Przedmiotem wynalazku jest masa sypka ognio¬ odporna i izolacyjna, zawierajaca wermikulit.Znany jest fakt, ze wermikulit, warstwowy mine¬ ral krzemianowy, mozna speczniac dzialaniem wod¬ nych soli, a nastepnie wytworzona zawiesine wodna wermikulitu poddac mechanicznemu scinaniu, otrzy¬ mujac rozwarstwiony wermikulit w postaci cienkich blaszek (ang. „vermiculite lamellae").Inne warstwowe mineraly krzemianowe, jak np. hydrobiotyty i chloryto-wermikulity, zawieraja rów¬ niez w znacznej czesci warstwy wermikulitu i moga byc speczniane i rozwarstwione w taki sam lub po¬ dobny sposób na blaszki. Mineraly te wchodza za¬ tem równiez w zakres okreslenia „wermikulit".Pod okresleniem „blaszki wermikulitu" (ang. „ver- miculite lamellae") nalezy tu rozumiec czastki roz¬ warstwionego wermikulitu, które maja postac plytek o grubosci jednej dziesiatej mikrometra (10—7m), zwykle ponizej jednej setnej mikrometra (lO^m).Wiadomo równiez, np. z brytyjskich opisów pa¬ tentowych nr nr 1016385 i 1119305, z opisu patento¬ wego St. Zjedn. AP nr 4130687 i opisu patentowego RFN DOS nr 2741857, ze wodna zawiesine blaszek wermikulitu mozna stosowac do wytwarzania wyro¬ bów ksztaltowych, np. ognioodpornych plyt i sztyw¬ nych pianek. Wyroby stale otrzymuje sie przez usu¬ niecie wódy z zawiesiny wodnej wermikulitu, w wy¬ niku czego nastepuje przyleganie do siebie blaszek - wermikulitu pod wplywem sil przyciagania. Zawie¬ sine taka wlewa sie do odpowiedniej formy, 10 15 20 25 a w przypadku wytwarzania sztywnych pianek za¬ wiesine blaszek wermikulitu przed odlewaniem i usuwaniem wody nasyca sie gazem. W znanych sposobach wytwarzania wyrobów stalych z wermi¬ kulitu wyroby takie otrzymuje sie bezposrednio z zawiesiny wodnej blaszek wermikulitu. .Nieoczekiwanie stwierdzono, ze szczególnie korzy¬ stne wlasciwosci ognioodporne i izolacyjne ma su^ cha masa zawierajaca wermikulit, przy czym masa ta sklada sie z blaszek wermikulitu w ilosci co naj¬ mniej 20% wagowych oraz wypelniacza w ilosci co najmniej 5% wagowych, którym jest jeden lub wie¬ cej dodatków powodujacych polepszenie wlasciwosci wyrobów z tej masy, ha przyklad wytrzymalosci na sciskanie i/lub odpornosci na wode. Sypka mase wedlug wynalazku stosuje sie równiez jako zasypke ognioodporna i izolacyjna, np. stosuje sie ja jako luzne wypelnienie scian i szpar.Korzystnie mase wedlug wynalazku otrzymuje sie przez rozpryskowe suszenie zawiesiny wodnej zawierajacej blaszki wermikulitu. Jednakze mozna stosowac i inne metody suszenia, jesli jest to wska*- zane, np. suszenie pneumatyczne. Mozna przy tym stosowac dowolne urzadzenie do suszenia rozprys- kowego, a rozpylacz moze stanowic wirujacy kra¬ zek, dysza lub glowica do rozpylania.Jedna z glównych korzysci wyplywajacych ze sto¬ sowania suchej kompozycji proszkowej, w porówna¬ niu z wyrobami z wermikulitu wytwarzanymi z za¬ wiesiny, jest jej stabilnosc i brak klopotów podczas 132 389132 389 3 4 magazynowania, gdy wprowadzi sie do tej kompo¬ zycji dodatek majacy na celu poprawe jednej lub wiecej wlasnosci gotowych wyrobów zwlaszcza piankowych, jak gestosc, odpornosc na