi zbiornik pylu 106, gdzie przemieszcza sie przy jego szczycie i wyplywa, od góry poprzez druga czesc przewodu 138 po przeciwleglej stronie oddzielaczy drugiego . stopnia 82, zas pyl jest oddzielany przez gwaltowne zmiany kierunku przeplywu powietrza i groma¬ dzony w zbiorniku pylu 106. Czesc powietrza poz¬ bawiona w ten sposób pylu wchodzi w czesc prze¬ wodu 110 i jest odprowadzana przez urzadzenie ssace 100 do obszaru kopalni za urzadzeniem od¬ pylajacym.Jednakze jak pokazano na fig. 19 trzeci stopien oddzielaczy pylu mozna umiescic przy wylocie urzadzenia ssacego 100 drugiego stopnia, gdyby sy¬ tuacja tego wymagala, na przyklad jezeli w po¬ wietrzu odprowadzonym przez pompe 108 drugiego stopnia do atmosfery pozostanie nadmiernie duzo pyla. Na fig. 19 trzeci stopien filtra 130 zawiera mniejsza liczbe oddzielaczy odsrodkowych 132.* Przykladowo moze on zawierac dwa rzedy, kazdy £o 4 oddzielacze. Oddzielacze trzeciego stopnia sa skonstruowane jak opisano powyzej dla oddziela¬ czy pierwszego i drugiego stopnia i sa przedsta¬ wione szczególowo na fig- 11 i 13. Koniec wlotowy oddzielaczy trzeciero stopnia jest zatem polaczony z wylotem urzadzenia ssacego 100 drugiego stopnia, które tloczy powietrze przeplywajace poprzez od¬ dzielacze z zawirowaniem tego powietrza w celu skupienia pylu przy sciankach poszczególnych od¬ dzielaczy pylu 132.W ten sposób dodatkowo oczyszczane powietrze moze byc odprowadzane poprzez wyloty 134 od¬ dzielaczy bezposrednio do atmosfery za urzadze¬ niem odpylajacym pod dzialaniem urzadzenia ssa¬ cego 100 drugiego stopnia, które równoczesnie tlo¬ czy zewnetrzna czesc powietrza zawierajaca pyl w kierunku do spagu pod dmuchawa. Korzystnie jednak stosuje sie zbiornik pylu 134 trzeciego stop¬ nia. Nie jest wykluczone dalsze zwiekszaoe liczby stopni oddzielania pylu. Jednakze zgodnie z naj¬ nowszymi badaniami dwa stopnie oddzi-.laczy od¬ srodkowych calkowicie wystarczaja do zmniejsza¬ nia zawartosci pylu w odprowadzanym powietrzu do granic mozliwych do przyjecia. 15 20 25 30 35 40 45 50 55 CO15 134 481 l« Jak pokazano na fig. 4, dalsza cecha wynalazku jest famieszczeirie siaitki 140 przed pierwszym stop¬ niem 40 oddzielaczy odsrodkowych 54, aby zapo¬ biec przedostawaniu sie duzych czastek do wnetrza tych oddzielaczy, poniewaz czastki te moglyby uszkodzic lub przynajmniej zablokowac oddziela¬ cze pierwszego stopnia i szkodzic przez to ich wlasciwemu dzialaniu. Taka siatka 140, jak naj¬ lepiej widiac na fig, 7, zawiera wiele przebiegaja¬ cych pionowo zeberek lub zaluzji 142 w. postaci pasków metalowych o wymiarach 3,2X25,4 mm, które sa przedzielone elementami dystansowymi 144 w postaci krótszych pasków metalowych o gru¬ bosci w przyblizeniu 6 mim kazdy. Fig. 4 przed¬ stawia taka siatke 140 wsparta na drazkach po przecznych 146, tak ze przebiega ona ku dolowi i od wlotu na calej szerokosci pierwszego stopnia z pochyleniem pod katem okolo 45° w stosunku do oddzielaczy odsrodkowych 54 pierwszego stopnia.Duze czastki, jak pokazano na fig. 4 spadaja po- pirzHz otwór 148 do zbiornika 150 usytuowanego po**izej.Nalezy zauwazyc, ze kazdy ze zbiorników pylu 90, 106 i 134j'w których giromadizi sie pyl i wieksze