Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ulatwienia pomiaru optycznego wyników badan zlepiania, na przyklad w spektrofotometrze, fotometrze absorpcyjnym, fluorymetrze albo nefelo- metrze, gdzie próbki odczynów zlepnych sa przechowywane w naczyniach reakcyjnych takich jak kuwety albo zestaw kuwet.Rozmaite badania zlepiania sa stosowane w celu demonstrowania, na przyklad bakterii, wirusów, plesni, albo innych antybiotyków i skladników antygenu, jak równiez niektórych mine¬ ralnych protein. Posród tych badan nalezy przytoczyc test HA (badanie zlepiania krwi), test HAI (test wstrzymywania zlepiania krwi), test IHA (posredniego zlepiania krwi), test aglutinin zimnych i test IA (test zlepiania lateksu). Powyzsze testy sa stosowane w identyfikacji serologicznej, w oznaczeniu grupy serologicznej i serodiagnostyce.Powyzsze testy sa czesto stosowane na przyklad przy badaniach epidemii i klasyfikacjach Test IHAl jest takze stosowany do ustalania ciazy przez wykazanie obecnosci HGG (ludzki gonadotro- pin kosmówkowy), hormonu wydzielanego do moczu. Odczyn HAI jest stosowany do okreslania grupy krwi.W zaleznosci od zastosowanego testu, wynik zlepiania moze byc pozytywny albo negatywny.Na przyklad, zlepianie krwi moze byc stwierdzone na dnie naczynia reakcyjnego jako rozproszona powloka. Ponadto dla przykladu, podczas testu HA pewne wirusy i bakterie maja zdolnosc wytracania czerwonych cialek krwi pod pewnymi warunkami na dnie naczynia reakcyjnego na duzej powierzchni. Jezeli nie wystepuje zlepianie krwi, to czerwone cialka krwi sa zwykle groma¬ dzone w naczyniu reakcyjnym na powierzchni albo na wybrzuszeniu z wyraznymi brzegami.Wyniki testów zlepiania sa odczytywane wizualnie. W róznych testach róznia sie kryteria ich interpretacji. Poniewaz wyniki sa odczytywane wizualnie, zatem na odczyt ma wplyw wiele róznych czynników7. Rózni ludzie maja rozmaita zdolnosc widzenia, oczy ulegaja zmeczeniu i wyniki moga ulegac zmianie. Mozliwe jest wprowadzenie takze wskaznika barwnego w takich testach zlepiania, w których wizualna interpretacja jest mozolna.Jezeli do testów jest wprowadzona substancja fluorescencyjna, to duze korzysci uzyskuje sie wówczas, kiedy wyniki testu sa mierzone lluorometrycznie. Pomiar nefelometryczny takich samych wyników testu zwieksza te mozliwosci i korzysci. Z powyzszego wynika, ze wizualna2 129 672 interpretacja wyników testów zlepiania jest ograniczona i niepewna. Czestokroc stosuje sie wiele testów zwiazanych takich jak badanie syfilisu i odczynu reumatycznego, ustalanie grupy krwi i próba ciazowa. W takich przypadkach wykonywane testy musza byc proste, automatyczne, precyzyjne i powtarzalne. Do okreslania grupy krwi stosuje sie obecnie bardzo skomplikowany i kosztowny zestaw wyposazenia (Groupamatio).Celem wynalazku jest skonstruowanie prostego, automatycznego i niezbyt kosztownego urzadzenia, przeznaczonego do ulatwienia pomiaru wyników badan zlepiania, umozliwiajacego prosty, precyzyjny i powtarzalny pomiar.Urzadzenie do ulatwienia pomiaru optycznego wyników badan zlepiania poprzez lokalizacje dowolnej formacji zlepnej, zawierajace naczynie reakcyjne do przechowywania badanej próbki przed pomiarem, wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze naczynie reakcyjne jest zbudowane z pionowej