sciskanie czy kruszenie pod wplywem wody.Dla przykladu mozna podac, iz stwierdzono, ze stosowanie jako wypelniacza rozdrobnionych tlen¬ ków metali, które w wodzie daja odczyn alkaliczny, zwlaszcza tlenku magnezu i tlenku wapnia, powo¬ duje wyrazne polepszenie odpornosci na sciskanie i odpornosci na wode. wyrobów piankowych o malej gestosci wytworzonych z masy wedlug wynalazku.Mase wedlug wynalazku na ogól mozna otrzymac przez wysuszenie, zwlaszcza metoda rozpryskowa, wodnej zawiesiny blaszek wermikulitu. Jesli masa laj^je^y^pWtmiany wypelniacz, np. rozdrobniony tlenek "metalu,- d«cptek ten mozna dodac przed, Iw czasie, lub po osjuszeniu zawiesiny. Dla wygody li-^a» lW, mozna wprówaftztt^do zawiesiny przed operacja su¬ szenia i w tym przypadku mozna go wprowadzic przed, w czasie lub po spulchnieniu lub scinaniu za¬ wiesiny. Na ogól dodatek wprowadza sie bezposred¬ nio przed poddaniem zawiesiny suszeniia zwlaszcza w przypadkach gdy dodatek wplywa na ograniczenie stabilnosci zawiesiny. Dodatek moze byc, na przy¬ klad, odmierzany do zawiesiny jako proszek lub bre¬ ja w poblizu glowicy rozpylajacej w aparacie do su¬ szenia rozpryskowego.Dla ulatwienia manipulacji i transportu mase we¬ dlug wynalazku mozna sprasowac w tabletki lub bloki.Mase wedlug wynalazku przed formowaniem z niej stalych wyrobów, takich jak arkusze, plyty lub pianki, zawiesza sie w srodowisku wodnym i z otrzymanej zawiesiny lub brei wytwarza poza¬ dany produkt przez formowanie lub odlewanie i na¬ sycanie gazem (w przypadku wyrobów piankowych), a nastepnie wysuszenie.. Zaobserwowano, ze w przypadku masy wedlug wynalazku zawierajacej dodatek, podczas zawiesza¬ nia w wodzie moze zachodzic powolna reakcja po¬ miedzy blaszkami wermikulitu a wypelniaczem, np. gdy wypelniacz zachowuje sie w wodzie jak zasada nieorganiczna. Reakcja ta z jednej strony moze byc korzystna, gdyz wplywa na poprawe wlasnosci go¬ towych wyrobów, lecz z drugiej strony moze byc niekorzystna, jesli odbywa sie zbyt szybko w czasie przygotowywania i manipulowania zawiesina, gdyz wskutek flokulacji tej zawiesiny niektóre wlasnosci, jak wielkosc pecherzyków lub gestosc gotowych wy¬ robów piankowych moga ulec pogorszeniu.Tak wiec w pewnych przypadkach poslugiwanie sie wodna zawiesina masy wedlug wynalazku moze nastreczac trudnosci, zwlaszcza przy wytwarzaniu sztywnych pianek o malej gestosci i wobec tego do¬ datek taki nalezy dobierac ostroznie majac na uwa¬ dze produkt koncowy.Masa wedlug wynalazku oprócz blaszek wermiku¬ litu zawiera jako wypelniacz materialy nieorganicz¬ ne, w których wystepuje tlen, czesto jest to poje¬ dynczy pierwiastek z tlenem, np. sproszkowany tle¬ nek, jak tlenek magnezu, tlenek wapnia i tlenek bo¬ ru, stapiane lub w postaci zelu, tlenki rozdrobnione lub szkla drobno sproszkowane, ze sproszkowanym wlóknem szklanym wlacznie.Z innych materialów zawierajacych tlen wymienia sie sole kwasów tlenowych, np. weglany, siarczany, 5 borany, krzemiany i fosforany. Mozna tez z powo¬ dzeniem stosowac typowe wypelniacze, w tym mine¬ raly, wypelniacze weglanowe, zwlaszcza weglany wapnia i magnezu, napelniacze