czystki wegla, jest korzystnie polaczony gazoszczel¬ nie* z, ukladem ciagu dmuchawy powodowanego przez wentylator 42. Kazdy taki zbiornik ma po- ziomio- zawinieta na zawnatrz krawedz 152, która ¦styka sie z odpowiednio umieszczona uszczelka 154' w&k&l- otworów w zbiornikach, i jest oddzielnie wsparty na plycie 156, która z kolei jest wsparta .przez mechaniczne lub hydrauliczne podnosniki 158; korzystnie po^ jednym przy kazdym koncu plyty 156, Podnosniki te sluza do podnoszenia zbior¬ ników,' a wiec i ich krawedizi 152 w stosunku do uszczelek 156, aby wlaczyc odpowiednie zbiorniki gazoszczelne w,, uklad ciagu dmuchawy.Zamontowane rozlacznie prety 176 sluza do przy- * trzymywanda zbiorników na ramie 28. Kiedy zbiór- nil$l napelnia sie pylem, mialem i drobnymi czast¬ kami wegla, wówczas prety 158 wyjmuje sie, a podnosniki opuszczaja zbiorniki, umozliwiajac ich wyjecie. Korzystnie wierzcholki zbiorników sa zam,kaiiete; odpowiednia pokrywa (nie pokazano), .aby umozliwic wygodne usuwanie nagromadzonych czastek wegla i pylu poza kopalnie, co dodatkowo zmniejsza niebezpieczenstwo zapylenia kopalni- Przykladowo zebrany pyl weglowy mozna stosowac do pewnych zastosowan energetycznych.Figury 20, 21 i 22 przedstawiaja tlumik 160. który moze byc rozlacznie umieszczony na otworze wylotowym uirzaiSzenia; aby zmniejszyc poziom ha- lasd wytwarzanego przez dmuchawe do wartosci 'mozliwej do przyjecia w specyficznych warunkach.Jak pokazano na fig. 20—22 tlumik 160 zawiera czlon cylindryczny 162 z otwartymi koncami za¬ wierajacy cztery usytuowane pod katem prostym wzgledem siebie sztywne plyty 164, które sa przy- spawane do siebie i do wewnetrznej powierzchni cyli-ndrycznego czlonu ?62 jak pokazano na fig. 22.Wewnetrzna powierzchnia cylindrycznego czlonu 162 i jego sztywne plyty 164 sa pokryte w celu tlumienia dzwieku pianka poliuretanowa warstwa 'o grubosci przynajmniej 25 mm. Jak pokazano na fig. 20 i 21, tlumik ma uchwyty 166 po przeciw¬ leglych swych stroniach, za które mozna go uniesc, aby umiescic jego czesci zaczepowe 168 na kolnie¬ rzu 170 wokól otworu wylotowego dmuchawy.Jak pokazano na fig. 3, kolnierz 170 usytuowany i jest w odstepie za zewnetrznym koncem obudowy 46 wylotu, a dolna czesc cylindrycznego czlonu 172 tlumika konczy sie tuz przed, oioowiednia krawe¬ dzia górnej polówki cylindra w miejscu 174 tak, ze przy zakladaniu na kolnierz tlumika taki przyj- io muje stabilne polozenie spoczynitowe przy zew¬ netrznej strorJe obudowy 46 wylotu. W pewnych okolicznosciach moze byc korzystnie umieszczenie na wylotowym koncu tlumika wymiennej siatki filtrujacej. ii Zastrzezenia patentowe 1. Sposób zmniejszania zapylenia atmosfery w kopalni wegla podczas urabiania, polegajacy na za¬ rysaniu ciaglego slupa zapylonego powietrza z sa- 20 siedztwa urabianego przodka weglowego, oczyszcza¬ niu go za pomoca cyklonu i zawracaniu oczyszczo¬ nego z pylu powietrza do atmosfery kopolri, zna¬ mienny tym, ze przed wprowadzeniem dto cyklonu powietrza zawierajacego pyl rozdziela sie na 25 wiele slupów o mniejszej srednicy, nastepnie oddzielnie zawirowuje sie kazdy z tych slu¬ pów powietrza o mniejszej srednicy tak, aby oddzielic pyl od srodkowego