scianki bocznej i profilowanej czesci spodniej, przy czym pomiedzy pionowa scianka boczna a profilowana czescia spodnia znajduje sie katowe wglebienie dla przetrzymywania czastek niezlepionych, a ponadto w naczyniu reakcyjnym znajduje sie przestrzen oddalona od tego wglebie¬ nia i przeznaczona do przetrzymywania czastek zlepionych, przy czym wglebienie znajduje sie poza torem przechodzenia wiazki pomiarowej, mierzacej wielkosc zlepiania przebiegajacego wewnatrz naczynia reakcyjnego i przepuszczanej przez okienko pomiarowe znajdujace sie w tym naczyniu.Czesc spodnia naczynia reakcyjnego jest nachylona w stosunku do podluznej osi naczynia reakcyjnego korzystnie pod katem okolo 45°. Czesc spodnia naczynia reakcyjnego moze miec ksztalt stozka skierowanego ku dolowi, przy czym wglebienie znajduje sie w zakonczeniu tego stozka, zas okienko pomiarowe wiazki pomiarowej stanowi pierscieniowa powierzchnie wokól tego wglebienia. Czesc spodnia naczynia reakcyjnego moze tez byc wypuklo-wklesla albo wkleslo- wypukla, zas okienko pomiarowe wiazki pomiarowej znajduje sie w srodkowej powierzchni czesci spodniej.Krawedz czesci spodniej naczynia reakcyjnego moze tez byc polozona nizej niz czesc srodkowa tej czesci spodniej, w której to czesci srodkowej znajduje sie okienko pomiarowe przepuszczajace wiazke pomiarowa, zas wokól okienka pomiarowego i ponizej niego znajduje sie wglebienie w ksztalcie przestrzeni pierscieniowej.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rozcienczona surowice wkroplona do zestawu kuwet, fig. 2 — pozycje nachylona zestawu kuwet podczas inkubacji, fig. 3 — zestaw kuwet razem z próbkami w widoku z góry podczas badania, fig. 4 i 5 — realizacje pomyslu wedlug wynalazku za pomoca pochylenia naczynia reakcyjnego w polaczeniu z pionowym i poziomym pomiarem, fig. 6 — urzadzenie wedlug wyna¬ lazku, a fig. 7, 8, 9 przedstawiaja alternatywne przyklady wykonania urzadzenia z fig. 6.Sposób pomiaru optycznego wyników badan zlepiania zostal przedstawiony ponizej.Test Waaler-Rose'a dokonany za pomoca wyposazenia analizujacego FP-9.Zasada: Czynnik gosccowy (RF) stanowi przeciwcialo Ig G nalezace do klasy IgM. RF reaguje z IgG pochodzacym od mezczyzny.Odczynniki:Odczynnik dzialajacy obejmuje: 1. Amboceptor (surowica z królika), która rozpuszczono 1 : 1000 za pomoca 0,9%NaCI.Surowica królicza jest inaktywowana przed zastosowaniem przez inkubacje w +56°C przez 30 minut. 2. 0,9%NaCl 3. Czerwone cialka czlowieka grupy ORh+, które sa plukane 5 do 6 razy w 0,9% NaCl. 4. Normalnie nagromadzona surowica.Przygotowano dwa podstawowe roztwory: Roztwór A: 13,5 ml 0,9%NaCL 1,2 ml normalnie nagromadzonej surowicy 0,15 ml plukanych czerwonych cialek czlowieka z grupa ORh + (1 do 2% zawieszonych w 0,9% NaCl).Delikatnie zmieszano.Roztwór B: 9,5 ml 0,9% NaCl 0,5 ml 1 : 1000 rozcienczonego amboceptoru.129672 3 Roztwór roboczy: 10 ml roztworu A dodano do 10 ml roztworu B. Mieszanine zostawiono w spokoju przez 10 do 15 minut w temperaturze pokojowej, dzieki czemu amboceptor przylgnal do powierzchni czerwo¬ nych cialek. Tak przygotowany roztwór jest gotowy do uzycia.W\ konanie: 1. Dopuszczone próbki sa inaktywowane przez inkubacje w +56°C przez 30 minut. 2. Z kazdej próbki wy konano dziewiec rozcienczen w zestawie rurek. Jako rozpuszczalnik jest stosowany 0,9% NaCl. 3. 