Przedmiotem wynalazku jest prasa hydrauliczna do prasowania walcowniczego wyrobów metalo¬ wych zwlaszcza duzych i stosunkowo plaskich.Znana jest stosowana do tego celu prasa z wa¬ hajaca matryca wedlug opisu patentowego polskie¬ go nr 68 425. W prasie tej narzedzie obtacza sie po ksztaltowanym materiale wywierajac na nie¬ go nacisk liniowy zmienny w czasie w stosunku do drogi, co pozwala na znaczne zmniejszenie na- cisku w odniesieniu do ksztaltowania tego . same¬ go detalu na prasach konwencjonalnych, w kto rych suwak dziala na material cala powierzchnia czolowa. Jednak w prasie z wahajaca matryca si¬ la z jaka dziala narzedzie na ksztaltowany mate¬ rial jest równa sile tloka napedzajacego. Ponad¬ to prasy takie maja zazwyczaj duzy skok suwa¬ ka nie wykorzystany przy plaskim ksztaltowaniu.Znana jest równiez prasa kuznicza z opisu pa¬ tentowego RFN nr 1014 824, w której stempel utrzymywany jest w zadanej odleglosci od matry¬ cy przy pomocy prowadnic na suwaku i na su¬ ficie korpusu prasy oraz silownika hydrauliczne¬ go. W rozwiazaniu tym matryca zmienia swe pod¬ lozenie w osi pionowej w stosunku do stempla, co utrudnia znacznie usuwanie odkuwki z wykro¬ ju matrycy.Ponadto znana jest prasa z opisów patentowych RFN nr 1007601 i nr 1043 759, ze stemplem o ru¬ chu posuwisto-obrotowym, w której stempel utrzy¬ mywany jest wzgledem matrycy w zadanej od¬ leglosci przy pomocy prowadnic w silowniku hy¬ draulicznym i przegubów utworzonych przez obro¬ towe polaczenie obudowy stempla z jednej stro¬ ny z korpusem prasy a z drugiej- strony z obu¬ dowa matrycy. W konstrukcji tej w celu utrzy¬ mania zadanej odleglosci miedzy stemplem a ma¬ tryca, ta ostatnia jest ruchoma w osi pionowej oraz wykonuje ruchy wahadlowe co jeszcze bardziej utrudnia usuwanie odkuwek z wykroju matrycy po ich uksztaltowaniu.Niedogodnosci tych pozwala uniknac konstruk¬ cja prasy wedlug wynalazku, której istote stano¬ wi stempel w suwaku napedzanym od tloka si¬ lownika hydraulicznego zamocowanego obrotowo w korpusie prasy i prowadzony przez zespól kól zebatych i dzwigni w ruchu posuwistym obroto¬ wym. Zespól ten obraca sie wokól osi równoleg¬ lej do stolu prasy i sklada sie z dwóch kól zeba¬ tych lub ich wycinków, które tocza sie po zebat¬ kach umieszczonych na -stole prasy, do których do¬ ciskane sa przez dwie dzwignie obracajace sie z jednego konca na osi wspólnej z osia suwaka a z drugiego konca, wokól obrotowego ^polaczenia 30 z dolna czescia korpusu prasy. Srodek kól zeba¬ tych znajduje sie w takiej odleglosci od punktu na osi obrotowego zamocowania dzwigni do su¬ waka, przy której podczas toczenia sie kól zeba¬ tych po zebatkach punkt obrotowego zamocowania 25 wyznacza krzywa cykloidy której najmniejszy pro- 10 19 20 126 367126 367 mien równy jest odleglosci miedzy punktami obro¬ towego mocowania dzwigni.Konstrukcja prasy wedlug wynalazku zapewnia znaczne zwiekszenie nacisków uzyskanych od si¬ lownika hydraulicznego, wynikajace z zagwaranto- 5 wanego przelozenia sily, co pozwala na ksztalto¬ wanie w jednym przepuscie stosunkowo duzych wyrobów i jednoczesnie zapewnia przesuw stem¬ pla po stalej matrycy przy prostym utrzymywaniu stalej zadanej odleglosci miedzy stemplem a ma- 10 tryca.Urzadzenie wedlug wynalazku w przykladowym wykonaniu ilustruje rysunek, na którym fig. 1 przedstawia schemat urzadzenia w przekroju po¬ przecznym a fig. 2 — schemat urzadzenia w wido- 15 ku z przodu.W korpusie 1 prasy obrotowo zainstalowany jest silownik hydrauliczny 2, którego tlok 3 na¬ pedza obrotowo przesuwnie suwak 4 obracajacy sie wokól osi 0r Po obydwu stronach suwaka 4, równolegle do tloka 3 zamocowane sa na osi rów¬ noleglej do stolu prasy dwa kola zebate 5 o srod¬ ku 02 lub wycinki kól zebatych o, srednicy po¬ dzialowej Dp, które zazebiaja sie z umieszczonymi na stole prasy bezposrednio pod nimi dwoma ze¬ batkami 6.Do suwaka 4 prasy, zamocowany jest stempel 7, którego powierzchnia prasujaca 8 jest czescia wal¬ ca o srednicy Dw równej srednicy podzialowej kól zebatych. Srodek walca znajduje sie równiez w punkcie 02. Suwak 4 z kolami zebatymi 6 pro¬ wadzony jest przy pomocy dwóch dzwigni 9 o dlu¬ gosci L. Punkt 02 jest oddalony od punktu 0L o odleglosc S. Odleglosc ta jest tak dobrana, ze przy toczeniu sie kól zebatych 5 po zebatkach 6, punkt Oj zakresla krzywa cykloidy, której naj¬ mniejszy promien Re równy jest dlugosci L czyli odleglosci pomiedzy punktami Ox i O,. W zakresie skoku tloka 3 silownika hydraulicznego 2 krzywa cykloidy w niewielkim stopniu odbiega od luku o promieniu L. Wartosc tych odchylen jest mniej¬ sza od luzu miedzyzebnego i luzu lozyskowan.Chwilowy punkt obrotu suwaka 4 znajduje sie w punkcie 04, to jest w miejscu styku srednicy podzialowej Dp kól zebatych z linia podzialowa « zebatek. Chwilowy punkt przylozenia sily oddzia¬ lywania stempla na umieszczony w matrycy 10 material w czasie jego ksztaltowania znajduje sie na powierzchni roboczej stempla w punkcie styku zmaterialem. w 20 25 30 25 40 Dzialanie prasy wedlug wynalazku jest naste¬ pujace: ruch tloka 3 silownika hydraulicznego 2 powoduje przesuwanie sie i jednoczesny obrót su¬ waka 4, na skutek zazebiania sie kól zebatych 5 z zebatkami 6 nastepuje ruch obrotowo-posuwisty oraz wchodzenie stempla 7 w otwór matrycy 10 i prasowanie umieszczonego w niej materialu. Pra¬ sowanie materialu nic odbywa sie jednoczesnie na calej powierzchni a stopniowo podobnie jak to ma miejsce przy walcowaniu. Skok tloka 3 jest tak dobrany, ze po jego calkowitym wysunieciu suwak 4 obróci sie o taki kat, ze stempel 7 za¬ konczy prasowanie wyrobu. W czasie cofania sde tloka 3 stempel 7 toczy sie po wyprasowanym juz wyrobie wyrównujac ewentualne wybrzuszenia, które mogly powstac w czasie plyniecia materialu.Poniewaz powierzchnia robocza stempla 7 jest czescia powierzchni walca o srednicy Dw równej srednicy podzialowej I}p kól zebatych 5, stempel 7 prasujac material toczy sie po nim bez posliz¬ gu, a tym samym nie powoduje sil obciazajacych kola zebate 5.Zastrzezenia patentowe 1.' Prasa hydrauliczna do prasowania walcow¬ niczego z matryca, w która zaglebia sie przez ob- taczanie stempel osadzony na obrotowym suwaku napedzanym przez silownik' hydrauliczny, zna¬ mienna tym, ze ma stempel (7) prowadzony przez toczace sie po zebatkach (6) stolu dwa wycinki kól zebatych (5) albo kola zebate osadzone po przeciwleglych stronach suwaka (4) na jego osi i majacych srodki w punkcie 02 oddalonym od osi obrotu przy czym stempel (7) utrzymywany jest w zadanej odleglosci od gniazda matrycy (10) przez dwie dzwignie (9), z których kazda moco¬ wana jest jednym koncem obrotowo do osi su¬ waka w punkcie (0X) a drugim koncem równiez obrotowo w punkcie (03), do dolnej czesci korpu¬ su (1) prasy. 2. Prasa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze odleglosc (S) pomiedzy srodkiem (02) kól zebatych (5) a punktem (02) to jest osia obrotowego zamo¬ cowania dzwigni (9) do suwaka (4) jest tak do¬ brana, ze przy utrzymywaniu stempla (7) w za¬ danej odleglosci od matrycy (10) i przy toczeniu sie kól zebatych (5) po zebatkach (6) punkt (0X) wyznacza krzywa cykloidy, której najmniejszy promien (Re) równy jest dlugosci dzwigni (9) czy¬ li odlegloscia pomiedzy punktami (0A) i (03).126 367 W B 7_ b i CLJ 2- 1 [ T/7 /¦/ i i i I / / Fig.1 19 * 7 i.i 6.1 A*2 PL