rdzenia tego slupa i skupic pyl w otaczajacej ten rdzen czesci piers- 30 cieniowej, po czym nieprzerwanie odprowadza sie powietrze z pozbawionego pylu rdzenia kazdego z zawiirowanych slupów powietrza, a równoczesnie odprowadza sie powietrze z otaczajacej czesci piers¬ cienlewej slupów powietrza, gdraie skupiony jest 35 pyl, do oddzielnie usytuowanego miejsca zbierania pylu, oddziela sie pyl od powietrza i zatrzymuje sie oddzielony pyl w miejscu zbierania pylu, nato¬ miast pozbawione pylu powietrze odprowadza sie z miejsca zbierania pylu wraz z powietrzem po- 40 chodzacym ze srodkowego rdzenia zawirowanych kolumn powietrza o mniejszej srednicy do obszaru kopalni, zwlaszcza z dala od przodka weglowego. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zwieksza sie przekrój ciaglego slupa powietrza za- 45 wierajacego pyl, zasysanego z przodka weglowego, zanim nastapi rozdzielenie na wiele slupówo mniej¬ szej srednicy. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze slup powietrza zawierajacego pyl oczyszcza sie 50 z najwiekszych czastek przed podzieleniem na slupy o mniejszej srednicy- 4. Sposób wedlug zaistrz. 1, znamienny tym, ze powietrze z miejsca zbierania pylu ponownie filtru- je sie przed odprowadzeniem do obszaru kopalni. 55 5. Sposób wedlug zastrz 1, znamienny tym, ze pyl •6 ".¦"::. la sie o± powietrza poprzez odwracalne od¬ chylenie toru powietrza ze skupionym pylem pod¬ czas wlotu i wylotu z miejsc zbierania pylu. 6. Urzadizenie do zmniejszania zapylenia atmosfe- G9 ry w kopalri w obudowana dmuchawe z otworem wlotowym i otworem wylotowym, przewód wentylacyjny o re¬ gulowanej dlugosci do polaczenia otworu wloto¬ wego dmuchawy z przodkiem weglowym, zas otwór 65 wylotowy polaczony Jest z urzadzeniem s^cym,IT 134 481 1S które nieprzerwanie zasysa slup powietrza poprzez dmuchawe z ©tweni wlotowego, znamienne tym, ze posiada wicie umieszczonych w niewielkich odste¬ pach od sieLie, cylindrycznych, oddzielnych oddzie¬ laczy odsrodkowych (54) o malej srednicy, oddzia¬ lywujacych w przekroju poprzecznym slupa po¬ wietrza zasysanego poprzez dmuchawe (26), przy czym kazdy z tych oddzielnych oddzielaczy odsrod¬ kowych (54) ma wlot (66)) zwrócony w strone otwo¬ ru wlotowego (22) dmuchawy (26), wylot (63) zwró¬ cony w strone otworu wylotowego (24) dmuchawy (26) oraz elementy, powodujace zawirowanie po¬ wietrza zawierajacego pyl, gdy wchodzi o::o do od¬ dzielaczy odsrodkowych (54), tak, ze pyl gromadzi sie przy sciankach oddzielaczy, a powietrze pozba¬ wicie pyl u jest odprowadzane ze srodkowego rdze/ia oddzielaczy odsrodkowych (54) poprzez ich wyloty (68) pod dizialaniem urzadzenia ssacego (42), gazoszczelny przewód (76, SD, 84, 86, 92, 94) zapewniajacy polaczenie pomiedzy urzadzeniem ssacym (42) a wewnetrznymi sciankami oddzielaczy odsrodkowych (S4), przy których gromadzi sie pyl, przy czym gazoszczelny przewód (76, 80, 84, 86, 92, 94) zawiera wyjmowany zbiornik pylu (90) oraz przewód do oddzielania pylu z powietrza, w któ¬ rym pyl ten jest skupiony i odprowadzania go do zbiornika pylu (90), przy czym powietrze pozba¬ wicie w ten sposób pylu przeplywa dalej tym przewodem pod dzialaniem urzadzenia ssacego (42). 