0,2 ml kazdego roztworu surowicy jest wkroplone do zestawu kuwet pokazanych na fig. 1. 4. Dodaje sie 0,2 ml roztworu dzialajacego. 5. Zestawy kuwet sa inkubowane w +4°C przez przynajmniej 4 godziny, przy czym kuwety sa ustawione pod katem okolo 45° (fig. 2). Inkubacja moze byc kontynuowana przez cala noc. 6. Wyniki sa odczytywane w fotometrze FP-9. Absorbancje sa mierzone wzgledem destylo¬ wanej wody przy odleglosci fali 600 nm.Zlepione czerwone cialka krwi pokrywaja dno kuwety i daja absorbancje, której wielkosc zalezy od grubosci warstwy komórek. Jezeli w surowicy nie ma czynnika gosccowego, wówczas zlepianie nie powstaje i czerwone cialka krwi spadaja swobodnie i z powodu nachylenia przyjmuja waskie polozenie czolowe z jednej strony dna kuwety.Przyklad. Zestaw kuwet przedstawiony na fig. 3 wykazal po zmierzeniu nastepujace absorbancje: Absorbancja 1. 0,571 2. 0,603 3. 0,623 4. 0,603 5. 0,465 6. 0,222 7.0,141 8. 0,059 9. 0,048 Kuweta nr 7 jest ostatnia, w której absorbancja jest powyzej poziomu podstawowego (kuwe¬ ty 8 i 9). Kuweta 7 ma rozcienczenie 1:2048. W takim przypadku miano roztworu wynosi 2000.Wyniki uzyskane za pomoca ukladu analizujacego FP-9 odpowiadaja wynikom uzyskanym w zestawie do mianowania roztworów przy zachowaniu tych samych czynników i warunków inkubacji.Omówienie wyników: Punkt koncowy miareczkowania stanowi odwrotna wartosc rozcienczenia w ostatniej kuwe¬ cie, które daje wyzsza absorbancje (zlepianie), niz poziom podstawowy (roztwór czysty).W powyzszym przykladzie zlepianie jest mierzone przy stosowaniu zasady pionowego ukladu FP-9 (uklad analizatora Finnpipette R). Kiedy reakcja zaczyna postepowac w nachylonym bloku zestawu kuwet przed pomiarem, zlepianie powstaje na dnach kuwet, przezktóre przechodza wiazki pomiarowe. W tym przypadku, najbardziej odpowiednie jest nachylenie bloku kuwety pod katem 15° do 60°.Jezeli wiazka promieni pomiarowych przechodzi prostopadle do podluznej osi kuwety, gdy na przyklad pomiar ma miejsce za pomoca poziomej wiazki promieni pomiarowych, wówczas kuwety musza byc nachylone bardziej niz w poprzednim przypadku. W tym przypadku, zlepianie powstaje na sciance kuwety, to jest w polozeniu, przez które przechodza wiazki pomiarowe. Najbardziej odpowiednim katem nachylenia jest kat mniejszy niz 90°. Po reakcji zlepiania kuweta albo kuwety sa obracane do polozenia pionowego, przez co w reakcjach, w których zlepianie nie ma miejsca, czerwone cialka krwi albo niektóre inne zlepiane czasteczki beda przechodzic bardziej masowo na spód kuwety. Okienko pomiarowe, przez które przechodzi wiazka pomiarowa, zostanie4 129 672 pozbawione czastek, które nie zostaly zlepione. W polozeniu na kuwecie, przy którym jest mie¬ rzone powstale zlepianie, jest takze mozliwe przylaczenie specyficznych antygenów albo przeciw¬ cial do kompleksu zlepnego, w którym to przypadku kompleks zlepny przylega do scianki kuwety albo do dna znacznie mocniej przez posrednictwo tych antygenów albo przeciwcial. Nastepnie, jesli to jest konieczne, wyplukuje sie swobodne czerwone cialka krwi, albo jakies inne czasteczki z kuwety tak, ze kompleks zlepny nie zostaje usuniety podczas plukania.Ponadto jest mozliwe przylaczenie czynnika barwiacego albo fluorescencyjnego lub tez jakie¬ gos