krzemianowe, zwla¬ szcza kaolin, sproszkowany lupek i cement portlan¬ dzki, a takze rózne postacie krzemionki, np. piasek.Jako odpowiednie tlenki stosuje sie krzemionke, dwutlenek tytanu i tlenek cynku, lecz szczególnie korzystne sa tlenek boru, tlenek wapnia, tlenek gli¬ nu, i tlenek magnezu.Dodatkiem moze równiez byc material wystepu¬ jacy w przyrodzie (np. glina, bentdhlit, ziemia iuler- ska i ziemia okrzemkowa), syntetycznie otrzymany material w postaci rozdrobnionej (np. perelki lub wlókna stapianego materialu takiego jak szklo) lub syntetyczne mineraly (np. glinokrzemiany); przy tym kazdy z tych materialów moze byc uprzednio obrabiany powierzchniowo w celu zwiekszenia ich adhezji do blaszek wermikulitu podczas wytwarza¬ nia wyrobów gotowych.Masa wedlug wynalazku moze takze zawierac ja¬ ko wypelniacz materialy organiczne, np. dekstryne i wielocukry.Korzystne jest stosowanie czastek nieorganicznych o gestosci mniejszej, a nawet znacznie mniejszej niz gestosc wlasciwa materialu, z którego te czastki po¬ chodza, np. czastki porowate, puste w srodku lub zawierajace puste przestrzenie nie posiadajac poro¬ watosci na powierzchni zewnetrznej. Szczególnie ko¬ rzystne sa czastki w postaci pustych mikrokuleczek, na przyklad w postaci popiolu lotnego („flyash") lub mikrobanieczek wytworzonych syntetycznie ze szkla lub krzemionki. W masie wedlug wynalazku szcze¬ gólnie korzystne sa czastki o malej gestosci, ponie¬ waz wyroby gotowe z takiej kompozycji beda sie odznaczaly znacznie mniejsza gestoscia niz normal¬ ne wyroby nieorganiczne lub mineralne. Zwlaszcza odnosi sie to do wyrobów o strukturze porowatej lub piankowej, a dodane czastki nieorganiczne (ko¬ rzystnie równiez o malej gestosci) zawieszone sa w porowatym podlozu wermikulitu.Z mieszaniny blaszek wermikulitu i pustych mi¬ krokuleczek szklanych jako czastek nieorganicznych mozna wytwarzac zawiesine wodna, z której formu¬ je sie nieorganiczne lekkie bloki. Jesli mieszanine taka napowietrzyc lub nasycic innym gazem i wy¬ suszyc miedzy plaskimi plytami, otrzymuje sie nie¬ palne plyty piankowe o malej gestosci. Bloki z nie¬ organicznej pianki otrzymywane sposobami znany¬ mi, nawet napelnione mikrokuleczkamri, posiadaja gestosc znacznie wieksza, niz takie same wyroby z masy wedlug wynalazku.Piankowe bloki z masy wedlug wynalazku zawie¬ rajace rozdrobnione materialy nieorganiczne posia¬ daja znacznie wieksza odpornosc na sciskanie (np. trzykrotnie wieksza) niz inne wyroby tego typu, mo¬ ga nawet dorównywac odpornosci na sciskanie ty¬ powych bloków porowatych o znacznie wiekszej ge¬ stosci (2- lub 3-krotnie)i Stosunek ilosciowy blaszek wermikulitu i innych czastek w masie wedlug wynalazku moze sie wahac 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60132 389 6 w szerokich granicach, np. od 5% wagowo wypel¬ niacza i 95% wermikulitu do kompozycji zawieraja¬ cej 90% wypelniacza i tylko 10% wermikulitu. Jed¬ nakze zaleca sie kompozycje, w której wystepuje co najmniej 20% blaszek wermikulitu. Zeby otrzy- 5 mac wyroby wlasnosciami rózniace sie wyraznie od pianki z wermikulitu, zaleca