7. Urzadzenie do zmniejszania zapylania atmosfe¬ ry w kopr.lni wegla podczas urabiania, zawierajace oslonieta, ruchoma dmuchawe z otworem wlotowym i otworem wylotowym umieszczonym za otworem wlotowym, oddzielacz odsrodkowy oraz wentylator ssacy w otworez wylotowym dmuchawy, który to wentylator zasysa nieprzerwany slup powietrza po¬ przez dmuchawe z jej wlotu i odprowadza powietrze poprzez otwór wylotowy w kierunku od przodka, gdzie prowadzone jest urabianie wegla, znamienne tym, ze posiada wiele umieszczonych blisko siebie, cylindrycznie uksztaltowanych, oddzielnych oddzie¬ laczy odsrodkowych (54) o malej srednicy, oddzia¬ lywujacych w przekroju poprzecznym slupa po¬ wietrza zasysanego przez dmuchawe (26) za po¬ moca wentylatora ssacego (42), przy czym kazdy z. tych oddzielnych oddzielaczy odsrodkowych (54) ma wlot (66) skierowany w strone otworu wloto¬ wego (22) dmuchawy (26), wylot (68) skierowany w strone otworu wylotowego (24) dmuchawy (26) oraz elementy do zawdrowywaniia powietrza za¬ wierajacego pyl, gdy wchodzi ono do poszczegól¬ nych oddzielaczy odsrodkowych (54) tak, ze p^ 1 gromadzi sie przy sciankach oddzielaczy, a powie¬ trze pozbawione pylu jest odprowadzane ze sTod- kowego rdzenia oddzielaczy odsrodkowych (54) po¬ przez ich wyloty (68) pod dzialaniem wentylatora ssacego (42), gazoszczelny przewód (76, 80, 84, 86. 92, 94) tworzacy polaczenie pomiedzy wentylatorem ssacym (42) a sciankami oddzielaczy odsrodkowych (54), przy których gromadzi sie pyl, przy równo¬ czesnym zasysaniu przez wentylator ssacy (42) czesci powietrza ze skupionym pylem przy scian¬ kach oddzielaczy do gazoszczelnego przewodu (76, 80, 84, 86, 92, 94), który zawiera zbiornik pylu (90) usytuowany w odstepie pomiedzy oddzielaczami (54) a wentylatorem ssacymi (42) i jest przystosowa¬ ny do oddzielenia pylu zawartego w powietrzu i do odprowadzania go do zbiornika pylu (80), a po¬ wietrze oddzielone w ten sposób od pylu przeply- 5 wa dalej przewodem do wentylatora ssacego (42). 8. Urzadzenie wedlug zastrz. 7, znamienne tym, ze oddzielacze odsrodkowe (54) sa wykonane jako jedna czesc uformowana z tworzywa sztucznego i maja nieruchome lopatki (64), które zawirowuja zawierajace pyl powietrze wchodzace we wlot od¬ dzielaczy. 9. Urzadzenie wedlug zastrz. 7, znamienne tym, ze pierwszy stopien (40) oddzielaczy odsrodkowych (54) zajmuje przekrój poiprzeczny slupa powietrza, który jest wiekszy niz przekrój poprzeczny wlotu (22) dmuchawy (26), a pomiedzy nimi znajduja sie elementy rozdzielajace (60), które równomiernie kieruja wchodzace powietrze zawierajace pyl do poszczególnych oddzielaczy odsrodkowych" (54) pierwszego stopnia. 10. Urzadzenie wedlug zastrz. 7, znamienne tym, ze pomiedzy wlotem (22) dmuchawy (26) a oddzie¬ laczami odsrodkowymi (54) pierwszego stopnia umieszczana jest zwrócona do tylu i do dolu siatka (140) zapobiegajaca wchodzeniu zbyt duzych czastek wegla do oddzielaczy odsrodkowych (54). 11. Urzadzenie wedlug zastrz. 10, znamienne tym, ze ponizej siatki (140) ma gazoszczelny, wyjmowa¬ ny zbiornik (150), w który spadaja czastki zatrzy¬ mane przez siatke (140). 12. Urzadzenie wedlug zastrz. 7, znamienne tym, ze posiada wyjmowany zbiornik pylu (90). 