innego dajacego sie zmierzyc czynnika do kompleksu zlepnego, przez co jest mozliwe zwieksze¬ nie zdolnosci rozdzielczej danej techniki pomiarowej. Kuweta moze takze byc tak skonstruowana, ! ze jej dno jest pochylone. W takim przypadku, kuweta moze byc utrzymywana w polozeniu pionowym, poniewaz dno ma pozadany kat nachylenia. Urzadzenie pomiarowe, moze takze byc tak skonstruowane, ze wiazka pomiarowa ma ogranicznik w polozeniu, przy którym sa gromadzone czasteczki nie zlepione.Figury 6, 7, 8, 9 przedstawiaja praktyczne realizacje urzadzenia wedlug wynalazku. Naczynia reakcyjne 17,18,25, 26,38, 39,45,50 stanowia oddzielne kuwety, albo moga stanowic kilka kuwet w palecie. Takie palety mozna tworzyc równiez przez obudowanie z zewnatrz tworzywem sztu¬ cznym, jak w przypadku bloku kuwet z ukladu FP-9.Na figurze 4, kuweta 1 jest pochylona pod pewnym katem (korzystnie 15° do 60° w stosunku do pionu) podczas reakcji.W przypadku A (fig. 4) nie nastapilo zlepianie, tak ze czerwone cialka krwi albo inne czasteczki opadaja do naroza 4 utworzonego przez dno 2 kuwety i scianke 3.W przypadku B, powstalo zlepianie, zas zlepione czasteczki utworzyly równomierne i przyc¬ mione zmatowienie na calym dnie 6 kuwety 5.Kiedy kuwety 1 i 5 sa ustawione w pozycji pionowej (fig. 1, C i D) i sa mierzone wedlug zasady pionowego pomiaru, gdzie wiazka pomiarowa 7, 8 przechodzi pionowo i równolegle do podlu¬ znych osi kuwet 1, 5 wówczas wiazka pomiarowa 8 dochodzi tylko do zlepu 6 na dnie kuwety 5.Wiazka pomiarowa 7 nie dochodzi do nie zlepionych czasteczek w narozu 4 utworzonym przez dno 2 kuwety 1 i scianke 3, przez co natezenie wiazki pomiarowej 7 pozostanie tak duze jak wartosc odniesienia. Ten sposób pomiaru umozliwia takze stwierdzenie rozmaitych stopni zlepiania, jak wskazano na przyklad przez wyniki testu zlepiania Waaler-Rose'a, podane powyzej.Figura 5 pokazuje takie same etapy jak na fig. 4, przy czym pomiar jest wykonany wedlug zasady pomiaru poziomego, w etapach C i D.W etapach reakcji A i B, kuwety 9 i 10 sa nachylone (mniej niz 90°). W etapie reakcji A zlepianie nie ma miejsca, tak ze czasteczki opadaja do naroza 13 pomiedzy dnem 11 kuwety a scianka 12.I W etapie reakcji B zlepione czasteczki opadaja na scianke 14 kuwety 10.Kiedy pomiar jest wykonywany wedlug zasady pomiaru poziomego, gdzie wiazki pomiarowe 15 i 16 przechodza prostopadle do podluznych osi kuwet 9 i 10, wówczas wiazka pomiarowa 15 nie napotyka na niezlepione czasteczki w narozu 13 kuwety 9 (fig. 2, C). Natomiast zlepione czasteczki, które przylegaja do scianki 14 kuwety, wchodza w droge wiazki pomiarowej 16 i powoduja zmiane wyniku pomiaru (fig/2, D). Jezeli mieszanina jest usuwana z kuwety, wówczas zlepy przylegajace , do scianki kuwety moga byc barwione za pomoca odpowiednich roztworów barwiacych, co moze zwiekszyc przyleganie z|epów do scianki. Jezeli stosuje sie barwienie zlepu wówczas test staje sie bardziej czuly i zwiekszU sie zdolnosc rozdzielcza, poniewaz pomiar moze byc wykonywany na przyklad za pomoca fotometru przy dlugosci fali absorbujacej czynnik barwiacy.Naczynia reakcyjne 17 i 18 przedstawiono na fig. 6 sa tak skonstruowane, ze dno kuwetyjest usytuowane pod pewnym katem (korzystnie 15° do 60°) w stosunku do sciany kuwety. Kiedy naczynie reakcyjne 17 znajduje