sie, aby masa za- zawierala! co najmniej 5% wagowych wypelniacza.Blaszki wermikulitu odznaczaja sie bardzo dobra adhezja do innych czastek, jesli blaszek tych w ma- 10 sie jest co najmniej 20% wagowych.Wyroby wytworzone z masy wedlug wynalazku posiadaja szereg wlasnosci, lecz w ogólnosci sa to materialy sztywne, które nie wykazuja kruchliwos- ci charakterystycznej dla wielu materialów nieor- *5 ganicznych, takich jak np. z ceramiki lub szkla, i nadaja sie do formowania w arkusze, plyty, cegly lub bloki z zastosowaniem w wielu przemyslach, zwlaszcza w przemysle budowlanym.Zastosowanie tych wyrobów moze miec charakter 20 dekoracyjny lub czysto uzytkowy w takich dziedzi¬ nach, gdzie wymagane sa korzysci wyplywajace z malej gestosci, niepalnosci, duzej odpornosci na sciskanie, wlasnosci uszczelniajacych pod wzgledem termicznym i akustycznym, w scianach, sufitach, ^ podlogach, w tymczasowych pomieszczeniach miesz¬ kalnych, w drzwiach i zaporach przeciwpozarowych, jako wylozenie pieców lub czlonu sprzetu elektrycz¬ nego, w którym moga pojawiac sie wyladowania elektryczne. 30 Wyroby z masy wedlug wynalazku mozna latwo laminowac innymi materialami, korzystnie, lecz nie wylacznie, wyroby ognioodporne, zeby ich powierz¬ chni nadac inny wyglad i wlasnosci: przykladem moga byc plyty z wermikulitu, z których latwo wy- 35 twarza sie wykladziny w budynkach o ladnym wy¬ gladzie i dobrej odpornosci powierzchni.Jak zaznaczono wyzej, korzystnymi wypelniacza¬ mi wystepujacymi w masie wedlug wynalazku sa stale rozdrobnione materialy nieorganiczne. Jedna 40 grupa takich materialów, które zapewniaja dobre wlasnosci wyrobów z wermikulitu i latwosc opero¬ wania kompozycja, stanowia tlenki zasadowe, które posiadaja ograniczona rozpuszczalnosc w wodzie np. do 10 g/litr, korzystnie do 3g/litr. 45 Tlenki o wiekszej rozpuszczalnosci niz 10 g/litr maja tendencje powodowania szybkiej flokulacji za¬ wiesiny wodnej wermikulitu. Zawiesina taka trudno jest operowac, gdyz flokulacja nastepuje tak szybko, ze gotowy wyrób otrzymany z takiej zawiesiny na 50 ogól posiada gorsze wlasnosci. Zaleca sie jako staly rozdrobniony material nieorganiczny tlenek lub wo¬ dorotlenek metalu ziem alkalicznych, zwlaszcza tle- v nek lub wodorotlenek wapnia lub magnezu. Szcze¬ gólnie korzystny jest tlenek magnezu, który zapewnia 55 szczególnie korzystne wlasnosci wyrobom gotowym.Tlenek magnezu polepsza zarówno odpornosc na wode jak i odpornosc na sciskanie, a przy tym uzy¬ skuje sie mniejsza gestosc pianek niz z samych bla¬ szekwermikulitu. 60 Najbardziej korzystna jest sypka masa w postaci suchego proszku zawierajaca blaszki wermikulitu i czastki tlenku magnezu.Czastki tlenku magnezu powinny miec korzystnie wielkosc w zakresie od 1 do 20 mikrometrów, przy 65 czym stwierdzono, ze próbki tlenku magnezu o cza¬ stkach w dolnej polowie tego zakresu daja pianki mocne i o malej gestosci.Zachowanie sie rozdrobnionego materialu doda¬ wanego do wermikulitu podczas zawieszania kom¬ pozycji w wodzie, np. szybkosc rozpuszczania sie tych czastek w wodzie, a wiec i szybkosc wytwarza¬ nia jonów zasadowych, mozna