13. Urzadzenie wedlug zastrz. 12, znamienne tym, ze przewód nad wyjmowanym zbiornikiem (90) ma ostre zagiecie, aby skutecznie odprowadzac pyl do wnetrza zbiornika pylu (90). 14. Urzadzenie wedlug zastrz. 13, znamienne tym, ze wyjmowany zbiornik pylu (90) zawiera pochyla przegrode (96), w która uderza pyl, gdy powietrze zawierajace pyl zmienia swój kierunek przeplywu dla oddzielenia zawartego w nim pylu. 15. Urzadzenie wedlug zastrz. 7, znamienne tym, ze zawiera elementy (76) rozdzielajace ciag wenty¬ latora ssacego (42) pomiedzy koniec wylotowy od¬ dzielaczy odsrodkowych (54) a przewód, który jest polaczony ze sciankami oddzielaczy odsrodkowych (54), przy których gromadzi sie pyl. 16. Urzadzenie wedlug zastrz. 15, znamienne tym, ze elementy (76) rozdzielajace ciag wentylatora ssacego sa regulowane dla zmiany stosunku po¬ dzialu tego ciagu. 17. Urzadzenie wedlug zastrz. 15, znamienne tym, ze posiada czlon dyszowy (52) po strome -wlotowej wentylatora ssacego (42) ograniczajacy strumien wlotowy powyzej osi, na której wiruje wentylator ssacy. 18. Urzadzenie wedlug zastrz. 17, znamienne tym, ze elementy (76) rozdzielajace ciag wentylatora ssacego (42) zawieraja odchylacz, który laczy po¬ wietrze wchodzace z przodu z powietrzem wcho¬ dzacym z oddzielaczy pierwszego stopnia w obsza¬ rze wokól osi, na której wiruje wentylator. 19. Urzadzer.de wedlug zastrz. 7, znamienne tym, ;'e przewody zawieraja drugi stopien (32) usytu¬ owanych w niewielkich odstepach, majacych mala 15 20 25 30 35 40 45 50 55 / GO-1344&1 19 srednice, cylindrycznie uksztaltowanych, oddziel¬ nych odbtzielaczy odsrodkowych (98), które zaj¬ muja przekrój izooraeczmy ^przewodni, poprzez który wentylator s-sacy zasysa powietrze ze scianek od¬ dzielaczy odsrodkowych (54)" pierwszego stopnia (40) po odprowadzeniu pylu do zbiornika, przy czym oddzielacze odsrodkowe (98) drugiego stopnia za¬ wieraja lopatki (90), które skupiaja pyl zawarty w powietrzu przy sciankach oddizielaczy, przy czym wentylator ssacy (42) dmuchawy zasysa powietrze ze srodkowego rdzenia oddzielaczy (93) drugiego stopnia, a dodatkowe urzadzenie ssace (ICO) zasysa powietrze ze sikupionym pylem ze scianek oddzie¬ laczy (£8) drugiego stopnia. ii 20 20. Urzadzenie wedlug zastrz. 19, znamienne tym, ze powietrze ze skupionym pylem zasysane ze scia¬ nek oddzielaczy drugiego stopnia jest prowadzone przez dodatkowa urzadzenia ssace (1C3) kretym to¬ rem (102, 104, 108, 110) powodujacym oddzielenie pylu i odprowadzenie go do dodatkowego zbior¬ nika pylu (1€6) a powietrze pozbawione pylu do obszaru kopalni za dmuchawa (2S). 21. Urzadzenie wedlug zastrz. 20, znamienne tynj, ze ma dodatkowy filtr (130), poprzez który po¬ wietrze jest odprowadzane do o,szaru kopalni zx dmuchawa (26). 22- Urzadzenie wedlug zastrz. 21, znamienue tyn:, ze dodatkowy filtr (12G) zawiera trzeci stopien od¬ srodkowych oddzielaczy pylu (132). njJ F/C.3134 481 ritrcr.^-t'."*"'. ^T*"7!.. "fen ' :.)'-: hif w' ^* V1- M ——11 /5g * ^/SO \^ /7^. ^ ,=£1.-: n: fig. a 7~X- /!T=4- FIG.9 ^ff^F/G.,0 ?! FlG.tL134 481 F/C./5 F/G. 13 FIGI* F/GZI tfr^y,,,„,,,,,,?TTh,n T/GLZ V&£ " ^* OZGraf. Z.P. Dz-wo, z. 853 (90+15) 7.86 Cena 190 il PL