sie w pozycji pionowej, wówczas niezlepione czasteczki osadzaja sie w narozu 22 utworzonym przez scianke 21 i dno 19 (fig. 6, A). W naczyniu reakcyjnym 18 czasteczki zlepione sa gromadzone na powierzchni dna 20 kuwety (fig. 6, B).Kiedy naczynia reakcyjne 17 i 18 podlegaja pomiarowi za pomoca pionowych wiazek pomia¬ rowych 23 i 24 (fig. 6, C i D), wówczas wiazka pomiarowa 24 spotyka tylko czasteczki zlepione na129672 5 dnie 20 naczynia 18. Wiazka pomiarowa 23 w naczyniu 17 (fig. 6, C) nie napotyka na czasteczki niezlepione w narozu 22. Dna kuwet moga byc na przyklad plaskie, plasko-wypukle, wypuklo- wypukle, wypuklo-wklesle, albo wkleslo-wypukle. Kuwety tego rodzaju moga byc pojedyncze, moga tez byc ulozone w odpowiedniej palecie albo moga byc otoczone wytloczonym z zewnatrz tworzywem sztucznym jako zespól zawierajacy wiele kuwet.Figura 7 przedstawia naczynia reakcyjne 25 i 26 w postaci kuwet , które moga miec dno w ksztalcie litery V albo U. Czasteczki niezlepione sa osadzone w czesci koncowej 28 dna 27 w ksztalcie litery V naczynia 25 (fig. 7, A). Czasteczki zlepione opadaja na scianke 29 dna w ksztalcie litery V naczynia 26 (fig. 7, B).Kiedy naczynie 25 czasteczkami niezlepionymi znajdujacymi sie w zakonczeniu 28 dna kuwety podlega pomiarowi za pomoca pionowej wiazki pomiarowej 30 (fig. 7, C), wówczas wiazka pomiarowa 30 nie napotyka na czasteczki w zakonczeniu 28 dna kuwety.Natomiast w przypadku z fig. 7, D, gdzie pomiarowi podlega naczynie 26, czasteczki zlepione na dnie 29 kuwety ukladaja sie na drodze wiazki pomiarowej 37. Przewodnik 31 wiazki pomiarowej ma czesc rdzeniowa 32, która nie przewodzi wiazki pomiarowej. Wiazka pomiarowa przechodzi przez zakonczenie przewodnika wiazki w postaci pierscienia 33. Przewodnikiem takiej wiazki pomiarowej moze byc na przyklad tworzywo sztuczne albo wlókno kwarcowe. W poczatkowej czesci 34 przewodnika wiazka pomiarowa wchodzi jako calosc i dopiero w punkcie rozkladu 35 rozdziela sie poprzez podzial na kilka oddzielnych przewodników 36 wiazek promieni pomiaro¬ wych. Czesc koncowa przewodnika 31 wiazki pomiarowej ma czesc rdzeniowa 32, nieprzezroczysta dla wiazki pomiarowej. Pozwala ona na uzyskanie wyjsciowej, pierscieniowej wiazki pomiarowej, która nie wymaga stosowania dodatkowego ogranicznika z przodu. Tego rodzaju przewodnik wiazki pomiarowej pozwala na uzyskanie pierscieniowej, równoleglej wiazki pomiarowej bez stosowania skomplikowanego ukladu soczewek pomiedzy przewodnikiem wiazki a dnem kuwety.Figura 8 przedstawia naczynia reakcyjne 38 i 39 w postaci kuwet, których dna moga miec rózny ksztalt, na przyklad wypuklo-wklesly lub wypuklo-wypukly. W takim przypadku mozna wykorzystac efekt soczewkowy dna kuwety dla prowadzenia wiazki pomiarowej przez dno kuwety.Dno 40 naczynia 38 jest wypuklo-wklesle. Poniewaz nie nastepuje zlepianie, zatem czasteczki niezlepione opadaja w naroze 41 pomiedzy dnem 40 a sciana pionowa kuwety, przez co podczas pomiaru, gdy kuweta jest ustawiona pionowo (fig. 8, C), wiazka pomiarowa 42 nie spotyka czastek niezlepionych w narozu 41. W naczyniu 39 czasteczki zlepione opadaja jako równa masa na dno 43 i podczas pomiaru wiazka pomiarowa 44 napotyka na zlepy na dnie 43 naczynia 39 (fig. 8, D).Na figurze 9, A, cylindryczna pierscieniowa przestrzen 47 