regulowac przez od¬ powiednia obróbke powierzchni tych czastek, np. przez powlekanie tych czastek warstewka rozpusz¬ czalna w wodzie lub przez ogrzewanie czastek w ce¬ lu czesciowego stopienia zewnetrznej warstewki kazdej czastki.Zawartosc w masie wedlug wynalazku stalego rozdrobnionego materialu nieorganicznego, w szcze¬ gólnosci tlenku lub wodorotlenku metalu ziem alka¬ licznych, wynosi korzystnie od 1 do 40%, zwlaszcza od 5 do 15%, w stosunku do wagi wermikulitu.W szczególnosci tlenek magnezu korzystnie wyste¬ puje w ilosci od 3 do 15% wagowych. Wprawdzie mozna stosowac i wieksze ilosci, ale nie ma to wy¬ raznego korzystnego wplywu.Przed zestawieniem suchej masy wedlug wynalaz¬ ku korzystnie jest blaszki wermikulitu przesorto¬ wac, usuwajac wszystkie blaszki wieksze od 50 mi¬ krometrów.Wynalazek ilustruja ponizsze przyklady, w któ¬ rych, jesli nie zaznaczono inaczej, wystepuja czesci i procenty wagowe.Przyklad I. W 501 reaktorze zaopatrzonym w chlodnice zwrotna ogrzewano przez 30 minut 20 kg wermikulitu z Afryki Pld. (Mendoval mieron grade) w 25 ml nasyconego roztworu soli, po czym zawartosc reaktora przemyto starannie woda odmi- neralizowana i przesaczono. Wermikulit umieszczo¬ no w tym samym reaktorze i ogrzewano przez 30 minut pod chlodnica zwrotna w 251 IM roztworze chlorku n-butyloamoniowego. Zawartosc reaktora przemyto starannie woda odmineralizowana i od¬ stawiono na noc, po czym wermikulit ekspandowano do 701. Zawiesine wodna napecznialego wermikuli¬ tu doprowadzono do stezenia 20% czesci stalych i mielono przez 30 minut w pionowym mlynie tna¬ cym Hobarta (Model VOM 40) z predkoscia 3000 obr/min. Z zawiesiny usunieto wieksze czastki prze¬ puszczajac ja, rozcienczona do f5%, przez sito wi- bratorowe o wymiarze oczek 50[Am. Otrzymana za¬ wiesine, zawierajaca plytki wermikulitu o wymia¬ rach ponizej 50 jim, wysuszono rozpryskowo w urza¬ dzeniu „Niro Production Minor". Stosujac tempera¬ ture 330°C przy glowicy rozpryskowej i 110°C u po¬ dloza komory zbiorczej, otrzymano z wydajnoscia 3 kg/godz wysuszony rozpryskowo proszek o cieza¬ rze objetosciowym 220 kg/m8.Nastepnie sproszkowany wermikulit wymieszano na sucho z, „lekkim" tlenkiem magnezowym, w ilos¬ ci 10% wagi wermikulitu, w urzadzeniu „Kenwood Chef whisk". Do mieszaniny dodano wode tworzac 20% zawiesine wermikulitu, z której po 4 minutach energicznego mieszania powstala piana. Z piany od¬ lano plytke o wymiarach 6X6 cali i wysuszono na ogrzewanej tacy w temperaturze 70°C. Wlasciwosci wysuszonej plany przedstawia rTablica 1. umieszczo¬ na za przykladem VIII.7 132 389 8 Przyklad II. Postepujac jak w Przykladzie I wytworzono wysuszony rozpryskowo proszek z ply¬ tek wermikulitu o wymiarach czastek ponizej 50 firn. 20% zawiesine wodna spieniono w urzadzeniu „Ken¬ wood Chef whisk", dodano 17% (w stosunku do wer¬ mikulitu) sproszkowanego wodorotlenku magnezu i mieszano przez 1,5 minuty w celu utworzenia pia¬ ny. Mokra piane odlano i wysuszono jak w Przy¬ kladzie I. Wlasciwosci wysuszonej piany przedsta¬ wia Tablica 1.Przyklad III. Powtórzono postepowanie z Przykladu II, z ta róznica, ze zamiast wodorotlen¬ ku magnezu uzyto sproszkowany wodorotlenek wap¬ nia. Wlasciwosci wysuszonej piany przedstawia Ta¬ blica 1.Przyklad IV. Bude wermikulitowa speczniono i zmielono jak w Przykladzie I, po czym, nie sto¬ sujac przesiewania, wysuszono rozpryskowo jak w Przykladzie I. Otrzymany proszek mial ciezar objetosciowy 320 kg/m8. Proszek ten zmieszano z wo¬ da i otrzymana 20% zawiesine spieniono w mlynku „Kenwood Chef". Dodano 10% (w stosunku do wagi wermikulitu) „lekkiego" tlenku magnezu i postepu¬ jac jak w Przykladzie I sporzadzono wysuszone ply¬ tki piany. Wlasciwosci suchej piany przedstawia Ta¬ blica I.Przyklad V. Postepujac jak w Przykladzie II wytworzono 20% zawiesiny wermikulitu mokra pia¬ ne, do której dodano 7,4% dekstryny (w stosunku do 10 15 20 25 wagi wermikulitu). Wlasciwosci wysuszonych ply¬ tek przedstawia Tablica 1.Przyklad VI. Wysuszony rozpryskowo wermi¬ kulit, sporzadzony z zawiesiny o wymiarach czastek ponizej 50 ym, umieszczono w leju samowyladow¬ czym urzadzenia do ciaglej produkcji piany (mlyn „Oakas", typ 4M), stosowanym w przemysle spo¬ zywczym. Dodajac woda, dozowana u podstawy le¬ ja, wytworzono 20% zawiesine wermikulitu, która po spienieniu wylewano w sposób ciagly na przesu¬ wajaca sie tasme. Wlasciwosci napowietrzonej i wy¬ suszonej piany przedstawia Tablica 1.P r z y k la d VII. Wysuszony rozpryskowo wer¬ mikulit, sporzadzony z zawiesiny o wymiarach cza¬ stek ponizej 50 jim, wymieszano z 10% (w stosunku do wermikulitu) iloscia „lekkiego" tlenku magnezu i sucha mieszanine wprowadzono do leja urzadzenia opisanego w Przykladzie VI, Dodajac w sposób cia¬ gly wode, dozowana u podstawy leja, sporzadzono 20% zawiesine. Piane wylano, napowietrzono i wy¬ suszono. Wlasciwosci plytek piany przedstawia Ta¬ blica 1.Przyklad VIII. Sproszkowany wermikulit, wy¬ tworzony z zawiesiny zawierajacej plytki o wymia¬ rach ponizej 50|im, wymieszano z woda otrzymujac zawiesine zawierajaca 20% wermikulitu. Zawiesine te spieniono w mlynku „Kenwood Chef", nie uzy¬ wajac zadnych dodatków. Wlasciwosci piany przed¬ stawia Tablica 1.Tablica 1 Przyklad I II III rv V VI VII VIII Dodatek MgO Mg(OH)2 Ca(OH)a MgO Dekstryna brak MgO brak Procent dodatku w stos. do wermiku¬ litu 10 17 9 10 7,4 — 10 — Czas mie¬ lenia (min) 4 1,5 1,5 1,5 2 — olei — Piana Gestosc /kg/m* 160 140 140 130 110 62 97 95 Wytrzyma¬ losc na sciskanie MPa 0,62 0,41 0,30 0,29 0,20 0,01 0,40 0,04 Tablica 2 Przyklad IX X XI XII Dodatek kwas ortoborowy bezwodnik borowy „ Procent dodatku w stos. do wermiku¬ litu 10,64 16,67 15,16 16,67 Gestosc (kg/m*) 107 ;172 277 112 Wytrzyma¬ losc na sciskanie MPa 0,184 0,333 0,362 0,1119 132 389 10 Przyklady IX do XII. Postepujac jak w Przykla¬ dzie I wytworzono wysuszony rozpryskowo wermi¬ kulit w postaci proszku. Proszek ten Wymieszano z woda w mlynku „Kenwood Chef" zaopatrzonym w trzepaczke, otrzymujac 20% zawiesine. Do zawie¬ siny dodano sproszkowany kwas ortoborowy i mie¬ szanine po starannym wymieszaniu spieniono.Z piany odlano plytke, która wysuszono na ogrzewa¬ nej tacy w 70°C. Wlasciwosci wysuszonej piany przedstawia