stanowi wystep dna 46 naczynia 45.Kiedy naczynie 45 zostanie odpowiednio nachylone, wówczas czasteczki niezlepione sa przeno¬ szone do pierscieniowej przestrzeni 47. Podczas pomiaru (fig. 9, C), wiazka pomiarowa 48przecho¬ dzi przez dno 46 naczynia 45, nie napotykajac na czasteczki w pierscieniowej przestrzeni 47 kuwety.Jezeli pierscieniowa przestrzen 47 jest odpowiednio gleboka, wówczas znajdujace sie w niej czasteczki nie moga w latwy sposób przenosic sie z powrotem na dno naczynia 46.Na figurze 9, B zlepy powstaja na dnie 49 naczynia 50. Podczas pomiaru (fig. 9, D) wiazka pomiarowa napotyka na zlepy na dnie 49 naczynia 50.Zastrzezenia patentowe • 1. Urzadzenie do ulatwienia pomiaru optycznego wyników badan zlepiania poprzez lokaliza¬ cje dowolnej formacji zlepnej, zawierajace naczynie reakcyjne do przechowywania badanej próbki przed pomiarem, znamienne tym, ze naczynie reakcyjne (17, 18) (25, 26) (38, 39) (45, 50) jest zbudowane z pionowej scianki bocznej i profilowanej czesci spodniej (19,20) (27, 29) (40,43) (46, 49), przy czym pomiedzy pionowa scianka boczna a profilowana czescia spodnia znajduje sie katowe wglebienie dla przetrzymywania czastek niezlepionych, a ponadto w naczyniu reakcyjnym znajduje sie przestrzen oddalona od tego wglebienia i przeznaczona do przetrzymywania czastek zlepionych, przy czym wglebienie znajduje sie poza torem przechodzenia wiazki pomiarowej (23, 24) (30, 37) (42, 44) (48, 51), mierzacej wielkosc zlepiania przebiegajacego wewnatrz naczynia reakcyjnego i przepuszczanej przez okienko pomiarowe znajdujace sie w tym naczyniu.6 129672 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze czesc spodnia (19,20) naczynia reakcyjnego (17, 18) jest nachylona w stosunku do podluznej osi naczynia reakcyjnego (17? 18) korzystnie pod katem okolo45°. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze czasc spodnia (27,29) naczynia reakcyjnego (25, 26) ma ksztalt stozka skierownego ku dolowi, zas wglebienie znajduje sie w zakonczeniu (28) tego stozka, przy czym okienko pomiarowe wiazki pomiarowej (30, 37) stanowi pierscieniowa powierzchnie wokól tego wglebienia. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze czesc spodnia (40,43) naczynia reakcyjnego (38, 39) jest soczewka wypuklo-wklesla albo wypuklo-wypukla, zas okienko pomiarowe wiazki pomiarowej (42,44) znajduje sie w srodkowej powierzchni czesci spodniej (40, 43). 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze krawedz (47) czesci spodniej (46, 49) naczynia reakcyjnego (45,50) jest polozona nizej niz czesc srodkowa tej czesci spodniej, w której to czesci srodkowej znajduje sie okienko pomiarowe przepuszczajace wiazke pomiarowa (48,51), zas wokól okienka pomiarowego i ponizej niego znajduje sie wglebienie w ksztalcie przestrzeni pierscieniowej. ^/. te ©, e.@, N @A (w^} fg.4B. 7-A ¦j&-J S-A |F\AAA*ftp< fi£4C- Fg.4D ^ SB vs --_-ir" |— — — - 1 ~ ~* \ ^A ti-* # i m /4\ \\ !r~_r j^fl -c --S rA ~g.5£. " F/c.óD. 0/ 22"' A s '&.CA ;g -# i / r\ l~/c.£i ^2c 3 /,' i7^- c ^ f-^ ^ .' s.B-B- ? 1 4~ =-tJ I hJK-M^ ^^ //^?129672 25- Fal ?sA 2£-~YT-—A 25-~\ 29 jy —-m vr ?£-~\ . i ' i i -j \S7 -23 ^V /T-7 # v<7 J2?-* -// ^0 r/g.SA.JS- -U \ i .*M Ir Fig. BA. s-zg. 93. p=f ¦ rn r/3 & 4$ Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL PL PL