Tablica 2.Powyzsze postepowanie powtórzono trzykrotnie (Przyklady X, XI i XII), stosujac zamiast kwasu or- toborowego sproszkowany bezwodnik borowy. Wlas¬ ciwosci otrzymanych plytek przedstawia Tablica 2.Przyklad XIII. Postepujac jak w Przykladzie I wytworzono 5% zawiesine wermikulitu o wymia¬ rach czastek ponizej 50fj,m, która nastepnie wysu¬ szono w suszarce rozpryskowej Niro „Mobile Mi¬ nor". Zawiesine podawano pompa perystyltyczna na turbine napedzana wirujaca glowica rozpylacza (ang. spinning atomiser head) o szybkosci obrotów 2400/min. Rozpylony produkt spada poprzez komore suszaca, ogrzewana gazem z palnika typu Bunsena.Poczatkowo gorace gazy przemieszczaja sie w kie¬ runku przeciwnym do rozpylonego produktu, a w dolnej czesci komory wspólpradowej strumien gazów porywa suche czastki. Wysuszony proszek i wspólpradowy strumien gazu przechodza przez cyklon, oddzielony od podstawy komory suszacej, i sam proszek gromadzi sie w zbiorniku, który jest ogrzewany wstepnie w celu unikniecia kondensacji po schlodzeniu.Zawiesine podawano z szybkoscia 750 do 800 cm*/ /godz. Przy tej szybkosci, temperaturze 180°C na wlocie do komory suszacej i 100°C na wylocie, uzy¬ skano stale warunki pracy urzadzenia.Produkt mial postac sypkiego, suchego proszku skladajacego sie z plytek wermikulitu. Analizy wy¬ konane przy uzyciu transmisyjnego mikroskopu elektronicznego (ang. transmission electron micro- scope) potwierdzily wyraznie plytkowa strukture proszku. Srednice czastek miescily sie glównie w przedziale 0,5 do 2,0 \im. Zaobserwowano, ze wy¬ trzasanie proszku z powietrzem prowadzi do 2,5- -krotnego wzrostu objetosci proszku, w zaleznosci od unoszenia sie powietrza. Przetrzymywane dluzej powietrze odrywa sie w postaci pecherzyków od po¬ wierzchni i objetosc zmniejsza sie do 1,5-krotnej wartosci poczatkowej. Lagodne mieszanie powietrza powoduje, ze proszek prawie calkowicie osiaga po¬ czatkowa, zbita postac.Nastepnie suchy, sypki proszek zmieszano z woda i z otrzymanej 5% zawiesiny wytworzono kilka plyt przez rozlanie jej i oddzielenie wody od warstwy zawiesiny. Zmierzono wytrzymalosc na rozciaganie róznych plyt i okazalo sie, ze w kazdym przypadku wytrzymalosc miesci sie w zakresie od 16 000 kPa do 2000 KPa.Dla celów porównawczych, w ten sam sposób spo¬ rzadzono kilka plyt z 5% zawiesiny uzywanej jako wsad do suszarki rozpryskowej, czyli bez suszenia zawiesiny. Wytrzymalosc na rozciaganie tych plyt byla na ogól mniejsza niz wytrzymalosc plyt z wy¬ suszonego rozpryskowo proszku, a maksimum wy¬ trzymalosci wynosilo okolo 16 000 kPa.Przyklad XIV. Postepujac jak w Przykladzi I, rude wermikulitowa ogrzewano pod chlodnica zwro¬ tna najpierw z roztworem soli, a potem, po przemy¬ ciu, z roztworem chlorku n-butyloamoniowego. 5 Otrzymana zawiesine specznialego, lecz nie mielo¬ nego wermikulitu o zawartosci 13,5% czesci stalych wprowadzono bezposrednio do rozpylacza suszarki rozpryskowej, jak opisano w Przykladzie XIII, i wy¬ suszono na proszek. Szykbosc zasilania wynosila 10 800 cmtygodz., przy 180°C na wlocie i 100°C na wylo¬ cie. Otrzymano sypki, suchy proszek, który pod ste- reomikroskopem optycznym wykazal plytkowa stru¬ kture czastek.P r zy k l a d XV. Plyty z wermikulitu, wytworzo- 15 ne przez odlewanie lub formowanie pasty lub za¬ wiesiny wodnej opisanych w niniejszym zgloszeniu kompozycji wermikulitowych, przy uzyciu lub bez gazyfikacji, mozna stosowac jako ognioodporne ob- licówki lub warstwy np. w produkcji pianowych la- 20 minatów z tworzyw sztucznych, a zwlaszcza piano¬ wych laminatów na bazie izocyjanianu, takich jak pianowe laminaty poliuretanowe lub poliizocyjanu- ranianowe.Tak wiec, plyty z wermikulitu mozna np. formo- 25 wac systemem ciaglym przez wytlaczanie pasty lub zawiesiny wodnej kompozycji wermikulitowej na tasme nosna, która moze byc porowata, suszenie plyty goracym powietrzem i albo osadzenie na niej mieszanki pianowej na bazie izocyjanianu i podda- 30 nie dzialaniu dostepnego w handlu srodka laminu¬ jacego, tak jak opisano w „A New Development Machine for the Continuous Lamination of Rigid Urethane Foam". publ. „Rubber and Plastics Age" 1966, t. 47, Nr 1, str. 57, albo wykorzystanie plyty 35 jako spodu oblicówki w procesie laminowania opisa¬ nym np. w opisie pat. W. Bryt. nr 1053192, lub srodko¬ wego rdzenia w procesie laminowania opisanym w opisie pat. W. Bryt. nr 1136046. We wszystkich tych przypadkach piana na bazie izocyjanianu moze 40 zawierac wlókno szklane lub inny srodek wzmac¬ niajacy, w celu polepszenia sztywnosci i ogniood- pornosci laminatu.Zastrzezenia patentowe 45 1. Masa sypka ognioodporna i izolacyjna, zawie¬ rajaca wermikulit, znamienna tym, ze sklada sie z blaszek wermikulitu w ilosci co najmniej 20% wa¬ gowych oraz sypkiego wypelniacza, którym jest je- 50 den lub wiecej dodatków powodujacych polepsze¬ nie wlasciwosci masy, jak wytrzymalosci na sciska¬ nie i/lub odpornosci na wode, w ilosci co najmniej 5% wagowych. 2. Masa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze za- 55 wiera wypelniacz w postaci rozdrobnionej posiada¬ jacy rozpuszczalnosc w wodzie nie wieksza niz 10 g w litrze. 3. Masa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze jako wypelniacz zawiera tlenek lub wodorotlenek meta- 60 lu, taki jak tlenek lub wodorotlenek magnezu, albo tlenek lub wodorotlenek wapnia. 4. Masa wedlug zastrz. 3, znamienna tym, ze jako wypelniacz zawiera tlenek magnezu o rozdrobnieniu w zakresie od 1 do 20 mikrometrów. 65 5. Masa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze za-132 389 11 12 wiera blaszki wermikulitu o rozdrobnieniu ponizej 50 mikrometrów. 6. Masa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze jako wypelniacz zawiera tlenek nieorganiczny lub sól kwasu tlenowego. 7. Masa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze jako wypelniacz zawiera naturalny wypelniacz mineral¬ ny. 8. Masa wedlug zastrz. 1, znamienna, tym, ze jako wypelniacz zawiera sproszkowany material organi¬ czny. 9. Masa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze jako wypelniacz zawiera czastki stanowiace puste mikro- kuleczki. 5 ZGK, Druk. im. K. Miarki w Mikolowie, zam. 7654/1131/5, 85 Cena 100 zl PL PL PL PL PL PL PL PL